DE BEWONERS VAN
BIRD STREET

De Lewis da Silva’s

Luana Perreira da Silva

Ralph Lewis

Kaila Lewis da Silva, 15

Django Lewis da Silva, 10

De Wachowski’s

Joyce Wachowski

Marc Wachowski

Ethan Wachowski, 14

Liam Wachowski, 10

Harper Wachowski, 7

Seepy (alpaca)

Sappy (alpaca)

Het McKinleylandgoed

Graham McKinley

Dorothy McKinley-Williamsburg

Juliette McKinley

Olivia Davis

Maurice McKinley

De Aikmanbungalow

Elizabeth Aikman

Harry Aikman

Het oude Nyholmhuis

Graham ‘Gray Jr.’ McKinley

Laura Vaccarelli

Aurora Evangeline McKinley, 6

Richard ‘Ricky’ Theodore McKinley, 1

Helmut (hazewindhond)

Schwarzwald (hazewindhond)

Voormalige bewoners

Arthur Nyholm

Linda Nyholm

Rover Nyholm

Welkom in Lock Haven, Washington, waar de gelukkigste straat van de Verenigde Staten zich bevindt. Als je door Bird Street zou wandelen, zou je zien dat het de bewoners voor de wind gaat, want er staan kasten van huizen. En als je de bewoners zou ontmoeten, dan valt het op dat ze allemaal oprecht gelukkig zijn. Ze hebben succesvolle carrières, doen precies de dingen die ze altijd al wilden doen en ze zijn allemaal gezond. Fysiek, mentaal én spiritueel: het zijn stuk voor stuk vitale, weldenkende en – de meesten van hen althans – ruimhartige mensen. En hun kinderen? Die zijn perfect. Ieder van hen is getalenteerd. Een belofte. Je zou kunnen zeggen dat het de bewoners van Bird Street iets té goed gaat.

Tot het november wordt. Dan breken de Donkerder Dagen aan. Luana en Ralph weten het, en hun kinderen Kayla en Django ook. Ieder jaar in november slaat hun geluk om en worden ze juist overvallen door ongeluk. Daar zijn de pijntjes, de domme pech, de financiële tegenvallers. Periodes van ziekte, mentale verwarring en depressie. Meestal niets onoverkomelijks, maar de Donkerder Dagen kunnen ze elk jaar maar beter uitzitten. Na een week of vier is het voorbij en keert het geluk terug… maar wel tegen een prijs.

Iemand moet sterven in de bossen achter hun huis. Gebeurt dat niet, dan grijpt het onheil om zich heen. En elk jaar stellen Luana en Ralph zich de vraag: hoeveel is een mensenleven waard?

Over de boeken van Thomas Olde Heuvelt:

‘Nederland mag trots zijn op een literair wonder als Olde Heuvelt.’ Boekenkrant

‘Stephen King zou hier nog wat van kunnen leren.’ **** VN Detective & Thrillergids

‘Briljant en volstrekt origineel.’ Stephen King

boekerij.nl

NOVEMBER

>

RALPH

De zieke vrouw. De Weldoeners van Bird Street.
There’s No Place Like Home.

3 NOVEMBER

De vrouw zag eruit alsof ze wilde sterven. Ze zag er ook uit alsof dat binnen afzienbare tijd vanzelf zou gebeuren, als ze haar vandaag niet zouden helpen. Toch was ze hier, in de handen van de buren van Bird Street, en droegen ze haar die namiddag de bossen in.

Ze heette Ann Olsen Dickinson en het belangrijkste, dacht Ralph Lewis, was dat ze eruitzag alsof ze er vrede mee had. Ralph en zijn buurvrouw Elizabeth Aikman hadden de afgelopen weken meerdere lange gesprekken met mevrouw Olsen Dickinson gevoerd, maar Ralph had genoeg ervaring om te weten dat je hun echte motivatie pas in hun ogen kon zien in het uur van de waarheid. Soms voelden ze zich een last voor hun familie. Vooral de ouderen en de chronisch zieken. Als Ralph ook maar iets anders in hun ogen zag dan zelfbeschikking blies hij de operatie af, last minute of niet. Dan was het ethisch niet te verantwoorden. Ralph Lewis was rechter bij de King County Superior Court in Seattle, maar om dat te zien hoefde je geen rechter te zijn. Daarvoor moest je mens zijn.

Bij Ann Olsen Dickinson was het glashelder: ze was er klaar voor. Dat bleek niet alleen uit de schade die haar verwoestende ziekte op haar lichaam had aangericht – de witte stoppels op haar kale schedel, de broodmagere klauwhanden, het verschrompelde, ingevallen gezicht dat bleek als een leeggelopen maan in haar wollen sjaal verzonken lag. Nee, terwijl ze haar in de stromende regen op haar draagkoets tussen de lariksen door tilden, verkeerde mevrouw Olsen Dickinson in een staat van ultieme gelukzaligheid.

Ze praatte honderduit. ‘Och, moet je nu toch kijken,’ zei ze, met een stem die kraste als die van een kraai. ‘Al die lichtjes. En die muziek! Hebben jullie dat allemaal voor mij gedaan?’

Elizabeth, die geen moment van haar zijde week, glimlachte onder haar druipende regenkap. ‘Natuurlijk, Ann. Het moet perfect zijn. Voor minder doen we het niet.’

‘Het is prachtig.’ Er klonk een fluitend geluid toen ze inademde en ze kreeg een hoestbui. Elizabeth legde een hand op haar rug en toen het voorbij was, schonk ze dampende thee in de dop van haar thermosfles en gaf het aan de zieke vrouw. Deze nam het aan en bracht het langzaam naar haar mond. Het meeste kwam in haar sjaal terecht, maar haar gekloofde, ingezalfde lippen wisten tenminste iets ervan naar binnen te slurpen.

‘Je bent een schat,’ raspte ze toen ze weer bij stem was. ‘Jullie zijn allemaal weldoeners.’

Ralph voelde iets prikken op zijn schedel, waar de zenuwbanen samenbundelden en de eerste vibratie van ongemak door zijn lichaam zonden. Ja, het moest perfect zijn; in zoverre had Elizabeth niet gelogen. Ze wilden degenen die ze naar de bossen achter hun huis brachten een transcendente ervaring geven.

Dit deel van het Snoqualmie National Forest – het reservaat aan de rand van Lock Haven, Washington, dat met een hoog, overwoekerd gaashek was afgezet en eigendom was van de McKinleyclan – strekte zich mijlenver uit op de westhellingen van de Cascade Mountains. Er liep maar één pad naar binnen, dat de South Sunday Trail werd genoemd. Het begon op het landgoed van de McKinleys, achter een roestkleurige ijzeren poort in een stenen afscheidingsmuur, die het hele jaar hermetisch was afgesloten. De afgelopen week hadden Graham McKinley Jr. en zijn broer Maurice (‘Ugh, die eikels,’ zei Luana altijd over hen, iets waarover Ralph het volmondig met zijn vrouw eens was) vanaf de poort in het hek en het naastgelegen generatorhuisje stroomkabels van enorme haspels gerold, uit het zicht in het struikgewas. Krachtstroom, natuurlijk. Hun overbuurman Marc Wachowski had geholpen met de aankleding. Meer dan driehonderd ledlichtbakken waren op tactische posities links en rechts van het pad geplaatst, kalm oplichtend op het ritme van de meditatieve soundscapes uit evenzoveel speakers, alle in regenwerende behuizing. Ze hadden vanaf de poort systematisch dieper het bos in gewerkt in de richting van de rustplaats (de ‘executieplaats’ noemde Maurice McKinley die steevast; ‘Een van de redenen,’ zo zei Luana, ‘maar beslist niet de enige, van zijn eikelschap.’) Tot slot hadden ze de meer dan twaalfhonderd elektrische windlichten uit het depot in clusters aan takken opgehangen. Het resultaat was magisch: tot de plek waar de South Sunday Trail doodliep was het een drie kilometer lange reis door roze, blauw en groen feeëriek licht, zinderend op de repetitieve klanken van de muziek. Als je je ogen toekneep kreeg je de indruk je door een tunnel te begeven vol dwaallichten.

Ralph merkte dat zoveel twinkellichtjes bij elkaar de eigenschap bezaten je zintuigen voor de gek te houden.

Bijna hoorde je de stromende regen niet meer.

Bijna zag je niet meer de grimmige, kale novembertakken die als skelettenhanden deinden aan de rand van je gezichtsveld, of wat net daarbuiten scharrelde.

Bijna vergat je de stank van keldervocht en kreupelrot.

Ze vormden een processie van zes.

Ralph en Harry Aikman droegen de ouderwetse palankijn aan lange stokken, waarop ze mevrouw Olsen Dickinson in haar overdekte zetel hadden gehesen. Harry liep voor, Ralph achter. Zwaar was het niet: de vrouw was uitgemergeld. Maar het terrein liep heuvelopwaarts en was niet eenvoudig, en de regen verkleumde bovendien zijn blote handen om de stokken. Harry’s vrouw Elizabeth trippelde als een trouw, klein hondje naast de zieke, maar het nauwe pad dwong haar steeds uit te wijken om dikke boomstammen heen of door kniediep kreupelhout en ze was al eens uitgegleden. Juliette McKinley, de duldbare zus van de onduldbare broers McKinley, liep voorop met een lantaarn. Haar vrouw Olivia Davis sloot de optocht af en Ralph kon haar nerveuze ademhaling horen. Olivia woonde pas drie jaar aan Bird Street en voelde zich duidelijk niet op haar gemak. Ralph kon het haar niet kwalijk nemen.

Ann Olsen Dickinson was een gezonde zestiger geweest, tot ze in 2019 werd gediagnosticeerd met baarmoederhalskanker. Aanvankelijk leek de operatie en de daaropvolgende radio- en chemotherapie aan te slaan en Ann waren nog twee relatief goede jaren gegund, weliswaar onder de beperkingen van de pandemie. Maar afgelopen september waren uitzaaiingen ontdekt in haar lymfeklieren en longen en kreeg ze de mededeling dat behandeling alleen nog symptomen kon verlichten. Haar tijd iets kon rekken.

Hoe de buren van Bird Street dit wisten? Omdat Elizabeth Aikman een van haar vrijwillige thuiszorgers was, toegewezen door het University of Washington Medical Center. Zij had de patiënt de morfine toegediend die niet alleen haar pijn had weggenomen, maar ook haar remmingen om haar hart te luchten. Daardoor had Ann in haar een luisterend oor gevonden.

‘Stanley is erachter gekomen dat ik informatie heb opgevraagd over vrijwillige levensbeëindiging. En moet je horen: hij heeft me incompetent laten verklaren! Hoe vind je die? Eénenveertig jaar huwelijk en dan flikt hij je dat! En alleen omdat we naar dezelfde kerk gaan als die drol van een arts!’

Daarmee had haar echtgenoot, zo overmand door verdriet dat hij alleen nog raad had gezocht bij God in plaats van bij zijn vrouw, haar volgens de wetten van de staat Washington vakkundig de pas afgesneden naar een waardig, zelfgekozen einde.

‘En hij is er niet eens. Hij maakt alleen nog maar wandelingen, helemaal naar de Sound, want hij kan het niet aan. Die arme man, ik heb zoveel medelijden met hem. Maar ik wil niet wachten tot het in mijn botten trekt. Ik wil niet dat mijn lichaam zichzelf gillend van de pijn opvreet. Dat is toch geen leven?’

Nee, dat was geen leven, had Elizabeth beaamd.

Maar misschien kon zíj helpen.

Nu zat er zoveel morfine in mevrouw Olsen Dickinsons lichaam dat ze helemaal geen pijn meer had. Ook geen remmingen, trouwens. Ze vertelde opgetogen haar levensverhaal terwijl het burengenootschap haar steeds verder uit de bewoonde wereld wegleidde. Het was vooral Elizabeth die ‘oooh’ en ‘aaah’ zei. Het was niet dat Ralph niet in Ann was geïnteresseerd (hij voelde zich altíjd met hen begaan, meer dan hem lief was) maar door zijn positie achter de draagstoel merkte hij dat zijn focus was gericht op de fysieke inspanning en dat zijn gedachten wegdreven.

Hij dacht aan walvissen. Aan de orka’s en bultruggen die zij met de kinderen drie weken geleden in de Puget Sound hadden zien dartelen. Dat was pas ‘oooh’ en ‘aaah’ geweest. Het was een van de vele weekenduitjes geweest die Luana en hij met haast grimmige vastberadenheid in oktober organiseerden. Andere zondagtripjes gingen naar het High Trek Adventure ziplinepark bij Paine Field, het MoPOP en Chihuly Garden and Glass in Seattle, het Washington Serpentarium in Monroe en het Mini Mountain Indoor Ski Center in Bellevue. Django vond met zijn tien jaar alles nog vet, vooral de leguaan die hij mocht vasthouden in Monroe: ‘Straks poept-ie nog op me!’

Kaila moest op haar vijftiende echter beduidend haar best doen om zich niet catastrofaal te vervelen. Ze beargumenteerde dat de verplichte familie-uitstapjes haar te veel afleidden van haar trainingsritme in het King County Aquatic Center. Kaila Lewis da Silva (Ralph had erop gestaan de kinderen naar Braziliaans gebruik de achternaam van beide ouders te geven en had daarmee Luana zielsgelukkig gemaakt) deed aan schoonspringen. Op hoog niveau ook: haar coaches stoomden haar klaar voor de Spelen van ’24 in Parijs en vooralsnog leken alle sterren voor haar in de juiste positie te staan om zich te kwalificeren.

‘Bovendien,’ had ze op een zaterdagavond in oktober onverschillig gezegd, ‘willen jullie op die manier alleen maar je schuldgevoel afkopen en daar wil ik niet aan meewerken.’

Kaila was een schat, een absoluut wonder van een kind, maar zelfs in haar goede periode was ze een puber en kon ze zoiets eruit flappen. Luana was tegen haar uitgevallen en had haar naar haar kamer gestuurd.

‘Best!’ had Kaila geroepen. ‘Precies waar ik toch al heen wilde!’ En de deur was met een klap dichtgeslagen.

Het was Django die de stilte had doorbroken: ‘Gek in d’r kop, hè?’

Maar het had pijn gedaan, omdat Kaila goedbeschouwd gelijk had. Voelden Luana en hij zich niet schuldig? En waren de familietripjes niet een banale poging om goed te maken wat niet goed te maken viel? Een middagje walvisspotten of snowboarden op een tapijtband leidde niet af van de herinnering aan de crisisdienst in het Fairfax, aan de psychiatrische afdeling van het Seattle Children’s Hospital, of aan de drie weken in Stillwater, twee jaar geleden.

Duh, zou Kaila zeggen.

Na een korte afkoelperiode was Ralph naar boven gegaan.

‘Ik wil niet weer in lockdown,’ had ze gezegd, terwijl ze naast elkaar op haar bed zaten. ‘Niet nu mijn vrienden níét hoeven, voor de verandering.’

‘Ik weet het, lieverd. We slaan ons er wel doorheen. Zoals we altijd doen. En weet je waarom?’

‘Omdat we van elkaar houden, bla bla.’

‘Precies. En hé, je kunt je broertje niet alleen van die ziplines af laten gaan. Hij zal er de hele week z’n mond niet over houden.’

‘En daarna schrijft-ie er waarschijnlijk een nummer over. Shoo-ba-dee-Zipline.’

‘Be-bop Parkour Blues,’ beaamde Ralph. Ze lachten. ‘Wat denk je. Zullen we je dosis lithium alvast iets verhogen?’

Kaila knikte mismoedig.

Het compromis was dat ze haar vriendje Jackson mocht meenemen. Gelukkig liet Kaila zich uiteindelijk meestal wel overhalen. Soms vanwege Jax. Maar vooral, vermoedde Ralph, omdat ze wist dat hierna alleen Halloween nog kwam: je laatste kans op een leuke avond.

Na Halloween gingen alle kinderen van Bird Street in lockdown.

Dan werd het november.

Op 1 november begonnen de eerste restricties in dit deel van Lock Haven… maar zeker niet de laatste.

Ralph luisterde naar de regen die op de capuchon van zijn poncho klaterde. De vibratie van ongemak die hij eerder op zijn kruin had gevoeld kroop nu naar beneden over zijn lichaam, zwol aan tot regelrechte afschuw, en Ralph werd er voor het eerst dit jaar volledig van doordrongen dat de Donkerder Dagen waren begonnen.

Elke keer denk je eraan te kunnen ontsnappen, dacht hij. Elke keer denk je dat het wel zal meevallen. Maar dat doet het nooit. En nu is het te laat om je nog schrap te zetten. Het is begonnen. God helpe ons.

Opeens wilde hij niets liever dan thuis zijn. De hele avond Ticket to Ride spelen met de kinderen en nachos supreme en Luana’s pão de queijo eten, achter de gesloten luiken die de regen en de Snoqualmie Woods en alles wat daarin huisde buitensloten. Een avond vol warmte en gezelligheid.

Juliette McKinley hield in en de processie stopte.

Op het pad voor hen lag een takkenstapel.

Hij blokkeerde de doorgang.

‘Kunnen jullie erlangs, met haar?’ vroeg Elizabeth. Toen ze omkeek zag Ralph dat haar gezicht grauw was geworden. Harry hield weifelend zijn hoofd schuin.

‘We gaan eromheen,’ zei Olivia. Ze beende met ferme stappen langs de draagkoets, pakte Juliettes vrije hand vast en trok haar weg bij de stapel. Ze wisselden een blik alvorens Juliette zocht naar een plek om van het pad te wijken. Links was de helling te steil. Rechts was het niet veel beter, met bovendien een wirwar aan glibberige larikswortels, maar het was de enige optie.

‘Gaat het wel goed, jongens?’ vroeg Ann Olsen Dickinson toen Harry Juliette volgde en de palankijn achterover kwam te hellen. Zijn zool gleed weg op een wortel maar Olivia hield hem tegen, terwijl Ralph zich moest schrapzetten omdat het meeste gewicht ineens op hem kwam te rusten. De zieke vrouw gaf een gilletje en daarna schaterde ze het uit. ‘Wat doen jullie toch allemaal met me! Is het niet makkelijker om die takken gewoon van het pad te halen? Zoveel lijken me het er niet.’

‘Hier is een eenvoudige doorgang,’ loog Juliette.

‘Ach ach, al die moeite… lieverds, dit had toch helemaal niet gehoeven?’

‘Jawel,’ zei Elizabeth. ‘U zult zo wel zien waarom.’

‘En in dit rotweer!’ Ze haalde fluitend adem en zei: ‘Ik heb zware regenval meegemaakt bij Olympia en Pacific Rim, maar hier kan het ook tekeergaan, zeg!’

‘Het komt goed hoor, mevrouw.’ Dat was Olivia. ‘Maakt u zich maar geen zorgen.’

‘Zorgen? Wat is het ergste dat kan gebeuren? Dat ik dodelijk ten val kom?’

De meesten van hen lachten met haar mee, maar Ralph dacht: Nee, dat is niet het ergste dat kan gebeuren.

Op de een of andere manier slaagden ze erin zonder ongelukken achter de eerste rij lariksen langs de takkenstapel te passeren en terug naar het pad te keren. Mevrouw Olsen Dickinson had gelijk gehad: het zou eenvoudiger zijn geweest de takken weg te halen, want de stapel was slechts kniehoog, maar geen van hen had aangedurfd dat te doen. De willekeur in hoe ze daar midden op het pad lagen was te kunstmatig om het werk van de natuur te zijn, maar geen van hen had de takken daar neergelegd.

En vanmorgen hadden ze er niet gelegen.

Tien minuten later bereikten ze hun bestemming. Elizabeth Aikman bleef met haar handen in haar rug staan, draaide zich om en zei: ‘Kijk, Ann. Híérom deden we al die moeite.’

Ze hadden een luwte bereikt in de schaduw van een stel hoge hemlocksparren. Overal om hen heen klonk het watergordijn van de regen, maar dat werd nu naar de achtergrond verdreven door de muziek. Geen soundscapes meer, maar It’s Only a Paper Moon van Ella Fitzgerald. En, wonderlijk genoeg: het was droog. Als je goed zou kijken, zou je het baldakijndoek zien dat Marc Wachowski en de McKinleybroers hoog in het bladerdak over de open plek hadden gespannen, maar in het schemerduister van het bos werd je blik gevangen door de honderden sfeerlichten die als een sterrenhemel boven hen twinkelden. Lager knisperden vuren in korven. Er stond een groot projectiescherm met daarop een portret van een echtpaar met drie dochters. In de vrouw herkende Ralph een jongere, gezonde versie van Ann Olsen Dickinson.

En temidden van dat alles stond een prachtig, stralend wit hemelbed.

Mevrouw Olsen Dickinson had haar handen voor haar mond geslagen en al kon Ralph haar alleen van de achterkant zien, hij wist dat ze huilde.

‘O, wat is dit prachtig…’ bracht ze uit, terwijl ze haar langzaam de cirkel van vuurkorven in droegen. ‘Dat bed… en Ella!’ Met verrassend heldere stem, die zonder de kanker goed genoeg was geweest om van een variétézangeres te kunnen zijn, begon ze mee te zingen: ‘Yes, it’s only a canvas sky hanging over a muslin tree, but it wouldn’t be make-believe, if you believed in me.’

Ralph en Harry hielden stil bij het bed, waar Juliette en Olivia als poortwachters voor de doorschijnende gordijnen stonden te wachten. Elizabeth ondersteunde de zieke vrouw bij het uitstappen, hoewel het evident was dat ze prima op eigen kracht kon staan. Zittend in haar mantel had ze zo broos geleken als een muizenskelet gewikkeld in servetten, maar Ralph zag dat ze nog niet zo dicht aan de grens stond dat haar lichaam het al had opgegeven. Annie Dickinson was alleen niet van plan het zover te laten komen.

Ze zetten de palankijn neer. Ralph strekte zijn spieren en voegde zich bij de anderen rond het bed, waar Elizabeth Ann uit haar mantel en onder de donsdekens had geholpen.

‘Wat is dit heerlijk, jongens,’ zei ze. ‘En wat is dit mooi. Hoe kan ik jullie ooit bedanken?’

‘Dat is niet nodig, Ann,’ zei Elizabeth. ‘We zijn blij dat we dit voor je kunnen doen. Heb je ergens behoefte aan?’

‘Ik zou nog wel wat thee lusten.’

‘Ik heb iets beters,’ zei Juliette. Uit de opbergkist naast het bed haalde ze een dienblad waarop ze zes likeurglaasjes en een fles crème de cassis uitstalde.

‘Nee, een echte Gabriel Boudier!’ Ann klapte in haar handen. ‘Tijdens onze huwelijksreis had Stanley een chateau geboekt boven de Saône in Frankrijk, en dat is wat we elke avond dronken! Net als Hercule Poirot, zei hij dan. Hij was zo sexy, mijn Stanley, in zijn pak…’ Verschrikt keek ze op uit de herinnering. ‘Dit mag ik toch niet meer hebben?’

Nu lachte iedereen, zelfs Olivia. ‘Als er ooit een moment is om af te rekenen met doktersadvies, dan is het nu wel, denkt u niet?’

Dat beaamde ze. Juliette schonk de glazen vol en ging rond met het dienblad. Ralphs mond droogde op toen ze bij hem was aanbeland. Juliette zag zijn aarzeling, maar bleef ongeduldig wachten, waardoor hij zich gedwongen voelde een glaasje eraf te pakken. Zodra hij de alcohol rook, trok het speeksel naar zijn mondhoeken.

Ann hief haar glaasje naar de Weldoeners van Bird Street. ‘Nou, proost dan maar. Op het leven.’

Ze hieven het glas. Ralph merkte dat er een druppel over zijn slaap liep – geen regen dit keer, maar zweet.

Dit was niet het moment. Als hij nu zou drinken, dan zou hij bij thuiskomst regelrecht naar de garage gaan en achter het stuur van de Forester gaan zitten. Dan zou hij van onder de bestuurdersstoel de fles Smirnoff en het daar verstopte glas tevoorschijn vissen. Het glas was bijgeloof: Ralph dronk niet uit de fles. Vergeet het ijs, vergeet de limoen. Hell, vergeet de tonic… maar je dronk niet uit de fles.

Ralph Lewis zou onder ede durven zweren dat hij geen alcoholist was en dan zou hij de waarheid spreken. Maar nu was het november. In november was alles anders.

Als hij dan vanavond een glas achterover zou hebben geslagen, zou er nog een volgen. Dan zou er geen Ticket to Ride worden gespeeld. Geen hapjes, geen warmte en gezelligheid met de kinderen. Er zou ruzie zijn.

Opeens besluitvaardig keerde hij het glas om boven de bosgrond.

Hij had er weerstand aan geboden.

Dit keer wel.

‘Ik had niet verwacht dat ik bang zou zijn,’ zei Ann. De heesheid was terug in haar stem geslopen en Ralph moest zich inspannen om haar te verstaan. ‘Maar dat ben ik wel.’

‘Er is niets om bang voor te zijn, Ann,’ zei Elizabeth.

Ralph wisselde een blik met haar, knielde bij het bed en nam een van Anns magere handen in de zijne. ‘U weet dat u altijd kunt besluiten om het niet te doen, als u bedenkingen heeft.’

Dat wuifde ze weg, alsof dat niet het punt was. ‘Mag ik jullie wat vragen?’

‘Natuurlijk.’

‘Waarom doen jullie dit voor mij?’

Die vraag kwam altijd en ze waren erop voorbereid. ‘Lang geleden was ik op een donkere plek,’ zei Harry. ‘Psychisch, bedoel ik. Ik speelde met de gedachte om mijn leven te beëindigen. Toen ontmoette ik deze mensen en zij leidden me terug het licht in. Daar ben ik ze tot op de dag van vandaag dankbaar voor. Want Ralph heeft gelijk, weet u. U kunt zich altijd bedenken. Weet u wat daar bij mij voor zorgde?’

‘Nou?’

‘Dat ik ook de keuze kreeg om het wél te doen.’

Ann knikte zo beslist dat je de pezen in haar nek hoorde kraken. ‘Ik ben blij dat je de weg naar het licht weer hebt gevonden, Harry, want je bent veel te gezond om te gaan.’

‘Dat klopt, maar niet iedereen krijgt die keuze. En er zijn gevallen waar de Death with Dignity Act niet toereikend is. Kijk naar uzelf. Uw lijdensdruk is enorm, maar u bént mijns inziens helemaal niet incompetent. En dan geven ze u twee opties: of u zit de rit uit, wat een traumatische lijdensweg wordt, of u zou er met geweld moeten uitstappen.’

‘Je bedoelt me een kogel door de kop jagen,’ zei Ann nuchter. ‘Stanley heeft boven een pistool in de kluis liggen. Ik heb nooit iets om vuurwapens gegeven, maar als ik Elizabeth niet had ontmoet, dan had ik het waarschijnlijk gebruikt.’

‘Moet je kijken. Wij vinden dat patiënten een alternatief moeten hebben. Een vrediger uitweg.’

‘Genoeg over ons,’ zei Elizabeth en ze klapte in haar handen. ‘We hebben nog een verrassing voor u.’

De slideshow. It’s Only a Paper Moon maakte plaats voor Dream a Little Dream of Me en met één klik op haar draadloze klikker had Elizabeth de fotoreeks van Anns leven op het projectiescherm gestart. Ralph voelde een plotse vlaag van vlijmscherpe woede als een koude wind door zijn lichaam trekken. Ze gaat te snel, dacht hij. Ze gaat niet meer met haar in gesprek. Als het niet november zou zijn had het bij ongenoegen kunnen blijven, maar nu was het daadwerkelijk een ongebreidelde, losgebroken woede die zich naar buiten keerde en hij schrok van de hevigheid ervan. O, ze waren als een sluipmoordenaar, de Donkerder Dagen. Ongemerkt woekerden ze als een virus, maar omdat iedereen met dezelfde vurige vlekken rondliep, merkte je niet dat ze ook vat op jou kregen. En telkens bood je er minder weerstand aan. Het waren de Donkerder Dagen die Elizabeth de zaak liet pushen, en het waren de Donkerder Dagen die Ralphs heftige reactie aanwakkerden.

Nu al.

Ralph liep weg uit de cirkel van vuurkorven en sloot zijn ogen. Telde tot tien. Toen hij zijn ogen weer opende voelde hij zich iets kalmer. Hij zag dat Elizabeth Anns hand in de hare had genomen en in dat gebaar leek oprecht mededogen te zitten, waardoor Ralph zich een beetje schaamde voor zijn reactie. Elizabeth stond onder dezelfde invloed als hij. Dat moest hij niet vergeten.

Op het scherm kwamen foto’s voorbij van Anns drie dochters op schommels. Een jonge Ann die omkeek, met weelderig haar dat als het zonlicht zelf over haar schouders viel. Het kasteeltje in Frankrijk en ja, haar Stanley wás knap geweest. Als ze niet zo betoverd was, zou Ann hebben kunnen vragen hoe ze aan al dat beeldmateriaal waren gekomen, maar dat zou ze niet doen. Dat deden ze nooit.

Ralph luisterde naar de steelse geluiden van wat er scharrelde achter de eerste rij van hemlocksparren, luid genoeg om boven Ella en de regen uit te komen. Hier, buiten de lichtcirkel en met één been praktisch in het koude, natte woud, voelde Ralph zich ineens kwetsbaar. Snel voegde hij zich weer bij de anderen aan het bed, waar je kon doen alsof je niets had gehoord.

Ann huilde weer en nu was het Olivia die haar hand vasthield. Voor het eerst deze middag zag Ralph echt verdriet in haar ogen. ‘Stanley zal zich nu wel zoveel zorgen maken…’

Ja. Zelfs als Stanley vandaag helemaal naar de Sound was gelopen, dan zou hij nu wel thuis in Mill Creek zijn gekomen, om zijn terminaal zieke vrouw niet in bed aan te treffen. Dan zou hij nu wel hun dochters hebben gebeld, en de politie, en ja, dan zou hij zich nu wel grote zorgen maken.

Als het voorbij was, hadden ze Ann verteld, zouden ze haar in dezelfde groenstrook achter hun huis achterlaten waar ze enkele uren eerder, warm ingepakt en ondersteund door haar wandelstok, in de anonieme wagen was gestapt die daar buiten het zicht van beveiligingscamera’s op haar had staan wachten. Ze zouden haar midden op het onverharde weggetje leggen, hadden ze beloofd, zodat wandelaars haar snel zouden vinden. Koppig als ze was, moest ze in haar staat naar buiten zijn gegaan, wat Stanley haar keer op keer had verboden. Ze moest zijn gevallen en in korte tijd onderkoeld zijn geraakt. En de medicatie dan, had Ann gevraagd? Geen zorgen. De kans dat ze in haar toestand een schouw zouden doen, was te verwaarlozen. Niet als het verhaal zo duidelijk was.

‘Ik vind het zo rot dat het op deze manier moet,’ had Ann gezegd. ‘Maar als Stanley zich zo verzet, dan doe je toch een noodgreep?’

Nu, in het uur van haar dood, troostte Olivia haar. Daarna kwam Elizabeth aan het bed. Ze droeg een roodsatijnen kussen. Erop lagen twee injectienaalden.

‘Dit is het, Ann. Dit is het slaapmiddel. En dit is de spierverslapper. Je voelt er niets van: je zult binnen enkele ogenblikken in slaap vallen, precies zoals normaal, en daarna zul je niet meer wakker worden.’

Lange tijd keek Ann naar de naalden.

‘Ik durf het bijna niet te zeggen,’ zei ze ten slotte, met bevende stem.

‘Wat, Ann?’ vroeg Olivia.

‘Ik moet steeds denken aan onze huwelijksreis. Het chateau had zo’n binnenplaats in de open lucht, waar de gasten ’s avonds aten. Er was een chansonnier die prachtige liederen zong, begeleid door een pianist die ouder was dan ik nu. En weet je wat Stanley deed? Hij nam me bij de pols, trok me uit mijn stoel en danste met me over de hele binnenplaats, zo tussen de tafeltjes door. Iedereen lachte, iedereen klapte en ik schaamde me mijn ogen uit mijn hoofd. Maar niet Stanley! Zo was hij. En hij hoefde me maar aan te kijken, of ik voelde me ook op mijn gemak.’

‘Dat is prachtig, Ann,’ zei Olivia, geraakt.

‘Weet je wat de eerste film was die we samen zagen? The Wizard of Oz. Dat was in het Pacific Crest Theater, voor het op de schop ging. En op het moment dat Judy Garland zei: “There’s no place like home”, wist ik dat ik bij Stanley zou blijven, tot de dood ons scheidt.’ Met tranen in haar dooraderde ogen keek ze de Weldoeners van Bird Street een voor een aan en liet een hand op het satijnen kussen rusten. ‘Stanley is mijn thuis. Ik denk niet dat ik dit wil, jongens.’

Er ontstond een vreemd geladen moment, waarin Ralph de betekenis van Anns woorden bijna tastbaar tussen hen in voelde hangen. Het duurde misschien maar een tel, maar in die ene tel zag Ralph een grotesk beeld voor zich: dat Elizabeth de eerste injectienaald van het kussen griste en dwars door de wollen mouw in de arm van de zieke vrouw hengstte, terwijl zij van paniek begon te gillen.

In plaats daarvan haalde Elizabeth het kussen weg en zette het neer op de opbergkist. ‘Ann, lieverd, maar natuurlijk,’ zei ze. ‘Het is helemaal, onvoorwaardelijk, uitdrúkkelijk jouw keuze.’

‘Het spijt me zo verschrikkelijk…’

‘Wacht even,’ zei Juliette opeens. ‘Nu we zo ver zijn gekomen, weten we wel zeker dat dat het beste is?’ Ze zag Olivia’s uitdrukking en voegde eraan toe: ‘Ik bedoel, voor háár?’

‘Mevrouw Olsen Dickinson weet wat het beste voor haar is,’ zei Ralph. Hij wendde zich tot de zieke vrouw. ‘En daar moet u geen spijt over hebben.’

‘Maar al die moeite die jullie voor me hebben gedaan. Het risico waar jullie je voor mij aan hebben blootgesteld! En wie moet dit allemaal opruimen?’ Ze hees zich overeind in haar kussens, alsof ze ter plekke van plan was het zelf te gaan doen. Maar ze deed het te snel en kreeg een hoestbui.

Toen ze was bedaard zei Harry: ‘Maakt u zich daar allemaal maar geen zorgen over, mevrouw. Dat doen wij.’

‘Kan ik jullie dan ten minste niet iets geven? Voor de moeite?’

Elizabeth boog zich naar haar toe en legde een hand op haar schouder. ‘Nee, Ann. Dat accepteren we niet. We doen dit voor jou en voor jou alleen. En daarom moet ik je dit vragen.’ Ze wisselde een blik met Ralph, die geen ruimte zag om in te grijpen. ‘Ben je er helemaal zeker van? Want Juliette heeft een punt. Je kent de redenen waarom je hier was. Je weet wat je te wachten staat als je ervan afziet.’

‘Ik weet het, schat,’ antwoordde Ann met haar broze stem. ‘Maar ik ben nog nooit ergens zo zeker van geweest. Met Stanley ga ik dat aankunnen. Ik wil nog één keer de krokussen zien opbloeien en als dat lukt, heb ik dat aan jullie te danken.’

Harry legde zijn linkerhand op de rug van zijn vrouw en zijn rechter op haar schouder. ‘Ik ben zo blij dat we u ook de weg naar het licht hebben kunnen laten vinden, mevrouw.’

Het was niet dat hij zijn vrouw wegtrok bij het bed, dacht Ralph, maar het scheelde ook niet veel.

Ralph zelf… voelde hij opluchting? Of was het iets anders?

Hij wist het oprecht niet. Hij wist alleen dat hij opeens heel erg moe was.

In februari van het daaropvolgende jaar zou Ann Olsen Dickinson hun een anonieme ansichtkaart sturen, die ze niettemin meteen herkenden: Die drol van een arts gaf me nog geen zes weken, maar ik heb de krokussen nog gezien! Al voel ik dat het einde nu wel nadert. Dank jullie wel voor de tijd die jullie me hebben gegeven.

Diezelfde Ann Olsen Dickinson zei nu: ‘Ik zeg het opnieuw. Jullie zijn weldoeners. Allemaal.’

Terwijl ze zich klaarmaakten voor de terugtocht, haalde Ralph zijn telefoon uit zijn jaszak. Hij zag dat hij een berichtje had van Luana. Hoe is het gegaan? Ik hou van je. Hij stuurde haar een berichtje terug. Zag ervan af. Zin om bij je te zijn, lieverd. Bij jou en de kinderen. Tot straks.

Geen van de buren maakte zich op dat moment echt zorgen.

Er waren altijd andere gegadigden.

En ze hadden nog tijd.

Toen nog wel.

DJANGO

Wonderkind. Halloween aan Bird Street. Kaila en het mes.
Wat er met de Steinway gebeurde.

29 OKTOBER

Django Lewis da Silva was tien jaar oud en kende de hoeken van Bird Street net zo goed als de toetsen van de piano. Er waren plekken waar je minder vaak kwam – de allerlaagste en allerhoogste tonen, het overwoekerde gaashek aan het eind van de tuin – maar dit was zijn thuis.

Op zijn tiende was Django zich ervan bewust dat hij een wonderkind was. Hij zou dat nooit zo zeggen, omdat zulke kwalificaties hem niet interesseerden. Maar genoeg anderen deden dat voor hem, zoals de verblufte commissieleden van de Puget Sound School of Music voor wie hij een naar eigen beleving bepaald stroeve uitvoering van Ain’t Misbehavin’ van Fats Waller ten gehore had gebracht. Toch hadden ze hem toegelaten om vanaf januari als jongste student ooit op woensdagen een excellentieprogramma te gaan volgen, waarvoor directeur Green van Carnation Elementary hem glunderend van trots vrijstelling had gegeven.

Bovendien was het als je aan Bird Street woonde min of meer vanzelfsprekend dat je ergens goed in was. Django’s beste vriend en overbuurjongen Liam Wachowski, eveneens tien, had op zolder de Space Needle gebouwd. Wel twee meter hoog. Daarvoor was het de Golden Gate Bridge, die helemaal van de deur van mevrouw Wachowski’s schrijfkamer naar het washok spande. Papa zei dat Liam later architect zou worden. Dat kon je zien aan hoe indrukwekkend zijn bouwwerken waren. Django wist dat Liam liever niet tegen andere kinderen vertelde dat hij nog met K’nex speelde, maar van geen ander bouwmateriaal had hij zoveel voorhanden (of het moesten gesigneerde exemplaren van zijn moeders dieetboeken zijn die overal in huis lagen te wachten om opgestuurd te worden, maar die volgens mama helemaal niet werkten). Dat New Day Northwest een item over Liams K’nexconstructies had gemaakt hielp ook al niet. De interviewster noemde hem een ‘echt wonderkind’.

Maar Liam wilde geen architect worden. Hij wilde center fielder worden bij de Angels. Liam was nog geen Mike Trout, maar hij speelde Little League bij Redmond Ridge en had een slaggemiddelde van .387.

Django wist instinctief dat zijn overbuurjongen zijn droom werkelijk zou maken. Als je aan Bird Street woonde wist je dat soort dingen. Net zoals hij wist dat híj later pianist zou worden en rokerige zalen vol swingende mensen naar zijn vingers zou laten dansen. Op YouTube had hij een zwart-witfilmpje gevonden van een Engelse tv-show uit 1964 die Don’t Knock the Rock heette, waarin Jerry Lee Lewis een publiek van studenten dat zich om zijn vleugel verdrong tot a whole lotta shakin’ waanzin dreef. Dat de Killer en hij een achternaam deelden was mooi meegenomen, maar zo zag Django zijn toekomst voor zich.

Op die laatste zaterdag voor de Donkerder Dagen mocht hij voor in papa’s Forester zitten, terwijl deze hem naar meneer Hendrickx in Lakewood bracht.

Meneer Hendrickx stond al te wachten in de deuropening van zijn bungalow. ‘Kom binnen, jongelui!’ zei hij met zijn krakende stem, die rook naar de Virginia Slims die hij volgens zijn vrouw de hele dag rookte, al verbood ze hem dat te doen als zíj op bezoek waren.

Django vond het grappig dat hij papa ‘jongelui’ noemde, maar vanuit zijn oogpunt was dat eigenlijk logisch. Meneer Hendrickx was zesennegentig en bijna blind. Het was haast niet voor te stellen dat hij écht de oorlog had meegemaakt. Hij was even groot als papa, maar meneer Hendrickx stond mager en gebogen. Eerst papa schudde hij de hand, toen die van hem. Zijn vingers voelden stijf en hard en onbuigzaam aan, net of je een klauw vastpakte. Django vond het zielig dat de man geen gewone handen meer had.

‘Het komt door artrose,’ zei papa een keer, toen Django ernaar had gevraagd. ‘Weet je nog hoe jij vorig jaar in november zoveel last kreeg van je vingers dat je helemaal niet meer kon spelen? Meneer Hendrickx heeft dat het hele jaar door.’

‘Maar hij kan wel spelen. Hoe kan dat dan?’

Papa had zijn schouders opgehaald. ‘Oude gewoontes sla je er niet meer uit, denk ik.’ Wat dat precies betekende wist Django niet. Waarschijnlijk dat papa het ook niet wist.

Meneer Hendrickx had een oude Knight achter in de zitkamer, die hij zelf stemde. Django speelde die dag It Don’t Mean a Thing If It Ain’t Got That Swing. Zoals altijd wist hij niet precies wat hij deed, of hoe de muziek hem zou leiden. Hij volgde gewoon de op en neer huppende baslijn en kon zijn energieke melodie vrij in het ritme neerleggen. Meneer Hendrickx’ grote glimmende zwarte schoen tikte mee op de vloerstenen. Dat tikken, heerlijk vond Django dat. Eigenlijk wilde hij ook van die lakschoenen hebben, daarmee tikte je veel feller dan met zijn Nikes.

Toen de piano was stilgevallen klapte meneer Hendrickx triomfantelijk in zijn handen. ‘Onvoorstelbaar. Die timing! En tien is hij nog maar. Tien! Niet te geloven.’

Papa lachte bescheiden, maar Django zei niets. Het had niet precies geklonken zoals Duke Ellington op Spotify. En ook niet precies zoals meneer Hendrickx. ‘Ik wil het spelen zoals u het doet.’

Meneer Hendrickx legde zijn knokige hand op Django’s schouder en nam naast hem plaats op de kruk. ‘Zet dat meteen uit je hoofd, jongen. Ik wil dat je het speelt zoals jíj het doet. Laat me je één ding vertellen over jazz. En dan heb ik het over de swing van de jaren dertig, niet over de bebop en die hoerenzooi die daarna allemaal kwam, wat eindeloos doormekkeren is op twee akkoorden.’ Hij keek met een twinkel in zijn ogen naar papa, die grijnsde en gebaarde dat hij door kon gaan. Om dit soort uitspraken was Django zo verknocht aan de oude man. Hij legde hem alles uit wat hij weten wilde en vertelde over de oorlog en over Hitler, die Joden en zigeuners vermoordde en niet van jazz hield. Over hoe hij als jonge soldaat aan het front in Frankrijk vocht, en dat ze ’s avonds hadden willen dansen met de plaatselijke meisjes en dat meneer Hendrickx dan meespeelde met lokale bands op geheime feesten, terwijl de stad brandde. Over hoe granaten afgeschoten uit moffenvliegtuigen over hen heen vlogen en verderop insloegen, en hoe dicht dood en plezier bij elkaar lagen. Django luisterde ademloos naar die verhalen.

‘Voor de oorlog had mijn moeder die grammofoonplaten van Coleman Hawkins en The Duke streng verboden, omdat ze het niet kon luchten. En in Europa waren ze streng verboden door de Duitsers. Negermuziek, noemden ze dat.’

‘Dat woord mag je niet zeggen,’ floepte Django eruit, maar hij schaamde zich meteen een beetje dat hij de oude man de les las.

‘Ik denk niet dat de Duitsers zich in die tijd erg bezighielden met wat je wel en niet mocht zeggen,’ zei meneer Hendrickx en hij knipoogde bijna onzichtbaar naar papa. ‘Ik heb die jazz mezelf alleen maar kunnen aanleren door naar de radio te luisteren en dan op dansavonden te oefenen. Gewoon, naspelen. Wat jij ook doet.’

Django was zeven toen hij meneer Hendrickx voor het eerst hoorde spelen. Op zijn album, dat met zijn oorlogsdagboek was uitgebracht. Mama had de muziek opstaan onder het koken. Ze wiegde met haar heupen op nummers die hij later zou herkennen als Lady Be Good, In the Mood en Honeysuckle Rose. Django stond met open mond in de deuropening te luisteren. Hij kon zich niet verroeren. Maar hij wílde zich verroeren. Alles in zijn lichaam schreeuwde dat hij niet stil kon blijven staan.

Uiteindelijk hief papa’s oude keyboard zijn onvermogen op zijn gevoel onder woorden te brengen – maar niet helemaal. Dat kwam pas toen papa en mama zijn talent herkenden en hem voor Kerstmis verrasten met de Steinwayvleugel in de achterkamer, die algauw een verlengde zou worden van niet alleen zijn vingers, maar van zijn ziel. Popmuziek liet Django koud, American Idol interesseerde hem geen moer. Maar de swing had een snaar geraakt.

Zo waren ze bij meneer Hendrickx terechtgekomen.

‘Wat ik wil zeggen,’ zei de oude man nu, ‘is dat als je deze nummers herhaalt, het geen twee keer hetzelfde zal zijn. Deze muziek stroomt uit je gevoel. Je laat je leiden door de akkoordenschema’s en improviseert op intuïtie. Als je het goed doet, is het volkomen afhankelijk van je stemming en de ambiance in de zaal. En jij speelt het precies zoals het moet, Django. Je maakt er een statement mee. Als ze niet luisteren, moet je een statement maken. De jazz kon je door de oorlog dragen, want de jazz gaf bevrijding. Jazz is vrijheid met een groove.’

Daarna speelde meneer Hendrickx, terwijl papa en Django naast elkaar in de zetel luisterden. Het was pure magie: zesennegentig of niet, als hij achter de piano ging zitten verdween zijn artrose als sneeuw voor de zon. Zijn vingers bewogen met verbluffende soepelheid. Er rolde een langzame, sentimentele melodie door de kamer, een nummer dat steeds meer accenten kreeg, afdwaalde, verloren raakte in diepe onderstromen maar altijd weer teruggolfde naar een zinderende hoofdlijn. Halverwege kwam mevrouw Hendrickx uit de keuken met chocolaatjes en zong mee. Geen woorden, alleen een laag ‘Jadadal-dieda’, maar het was heel mooi. Haar ogen vulden zich met tranen. Django stelde zich voor dat zij hier vroeger op danste, toen ze jong was en knap en haar gewrichten nog niet oud.

Onderweg naar huis in de auto probeerde Django met zijn wijsvinger de regendruppels van het raam te plukken, maar ze waren onbereikbaar achter het glas. Papa’s playlist speelde de Stones en Pink Floyd.

‘Ouwelullenrock,’ schimpte Django.

31 OKTOBER

Het was droog en ongewoon zacht op Halloween. Toch voelde Django de donkere wolk van november drukkend over zich heen hangen. Hij vond het stom. Waarom moest iedereen zich ineens slecht gaan voelen? Waarom mocht hij niet meer spelen in de achtertuin en leek alles wat je leuk vond zich ineens zo onverklaarbaar tegen je te keren?

Door het jaar heen was Django een optimistisch kind dat genoot van de dingen die het leven voor hem uitrolde. Maar er waren dingen die hij niet begreep, dingen die groter waren dan hij. De Donkerder Dagen waren zoiets. Mama had uitgelegd dat er een goede tijd was en een slechte tijd. De Donkerder Dagen waren een slechte tijd. Gelukkig duurden ze niet lang, een paar weken maar. Maar voor Django duurden ze eindeloos. Op school mocht je er niet over praten, anders kreeg je straf. Maar het ergst was dat je je er niet tegen kon verzetten. Je moest je erbij neerleggen en kon maar beter plezier maken met Halloween, want het kon voorlopig wel eens de laatste keer zijn.

De dag ervoor was er in de keuken bij de Wachowski’s verhit debat geweest over ouderlijk toezicht bij het trick-or-treaten.

‘We zijn bijna elf!’ had Liam uitgeroepen.

‘Jullie zijn tien.’ Mevrouw Wachowski had naar haar zoon geglimlacht op een manier die duidelijk maakte dat ze niet met zich liet sollen.

‘De Donkerder Dagen beginnen toch pas ná Halloween,’ had Django gezegd. ‘Wat kan er nou gebeuren?’

Maar daar had papa niets van willen weten. ‘Voor stommiteit bestaat geen excuses, Django.’

Uiteindelijk was besloten dat hij en Liam alleen mochten, op voorwaarde dat ze nergens naar binnen zouden gaan en ‘enigszins in de buurt’ zouden blijven van meneer Wachowski, wat dat ook precies betekende. Meneer Wachowski zou Liams jongere zusje Harper en haar vriendinnetjes vergezellen.

Kaila ging net als Liams veertienjarige broer Ethan naar een Halloweenfeestje bij een klasgenoot in Carnation. Ze was verkleed als heks. Niet het soort met punthoed en lange neus, maar met ijzeren kettingen om haar lichaam en geschilderde stiksels over haar ogen en mond. Ze had erover gelezen in een of ander boek, zei ze. Django had aangeboden om naald en draad te pakken en het echter te laten lijken.

‘Wat ben jij dan, Light uit Death Note of zo?’ vroeg ze.

‘Ik ben Undead Jerry Lee Lewis,’ zei hij verontwaardigd. Hij draaide zich om om het papier-maché krukje te laten zien dat aan zijn kont bungelde.

‘O. Ja. Dúídelijk. Dat gaat íédereen raden, broertje.’

Django vond het anders goed gelukt: zijn haar met Brylcreem in een golvende pompadour, open overhemd, jasje, scheefgetrokken mond en natuurlijk bloederige zombiestitches. Wie anders kon hij zijn?

Mama had een pruik van bruin afrohaar opgezet en een baard. Papa was helemaal belachelijk: met een soort wollen band om zijn middel leek hij net een schaap.

‘Ik ben Bob Ross,’ zei mama.

‘En ik een Happy Little Cloud,’ zei papa. Ze konden nauwelijks hun enthousiasme bedwingen.

‘De… wut?’ zei Kaila.

Mama griste een schilderspalet en een kwast van tafel en poseerde opnieuw naast papa. ‘Hier, zo?’

‘Ze zijn te jong,’ zei papa. ‘De Wachowski’s hebben het niet meer, wedden?’

Daar hadden ze gelijk in: de Wachowski’s gilden het uit toen ze Liam kwamen brengen. ‘Jullie zijn hilarisch! Marc, moet je zíén!’

Joyce Wachowski was Miss America (‘Typisch,’ hoorde Django Kaila die avond bij het tandenpoetsen tegen mama zeggen) en Marc een dennenappel. Liam had al verklapt wat hij wilde zijn, maar het was fantastisch gelukt: een Seattle Mariners Demogorgon: baseballtenue, gezichtsmasker als een opengebarsten bloem, overal tanden. Harper was een creepy ballerina (het meest creepy was dat Django haar niet één keer uit haar rol zag breken: zonder iets te zeggen bleef ze maar pirouettes draaien door de kamer).

‘En jij, Ethan,’ lachte mama, ‘jij bent toch die brandweerhond uit Paw Patrol?’

‘Marshall-gone-Cujo,’ zei Ethan en hij gromde het bloed en schuim rond zijn kaken bloot.

‘Django Lee Lewis, je ziet er fantastisch uit,’ zei mevrouw Wachowski. ‘Toe, speel eens wat voor ons.’

‘Mam, we moeten ga-haan,’ zei Ethan.

‘Eén nummer kan toch wel? Toe, Luana zegt dat Liam en jij geweldig klinken.’

Geweldig wist Django niet, maar behoorlijk goed, oké. Ze gingen naar de achterkamer, waar hij zijn papier-maché krukje afdeed om op de echte plaats te nemen en Liam zijn demogorgonmasker op de Steinway legde. Daarna liet Django een opzwepende intro horen die vliegensvlug van hoog naar laag over de toetsen danste. Plots ving hij hem op met een denderende riff van de linkerhand. Hij zong: ‘You shake my nerves and you rattle my brain…’

Liam viel hem bij. ‘Too much-a love drives a man insane…’

Django liet de piano antwoorden tussen elke zin. Armen gespreid: de hoogste en de laagste tonen, hij wilde ze allemaal hebben. Zijn middenrif schudde. Zijn voeten stampten. Zijn tanden beten een grijns op zijn onderlip.

‘You broke my will…’

‘Oh what a thrill…’

‘Goodness gracious great balls of fire!’

En daarna kon je niet meer stil blijven zitten. Liams schouders shaketen als een vogelverschrikker bij het refrein. Django schopte zijn kruk onder zich vandaan, want dat had hij Jerry Lee op YouTube zien doen. De glissando’s vond hij het leukst, als hij zijn vingers razendsnel over de witte toetsen naar beneden kon trekken. Dive-bombs, noemde de oude meneer Hendrickx ze, wat een veel coolere naam ervoor was. Hij had het hem voorgedaan. Hij had gezegd dat zijn vingers niet meer de snelheid hadden van vroeger, maar gaf hem Albert Ammons, gaf hem Lux Lewis of Jimmy Yancey en hij ging los, de oude meneer Hendrickx.

Ook Django ging los. Papa en mama en de Wachowski’s dansten door de achterkamer. Zelfs Kaila en Ethan lachten. Jazz mocht dan vrijheid zijn, boogiewoogie was fun. Alleen al het woord, dacht Django: boogiewoogie.

‘Jullie klonken echt goed,’ zei papa even later, toen hij het papier-maché krukje weer aan zijn riem gespte. ‘Jullie zouden een duo moeten vormen. Of een band.’

‘Misschien.’

Maar Django voelde instinctief aan dat Liams stem te zoet was voor deze melodieën. Zijn eigen stem ook, al deed hij nog zo zijn best hem te laten scheuren. Dit was geen muziek om door kinderen gezongen te worden. Je had een stem nodig die rauw was, doorrookt. Een stem waar je het leven in hoorde. Zoals die van meneer Hendrickx.

‘Jullie weten het, hè?’ zei mama toen ze de deur uit gingen. ‘Stipt negen uur thuis. Dan sluiten we de luiken.’

‘En dat geldt ook voor jullie, Ethan en Kaila,’ zei mevrouw Wachowski. ‘Om tien over half negen sta ik bij de Remlingers voor de deur en komen jullie naar buiten. Als jullie er om twaalf over half niet zijn, bel ik aan.’

‘Lame,’ zuchtte Ethan en hij rolde met zijn ogen.

‘Koest, Scooby-Doo.’

Liam en Django begonnen bij de bungalow van de Aikmans. Meneer en mevrouw Aikman hadden hun veranda versierd met uitgesneden pompoenen en spinnenwebben en gaven hun Hersey’s Kisses, Hot Tamales en Tootsie Rolls.

Bird Street liep in een bocht en er stonden op behoorlijke afstand van elkaar vijf huizen. Drie aan de boskant: de bungalow van de Aikmans, hun eigen huis en het reusachtige McKinleyhuis. Aan de Lock Haven-kant had je Liams huis, het speelveldje en de villa van Gray Jr. en Laura met-die-lastige-achternaam. Vaxxer-dinges. Papa en mama noemden het nog steeds ‘het oude Nyholmhuis’. De Nyholms had Django nooit gekend, want die waren vertrokken toen hij heel klein was. Maar het huis stond hem nog vaag voor de geest. Vooral dat het leeg en donker was. Liam zei dat ze het hadden gesloopt omdat het er spookte. Django geloofde dat niet, maar toch was hij blij dat er nu een lichte, moderne villa stond. Eén griezelig huis in de straat was wel genoeg.

De hazewindhonden sloegen aan zodra ze aanbelden en ze hoorden Gray door de deur heen bulderen: ‘Helmut!’

Dat was nog zoiets: hun honden. Hun namen waren al even raar als hoe ze eruitzagen. De ander heette Schwarzwald.

Laura bleek met hun dochtertje Aurora trick-or-treaten in Lock Haven (Aurora was zes) en Gray was thuisgebleven bij baby Ricky. Hun huis was niet versierd, maar hij gaf Django en Liam ieder een Reese’s Peanut Butter Cup en dat was cool.

Daarna staken ze over naar het landhuis van de rest van de McKinleyclan. Ook dat was niet versierd, maar het was een huis waar je met Halloween niets aan hoefde te doen om het eng te maken. Django kreeg er altijd de kriebels van hoe groot en stil het daar oprees aan het eind van de lange oprit. Door de klimop op de gevel zag het eruit alsof het onderdeel was geworden van het bos zelf.

Binnen was Django nooit geweest, maar hij wist dat er allerlei delen waren, die papa vleugels noemde; één waar de oude McKinleys zelf woonden, één voor hun jongste zoon Maurice en één voor hun dochter Juliette. Juliette was lesbisch, wat betekende dat ze een vrouw had die Olivia heette, en haar vond Django erg aardig. Ze was bovendien de enige andere gekleurde bewoner van Bird Street, naast mama, Kaila en hij. Een paar jaar geleden waren ze bij hun bruiloft geweest, in de tuinen achter het landhuis. Toen was het lente geweest en hadden de kersenbomen in bloei gestaan.

Liam gebruikte drie keer de zware ijzeren deurklopper, maar niemand deed open. Toch zou Liam zweren dat hij beweging had gezien achter de gordijnen.

‘Laten we er gaan inbreken,’ zei hij. ‘Kom, dat is gaaf.’

‘Dat durf je niet.’

Liam overwoog het. ‘Nee. Maar we kunnen wel hun ramen insmeren met modder.’

‘Nee,’ zei Django. ‘Dat wil ik niet.’

Toen hij thuiskwam was er een straffe wind opgestoken en verscheen er laag boven de bossen een grote gele maan. Papa en Kaila deden de schotten voor de ramen aan de achterkant van het huis. Django mocht helpen met de luiken voor de achterdeur en de ramen boven. Je hoorde de wind ertegenaan beuken, waardoor ze zachtjes klepperden. De sleutel van de achterdeur verdween in papa’s broekzak. Later zou hij hem aan het haakje hangen achter in de kast van zijn werkkamer. Dat wist Django, omdat kleine jongens altijd wisten waar hun ouders de dingen verstopten die ze uit het zicht wilden houden.

Papa had gezegd dat ze zich als ze klaar waren moesten verzamelen in de keuken, waar het rook naar versgebakken appeltaart. Omdat Django zijn kostuum nog wat langer wilde dragen, was hij als eerste beneden.

Nee, toch niet: mama was er. Als een geest dwaalde ze door de woonkamer en stak kaarsen aan om het gezelliger te maken. Heel zacht zong ze een liedje. Django dacht dat ze dat deed om de wind niet te hoeven horen. Ze had haar pruik en baard afgezet en haar gezicht stond strak. Als ze hem al zag, liet ze dat niet merken.

Papa en mama hadden de spiegels weggehaald. Ook de glazen deurtjes van de servieskast ontbraken. Waarschijnlijk lagen ze in de schuur, net als de spiegels van de wc, de badkamer en de gang, onder de tuinkussens en met kartonnen schotten ertussen. De grote ingelijste foto van hen vieren op vakantie in Italië aan de schoorsteen was vervangen door een schilderij dat mama jaren geleden had geschilderd van Kaila en hem, voor het oude hobbelpaard. Alleen de grote wandspiegel in de woonkamer was te zwaar, dus hadden ze een laken strak om de lijst gespannen, waar ze Django’s tekeningen en oorkondes van Kaila’s wedstrijden aan vast hadden gespeld.

In de voorkamer gluurde Django achter het gordijn. Bird Street lag er stil bij. In het glas staarde een bleek gezicht met holle ogen terug.

Mama’s koude hand viel op zijn schouder. Snel trok ze hem daar weg. Ze sloot het gordijn weer.

In de keuken zette papa de taartvorm op tafel en trok de theedoek eraf. ‘Jongens, jullie weten het. Vanaf nu gaan we extra goed voor elkaar zorgen.’ Hij haalde het keukenmes tevoorschijn. ‘We letten allemaal op elkaar en we zijn extra lief voor elkaar.’

‘Kumbaya,’ zuchtte Kaila.

Papa sneed de taart aan. Hij was nog lekker smeuïg vanbinnen. Er kwam damp vanaf. Django zat met zijn knieën op de stoel en leunde met zijn ellenbogen op tafel.

‘Mag Kaila thuis blijven wonen?’ vroeg hij.

Ze gaf een felle tik tegen zijn achterhoofd. ‘Sukkel, echt hè…’

‘Jongens…’ zei mama.

‘Iedereen mag thuis blijven wonen,’ zei papa. ‘Zelfs jij, Django. Samen slaan we ons door de Donkerder Dagen heen. Zoals we elk jaar doen.’ Hij deelde de taart uit, Django kreeg een lekker groot stuk. Ze aten met de zwarte kunststof taartvorkjes, in plaats van met het stalen bestek, omdat dat spiegelde. ‘Nou, wie had het engste Halloweenhuis?’

Ze kletsten zeker een half uur en het was gezellig. Toch voelde alles vreemd. Er was iets veranderd in huis, iets anders dan de luiken en de spiegels. Maar hoe hij ook om zich heen keek, Django kon niet bepalen wat het was. Dezelfde meubels, hetzelfde behang, de zo vertrouwde keuken. Kaila. Papa. Mama. Maar toch.

Hij keek naar zijn taartvorkje en ineens begreep hij het. Hij was het zelf. Híj keek niet meer hetzelfde. Hoe kon je ook hetzelfde kijken met de ogen die hij in het raam had zien terugstaren: twee zwarte, diepliggende holtes in een vervormd masker, dat niet langer aanvoelde als zijn eigen gezicht?

Hij zag dat mama met haar mond trok en dat papa een hand op de hare legde.

Plotseling kreeg Django het gevoel dat hij getroost wilde worden. Gewoon intens getroost worden. Zoals wanneer mama zei: ‘Kom, ik heb soep gemaakt, dat helpt’, terwijl hij niet eens had gezegd dat hij zich niet goed voelde, want dat wist ze dan al.

1 NOVEMBER

Achter het huis van Liam lag een weiland met twee alpaca’s. Na school gingen Django en Liam daarheen. Ze joegen de dieren op door hard te rennen en speelden raak-me-niet.

‘Kom dan, Seepy,’ riep Liam, terwijl hij met zijn handen op zijn dijen sloeg. ‘Psssj. Je raakt me toch niet! Psssj.’

Het waren gekke beesten, met domme schapenkoppen op een lange nek die uit het lichaam van een ezel stak. Django moest altijd lachen van hun scheve voortanden, ze leken een beetje op een mongool. Mama werd boos toen hij dat thuis een keer zei, maar Kaila grijnsde en trok een scheve smoel, waardoor hij nog meer moest lachen. De alpaca’s waren tam en spuugden niet, maar als je vlak voor ze ging staan en je op en neer wiegde en blies, had Liam ontdekt, dan werden ze zenuwachtig. De kunst van raak-me-niet was om tijdig weg te duiken. Dat deed Liam, toen Seepy ineens zijn kop naar achteren trok en spuugde.

‘Mis!’ joelde hij, tot grote hilariteit van Django. Lachend wilde Liam het dier omhelzen, waardoor Seepy schrok en samen met Sappy weggaloppeerde.

In de uiterste hoek van de wei kon je over het hek klimmen en daar liep een paadje, dat je langs het terrein van Gray Jr. terugbracht bij het speelveldje en Bird Street. Daar kwamen ze net aan toen papa aan de overkant het tuinpad af kwam gehold. Hij lachte naar Django, maar toch keek hij serieus.

‘Django! Er is iets met Kaila gebeurd. Ik moet naar het Fairfax. Kun jij bij Liam blijven tot mama thuiskomt?’

‘Mag ik niet mee?’ vroeg hij.

Papa zwaaide Kaila’s tas op de achterbank en schudde van nee. Ze stond onder toezicht, ze mocht niet naar buiten. En hij mocht niet naar binnen. ‘Ze heeft alle rust nodig. De mensen daar weten wat ze doen.’

Django wist wat het Fairfax was: de crisisdienst. Daar wisten ze inderdaad wat ze deden, want de vorige keer was Kaila ook weer thuisgekomen. Papa zei nog meer, maar Django keek naar de Forester en speelde in zijn hoofd The Duke. Meneer Hendrickx had gelijk gehad: de melodie klonk inderdaad niet zoals eerder. Hij bleef ongrijpbaar in de lucht hangen en leek hem steeds te ontglippen, als de regendruppels aan de andere kant van de ruit toen ze zaterdag waren teruggereden.

‘Liam, ik bel onderweg je ouders, zeg dat tegen ze.’

Ze liepen voorbij de bungalow van de Aikmans, waar het bos dichter was. Het rook er niet onaangenaam, naar aarde en hout en een zweem van rook omdat ergens de haard was aangestoken. Een eind van de weg af, achter een stuk bos waar ze ’s zomers wel eens hutten bouwden, stond het gaashek. Je kon het eerst niet zien liggen, maar verderop kwam het tot dichter aan de weg.

‘Vooruit, Jood!’ blafte Django. ‘Loop door, anders knal ik je hier al af.’

Ze marcheerden achter elkaar tussen natte varens die tegen hun broekspijpen zwiepten. Django priemde een tak tussen Liams schouderbladen. Dat was zijn geweer.

‘Dude, ze zouden toch nooit zeggen dat ze werden afgeknald. Dan zouden ze nooit zijn meegelopen.’

‘Doorlopen!’

Meneer Hendrickx had verteld dat ze de Joden hun eigen kuilen hadden laten graven. Daar werden ze dan gefusilleerd, zodat ze zo, met een plof, de aarde in vielen. Dat had nog de meeste indruk op hem gemaakt.

Toen ze het gaashek hadden bereikt beval Django Liam om te keren. Hij legde aan en haalde de trekker over. Liam vloog achterover tegen het hek en zakte met veel drama door zijn knieën. Hij kreunde terwijl hij stierf. Hij stierf als de rat die hij was, dacht Django. Op de vuile bosgrond.

Daarna speelden ze Minecraft op Liams Samsung, ieder om de beurt. Dat mocht omdat er een matte screenprotector over het scherm zat tegen het spiegelen. Ze zaten met hun rug tegen het gaas. Het veerde licht mee, als een muur die er niet helemaal was. Zeker twee meter hoog was het hek. Erboven staken staven uit waartussen drie banen prikkeldraad spanden. Meer was het niet. Je mocht er niet voorbij.

Django had geen benul hoeveel tijd er was verstreken toen hij opkeek, maar hij schrok. De schemer had zich verankerd onder het takkendak. In dit jaargetijde besloop die je ongemerkt. Misschien was mama al thuisgekomen. ‘We moeten gaan.’

Liam swipete Minecraft weg. ‘Ik durf best over het hek,’ zei hij. ‘Heel makkelijk, kijk maar.’

Hij begon omhoog te klauteren, klemde zijn vingers en de punten van zijn schoenen in de ruiten in het gaas. Hij ging langzaam. Django balde zijn handen tot vuisten en voelde een onprettige kriebeling. Steeds hoger ging Liam, tot zijn handen om de bovenrand onder het prikkeldraad reikten. Ze staken bleek af tegen het koude ijzer.

Ik ga nooit over het hek, dacht Django. En nooit de bossen daar in. Je raakt met je handen verstrikt in het prikkeldraad en als je valt snijdt het je vingers eraf. Je hoort ze op de bosgrond vallen, plok-plok, maar je hebt niets om er in het donker naar te tasten. Nooit het hek over.

Liam zette zich af en sprong terug op de bosgrond. Django keek naar hem met roffelend hart. ‘Een andere keer.’

Thuis bakte mama pannenkoeken. Niemand kon dat zo lekker als zij.

‘Ik hoop dat Kaila vanavond nog naar huis mag,’ zei ze. ‘We bewaren wat voor haar onder een bord, dan is ze straks alle pijn en ellende vergeten. Wij gaan alvast lekker eten.’

Haar ogen waren rood. Onderweg naar huis moest ze hebben gehuild, maar ze maakte een grote stapel en bestrooide de goudkleurige pannenkoeken met banaanschijfjes en kaneel. Django goot er een flinke scheut ahornsiroop overheen. Normaal zei mama dat hij niet zoveel mocht, maar vandaag was alles in de war en zei ze er niets van. Django maakte van de gelegenheid gebruik om Cherry Coke te pakken in plaats van melk. Ze leek het niet te merken.

‘Het is zo naar voor haar,’ zei ze. ‘We hadden het alleen nog niet zien aankomen. Zo vroeg, bedoel ik. Jij voelt je toch zeker gewoon lekker, hè?’

‘Met welk mes heeft ze het gedaan?’ vroeg hij ineens.

‘Django, dat is toch niet belangrijk? Dat soort dingen vraag je niet.’

‘Maar wilde ze zichzelf dan doodmaken?’

‘Nee, dat is heel anders. Ze had niet de bedoeling zichzelf iets aan te doen. Soms komen mensen zoals zij in een psychose. Dat betekent dat ze de controle over zichzelf verliezen en niet meer weten wat ze doen. Kaila zei dat het was of ze losraakte van haar lichaam en dat ze heel erg bang was geworden omdat ze niets meer kon voelen. Daarom sneed ze zichzelf: om iets te kunnen voelen.’

Kaila heeft in haar buik gesneden, dacht Django. Met een mes. Mama’s gevaarlijke keukenmes? Het appelschilmesje? Je snijdt alleen in je buik als je een baby eruit wil halen die je niet wil. Of als je iemand wil vermoorden. Niet als je iets wil voelen. Waarom luistert ze niet naar jazz, als ze iets wil voelen?

‘Goed zo,’ zei mama. ‘Heb je genoeg gehad? Drink je melk op, dan ruim ik af en kun je misschien wat voorspelen voor me. Je mag net zo lang gamen tot we van papa horen of ze thuiskomt.’

Het was het broodmes. Het mes met de zaagtanden. Was er veel bloed?

2 NOVEMBER

Kaila was bipolair. Dat betekende dat ze ziek was in haar hoofd. Meestal ging het heel goed met haar, maar soms ook heel slecht. Vooral tijdens de Donkerder Dagen. De vorige avond was ze heel laat thuisgekomen uit het Fairfax en vandaag mocht ze thuisblijven en op de bank liggen. Maar omdat ze allemaal een beetje uit hun doen waren, had papa gezegd, hoefde Django ook niet naar school. Mama had zich ziekgemeld van haar werk. Papa ging sowieso niet meer werken: hij had zijn sabbatical.

Bij de lunch zat Kaila in haar badjas aan de keukentafel en hing haar haar slierterig langs haar bleke gezicht. Django keek naar haar buik.

‘Je moet wat meer eten, Kaila,’ zuchtte mama. ‘Vanmorgen wilde je ook al niet ontbijten.’

‘Mam, het is echt heel irritant als jullie me zo op de huid zitten. Jax ook al, die appt om de tien minuten of het wel goed gaat en dat-ie van me houdt. Zo irritant.’

‘Schat, hij maakt zich zorgen om je,’ zei papa. ‘Wij allemaal.’

‘Ik ga me niet van kant maken, nou goed? Het gaat goed met me.’

Django zweeg, mama staarde. Maar het ging niet goed met Kaila. Als je niet meer wist wat je deed, ging het niet goed met je. De medicijnen lieten haar zich beter voelen, had mama verteld. Helemaal genezen zou ze alleen nooit. Ze ‘stabiliseerde’. Toch ging het ook niet zo slecht dat ze uit huis moest, zoals twee jaar geleden. Toen moest ze ‘intern’.

Django wist niet goed wat hij tegen Kaila moest zeggen. Hij durfde niet te vragen of hij het verband mocht zien. Dan zou hij zien hoe groot het gat was dat ze had gemaakt in haar buik.

Mama legde haar vork neer. ‘Ralph, kunnen we wel echt gaan vanavond?’

‘Natuurlijk,’ zei papa. ‘Kaila slaapt bij Jax, zijn ouders weten dat ze komt. En Jax let goed op je, toch?’

Kaila rolde met haar ogen. ‘Iets te goed.’

‘O, ik weet het niet… ik vind het zo rot dat we het niet kunnen afzeggen…’

‘Mam, serieus, gá! Ik ben blij als ik even weg kan uit deze depressieve zooi hier.’

‘Goed dan. Maar je belt, oké? En ik zal Jax ook zeggen dat hij moet bellen.’

Mama en papa hadden vanavond hun etentje met de buren. Django en Liam mochten bij Noah logeren. Dat was leuk, want Noah had Psychonauts 2 op de Xbox.

Toen hij later die middag uit de achterkamer kwam zei Kaila: ‘Was dat nou Sorry wat je daar speelde?’

Django werd knalrood. ‘Ik was maar wat aan het improviseren.’

‘Dat klonk best cool, broertje. Zeker in jouw stijl. Want het is echt het sufste nummer dat-ie ooit heeft uitgebracht.’ En ze glimlachte naar hem. Met een licht hoofd ging hij naar boven. Hij had Kaila laten glimlachen. Hij kon het. Hij was haar medicijn.

The Duke of The Beeb, als je het met de juiste groove speelde klonk het allebei lekker.

3 NOVEMBER

Papa trok de donkerblauwe gordijnen dicht en gaf hem een kus. Het licht van de gang streek over Django’s bed. Zodra papa weg was, was ook het licht weg.

Hij kwam overeind. Dook onder het gordijn. Nu was hij in een andere wereld. Een geheime wereld, de wereld van Bird Street. De wind fluisterde, de bomen bewogen heel zacht nu het nacht was. Aan de overkant waren de lichten van het huis van Liam. Links de buitenlamp van meneer en mevrouw Aikman. Rechts, bijna onzichtbaar achter de lariksen, de lantaarns op de oprit van het McKinleyhuis. Maar de straat was donker. Zo donker dat je in de goot tussen de bladeren zou kunnen dansen of sterven en niemand zou het zien.

Maar niet vanavond. Tussen de speeltoestellen aan de overkant stond Joyce Wachowski, Liams moeder. Ze was een zwarte gedaante met lange, stilhangende armen. Je kon bijna niet zien dat zij het was, maar ze was het wel. Rechtstreeks staarde ze bij hem naar binnen. Django voelde zijn schedel helemaal prikken.

Niet wegduiken. Niet bewegen. Dan kan ze me niet zien.

Ze keek toch niet naar hem. Ze keek naar links, voorbij de schommel. Misschien wel helemaal voorbij de huizen. Ze verroerde zich niet. Waarom stond ze daar?

Desondanks was er niets merkwaardigs aan dit tafereel: alle buren van Bird Street hadden geheime levens. Liams moeder schreef afslankboeken, maar ’s nachts was ze een spion van de Gestapo. Dan speurde ze naar verstopte Joden en jazzgrammofoonplaten. Meneer en mevrouw Aikman verzamelden allemaal antieke manuscripten en plakkaten, maar eigenlijk waren het SS-officieren. In hoge gelakte laarzen paradeerden ze door de straat. Aan een ketting trokken ze een stoet blote, magere mensen voort die aan hun polsen waren geboeid. De gevangenen hadden ingevallen wangen en holle ogen. Maurice en Gray Jr. deden overdag iets met computerprogramma’s en geld. ’s Nachts schreeuwden ze bevelen in het Duits – ‘Helmut! Schwarzwald!’ – en knapten zij het vuile werk op. En dan was er hun vader, de oude Graham McKinley Sr. Hij was de ergste van allemaal. Graham McKinley was Hauptsturmführer. Django wist niet precies wat het betekende, maar hem wilde je niet tegenkomen, ’s nachts.

Dit waren de buren van Bird Street. Achter hun huizen het hoge gaashek met het prikkeldraad. Maar bevonden zij zich aan de binnenkant of de buitenkant van wat het hek moest tegenhouden?

Django verroerde zich niet, tot veertig minuten later de moeder van Liam langzaam het speelveldje af liep. Ze verdween in de richting van haar huis. Ze was vast moe, dacht Django.

Wat was eigenlijk het geheime leven van papa en mama?

4 NOVEMBER

Uit school dronk hij melk en ging direct naar de Steinway. Deed de klep open. Ging zitten. Hij aaide voorzichtig over het ivoor en bewoog met zijn wijsvinger langs de zwarte toetsen, zonder geluid te maken. Hij reikte met zijn voet naar het pedaal. Een explosie van galm liet de snaren fluisteren, als de echo van een verre storm.

In de lente keek de achterkamer uit op de weelderige tuin. In de zomer viel de ochtendzon in schuine banen naar binnen als de verlichting van een concertzaal. Nu zat hij voor donkere houten schotten. Wat was daar wat niet gezien mocht worden?

Django begon te spelen, Mood Indigo. Vorige week had meneer Hendrickx het voorgespeeld en Django probeerde het zich te herinneren, probeerde zijn bewegingen na te doen, zijn klank te maken. Ergens in de melancholieke melodie zaten sierlijke vioolsleutels en toonladders verborgen, maar Django had ze nooit kunnen vinden. Hij kon geen noten lezen. Hoe hij dan wel speelde, dat wist hij niet precies. Als hij achter de piano zat leek hij diep in gedachten verzonken, maar dat was hij niet. Het was of hij niet helemaal aanwezig was in de kamer. Soms voelde het of zijn geest losgekoppeld raakte van zijn lichaam en iemand anders de aansturing van zijn vingers overnam. Normaal voer hij op blind vertrouwen en liet hij dit gebeuren, maar nu had het iets griezeligs. Hij, Django, moest het lied de baas blijven. Telkens als het een eigen kant op wilde vloeien of dreigde te ontsporen, probeerde hij uit alle macht te bedenken welke vingers hij moest gebruiken voor welke toon. Hij mocht zich niet vergissen, hij moest precies weten waar de arm de vingers leidde en waar de polsen gehoorzaam moesten volgen. Maar de bevrijding die hij zocht kwam niet. Zijn vingers verkrampten. Het ritme werd grillig, de melodie verbitterd. Er bestond niets anders meer dan dit nummer, maar het was niet Mood Indigo.

De jazz kon je door de oorlog dragen, maar leidde het je ook uit de Donkerder Dagen? Hoe kon hij muziek maken, als iedereen aldoor zo anders deed?

‘Het is te gevaarlijk,’ had papa gezegd. ‘En het hek ook, daar blijf je bij weg. Het is net als op vakantie op Vancouver Island, als je te dicht bij de rand van kliffen speelt kun je eraf vallen. Sommige dingen doe je gewoon niet omdat je vanbinnen weet dat ze niet veilig zijn.’

De bossen achter zijn huis waren te gevaarlijk. De achtertuin was te gevaarlijk. Django voelde vanbinnen dat het zo was.

Het duurde maar een paar weken, tot de Donkerder Dagen voorbij waren. Tot die tijd pasten ze op elkaar.

Hij probeerde het nummer terug te vinden, maar zijn armen waren stijf. Zijn vingers hadden een eigen wil. Hij probeerde zich voor te stellen hoe de dansers langzaam om elkaar heen zwierden en accenten legden bij elke eerste en derde tel, maar wat hij voor zich zag, waren rijen mensen aan ijzeren kettingen en soldaten die schreeuwden. Het zweet brak hem uit. Sterker en sterker klonk het lied, het werd een agressie, een obsceniteit die Django er genadeloos uit ramde, het tempo gevaarlijk afstevenend op het punt waar het niet langer te beteugelen zou zijn door de krachtinspanning van zijn spieren. Als hij het wist te bedaren zou hij die vreselijke beelden niet in zijn hoofd zien. Maar de stoet liep onverbiddelijk door, met strakke gezichten. Wie niet meer wilde, daar lieten de soldaten hun hazewindhonden op los. De soldaten, die de gezichten droegen van de McKinleys. De Wachowski’s. De Aikmans. En papa en mama.

Dit was hier, in de bossen achter zijn huis. Mochten ze daarom niet over het hek?

Stop. Ik moet stoppen, nu het nog kan.

Maar hij kon het niet.

Hij had een waas voor zijn ogen. Erdoorheen schemerde een beeld, hoe hij Liam voortdreef door het bos. Ze waren bij het gaashek achter de bungalow van de Aikmans. Achter het hek stonden mensen. Alleen waren het nauwelijks mensen te noemen. Je kon al hun ribben zien. Ze klampten zich vast aan het gaas. Toen Django schoot, vloog Liam achterover tegen het gaashek, maar ditmaal ontstond er een bloedvlek op zijn buik die snel groter werd. Liam keek vol ongeloof naar hem op. Dit klopte niet, zo moest het niet gaan. Het was toch maar spel? Maar toen hij neerviel, viel hij opeens aan de ándere kant van het hek. De magere mensen strekten hun handen naar hem uit.

De muziek die uit Django’s vingers kwam was geen Mood Indigo en ook geen jazz. Het was keihard, het was virtuoos, het was beangstigend, het was spookachtig. Het kende geen berusting, geen vergeving. Alleen een zwarte bezieling die zich niet liet temmen. Stop ermee! Zijn hoofd bonkte, zijn gezicht was heet. Zijn ogen puilden uit maar zagen niets. De pijn in zijn vingers gilde een dissonant samenspel met de blinde driften die zij voortbrachten.

Iemand riep iets.

‘Django, wat ben je in hemelsnaam… o god.’

Snelle voetstappen, toen werd hij bij zijn lurven gegrepen. De poten van de kruk krasten over de vloer, hij viel om. De plotselinge stilte schokte.

Het ivoor zat onder het bloed.

Ongelovig hield Django zijn trillende handen voor zijn gezicht. De vingers waren gescheurd. Nagels hingen los. Bloed druppelde langs de kootjes en over zijn palmen en spatte op de vloer in ronde vlekken, met uitlopers als haartjes.

Hij werd omgedraaid en staarde in mama’s gezicht. Zij pakte zijn polsen beet. Ineens wierp hij zich tegen haar lichaam, want hij was gierend aan het huilen.

Toch was hij zich nog bewust van hoe ze opeens de lucht naar binnen zoog. Hoe mama’s armen en handen en vingers helemaal verstijfden, met zijn haar en het vlees van zijn nek ertussen. Ze draaide zich om en sleurde hem de achterkamer uit.

Daardoor zag hij nog één keer de Steinway.

In het spiegelende, zwarte hout van het instrument zag hij nog altijd donkere, magere gedaantes naar hem kijken. Onwillekeurig moest hij denken aan het filmpje van Jerry Lee Lewis op YouTube, waar de dansende mensen zich om de vleugel hadden gedrongen.

Alleen dansten deze mensen niet.

Deze strekten hun handen naar hem uit.

En mama had ze ook gezien.

LUANA

De samenkomst in de jachtkamer. São Paulo. Vijf opties.
De komst van de Accountant.

2 NOVEMBER

Haar grootste geluk waren haar kinderen. Daarom was het ook zo onverdraaglijk dat ze tegen hen moest liegen. Over wat ze vanavond gingen doen. En over wat ze mórgen gingen doen, in de bossen achter hun huis.

Django was vroeg in de namiddag met Liam naar Noah Stone in Carnation gegaan. Tot het moment dat Kaila bij Jax in de Bolt EV van zijn ouders was gestapt en ze waren weggereden had Luana zich groot kunnen houden, maar daarna voelde ze de kracht uit haar lichaam vloeien. Ralph had zijn arm om haar middel geslagen terwijl ze hen nakeken, maar het was maar goed dat zij haar arm ook om het zijne had, want in zijn lijf voelde ze dezelfde breekbaarheid. Het zou een mooie vertoning worden als ze hier allebei door hun benen zouden zakken.

‘Nog een jaartje,’ zei Ralph, toen de Bolt in de regen over de bosweg was verdwenen.

‘Zeg dat nou niet. Ik wil er niet aan denken.’

Hij kuste haar op haar hoofd. ‘Goed, dan denken we er nog niet aan. Kom, we gaan naar binnen. Omkleden.’

Maar ze moesten eraan denken. Volgend jaar werd Kaila zestien. Dan moest ze een keus gaan maken. En daardoor zag ze Kaila weer voor zich op haar slaapkamer, gisteren, met het aardappelschilmesje. Fysiek was het gelukkig meegevallen, maar het was Luana niet in de koude kleren gaan zitten: hoe ze haar dochter met een natte handdoek strak tegen haar buik gedrukt had vastgehouden en zachtjes had gewiegd. Hoe ze zachtjes tegen haar was blijven praten om haar te wekken uit haar episode en ze met z’n tweeën naar de crisisdienst van het Fairfax waren gereden, omdat Ralph nog voor de laatste keer onderweg was geweest vanuit de rechtbank.

Voor de laatste keer. Dat heeft iets onheilspellends. Bijna profetisch. Maar het is waar: de nazomer is overgeslagen. De hitte van afgelopen zomer is verdwenen en herfstige kou is ervoor in de plaats gekomen. Het verstrijken van de seizoenen is te snel gegaan, we hebben er geen erg in gehad. En nu wacht alleen nog november.

Van die gedachte kreeg ze kippenvel op haar rug en armen. En ze kon hem nog steeds niet van zich af zetten toen ze twintig minuten later met haar blik strak voor zich uit door het huis beende, om niet geconfronteerd te hoeven worden met de aanblik van de lege ruimtes waar de spiegels hadden gehangen. De spiegels zelf miste ze niet: ze hoefde niet te zien hoe diep haar ogen lagen, of hoe haar huid als een los gordijn over haar jukbeenderen viel. Maar de afwezigheid ervan confronteerde haar ermee dat ze het normaal achter zich hadden gelaten. Niets aan dit alles was normaal.

‘Wat denk je?’ Ze hield eerst de ingetogen zwarte jurk in haar linkerhand voor haar lichaam, toen met haar rechter de donkerblauwe coltrui.

‘Lief,’ zei Ralph terwijl hij een magazine uit het cellofaan haalde, ‘het maakt echt geen enkel verschil.’

‘Toe, doe dat nou niet.’ Beide hangers dansten driftig in haar handen. ‘Je helpt niet, maak gewoon een keuze, oké?’

‘De coltrui. Die is duizendmaal spectaculairder.’

Luana twijfelde niet vaak over zoiets onbenulligs, maar nu hield ze de kleren op armlengte en keek Ralph wrang aan. ‘Dat slaat echt helemaal nergens op.’

‘Dan heb je zelf de keus al gemaakt.’ Hij kuste haar opnieuw, in haar nek ditmaal. Luana verkrampte. Als zij zo opzag tegen de avond en zich afvroeg hoe ze die überhaupt moest doorkomen, hoe kon hij dan in hemelsnaam zo kalm de post doornemen?

We praten er niet over. Dan bestaat het niet.

Zo deden ze dat in Brazilië en zo deden ze dat aan Bird Street. Luana Perreira da Silva was achttien jaar geleden naar Amerika gekomen en sprak niet alleen perfect idiomatisch Engels, maar doceerde als Brazilië-specialist ook culturele, literaire én antropologische vakken aan de U-Dub in Seattle. Dat was niet hetzelfde als psychologie, maar toch was ze zich er welbewust van dat haar overlevingsmechanisme in al die jaren niets was veranderd: Luana bleef in haar verstand vastzitten, verdiept in een hele vlucht banale zaken. Alles om maar niets te hoeven voelen bij wat daar aan het eind van de achtertuin, vlak achter het overwoekerde hek, zo zeker en onafwendbaar naderde.

‘Ik heb een fles wijn voor ze gekocht bij Pleasant Hill Cellars,’ zei ze. Met de kledingstukken over haar arm hupte ze op kousenvoeten naar het kookeiland en nam een houten kistje in haar handen. ‘Ik weet alleen niet of ze het waarderen, de McKinleys zijn kenners…’

‘Natuurlijk waarderen ze dat, Luana.’ Ralph legde het magazine weg, kwam naar haar toe en nam het kistje van haar over. ‘Laat eens kijken.’

‘Het was in elk geval een dure, dan zal hij toch wel goed zijn, denk je niet?’

‘Oeh, een Cabernet Sauvignon uit 2013. Daar kun je niet de mist mee ingaan.’

Ralph pulkte aan het deksel en ineens schoot de schuif los. De fles veerde op van poffend stro, glipte door zijn handen en spatte op de keukenvloer aan scherven. Luana slaakte een kreet, Ralph smoorde een vloek. Een dieprode vlek groeide over de tegels en verspreidde een weeïge zoete lucht.

Ze keken elkaar aan. Luana beet op haar lip. ‘Ik ben benieuwd of ze dat ook waarderen, Judge.’

Daardoor moest Ralph lachen. ‘Komt wel goed. Voorzichtig, niet van je plaats komen of je stapt nog in het glas.’

Hij nam de kleding uit haar handen en legde deze op de keukentafel, waarbij de zool van zijn schoen een glasscherf versplinterde. Het voelde fijn dat ze er samen om konden lachen. Een ongeluk zat nou eenmaal in een klein hoekje, vooral nu. Maar toen voelde Luana kil rodewijnvocht door haar kousen dringen en ineens had ze het gevoel dat het huilen haar nader stond dan het lachen.

Komt wel goed, had Ralph gezegd.

Maar het was november en Luana wist niet of het goed zou komen.

De plas wijn aan hun voeten leek net een bloedvlek.

Het was iets na half zeven toen ze hun paraplu uitschudden onder het imposante portaal van het McKinleyhuis. De overkapping reikte ver genoeg om er een succesvolle valet-parkingservice onder te kunnen runnen en het asfalt was perfect vrijgehouden van bladeren. Dat moest het werk zijn van de tuinman, want Luana was er vrij zeker van dat de zoons van de McKinleys zich te goed voelden voor dergelijke klusjes. Graham en Dorothy zelf waren er te oud voor.

Ze bestegen de stenen treden naar de dubbele voordeur en Ralph gebruikte de deurklopper, die een diepe galm verspreidde achter het massieve eiken.

‘Tu-du-du-duu,’ zong Ralph en hij knipte twee keer in zijn vingers – het deuntje van The Addams Family. Luana gaf hem een por, terwijl ze opkeek naar de beveiligingscamera die onopvallend in de schaduw van een balk was geplaatst. Er klonk gerucht achter de deur.

‘Rechter! Wees welkom!’ zei Maurice McKinley met gespreide armen, toen de deur openzwaaide.

‘Dag, Maurice.’

‘Kom binnen. Mijn pa zal blij zijn je te zien. O, hé, dag Luana, wat leuk.’

Ralph ging haar voor over de drempel, maar niet zonder een onbeholpen blik met haar te hebben gewisseld.

De hal van de McKinleys had het formaat van een balzaal. Perzische tapijten stroomden als watervallen van de marmeren trappen die zich aan weerszijden omhoog bogen en elkaar op het bordes ontmoetten. Er was ook een lift, omdat Dorothy tegenwoordig steeds meer last had van haar parkinson. Mahoniehouten lambriseringen wisselden zich af met stenen zuilen, gekroond met bogen en neoklassiek beeldhouwwerk. Sporadische poelen van licht glinsterden in het schemerduister en een kroonluchter met duizend kristallen spreidde een warm schijnsel over het plafond.

‘Hoe staan de zaken, pik?’ vroeg Maurice aan Ralph. ‘Hier, laat me je jas aannemen.’

Ralph was goed in het dubbelleven waar Bird Street om vroeg. Soepel kaatste hij een jofele, nietszeggende grap terug. Beide mannen lachten hartelijk. Voor Luana had Maurice geen oog, waardoor ze onbeweeglijk in de deuropening was blijven staan met haar jas in haar handen. Ze dacht: Pik. Ze zien elkaar een paar keer per jaar, ze mogen elkaar niet en hij noemde Ralph ‘pik’.

Ralph verweet ze het niet; het dubbelleven was zíjn overlevingsmechanisme. Toch verbaasde ze zich erover hoe gemakkelijk hij in die tweede huid gleed, zodra hij over de drempel was. Bij Maurice lag dat anders. Maurice McKinley had iets gluiperigs, net als zijn oudere broer Gray. De McKinleybroers hielden zoveel van hun leven aan Bird Street dat ze geen dubbelleven hoefden te leiden. Bird Street was eenvoudig wie ze waren. Tragisch, want hun vader, de patriarch van de clan, was ondanks de vloek die zijn familie meedroeg een goed mens. Maar soms vielen de appels helaas ver van de boom. En soms bleken ze rot vanbinnen.

Ze wreef in haar koude handen, maar in plaats van dat het haar opwarmde, voelde Luana de kou zich verspreiden over de rest van haar lijf, waar hij bleef vastzitten.

‘Kom verder, Ralph, de anderen zijn er allemaal al.’

Omdat Maurice haar nog steeds volkomen negeerde, duwde Luana met een veelzeggende blik haar jas in Ralphs armen. Ze liep langs hem heen, visualiseerde haar kou en omsloot met beide handen die van Maurice. Met veel valse lucht zei ze: ‘Hai, Maurice. Ik had een fles wijn voor jullie meegenomen, maar die hebben we kapot laten vallen. Oeps! Maar wijn wordt schromelijk overschat, vind je ook niet?’

Ze zag zijn verbijstering en huiverde. De kou paste haar niet. Ze voelde er een instinctieve afkeer voor, die ze had meegebracht uit Zuid-Amerika. Maar pas in december zou ze weer zichzelf zijn. Pas dan zou ze niet steeds geconfronteerd worden met het feit dat ze onderdeel was geworden van iets waar ze in haar hart nooit achter had kunnen staan, maar waar ze zich niet meer aan kon onttrekken.

Eens per jaar kwamen ze allemaal samen, de buren van Bird Street. Altijd op 2 november. En altijd in de jachtkamer van de McKinleys. Vier families, twaalf volwassen mensen, de kinderen elders – alleen Dorothy ontbrak nog. Twaalf volwassen mensen in avondkleding, allemaal tegelijk pratend en lachend. Pontificaal boven hen uittorenend de enorme kop van het everzwijn aan de schoorsteenmantel: een jachttrofee. De Wachowski’s. Het echtpaar Aikman. Twee generaties van de familie McKinley. En zij, de Lewis da Silva’s.

We zijn gelukkig, dacht Luana, terwijl ze het gezelschap rondkeek. Allemaal, volmaakt en onbetwistbaar gelukkig.

De haard aan het uiteinde van de tafel straalde een broeierige hitte uit, maar toch huiverde ze onwillekeurig. Zoals elk jaar vroeg ze zich af hoe ze zich tot haar buren moest verhouden. Lief van Ralph dat hij naast haar was gaan zitten. De gin-tonic die Paula, de hulp van de McKinleys, hem had aangeboden had hij afgeslagen en hij had om iets alcoholvrijs gevraagd. Luana had hem wel aangenomen, om de scherpte van haar gevoelens weg te nemen. Nu praatte Ralph met Maurice en Harry Aikman, een anekdote over de rechtbank. Vanaf de kop van de tafel luisterde ook de witharige Graham mee. Gevieren barstten ze in een lachsalvo uit, hieven hun glazen en dronken Ralph toe.

Eenentachtig was de patriarch. De tijd had hem niet onberoerd gelaten, maar ook niet krachtelozer gemaakt, integendeel. Hij zat voor een olieverfportret van een man in wiens jongere gelaat onmiskenbaar de familiegelijkenis was te herkennen. Luana kende de geschiedenis: dit was zijn vader John McKinley, voor wie Graham een haast goddelijke devotie koesterde; zoon van James McKinley, Lock Havens stichter, die hij grondig haatte. Luana keek naar het portret en vroeg zich af hoe een man met zo’n rechtschapen gezicht zo blind had kunnen zijn voor wat hij in gang had gezet.

Aan haar rechterhand was Laura Vaccarelli net klaar met het geven van borstvoeding en wiegde baby Ricky in slaap. Voor de nieuwgeborene was vanavond een uitzondering gemaakt op de geen-kinderenregel. Luana voelde weinig verwantschap met Laura. De donkere make-up onder haar ogen gaf haar iets intimiderends. Ze was directeur van de King County Juvenile Correction Facility in Seattle en volgens Ralph lagen er vergaande plannen om in 2024 mee te doen met de voorverkiezingen voor de staatssenaat, als Republikein. Maar de baby kon ze begrijpen en dus brak ze het ijs. ‘Hij groeit al goed, hè?’

‘O, hij is fantastisch. De kinderarts zegt dat hij op alle gebieden voorloopt. We zijn zo ontzettend gelukkig met ons dikke wolkje! Maar dat hoef ik jou niet te vertellen, Luana. Daar weet je alles van.’

Luana verslikte zich bijna in haar gin, pakte haar servet en glimlachte beleefd.

‘Zou je misschien even willen helpen met die doek, zodat ik hem kan wegleggen? Ik zou niet willen dat hij weer wakker wordt.’

De doek rook naar moedermelk, niet bepaald onprettig, maar toch gaf het Luana een wee gevoel in haar maag. Laura stond op, legde baby Ricky in zijn kinderwagen en trok de kap omhoog. Hij stond geparkeerd onder wat Luana een tamelijk onbehaaglijk jachttafereel vond. Mannen op paarden, rennende honden. Een dode hinde bij de strot gegrepen door woeste tanden. De McKinleys kwamen uit een geslacht van jagers, vertelde Gray Jr. maar al te graag. Het everzwijn aan de mantel had hij zelf geschoten.

Laura nam de doek van haar over en stopte die in de tas. ‘Dank je wel, lieverd, je bent een engel. Ugh, wat is het fijn je weer te zien.’

Het is waar, dacht Luana, ze zijn gelukkig. Zij allemaal, op hun eigen, unieke manier.

De Wachowski’s bijvoorbeeld. Marc runde een goedlopende botoxkliniek in Bellevue. Joyce’ laatste boek had zestien weken op de New York Times-bestsellerlijst gestaan en afgelopen juni had ze haar afslanktips mogen presenteren bij Good Morning America. Tweeënveertig jaar, drie bloedmooie kinderen en nog steeds een killerbody – je zou je afvragen hoe ze het voor elkaar kreeg. Op haar tassen en zijn overhemden prijkten Vuitton, Cavalli en Hermès. Perfect gemanicuurde nagels, natuurlijk. En voor de kinderen geen paarden, maar alpaca’s, want zulke types waren het. De Wachowski’s waren misschien niet erg diepzinnig, maar ze waren ook vrijgevige donateurs aan Doctors Without Borders, het Seattle Children’s Hospital en de Make-A-Wish Foundation. Daar praatten ze graag over, en ze waren volkomen gelukkig met dit ondubbelzinnige uiterlijk vertoon.

Of de McKinleys. Geld maakte niet gelukkig, maar dat principe leek voor de McKinleys niet op te gaan. Maurice was een agressieve daytrader in cryptocurrencies, wat hem bepaald geen windeieren legde. Gray leidde meer dan een dozijn internetondernemingen in de Pacific Northwest en had zestig werknemers in dienst. Juliette zat in de psychofarmaceutische industrie en vloog voor haar baan de hele wereld over. Maar de patriarch spande de kroon. Graham McKinley had een vermogen geërfd van zijn vader, wiens melkveebedrijf Lock Haven Dairy was overgenomen door de Carnation Evaporated Milk Company. Zelf was hij CEO geweest van Emerald Steel, dat onderdelen leverde voor Boeing, Microsoft en verschillende scheepsbouwbedrijven, tot hij het in 2007 had verkocht voor, naar Luana had vernomen, een bedrag van acht cijfers. Geld, carrière, prestige: waar het om ging was dat de McKinleys er oprecht gelukkig mee waren.

Bij de Aikmans lag het subtieler. Het was niet dat ze niet goed waren bedeeld, ze gaven er alleen niet om. Harry Aikman was het soort man dat je nooit zou tegenkomen op antiekbeurzen en dealerconventies, maar die er wel altijd was, op jacht naar zeldzame schatten voor zijn collectie oude bijbels en manuscripten. Toch was dat niet wat hem de meeste voldoening gaf. Harry was een binnenvetter en zijn grootste geluk was zijn vrouw. Het had bijna iets aandoenlijks, als je niet zou weten dat als er één ding was wat Elizabeth Aikman vierde, het niet haar man was, maar de verlichting van haar hoogontwikkelde intellect. Elizabeth was intens gelukkig met haar vermogen tot relativering en met de menselijkheid die kennis en mededogen met zich meebrachten. Ondanks dat Luana zich afvroeg of voor Elizabeth haar huwelijk met Bird Street geen sociaal en filosofisch experiment was, maakte deze schijnbaar ontwrichtende situatie hen beiden, doodeenvoudig, gelukkig.

En zij? Ralph was voor de vierde keer herkozen voor de King County Superior Court. Twee jaar terug was hij verbluft thuisgekomen met het nieuws dat hij door gouverneur Jay Inslee was gepolst voor een aanstelling in de Washington State Supreme Court. Hoewel zijn vrienden hem voor gek hadden verklaard dat hij de positie had geweigerd, wist Luana dat Ralph betrokken wilde blijven bij de zaken van alledag.

‘Daarmee ben ik gewoon het gelukkigst,’ had hij verklaard.

En dat was hij: Ralph was het morele kompas van Bird Street en in die rol was hij volmaakt gelukkig.

Dit waren de buren van Bird Street. Allemaal succesvol. Geslaagd waar anderen faalden. Kennis. Rijkdom. Roem. Macht. Schoonheid. En liefde. Het was subtiel genoeg om niet onmiddellijk in het oog te springen. Een neutrale observator zou de samenhang mogelijk afdoen als toeval.

Als het daarbij zou blijven, tenminste.

Maar dat deed het niet.

Maurice, bijvoorbeeld, had wel onnatuurlijk veel geluk met zijn crypto’s. Dat gevoel zou bovendien worden versterkt als je zou weten dat hij in zijn vrije tijd tonnen verdiende met het gokken op paardenraces, waarvan hij de uitslag statistisch gezien wel erg vaak juist voorspelde. Soortgelijke claims zou je over de meeste buren wel kunnen maken.

Olivia Davis, die aan de overkant van de tafel naast Juliette zat, was gelukkig omdat zij leefde. Met wat er in haar alvleesklier had huisgehouden had zij natuurlijk allang dood moeten zijn.

En dan de kinderen. De grote kleine afwezigen van de avond. Pas wanneer je als neutrale observator naar de kinderen van Bird Street zou kijken, zou je een zeker unheimisch gevoel bekruipen. Het idee van perfecte kinderen had iets schokkends, vond Luana, iets onaangenaams. Allemaal excelleerden ze. Allemaal blonken ze uit. Django was hoogbegaafd, net als Ethan, Liam en Harper Wachowski van de overkant. Hoewel Kaila ‘slechts’ bovengemiddeld testte, schitterde zij in haar talen en de creatieve vakken. Van baby Ricky viel het nog te bezien, maar van zijn zesjarige zusje Aurora Evangeline was werk verkocht aan het Seattle Art Museum.

Django had zijn muziek.

Kaila haar sport.

Allemaal… gelukkig. Kaila mocht dan bipolair zijn, het grootste deel van het jaar was ze hypomaan en daardoor uitzónderlijk gelukkig.

En toch…

Er klonk een bons, ergens vanuit het binnenste van het huis. Een ogenblik lang viel er zo’n broeierige stilte dat Luana het sissen kon horen van kokend sap dat uit de brandende berkenblokken in de haard sijpelde. Ze zag Ralph geschrokken op zijn horloge kijken. Aan de overkant van de tafel deed Marc hetzelfde.

‘Het is de lift,’ zei Graham. ‘Het zal moeder zijn.’

Zichtbare opluchting brak door op gezichten. Toch was die van korte duur, want nu klonk er een traag, slepend geluid vanuit de hal. Nog eens. En nog eens. Alsof er een lijk werd versleept. Elizabeth Aikman stond op en verdween door de deuropening, maar keerde een ogenblik later bleek weggetrokken terug. De reden daarvan werd hun onmiddellijk duidelijk toen Dorothy McKinley-Williamsburg haar door de deuropening volgde.

Luana was geschokt door haar snelle achteruitgang. De laatste keer dat ze Dorothy had gezien was een week of twee geleden. Toen was ze zonder hulpmiddelen rechtop de straat overgestoken. Nu strompelde ze kromgetrokken over haar rollator, waarbij haar rechtervoet als een dood ding achter de linker aan sleepte. Haar gezicht hing naar beneden, maar het gordijn van goudkleurig haar kon niet verhullen dat ze vel over been was.

Marc Wachowski’s ademhaling stokte. Iedereen keek hoe Dorothy zich achter Graham langs sleepte. Niemand durfde haar te hulp te schieten, zoals Elizabeth had gedaan. Niemand durfde als eerste iets te zeggen.

Het was Juliette die de stilte doorbrak. ‘Dag moeder. Fijn dat je er bent.’

Daardoor mompelden ook de anderen een groet. Dorothy hief haar gezicht, terwijl ze zich in haar stoel aan Grahams zijde liet zakken. Er kwam een hees, onverstaanbaar geluid uit haar scheefgezakte mond, maar haar ogen keken naar hen met dezelfde scherpte als altijd en verraadden dat haar verstand daarbinnen nog volledig intact was. Het zat alleen gevangen in dit novemberlichaam.

Nu al, dacht Luana en daardoor moest ze weer aan Kaila denken. Kaila en het aardappelschilmesje.

Hierom wankelde ze. Hierom kon Luana zich er vanavond niet aan overgeven zoals de anderen, of zoals zijzelf zich elf maanden per jaar zonder gewetensbezwaren laafde aan het geluk van haar gezin.

Het was te vroeg geweest. De Donkerder Dagen waren koud begonnen.

En daarom vreesde ze dat de prijs dit jaar wel eens veel te hoog kon worden.

Het voorgerecht: de zalmschotel. Gerookte wilde sockeye met kwartelei, kerstomaat, limoen en lychees. Paula droeg de feestelijke schaal binnen en verdeelde de salade over de borden. De witte wijn werd uit de koelers gehaald.

‘Dorothy, je hebt jezelf overtroffen,’ zei Marc.

‘Zeg dat wel,’ beaamde Laura. ‘Het ziet er fantastisch uit, moeder.’

Alle buren vielen hen bij, allen prezen Dorothy. Allen wisten dat Dorothy in haar staat nooit meer zelf had kunnen koken. De oude vrouw mompelde een nauwelijks verstaanbaar dankwoord. Luana knikte ongemakkelijk naar Paula, die zich zonder iets te zeggen terugtrok in de keuken.

De glazige ogen van het zwijn overzagen hoe ze aten. Gray Jr. vertelde over het hackerscollectief waar hij leiding aan gaf, dat haast op wildwestwijze de misstanden bij een grote verzekeringsmaatschappij had blootgelegd en diens eigenaar, een machtige New Yorkse tycoon, ten val had gebracht door zijn privécollectie van blackfaceselfies in damesondergoed te laten lekken. Bijvangst, noemde Gray dat, en de Wachowski’s bulderden van het lachen. Aan het andere eind van de tafel pochte Elizabeth over hoe Harry in een Franse abdij voor omgerekend driehonderd dollar een vijftiende-eeuws geschrift op de kop had getikt, dat na grondige studie een van de vroegstgedrukte boeken ter wereld bleek te zijn. Harry wuifde haar woorden weg, maar sloeg daarbij een bezitterige arm om zijn vrouw, die verlekkerd de tafel rondkeek. Uit haar blik sprak de onfeilbare intuïtie van iemand die de zwakte van de ander rook als een bloedhond.

Luana pelde een kwarteleitje. De vliesjes bleven zitten en het brak doormidden omdat haar vingers te veel trilden. Buiten kletterde het regengordijn van de dakranden (aan de straatkant, waar de ramen niet afgedekt waren), waardoor de lichten langs de oprit omfloerst en onscherp werden. Het beviel haar niet om lang die kant uit te kijken. Helemaal niet. Je liet buitenlichten alleen aan als je nog een gast verwachtte, en een gast die door dit weer kwam kon niets goeds in de zin hebben.

‘Hoe gaat het eigenlijk met jou, Luana?’ vroeg Juliette opeens. ‘Jou hebben we nog maar zo weinig gehoord vanavond. Hoe is jouw jaar verlopen?’

Er viel een stilte, waarin ze de aandacht van alle buren op zich gevestigd voelde. Ja, hoe is jouw jaar eigenlijk verlopen? Hoe zit het eigenlijk met jouw geluk? Heb jij ook niet weer een heel jaar niet hoeven denken aan alle ellende die je in Brazilië achter je hebt gelaten? Heb je niet weer een heel jaar vrij van pijn geleefd, terwijl de dokters na het ongeluk zeiden dat je je leven lang kreupel zou blijven? O, en het belangrijkste… heb je niet weer een heel jaar kunnen genieten van de kinderen? Want wat ging het dit jaar weer goed met ze, hè, en wat is het een geluk om ze te zien opgroeien! Behalve dan dat Ralph en jij ze nog altijd niet hebben verteld dat ze er eigenlijk helemaal niet hadden kunnen zijn. Oepsie!

Ze voelde een steek in haar bekken en Luana legde met verkrampt gezicht haar vork neer. Het was de plek waar het bot verbrijzeld was geweest. Ze kon zichzelf wijsmaken dat het opspeelde door koud of vochtig weer, maar dat was het niet. Het werd erger in november. Dat werd het elk jaar.

Ralph wilde haar te hulp schieten, maar voor hij het woord kon nemen zag ze Olivia van de overkant van de tafel naar haar knipogen. Het was een subtiele bijval, maar er sprak warmte en begrip uit en het gaf Luana de kracht om te glimlachen naar Juliette.

‘Heel goed, dank je wel,’ zei ze. ‘Ons jaar was bijzonder voorspoedig.’

Het haardvuur blikkerde in de kromme slagtanden van het beest.

São Paulo, achttien jaar eerder.

‘Prematuur ovarieel falen,’ zei de gynaecoloog. ‘We beginnen met hormonale suppletie, maar dat neemt de kwaal niet weg, helaas. U bent onvruchtbaar.’

Ze menstrueerde niet meer. Haar eierstokken waren vervroegd opgehouden met ovuleren, hoorde ze de dokter zeggen. Luana staarde naar de witte tl-buis. Ze was zevenentwintig en zat in de overgang.

Vier jaar lang had ze met geen woord gerept over wat er was gebeurd in Cuiabá, zelfs niet tegen de psycholoog die ze bezocht, maar nu begreep ze dat dit haar straf was. Het pistool dat afging in haar handen. Het silhouet dat tegen het portier viel. Oorzaak en gevolg. Die man was slecht geweest, maar hij had ook een moeder gehad.

Luana was geboren in een middenklassefamilie in São Paulo. Wat haar naar Mato Grosso had gebracht was haar PhD-onderzoek naar de sociale ongelijkheid in de grilo’s. Wat haar aan de provincie had gebonden, was de liefde. Mosquito, heette hij, een ongeschoolde beveiliger van een benzinestation die een trouwe aanhankelijkheid had bezeten waar ze zich soms geen raad mee had geweten. In zijn armen, op het geografische middelpunt van het Zuid-Amerikaanse continent en lang voordat ze ook maar van Lock Haven, Washington, of het pact van Bird Street had gehoord, had Luana ontdekt dat een dubbelleven niet de uitzondering was, maar de menselijke norm.

Op straat had het al weken gegonsd over de golf van aanvallen op de politie. De angst was voelbaar geweest in de grilo’s. Politiemensen of hun familieleden werden zomaar vermoord door bendes. Opeens was het dichtbij gekomen toen het João en Felipe overkwam, twee neven van hun beste vriend Caio, een politieagent. Antônia, Mosquito’s zus, had ze het als eerst horen opperen. De roep om een jeitinho. Mosquito had haar op het hart gedrukt dat ze zich geen zorgen hoefde te maken, en opeens was Luana de vorm van het pistool onder zijn bezwete T-shirt opgevallen, achter zijn broekriem. Ondanks de hitte was er een rilling door haar heen gegaan. Jeitinho. Een maniertje. Iets voor elkaar krijgen. Een klusje klaren, net buiten de wet om.

Mosquito was er in elk geval eerlijk over geweest. Op een nacht had ze hem gevraagd of hij wel eens iemand had vermoord. Hij had zijn grote handen om haar gezicht gelegd en haar aandachtig gekust, en daarna had hij ja gezegd. Erover uitweiden wilde hij niet, maar Luana begreep het zo ook wel: er was te veel moord hier, te veel geweld. Rechters werden omgekocht, criminelen ontliepen hun straf. Daarom vormde de bevolking haar eigen milities. Je beschermde je naasten, want nooit zouden ze hun trots laten schenden. Eergevoel was het belangrijkste houvast in de grilo’s. En dus braken ze iemands barak af. Braken ze iemands arm. En soms ging het verder.

‘We pakken iemand aan,’ zei Mosquito. ‘Zo gaat het nu eenmaal hier.’

Maar trots was hij er niet op. Het was feio, zei hij. Lelijk.

In een impuls had Luana gevraagd of ze een keer mee mocht. Mosquito was met een ruk overeind gekomen. ‘Je wil niet mee, hoor je me?’ had hij gezegd. ‘Het is vies. Als je meedoet, als je alleen al toekijkt, raak je ermee bevlekt. Die vlek gaat nooit meer weg.’

Waarom had ze dat eigenlijk gevraagd? Ze had niet meegewild. Ze had het van Mosquito willen begrijpen, maar had niet meegewild. Dat niet.

Twee maanden later ging ze tóch mee. Het was helemaal niet de bedoeling geweest, maar ze waren te ver van huis; Luana bij Antônia afzetten was onmogelijk geweest, en als ze niet snel zouden zijn, dan zou hij nog thuiskomen…

Het was vreselijk misgegaan. Iedere verdere gedachte aan die traumatische nacht onderdrukte Luana met geweld en dat bleef ze de daaropvolgende vier jaar doen. Ze ging terug naar São Paulo, maar ze was zo bang dat de herinnering haar leven zou gaan overheersen, dat de spanning vast kwam te zitten in haar lijf. Ze kreeg maagklachten. Menstruatieklachten. Slapen ging tegen die tijd alleen nog met cachaça, pijnstillers of heroïne. Soms alle drie tegelijk.

En nu? Nu was ze dus onvruchtbaar.

Na het bezoek aan de gynaecoloog zakte Luana in een diepe depressie. Ze kon het feit dat ze geen kinderen kon krijgen niet los zien van wat er die nacht in Mato Grosso was gebeurd. Het schot. Het silhouet dat neerging tegen het portier. Oorzaak en gevolg. Voortdurend voelde ze zich vies en had ze de onbedwingbare behoefte zich te wassen. Mosquito had gelijk gehad: je raakte ermee bevlekt. Haar leven was verstrikt geraakt in een spiraal waaruit geen ontsnappen mogelijk was. En ze had het irrationele gevoel dat er aan het eind van die spiraal iets vreselijks wachtte. Een grote, zwevende, vormloze kilte.

Niet lang daarna overleden kort na elkaar haar ouders. Eerst ging haar vader, na een acute leveratrofie. Haar moeder lag toen al in het ziekenhuis. De kanker was in haar botten gekropen en trok haar broze lichaam krom. Op het laatst schreeuwde ze het uit van de pijn, met blinde ogen die zich zonder herkenning aan haar enige kind vastgrepen, maar ze overleefde haar vader met twee maanden.

Nu heb ik niemand meer, dacht Luana. Geen moeder. Geen vader. Geen kinderen. Mij wordt geen leven gegeven, omdat ik een leven heb genomen.

In een opvallend helder moment verliet ze het ziekenhuis. Ze sloot haar ogen tegen het felle zonlicht en liep de Avenida Rebouças op. Achteraf zou ze niet kunnen zeggen of het een bewuste zelfmoordpoging was, of juist een overgave aan het leven: Hier ben ik. Dít ben ik. Ik tart je. Als ik de overkant haal dan begin je voor mij opnieuw. Dan aanvaard ik je met open armen.

Toch was ze niet verbaasd toen chroom het zonlicht versplinterde, toen staal en smeltend rubber en heet asfalt onder haar door schoven. Pijn was er niet, alleen het afschuwelijke geluid van dingen die braken: blik, glas, haar lijf. Later zou ze vernemen dat het Chevroletlogo op haar dijbeen getatoeëerd had gestaan, niet in haar huid, want die was weggeschraapt, maar in het vlees daaronder. Ze smakte midden op straat neer en wist niets meer.

Er was een vreemd, verstild moment geweest waarop ze bijkwam. Ze lag in een plas van haar eigen bloed. Lang kon ze niet buiten bewustzijn zijn geweest, want er was nog geen ambulance. Luana was zich ervan bewust hoe ze daar als een kapot insect op straat lag, niet in staat zich te bewegen. Terwijl de wind als een verkoelende kus langs haar gescheurde lippen streek, begreep ze dat haar leven hier al die jaren onvermijdelijk naartoe had gecirkeld, vanaf het moment dat het wapen in haar handen was afgegaan. In plaats van dat de dood haar angst aanjoeg, was er alleen een gapend verdriet: ze had dit niet zo gewild.

Een man in pak hurkte bij haar neer. Hij blokkeerde de zon. Zijn gezicht kon ze niet zien, want het was omringd met een aureool van goud licht. Naast hem op het asfalt stond een zwartlederen accountantskoffertje. Hij hield een opengeslagen boek voor haar gezicht.

‘Je zult sterven, Luana,’ zei de man, de schaduw, de eclips.

Ze wist niet zeker of hij Portugees had gesproken, maar niettemin wist ze precies wat hij had gezegd. Misschien klonken de woorden wel alleen in haar hoofd, dat achtte ze goed moegelijk. En wat hij zei klonk spijtig noch opgewekt. Het was een feit, meer niet. Een transactie.

‘Maar dat hoeft niet. Ik kan je je leven teruggeven. Ik kan je gelukkig maken. Het zal een leven zijn van voorspoed, zonder pijn, en al je wensen zullen uitkomen…’

Ze zag zijn bleke handen. Een ongewoon lange vinger wees op de lege, vergeelde bladzijde.

‘Je hoeft alleen maar te tekenen…’

Luana woog haar leven op de schaal die haar werd gepresenteerd. Wat in haar opkwam was zo triviaal dat ze erom wilde lachen: ze had geen pen. Maar toen ze dat wilde zeggen, kwam er alleen een golf bloed uit haar mond. Een van haar ribben had haar rechterlong geperforeerd.

Bovendien was Luana Perreira da Silva Braziliaanse en was haar leven voldoende gebed in bijgeloof dat ze heel goed wist wie de man was.

Voor dit soort contracten was geen pen nodig.

De soep: heldere wildconsommé. Dubbel getrokken in gebruineerde botten van wild zwijn, met een boeket van prei, knolselderij, gekneusde peperkorrels en diverse paddenstoelen. Zout water met een smaakje, als je het Luana zou vragen, maar het heette een klassieker te zijn.

Het was kwart over acht en de gesprekken waren stilgevallen. De enige geluiden waren het tikken van de lepels. Het knappen van het haardvuur aan de ongedekte kop van de tafel. Dorothy, die slurpte en tussen de happen door reutelend ademhaalde, omdat ze haar mondmotoriek niet meer onder controle had. De regen die met een windvlaag tegen het raam werd geslagen.

Het was niet vaak dat Luana terugdacht aan Brazilië. Het overviel haar met een schok, voortkomend uit het besef welk gat er gaapte tussen hoe ver die dingen door het jaar heen uit haar systeem leken te zijn en hoe levend ze nu aan de oppervlakte kwamen drijven.

Het was niet ver rijden, een kwartier hooguit. Het krekelkoor was oorverdovend aan de rand van de jungle. Ga achter het stuur zitten, zei Mosquito, zodat je kan wegrijden als het misgaat. Hoezo, als het misgaat, wilde ik vragen, maar toen waren ze al weg. Ze hadden me alleen gelaten met dat ja-knikkertje op het dashboard: een plastic Jezus met een voetbalshirtje van de Canarinhos. En een pistool op de bijrijdersstoel. En ik dacht: hoe kan het misgaan?

Luana probeerde haar gedachten stop te zetten, maar het lukte niet. Het wás misgegaan en niet zo’n beetje ook. Ineens was er geschreeuw geweest. Ze had vijf silhouetten geteld, niet vier. Nee, zes. Zeven. Hij moest eerder zijn thuisgekomen en hij had vrienden meegenomen.

Het schot brak door de nacht. En toen was er het silhouettenhoofd dat achteroversloeg. Het silhouet van een fontein dat uit de achterkant van de schedel sproeide. Mosquito. Dat moest Mosquito zijn. Die fontein was alles wat Mosquito ooit was geweest. Die fontein was zijn leven, dat uit hem werd geblazen. Toen zakte hij door zijn benen, vlak voor Digão, die schreeuwde. Hij had Mosquito’s leven over zich heen gekregen. En daarna…

Daarna de voorruit die naar binnen spatte. De kogelregen. Heel even maar.

Het silhouet dat op de auto afkwam.

Luana liet haar lepel vallen en bouillon spatte over de tafel. Verschrikt keek ze op, bang om alle blikken van haar buren op zich gevestigd te zullen zien, maar niets was minder waar.

Ze aten gewoon door. Allemaal waren ze verzonken in hun eigen traumasoep. Het enige geluid: de slinger van de klok, die de quartzwijzers streep voor streep richting tien uur liet kruipen.

Haar telefoon lichtte op: een appje van Kaila. Ze waren het vierde seizoen van The Good Place aan het bingen.

Daar was alles tenminste in orde.

‘Goed.’ Graham McKinley verbrak eindelijk het stilzwijgen. ‘Hoe staan de zaken ervoor?’

Het hoofdgerecht was juist geserveerd. Hert. Zalf van pastinaak. Zuurkool en een salade van biet. Paula was na het opdienen naar huis gestuurd. Morgen zou ze komen schoonmaken en daarna had ze een maand betaald verlof gekregen, wist Luana. De oude Graham wilde geen enkel risico nemen met de huishoudelijke hulp tijdens de Donkerder Dagen.

‘We hebben vijf opties,’ zei Elizabeth Aikman, nadat er een geladen stilte was gevallen. Het was een vast onderdeel van het ritueel. Ralph was het morele kompas, maar de patriarch zou er zijn zegen over moeten geven. ‘En ik wil allereerst onszelf een compliment maken. Het is door de gezamenlijke inspanningen van ons allemaal dat we deze vijf hebben gevonden. Dat mag best even gezegd worden.’

Instemmend gemompel.

‘Alle vijf voldoen aan het profiel.’

‘Vier,’ verbeterde Ralph.

Graham keek hem aan.

‘Vier ervan voldoen welbeschouwd aan het profiel. Eén ervan valt mijns inziens buiten alle ethische overwegingen. Van een tweede kun je de vraag stellen of het een veel beter geval is.’

‘Goed, daarover verschillen Ralph en ik van mening,’ zei Elizabeth, die haar best deed haar irritatie te verbergen. Je begaf je op glad ijs als je haar competentie in twijfel trok, maar er was meer aan de hand, vermoedde Luana. Ze had haar eerder op de avond een tablet zien innemen en ze was er vrij zeker van dat het niet iets tegen maagzuur was. Nu omklemde ze haar glas zo stevig dat haar vingers wit werden. ‘Natuurlijk is het onze ambitie om geen enkele ethische twijfel te laten bestaan over –’

‘Laten we niet op de zaken vooruitlopen,’ onderbrak Graham haar. Hij maakte een draaiend gebaar met twee vingers. ‘Wie zijn het?’

Elizabeth keek met vernauwde ogen naar de patriarch. Toen stootte ze Harry aan, die een dubbelgevouwen briefje uit zijn borstzak haalde. Elizabeth vouwde het open. ‘De eerste heet Ann Olsen Dickinson. Zevenenzestig jaar, uitgezaaide lymfeklierkanker en uitbehandeld, woont in Mill Creek. Haar man heeft haar op levensbeschouwelijke gronden wilsonbekwaam laten verklaren, waardoor ze niet in aanmerking komt voor hulp bij zelfdoding.’

‘Bereidwillig?’ vroeg Graham.

‘We hebben morgen een afspraak. Alle voorbereidingen zijn getroffen.’

‘Heel goed.’

‘Er kleven risico’s aan mevrouw Dickinson,’ zei Ralph, ‘maar die vallen binnen een acceptabele marge. Haar man zal direct alarm slaan zodra ze vermist is. En dan is er de ethische kwestie dat zij directe nabestaanden achterlaat.’

Maurice schimpte. ‘Is het dan zo ethisch om haar te laten creperen? In haar eigen slijm te laten stikken, puur omdat haar vent een afspraak heeft met God?’

‘Het is niet aan ons om daarover te oordelen,’ zei Ralph onbewogen. ‘Maar gezien de prognose heb ik haar goedgekeurd.’

De patriarch knikte en gebaarde dat Elizabeth verder kon gaan.

‘De tweede is Garrett Wetzel. Zesentachtig jaar, weduwnaar en alz-heimerpatiënt, woonachtig in het Bellevue Elderly Care Home. Eveneens afgewezen voor hulp bij zelfdoding vanwege wilsonbekwaamheid.’

‘Duh,’ mompelde Maurice.

‘Ik heb drie huisbezoeken gebracht, de derde met Harry. Ik trof een nuchtere, goedverzorgde man aan. Vergeetachtig, in herhaling vallend, maar beschikkend over een uitstekend ziekte-inzicht. Hij zei dat hij drie kinderen en vijf kleinkinderen heeft aan de oostkust die hem nooit opzoeken. Zogenaamd vanwege Covid. Meneer Wetzel is sterk vereenzaamd. Hij heeft een suïcidepoging gedaan door een heel pakje Advil door te slikken met zijn melk en zegt dat hij het zo weer zou doen, als hij niet zo bang zou zijn dat hij weer wakker zou worden.’

‘Dat hij geen bezoek krijgt hebben we geverifieerd,’ vulde Harry aan. ‘Het is alleen zaak dat hij ongezien naar buiten kan komen.’

Graham knikte. ‘De derde?’

‘Mary Beth Lambert, een drieënzestigjarige vrouw uit Chilliwack, Canada. Gray heeft haar gevonden omdat ze verboden pillen bestelde op een Zuid-Amerikaanse website. Het duurde even voor we een duidelijk beeld van haar hadden, maar Gray heeft wat zitten speuren en hacken en dit is een interessante. Het afleveradres voor die pillen staat op 26 Berkeley Avenue, maar mevrouw Lambert woont op 62.’

‘En dat is vast geen vergissing,’ zei Graham Sr., terwijl hij een stuk hert afsneed en in de jus doopte.

‘Wij denken van niet. Wat doet iemand die niet wil dat haar echtgenoot ziet wat voor dodelijke cocktail zij heeft besteld? Niet bij de buren laten bezorgen, want die komen het afleveren en dan is er een kans dat manlief alsnog opendoet. Maar nummer 26, dat is bijna twintig huizen verderop. Hoe groot is de kans dat die mensen mevrouw Lambert kennen? Dus belt ze er zelf aan, op de dag dat FedEx haar pakketje komt afleveren. Ze vraagt of er misschien iets voor haar verkeerd is bezorgd. Geen haan die ernaar kraait; de afzender heeft gewoon de cijfers verwisseld.’

‘Knap denkwerk,’ grijnsde Maurice met volle mond.

Elizabeth schonk hem geen aandacht. In plaats daarvan vouwde ze haar handen en leunde vroom achterover. ‘Die dag, volgens de traceercode, is overmorgen.’

Haar verhaal, vertelde ze, was uitgezaaide longkanker. Zíj zou zonder problemen in aanmerking komen voor euthanasie, volgens de coulantere Canadese wetgeving. Haar verhaal was echter ook dat zij en haar man strikte presbyterianen waren. Hoewel dat op dit moment vooral voor haar man leek te gelden. Gezien mevrouw Lamberts weloverwogen weborder leken sommige prioriteiten best voor heroverweging vatbaar.

Vanaf de andere hoek van de tafel zei Gray: ‘Mocht het met mevrouw Dickinson niet lukken, dan onderscheppen wij dat pakje. Ze zal alleen naar buiten durven komen als haar man niet thuis is, dus dat is de kans om haar aan te spreken. We wijzen haar op de risico’s van die buitenlandse troep en bieden haar een veiliger alternatief. Ik denk dat als we een goede donatie doen aan haar kerk, ze daar zeker oren naar zal hebben.’

‘Nummer vier komt van Laura.’ Elizabeth streek haren uit haar gezicht. ‘Zij heeft als vrijwilliger bij het St. Martin Shelter voor daklozen gepolst. Laura?’

‘Een schuchtere man, Eric heet hij. Komt slechts af en toe binnenwandelen. We weten niet waar hij de rest van de tijd verblijft, maar het kan nooit ver weg zijn, want hij is in slechte lichamelijke conditie. Deze man leeft al jaren op straat en kampt met ernstige verslavingsproblematiek. Toen ik eenmaal zijn vertrouwen had gewonnen kwam er toch een stortvloed aan ellende uit! Daar word je niet goed van. Gray heeft met veel moeite zijn oude medisch dossier kunnen opduikelen. Toch Gray?’ ‘Ieder systeem is te hacken,’ knikte deze. ‘Zeker zorginstellingen, die zijn zo lek als een mandje. Eric heet Eric Shellnutt, uit Chatsworth, Illinois. Kampte voor hij van de radar verdween al jaren met suïcidale gedachten. Bipolair, kat in het bakkie.’

Luana verkrampte op hetzelfde moment dat de oude patriarch met een klap zijn glas op tafel zette, waardoor iedereen geschrokken zijn kant uit keek. ‘Níéts aan dit alles is “kat in het bakkie”, Junior!’

Er zat vuur in zijn woorden. Zijn lippen trilden. Junior sloeg zijn ogen neer.

‘Het spijt me, pa.’

Ralph gaf Luana onder de tafel een kneepje in haar been. Zoals altijd hoorde ze de rij met een verdoofde ontzetting voorbijkomen. Ze was niet de enige: aan de overkant van de tafel staarde Olivia grauw weggetrokken naar haar handen.

‘Hoe dan ook,’ vervolgde Laura onvast, ‘hij zei dat hij al drie keer heeft geprobeerd te overdosen, maar dat het ’m niet lukt. Ik zei dat ik misschien wel wat humaners voor hem kan regelen.’ Ze schoof haar stoel naar achteren en begon zich demonstratief over de kinderwagen te ontfermen, alsof ze duidelijk wilde maken dat dit alles was wat ze erover wilde zeggen. Baby Ricky had de hele avond nog geen kik gegeven.

‘Zou wel een mooie zijn,’ opperde Marc. ‘We vervullen zijn wens en hij laat geen sporen achter.’

‘Dat klopt,’ zei Elizabeth, ‘maar het is ook lastig afspraken maken met patiënten uit deze categorie, dus het valt nog maar te bezien.’

Ralph vouwde zijn armen op tafel. ‘Ik geloof dat ik niet hoef uit te leggen waarom ik dit een uiterst discutabel idee vind?’

‘Dat hoef je inderdaad niet,’ zei de oude Graham, kalmer nu. ‘Waarschijnlijk zal het zo’n vaart allemaal niet lopen. We hebben drie heel mooie opties, dat is fantastisch werk. Er was ook nog een vijfde?’

Luana probeerde Ralphs blik te vangen, maar hij bleef afwijzend naar Elizabeth kijken. Ze wilde hem op een of andere manier duidelijk maken dat ze achter hem stond.

‘Ja,’ verzuchtte Elizabeth ten slotte. ‘Joyce heeft er een gevonden bij het Evergeen Shelter.’

Joyce zette haar wijnglas op tafel en sprak met twee vingers voor haar mond. ‘De Cosmopolitan maakte een rapportage over celebrity’s als buddy’s in opvanghuizen voor hun Raise Your Voice Awareness Month. Zo kon ik mooi het nuttige met het noodzakelijke combineren. Hailee Steinfeld en Maya Musk deden het ook, dat was heel gezellig.’

En dat is relevant omdat…? dacht Luana.

‘Ik heb een Guatemalaanse man ontmoet die er nu drie weken zit. Danilo nog-iets, heet-ie. Het is verschrikkelijk, die man is één hoop menselijk verdriet. Zijn vrouw is in Mexico slachtoffer geworden van bendegeweld. Hij betaalde een coyote zijn laatste centen om hem en zijn twee zoontjes over de grens met Arizona te brengen, maar deze liet de truck achter in de woestijnhitte en van de zeven immigranten overleefde alleen hij het. Op een of andere manier is hij aan de Border Patrol ontsnapt en is hij buiten het systeem gevallen. Maar goed ook, want het systeem is effed up. Sindsdien is hij steeds maar verder naar het noorden gezworven. Hij keek me aan en vroeg waarom God zo wreed was om hem zo ver te laten komen.’

Het was stil aan tafel. Luana las in Elizabeths blik dat zij zich afvroeg wat ze schrijnender vond: het verhaal van de man op zich, of het feit dat hij van alle mogelijke buddy’s een del als Joyce had getroffen.

Juliette vroeg zacht: ‘En hij wil niet meer?’

‘Hij wil niet meer.’

‘Goed, en hier trek ik dus een grens,’ zei Ralph. ‘Dit overschrijdt alle criteria die we zelf hebben opgeworpen. Jongens, immigranten! Mensensmokkel! We hebben het over mensen met een taalprobleem, met een geschiedenis die wij niet kunnen verifiëren, die wij niet echt kunnen begrijpen. Die fout mogen we niet maken.’

‘Maar Ralph,’ zei Elizabeth, ‘dat kun je toch niet menen? Hij heeft alles verloren, hoe kun je dat anders interpreteren?’

‘Met alle respect, Joyce, maar heb je die man letterlijk gevraagd of hij zich wilde suïcideren? En zo ja, in welke taal gaf die man dan antwoord?’

‘Yo hablo Español…’ zei Joyce, met geheven handpalmen en een afschuwelijk accent.

Hij schudde verbijsterd zijn hoofd. ‘En weet je hoe ze in zijn cultuur tegen suïcide aankijken?’

Ineens sprak Dorothy, schor, binnensmonds, nauwelijks te verstaan. Iedereen keek naar haar. Het duurde even voor het tot Luana doordrong wat ze had gezegd.

Hij is wel makkelijk weg te lokken.

Maurice doorbrak de stilte. ‘Sorry Ralph, maar mama heeft wel gelijk. Zo’n slecht idee vind ik het nog niet. Geen sociale contacten, ongeregistreerd, ze worden niet gemist, geen prioriteit bij de autoriteiten…’

Luana kon het niet langer aanhoren. Ze schraapte haar keel en vroeg: ‘Waarvoor hebben jullie Ralph aangesteld?’ Ze keek haar buren een voor een aan en bleef bij Elizabeth hangen.

‘Om een zo humaan mogelijke oplossing te vinden en ons tegen verkeerde keuzes te beschermen.’ Elizabeth sprak afgemeten, anders dan eerder, bijna agressief. ‘Luana, dat weet ik wel, maar –’

‘Misschien moeten we Ralph dan zijn werk laten doen.’ Zo. Het zou haar niet in dank worden afgenomen, maar dat moest dan maar.

Elizabeth wilde iets zeggen, maar Graham was haar voor. ‘Luister, het is een afschuwelijk verhaal. Natuurlijk wil je het liefst barmhartig zijn. Als het inderdaad de wens van die man is om eruit te stappen en als het binnen de wet zou liggen, zou ik doen voor hem wat ik kon. Maar Dorothy, je weet niet wat je zegt. En Ralph heeft gelijk. Jullie lijken één ding te vergeten: wij kúnnen niet barmhartig voor hem zijn.’ Hij leunde naar voren en hamerde met zijn uitgedroogde, leerachtige hand op tafel, waarmee hij zijn woorden tot een vonnis maakte. ‘Níét… híér.’

Iedereen was stil. Ze wisten het. McKinleys laatste argument had alle andere onderuitgehaald. Het was niet humaan wat ze deden, het was een noodzakelijk kwaad.

Een scherpe klap. Allemaal schrokken ze op. Een afgebroken tak die met een rukwind tegen het raam was geslagen. En dat herinnerde ze er allemaal aan wat er daarbuiten in het volslagen zwart van de vorderende avond naderde.

Het nagerecht: crumble van peer. Kaneelijs. Cointreau. Juliette en Olivia droegen er zorg voor nu Paula weg was.

Het was tien voor half tien.

Ze kreeg een berichtje van Django. Psychonauts RULEZZZ En toen: Geen peanut butter cups. Gevolgd door een heleboel huilende emoticons. Luana stuurde terug: Dat maken we morgen dan wel goed, lieverd. Veel plezier bij Noah, slaap lekker. En een hartje. Django: Je bent de beste mama EVERRRRR!!! En een heleboel hartjes.

Ineens sprongen de tranen in haar ogen. Ze had niet genoeg adem en hijgde de lucht naar binnen. Django’s woorden hadden de sluizen wagenwijd opengezet. Alles begon en eindigde tenslotte met de kinderen: haar revalidatie, haar komst naar Amerika, haar ontmoeting met Ralph. Het was allemaal zo verdomd voorspoedig gegaan. En toen, in oktober 2006, de ontdekking dat ze elf weken zwanger was… drie maanden nadat ze aan Bird Street was komen wonen.

Weet je nog hoe de onderlip van de gynaecoloog trilde, toen ze zei dat ze voor een raadsel stond? Dat er in de medische wetenschap geen gevallen bekend waren van spontane regeneratie? Er moest wel een eitje zijn achtergebleven. Over het hoofd gezien. Een stamcel kon theoretisch in een eitje veranderen. Ze filosofeerde erop los, sprak over een magistraal toeval, maar haar opwinding verraadde alles. En terwijl je op de echo naar de bewegende vrucht in je baarmoeder keek, zei ze dat je zwangerschap niet alleen uitzonderlijk was, maar nagenoeg onnatuurlijk.

Onnatuurlijk.

Maar Kaila werd geboren en bleek kerngezond. En vijf jaar later was het opnieuw gebeurd, met Django. Luana was onvruchtbaar, maar toch had Ralph zich na gezamenlijk overleg laten steriliseren, gewoon voor de zekerheid.

Twee kinderen hadden ze genoeg gevonden.

Het is feio, hoorde ze een stem in haar achterhoofd zeggen, terwijl ze met een knoop in haar maag de crumble naar binnen lepelde. Als je meedoet, als je alleen al toekijkt, raak je ermee bevlekt. Die vlek gaat nooit meer weg.

De stem sprak in haar moedertaal, maar ze hoorde hem zo glashelder dat het leek of de afgelopen tweeëntwintig jaar niet waren gebeurd.

Het was die plek die hun geluk veroorzaakte, had Ralph gezegd. De omheinde wildernis achter hun huis. Al in de eerste zomer had ze het aan den lijve ondervonden. Voor het eerst sinds haar ongeluk had ze pijnloos kunnen lopen. Goed, daar was intensief en toegewijd revalidatiewerk aan voorafgegaan, maar het gemak waarmee haar spieren en gewrichten de oude bewegingen hadden teruggevonden was wonderbaarlijk geweest.

Maar dat was niet alles, hè? In geen maanden, nee, jaren, was je lichaam zo vrij van stress geweest. De knoop om je hart had zich losgewikkeld en was van je af gegleden. Je bloeddruk was zonder duidelijke medische verklaring gedaald, de hartkloppingen waren opgehouden.

Ja. Twee jaar eerder had ze liever dood gewild, maar vanaf het moment dat ze bij Ralph en zijn ouders aan Bird Street was komen wonen had ze getriomfeerd: over haar depressie, over het trauma van Brazilië, over het verlies van haar eigen ouders en het ongeluk.

En jij, je had er niet aan willen toegeven. Zelfs niet toen Ralph je op een avond in je oor fluisterde: zie je wel, ik zei het toch? Nee, je was te pragmatisch geweest voor zijn bijgeloof. Ondanks die vlaag van kippenvel die je voelde, drukte je alleen maar je wijsvinger op zijn lippen. Je vond dat het geluk je toekwam, na alle ellende.

En ja, het geluk wás haar toegekomen… maar niet op de manier hoe ze dat had bedoeld. Haar zwangerschap had dat duidelijk gemaakt. Luana was te pragmatisch geweest om mee te gaan in Ralphs bijgeloof, maar om diezelfde reden had ze er nú niet langer omheen gekund. Want dit geluk, had ze begrepen, kwam niet met een prijs… maar met een keuze.

En dat had haar bang gemaakt.

Want je voelde je er wel vies over, maar niet vies genóég. Je was gelúkkig. En je stelde jezelf steeds de vraag: als je weet dat je leven voor je wordt uitgerold, als je weet dat je dromen uitkomen, zou je er dan niet bepaalde nare dingen voor overhebben? Dingen waar we liever niet over praten?

Luana bracht haar lepel naar haar mond, onderdrukte een oprisping en legde de lepel weer neer. Natuurlijk had ze nooit een keuze gehad. Niet met het wonder dat nog zo klein en breekbaar was geweest in haar baarmoeder. Daar had je je antwoord. Luana was een aanstaande moeder geweest en zoals iedereen in die positie zou ze haar baby koste wat het kost beschermen.

Voor ze het wist was het november geworden.

Voor ze het wist waren haar eerste Donkerder Dagen begonnen.

En toen ze zag wie op 2 november was binnengekomen in de jachtkamer van de McKinleys, om klokslag tien uur…

Abrupt schoof Luana haar stoel naar achteren. Ze mompelde een excuus, negeerde Laura en Ralph die vroegen of ze in orde was en liep achter de tafel langs, de blikken van haar buren ontwijkend. Zodra ze buiten de jachtkamer was zette ze het op een hollen. Net op tijd bereikte ze het toilet aan de overkant van de hal. Daar zakte ze door haar knieën en gaf over.

Toen het voorbij was bleef ze lang tegen de muur zitten, met haar oogkassen tegen haar knieën geduwd en een galsmaak in haar mond.

Tot het laatst had je niet geloofd dat het echt was. Ondanks dat Ralph je ervoor had gewaarschuwd werd je overvallen door de kracht waarmee het toesloeg. Maar zelfs toen de depressie in alle hevigheid terugkeerde, zelfs toen je gedachten een eigen, onheilspellend leven begonnen te leiden, zelfs toen Ralphs moeder op de trap struikelde en haar enkel brak en Ralph, die lieve Ralph die had gezegd dat hij over je zou waken, was gaan drinken en alleen nog tegen je snauwde… zelfs toen kon je niet geloven dat jullie het écht gingen doen.

Maar halverwege november hadden ze een kromlopende tachtiger de bossen in ondersteund en hem daar geëuthanaseerd.

En morgen was het weer zover.

Elk jaar in november braken de Donkerder Dagen aan. Dan roerden de Snoqualmie Woods zich. Met de regelmaat van de seizoenen keerde het terug, als een op til staande storm.

Het begon onschuldig, als een najaarsdip.

Omwonenden raakten bedrukt. Kregen kwaaltjes. Werden ziek.

Maar algauw werd het erger.

Financiële tegenvallers. Ruzies. Ongelukken.

En daarna werd het véél erger.

De rekening voor een jaar aan voorspoed, vereffend met een paar weken van het tegenovergestelde. Een tijd van bezinning, om je bewust te maken van wat je kon ontvallen. Dat was de prijs die ze moesten betalen voor hun geluk.

Althans… de helft.

De enige manier om de Donkerder Dagen te stoppen, was als er iemand in de wildernis achter hun huis zou sterven. Was dat offer gebracht, dan ebde het noodlot vanzelf weer weg en waren de Donkerder Dagen uiterlijk zo rond 28 à 29 november voorbij. Als Thanksgiving laat viel, was het gewoon weer pumpkin spice en everything nice en happy turkey dinner.

Voldeden ze er niet aan, dan werd het onheil erger. En erger. Tot…

Er werd zacht op de deur geklopt. De toiletruimte materialiseerde zich weer voor haar ogen, een glazige caleidoscoop. Ralph. ‘Gaat het, lief?’

‘Ja, het gaat wel. Ik voel me niet zo goed.’

‘Dat spijt me.’ Het bleef even stil. ‘Het is bijna tien uur.’

‘Ik kom eraan.’

Luana stond op en waste haar gezicht. Er hing geen spiegel boven de wastafel om zich in te kunnen fatsoeneren en dat luchtte haar op, want ze wist niet of ze zich op dit moment recht in de spiegel had kunnen aankijken.

Die zelfmoordenaars, die euthanasieplegers: het was de meest humane manier om hun leven te verzekeren. Het minste van twee kwaden. In het persoonlijke archief van Harry Aikman had Ralph haar de jaarcijfers van Lock Haven laten zien, terugdaterend tot de jaren zestig. Verderop, in de wijken aan de andere kant van Carnation Avenue en Lennox Mountain Road, lag het suïcidecijfer in november zes keer hoger dan het landelijk gemiddelde. Het aantal geweldsdelicten vertíénvoudigde. En dan was er nog het aantal natuurlijke sterfgevallen, dat net als ongelukken en ziekenhuisopnames schrikbarend hoog lag. De statistieken waren openbaar, beschikbaar voor ieder die het verband wilde zien. Maar dat was het naargeestige: niemand buiten Bird Street leek het verband ooit te zien. Het was of er een blinde vlek over dit deel van de Snoqualmie Woods lag. Het centrum van Lock Haven lag verder weg, de invloed was er zwakker. Men herkende het niet, deed het af als een lange blue monday. De novemberdip. Maar de cijfers logen niet. En de rest van het jaar?

Het waren kasten van huizen… overál in het stadje.

Als zij, de poortwachters van Bird Street, niet hun jaarlijkse offer brachten, greep de vloek van de Donkerder Dagen om zich heen. Dan spreidde het zich uit, woekerde het als een schimmel in de psyche van de omwonenden. Er zouden doden vallen. Veel doden.

En het zou niet ophouden.

Luana droogde haar handen af en deed de deur van het slot. Ralph had op haar gewacht. Hij pakte haar pols en toverde een waterig glimlachje op zijn gezicht. Hij had het ook moeilijk, zag ze. Geen wonder dat het hun dit jaar zo zwaar viel. Kaila zat volop in hun gedachten.

‘Kom,’ zei Ralph. ‘Het komt wel goed.’

Maar weer twijfelde ze daaraan. In april werd Kaila zestien. Volgend jaar zou ze geïnitieerd moeten worden.

Terug in de jachtkamer was de tafel afgeruimd. Voor ieder stonden nu grote, lege kelken van diep ingeslepen kristalglas. Een veertiende aan de ongedekte kop van de tafel, onder het zwijn. McKinley staarde vanaf het andere tafeleind in het vuur en de meeste van de buren volgden zijn blik. Op dit uur leken de vlammen bijzonder woest. In hun schijnsel school een vreemde, hypnotiserende bekoring.

Zitten, tas op schoot. Laura fluisterde of het wel goed ging. Luana knikte, keek haar niet aan.

Een tijdlang hoorde ze alleen Dorothy’s reutelende ademhaling. De oude vrouw zat scheefgezakt in haar stoel. Luana was er niet zeker van of ze wakker was of sliep, tot ze haar bevende klauwhand hief en die van haar man vastpakte.

Ze zag Marc Wachowski met de duim en wijsvinger van zijn rechterhand aan zijn trouwring plukken. Alsof hij hem wilde afdoen, maar zich steeds bedacht. Joyce deed of ze het niet zag.

In de haard knalde een knoest en een rode glans gloeide een ogenblik lang op in de kelk aan de kop van de tafel.

Om vijf voor tien stond Graham McKinley op. Hij had een afstandsbediening in zijn hand en drukte op een knopje. Er klonk mechanisch geratel. Het portret van zijn vader schoof naar links, openbaarde een kluis. De patriarch voerde de combinatie in en de kluis ging open. Daarna ging hij weer zitten.

Uit de nacht steeg een jammerlijk wolvengehuil op. Het duurde vijf lange, verkillende, huiveringwekkende tellen voor Luana besefte dat het de hazewindhonden van Laura en Gray waren, uit het huis aan de overkant.

Niemand zei iets.

Niemand keek elkaar aan.

Iedereen wachtte.

Toen ratelde de slinger en sloeg de klok tien.

Na de derde slag klonk uit de hal het monumentale bonzen van de deurklopper. Tweemaal. Luana moest denken aan iets wat haar moeder vroeger wel eens had gezegd als kleine ongelukjes elkaar opvolgden: De duivel klopt altijd tweemaal aan.

Elizabeth keek naar de deuropening, vocht tegen de impuls om op te staan. Toen klonk een nieuwe, galmende klap. De schoot die uit het slot viel. De deur werd geopend. Een kille tochtvlaag stroomde de jachtkamer binnen, waardoor de kroonluchter in beweging kwam en de vlammen in de haard oplaaiden.

Baby Ricky begon te huilen.

Luana’s hart bonsde en ze had grote moeite met ademhalen, maar toch keek ze zijlings naar Laura, die haar ogen had gesloten en haar handen zo strak samenvouwde dat de knokkels wit werden. Ze prevelde een gebed. Aan haar andere zijde pakte Gray Jr. haar arm vast en keek slecht op zijn gemak om naar de kinderwagen, maar hij had het niet in zich om op te staan. Van zijn ouders hoefde Ricky niet veel te verwachten.

De deur sloeg dicht. Vanuit de hal klonk het zakelijke klik-klak van voetstappen, gemaakt door kalfsleren lakschoenen. Het kwam dichterbij.

Een gesmoorde snik. Misschien was het Olivia. Of Marc. Luana wist het niet, niet eens of het een man of vrouw was die het had voortgebracht. Haar ogen klampten zich vast aan haar eigen bevende handen.

Plotseling schemerde het voor haar ogen. Een ogenblik lang kreeg ze de illusie dat schaduwen de jachtkamer binnenkropen, niet de schaduw van een man of een beest maar de schaduwen van kronkelende wilgentakken. Ze kropen uit de deuropening dichterbij, over het plafond, over de eikenhouten lambriseringen, over de gewreven parketvloer. Ook haar huid begon te kruipen, haar scalp leek kriskras over haar schedel te krioelen, het vel trok gespannen over haar rug. Alles prikte, alsof de lucht zich statisch oplaadde. Alle haartjes in haar nek stonden recht overeind.

Toen was de illusie weg.

De Accountant kwam binnen in hetzelfde pak waarin hij voor het eerst aan haar was verschenen, al die jaren geleden in São Paulo. Luana keek niet naar hem, maar toch zag ze hem vanuit haar ooghoeken naderbij komen; lang, unheimisch lang, onscherp. De satijnen lapellen die sprankelden als verse rijp. De manchetknopen waarin het vuur weerspiegelde. De rook die opsteeg van zijn magere schouders en die je bijna kon doen geloven dat er regen van zijn pak verdampte.

Hij liep aan hun kant achter de tafel langs. Harry. Elizabeth. Ralph. Allen krompen ineen. Luana durfde zich niet om te draaien, maar ze rook hem nu wel, terwijl ook de spieren in haar nek zich samenkrampten: de zware musk van zijn eau de cologne, de nachtelijke gassen en de damp als uit een put in het woud.

Ze hoorde zijn ademhaling. Niet reutelend, zoals die van Dorothy, maar gretig. Hongerig.

Het stokte hoorbaar toen hij op de kinderwagen stuitte.

Nu draaide Luana zich hálf om. Ze moest wel, want Laura’s erbarmelijke gekerm sneed zodanig door haar hart dat ze zich niet kón onttrekken aan wat er achter haar gebeurde. Ze was op tijd om te zien dat de Accountant zich in een onnatuurlijke, bijna kind-achtige beweging vooroverboog, helemaal niet zoals een volwassen man zich hoorde te bewegen. Hij stak een fluweel gehandschoende hand onder de kap van de kinderwagen. Als hij longen had, dan zogen ze nu de lucht met stootjes naar binnen. Er ontsnapte hem een ongearticuleerd geluid van haast hitsige verwondering, als een strottenhoofd dat probeerde te spreken zonder tong, zonder lippen, zonder tanden: hhòòòòhhhhh…

Baby Ricky hield op slag op met huilen. Er klonken kirrende geluidjes, maar Luana was er niet zeker van of ze uit de mond van Ricky of de Accountant kwamen.

Gray greep Laura vast. Zweet blonk op zijn voorhoofd, maar nog steeds waren beiden te verlamd om in te grijpen. Een ogenblik hief de Accountant zijlings zijn gezicht naar de kersverse ouders en lachte van onverholen geestdrift. Een sliert glanzend kwijl droop als een felicitatie van zijn lippen.

Toen kwam hij in een al even onnatuurlijke, kind-achtige beweging overeind en vervolgde zijn weg naar de kop van de tafel, waar hij zijn koffer neerlegde. Met de rug van zijn fluwelen handschoen veegde hij zijn lippen droog en schudde de kwijl af in het vuur, waar het sissend verdampte.

De Accountant klapte zijn koffertje open en haalde zijn boek eruit. Van boven zijn vlinderdas keek hij een voor een het gezelschap rond. Het was een uiterst gewone man, met een gezicht dat je steeds leek te vergeten als je er niet naar keek. Maar zodra zijn blik op Luana bleef rusten, het boek in zijn handen, werd ze teruggeworpen in haar eerste november aan Bird Street – haar eerste samenkomst. Ralph had haar moeten vastgrijpen toen ze had gezien wie de jachtkamer was binnengekomen.

In die ene tel was alles tot haar doorgedrongen. Híj was de man die haar had bezocht, toen ze dood lag te bloeden op straat. Híj was het, die haar haar leven had teruggegeven.

Van het moment dat ze was ontwaakt uit haar coma tot ze hem in levenden lijve voor zich had zien staan, had ze gedacht dat het een koortsdroom was geweest op het uur van haar dood. Maar nu had ze het begrepen. Het was allemaal voorbestemd geweest. Haar komst naar Amerika. Verliefd worden op Ralph. Haar zwangerschap. Georkestreerd.

Hoe ze het zich had herinnerd, die droom van chroom en glas en asfalt en zon, was dat ze vlak voordat ze het bewustzijn had verloren, haar vinger in haar eigen bloed had gedoopt en een grillige veeg over de bladzijde had getrokken. Maar toen de Accountant haar anderhalf jaar later het boek opengeslagen had voorgehouden, had ze haar volledige naam zien staan.

Luana Perreira da Silva

Geschreven in bloed.

Luana was aangeboden de bladzijde uit het boek te scheuren en in het haardvuur te verbranden. Ook nu, zestien jaar later, bood zijn afwachtende blik het haar aan.

Toe maar, zei die blik. Je hebt een vrije keuze.

Maar destijds had ze aan de baby in haar buik gedacht en ze had het niet gedaan. Nu dacht ze aan hoe ze Kaila gisteren met het aardappelschilmesje had gevonden. En ze deed het nog steeds niet.

Kaila en Django waren dan misschien kerngezond geweest bij hun geboorte, maar de bevalling hadden ze ternauwernood overleefd. Beiden werden blauw geboren. Bij beiden had de navelstreng als een strop om hun nek gezeten, als een waarschuwing voor wat ze te wachten zou staan, en waren er angstige minuten weggetikt voor ze eindelijk hun eerste ademteug naar binnen hadden gezogen en het bevrijdende gekrijs over de kraamafdeling had geklonken.

Hierom blijft het in stand. Elf maanden geluk, vier weken duisternis. Geaccepteerd, gecompartimenteerd in een gouden stilzwijgen. Het maakt niet uit hoe schuldig je je voelt tegenover Kaila en Django. Zij weten het niet. Hoe afschuwelijk zal het zijn voor hen om te weten dat er vals spel zit achter hun talent, dat er een duistere reden bestaat waarom deuren voor hen opengaan die voor anderen gesloten blijven? Je kunt je wel afvragen wat voor kinderen zij zouden zijn geweest als ze ergens anders waren opgegroeid; of Django dan ook piano had gespeeld, of Kaila dan ook bipolair zou zijn geweest of atleet. Maar één ding mag je nooit vergeten…

Nee. Dan hadden ze niet eens bestaan.

Daarom zaten ze vast aan het pact van Bird Street. Ze waren hier uit vrije wil. Ze kónden verhuizen. De kinderen hun grootste geluk afnemen zou echter onverdraaglijk zijn… maar niet zo onverdraaglijk als de voortdurende angst dat háár grootste geluk, de kinderen zelf, hún zou ontvallen.

Nog zo’n gezegde van haar moeder: De duivel speelde altijd vals.

Toen de Accountant iedereen tevergeefs het boek had aangeboden legde hij het terug in zijn koffer. Er ging een siddering door zijn hele lijf, een onnatuurlijke kramp van plezier, iets dat misschien een lach moest voorstellen, en Luana dacht opnieuw: Kind-achtig. Hij is geen man. Hij is iets dat zich wil voordoen als een man, maar daar niet helemaal in slaagt. Eigenlijk helemaal niet.

Daarna haalde hij een koperen kruik uit zijn koffer en trok de kurk eraf. Nu liep hij de andere zijde van de tafel langs – Marc, Joyce, Olivia, Juliette – en schonk een voor een hun kelken vol met een dikke, bloedrode wijn. Er kwam damp vanaf. Toen hij bij Maurice was aanbeland, was deze de eerste die sprak sinds zijn komst.

‘Doe mij maar een slokje.’ Zijn stem klonk hees, nauwelijks als die van hemzelf. ‘Ik heb geloof ik al te veel gedronken.’

De Accountant bleef roerloos staan. Eerst had Maurice het niet door, daarna hief hij zijn gezicht en toen zijn ogen eenmaal die van de Accountant hadden ontmoet, kon hij ze er niet meer van lostrekken. Er gebeurde iets. Er ging iets tussen hen om in dat stille moment, iets dat Luana niet goed kon begrijpen, maar het was er, en het werd onnoemelijk. Maurice begon te beven. Even was er opnieuw een illusie: het schemerde om hen heen, er opende zich een flakkerend donker en Maurice leek deel te worden van de duisternis die hem omgaf. In dat donker dreef het gezicht van de Accountant in zwarte rook. In die rook bewogen novembertakken, gloeiden vier kleine witte ogen die Maurice aanstaarden als koude sterren, sluw en gemelijk.

En Maurice? Het zweet was hem uitgebroken. Zijn ogen puilden uit en uit de hoeken sprongen bloedrode tranen uit geknapte vaatjes.

Luana kon zich later niet goed herinneren hoe of wanneer de illusie precies voorbij was gegaan, maar toen dat het geval was, zat Maurice met zijn gezicht in zijn handen verborgen en schonk de Accountant met dezelfde gretige zelfbeheersing als tevoren zijn kelk tot de rand vol.

Juliette had haar handen voor haar mond geslagen.

Dorothy’s mond was scheefgezakt in een masker van afgrijzen.

Niemand anders zei nog iets toen de Accountant hun kelken kwam vullen. Niemand maakte oogcontact. De kruik bleef maar schenken, zelfs toen die allang leeg had moeten zijn. Toen alle glazen waren gevuld, schreed hij in alle rust naar de kop van de tafel waar Graham McKinley zat, bleek weggetrokken en er ouder uitziend dan ooit.

De Accountant boog zich voorover in de kluis en haalde het artefact eruit. Door de jaren heen was het altijd iets anders geweest. Een mobiele telefoon. Een verkreukelde foto. Een kunstgebit.

Dit jaar was het een bril met hoornen montuur. Luana wist dat die had toebehoord aan Richard Poulsbo uit Olympia, Washington, een zevenenveertigjarige manager bij Costco Wholesale die aan myotone dystrofie had geleden, een erfelijke spierziekte die hem een prognose van nog maar enkele jaren had gegeven. Rich had gezien de steeds slechter wordende kwaliteit van dat leven daar niet op willen wachten, maar had het ook niet aangedurfd om een pistool bij Budd Inlet Arms te kopen en in zijn mond te steken. Vorig jaar hadden ze hem in de bossen achter hun huis op humanere wijze aan zijn eind laten komen.

Een ogenblik bleef de Accountant staan, zijn ogen gesloten, en snoof de bril diep in zich op. Hij bewoog niet. Hield de lucht in zich gevangen.

Luana zag dat hij weer was begonnen te kwijlen.

Toen liet hij de lucht ontsnappen. Stoom leek van zijn schouders te wervelen. Terwijl hij terugliep naar het vuur, bril tussen duim en wijsvinger, krulde een wolfachtige grijns achter zijn eigen witte dampende adem.

Hij gebaarde dat ze moesten staan. Het geritsel van kleding, het schuiven van stoelen. Allemaal kwamen ze overeind, Dorothy geholpen en ondersteund door haar echtgenoot.

Onder de jachttrofee hief de Accountant zijn kelk en ze volgden zijn voorbeeld. Voor het eerst en voor het laatst die avond sprak hij. Zijn stem klonk fluisterend als de novembernacht, koud als de honingmaan en tegelijk zo gewoon als die van een man of een kind: ‘In voorspoed leven. Vrijwillig gegeven.’

De patriarch hief zijn glas hoger en zei volmondig: ‘Ja!’

‘Ja,’ gromde ook Dorothy. Graham knikte haar toe en keek de tafel rond.

‘Ja,’ fluisterde Maurice, nauwelijks verstaanbaar.

‘Ja,’ zei ook Juliette.

‘Ja,’ zei Olivia.

‘Ja,’ zeiden Joyce en Marc, als met één mond gesproken.

De Accountant keek naar de andere kant van de tafel.

‘Ja,’ zei Harry.

‘Jazeker,’ zei Elizabeth. ‘We moeten wel.’

‘Ja,’ zei ook Ralph.

Luana hief niet haar glas, keek de Accountant niet aan. Ze keek geen van haar buren aan. Ze moest haar keel schrapen voor ze het over haar lippen kon krijgen: ‘Ja.’

‘Ja,’ zei Laura, rechts van haar.

En: ‘Ja,’ zei ook Gray Jr.

De ogen van de Accountant glinsterden. Ze zochten die van de patriarch. Deze hief nog eenmaal zijn kelk en riep: ‘Dames en heren: dank!’

‘Dank!’ riepen ze eenstemmig en daarna dronken ze. Luana trok haar gezicht samen. Het smaakte bitter, ijzerachtig, levend. Het was op lichaamstemperatuur.

De Accountant dronk en dronk en dronk tot zijn kelk leeg was. Hij hijgde, zijn tong krulde langs zijn lippen. Daarna wierp hij met een achteloos gebaar de bril in het vuur.

Buiten huilde de wind.

Na een tijdje spatten de glazen uit elkaar in de vlammen.

KAILA

Springen. La vita è bella. Donkerder Dagen.
Aan het voeteneind van het bed.

27 OKTOBER

Ze stond op de rand.

Het was tien meter.

Ze moest springen.

Kaila sloot haar ogen, zoog haar longen vol lucht. Bang was ze niet. Ze had zich losgemaakt van de wereld, geluiden vervaagden, tot ze alleen nog haar kalme hartslag hoorde achter haar slapen. Haar hersenen registreerden geen pijn meer, alleen de bevrijding die kwam met opperste concentratie. Ogen open. Op de tenen. Borst vooruit, billen samen. Toen vloog ze.

Onmiddellijk vertraagde de tijd. Als in een dans hoekte ze haar lichaam, lichtflitsen en water wisselden elkaar af in haar blikveld, begonnen te buitelen, een, twee, driemaal. Ze had de tijd om te beseffen hoe adembenemend snel het oppervlak op haar afkwam terwijl ze haar lichaam strekte en haar handen boven haar hoofd sloot, toen brak ze door de spiegel. Een enorme euforie maakte zich van haar meester terwijl ze door het water sneed, een speer op volmaakte spanning die ten slotte boog en omrolde. Haar benen stuwden haar naar boven en ze hapte naar adem.

‘Kaila!’ Ze schudde het water uit haar oren en zwom naar de kant. Alejandro riep haar vanaf de zijkant toe. ‘Afzet afmaken voordat je begint te draaien, je was ietsje te vroeg. Rechte armen inzwaaien, spanning op de buik houden. Verder was het goed.’

Hij bootste zijn instructies met felle bewegingen na en knikte haar toe. Alejandro Fuentes was een gepassioneerd coach en Kaila was zijn beste atleet. Iedereen dacht dat zij over een paar jaar Team USA zou vertegenwoordigen op de Spelen van Parijs, maar niemand wist dat ze om een heel andere reden sprong. Alleen als ze vloog, volledig in beheersing van alle spieren in haar lichaam, voelde Kaila dat ze leefde. Dan leek het of ze door haar snelheid de ziekte van haar geest achter zich kon laten. En wanneer ze dan door het wateroppervlak dook, kwam ze er volledig van los. Seroquel, Lexapro, lithium – geen medicijn was effectiever dan dit. Kon ze maar altijd onder water blijven, want daar kon de depressie haar niet vinden. Maar de eenvoudige beperking van haar menselijkheid dwong haar altijd terug naar het oppervlak, op zoek naar lucht. Zodra ze bovenkwam haalde de realiteit haar in.

Daar ben je! Ik was je al even kwijt. Je kunt me niet verslaan, Kaila. Ach, had je gedacht van wel? Lieverd toch.

Kaila klom op de kant en sloeg haar ledematen droog met de zeem. Drie-en-een-half voorover uit stand, daar trainde ze op. De spanning op de buik was inderdaad niet goed geweest. Haar focus ontbrak. Vandaag was het haar laatste training; in november mocht ze niet springen van haar ouders. Er kon te veel misgaan. Maar ze had het zo nodig. Juist nu.

Weer omhoog. Blote tenen op de metalen trap. Boven op de toren, helemaal in het dak van het stadion. Elliott stond klaar voor zijn sprong, zodat Kaila de tijd had om uit te kijken over het vijftigmeterbad, waar de waterpoloërs ballen overgooiden. Jax zwaaide naar haar vanaf de tribune. Kaila zwaaide terug, zonder naar hem te kijken. Hij was klaar met zijn training en wachtte op haar.

Ze begon haar lichaam voor te bereiden, probeerde het hoofd leeg te maken. Het viel haar zwaar om zich niet over te geven aan de loomte van haar ledematen, met alle lithium in haar bloed.

Elliott was gesprongen en Alejandro riep: ‘Tien!’

Het signaal dat het bad vrij was. Kaila liep naar de rand.

Daar, met haar tenen over de rand en druppels die tien meter lager in het water vielen, wist ze dat ze op een dag misschien zou springen zonder zwembad aan haar voeten. Ze zou op een plek staan hoog boven de aarde en de druppels van haar tenen ver beneden zich in het donker horen wegspatten. Ze zou haar lichaam spannen, haar armen spreiden, diep ademhalen en dapper, borst vooruit, springen. Ze zou haar lichaam hoeken en het leven om haar heen zien buitelen, en dan zou ze zich strekken om het eindelijk tot stilstand te laten komen. Zou ze schrikken als ze op het laatste moment niet het wateroppervlak zag, maar zwart asfalt? Ze zou er een gat dwars doorheen slaan, precies zoals ze had geleerd. En in de duisternis waar ze dan was, zou ze nooit meer boven hoeven komen om naar adem te happen.

Kaila was bang voor deze gedachte en tegelijkertijd gaf hij haar troost. Het was niet dat ze dood wilde, niet echt. De gedachte was er gewoon en in zekere zin gaf dat haar kracht.

Voor als het echt niet meer ging.

Ze stond, ze strekte, ze sprong. Al bij haar afsprong voelde ze dat het mis was.

Het was niet het vertrouwde beeld van lichtflitsen en water. Het was lichtflitsen en donker. Opnieuw die tijdsvertraging toen het lichaam instinctief haar wentelingen maakte. Maar een felle angst flitste nu door haar heen. Kaila probeerde zich vast te grijpen aan wat dan weer boven, dan weer onder was. Ze strekte zich uit de draai. Haar ogen sperden zich open. Er zat geen water in het zwembad, er stonden mensen. Het bad stond er vol mee. Een bobbelende zee van hoofden die met valsnelheid dichterbij kwam. Ze staarden haar aan met gapende zwarte monden en graaiden naar haar met weke handen.

Kaila kneep haar ogen toe en kromp ineen. Een ogenblik later volgde de klap. Ze sloeg met haar flank op het water. Het verbijsterende geweld ervan perste de lucht uit haar longen. Toen zonk ze in het blauw en golfde de pijn door haar lichaam. Haar oren suisden, het zong in haar hoofd. Met zwakke polsbewegingen peddelde ze naar het oppervlak en proestte water uit.

‘Jezus, Kaila, gaat het?’ Alejandro stond met zijn handen op zijn dijen. Moeizaam knikte ze hem toe en sloot haar ogen tegen haar tranen. Platgaan, noemden ze dat. Na die sierlijke dans in de lucht, na die ultieme balans van het lichaam, een fout maken en met zestig kilometer per uur tegen het water kletsen. Het ultieme falen. Het stadion hield zijn adem in, ze wist dat tientallen blikken op haar gevestigd waren. Laat me, dacht ze, terwijl de wereld begon te kantelen. Laat me maar. Laat me.

‘Gaat het echt wel, meisje? Kom even naar de kant.’

De pijn in haar rechterflank brandde op haar huid. Ruggelings probeerde ze te zwemmen, niet wetend hoe ernstig ze was geblesseerd. Haar hallucinatie. Die hoofden, die handen. Het was er niet. Toch was er een felle paniek toen ze ineens bij haar schouders werd beetgegrepen. Al die handen. Overal handen, aan haar trekkend, aan haar plukkend. Ze wilde zich verzetten, maar het was Alejandro maar die haar op de kant hees, waar ze klappertandend bleef liggen.

‘Wat was dat nou?’ vroeg Jax. ‘Je kromp helemaal ineen voor je het water raakte.’

In de achteruitkijkspiegel ving Kaila een glimp op van dennentakken die voor de lantaarn bij de oprit waaiden. Jax had haar naar huis gebracht. Onderweg hadden ze naar muziek geluisterd en nu wilde ze het liefst zo gauw mogelijk de auto uit en naar binnen toe. Shakeje drinken en bed in.

‘Ik weet het niet.’

‘Aw, nog een opluchting dat je er goed vanaf bent gekomen. De laatste keer dat het mij gebeurde kon ik niet meer lópen. Niet normaal.’

Zwijgend liet Kaila zijn woorden over zich heen komen, maar het verontrustte haar dat het vertrouwde geluid van zijn stem haar niet bereikte, eerder afstootte. Een leuker vriendje dan Jax Bridell kon ze zich niet wensen. Zeventien jaar. Een buik als een plank van al het trainen. Een dikke bos rood krullend haar, onuitstaanbare humor, Queen-fan sinds de film Bohemian Rhapsody. Ze waren verliefd op elkaar en toch klopte er iets niet. Het was een wrange grap: Kaila had alles wat haar hartje begeerde en overwoog een einde te maken aan haar leven.

‘Kay, ik maak me gewoon zorgen om je.’

‘Dat is echt niet nodig. Het gaat wel weer.’

‘Dat bedoel ik niet, weet je best.’

Echt, ik ben cool. Het feit dat ik al mijn hele leven denk aan zelfmoord is een symptoom, dat is alles. Een passieve doodswens, zoals de psych zegt. Dat betekent toch dat het momenteel best goed gaat?

‘Mag ik echt niet mee naar binnen?’

‘Je weet toch dat dat niet kan doordeweeks.’

‘Ik bedoel ook niet blijven slapen. Gewoon even bij je zijn, toe.’

Kaila speelde met de hendel van het portier en telde de krassen op de handgreep om maar niet te hoeven huilen. Ze kon het niet over haar hart verkrijgen om hem te vertellen hoezeer die gedachte haar verstikte.

‘Mama voelt zich niet goed, ze wilde vroeg gaan slapen. Een andere keer, goed?’

Die grote blauwe ogen van hem, ze had de neiging uit elkaar te vallen als hij zo naar haar keek. Zo lief. Dat ze nog niet uit elkaar was gevallen, was eigenlijk een unicum. ‘Nou ja, je ziet er nu toch niet uit,’ grijnsde hij. ‘Helemaal rood van die klap.’

Ze kon nog net een broze glimlach tevoorschijn toveren, maar verstijfde toen hij naar haar toe boog en haar kuste. Eerst op haar voorhoofd, toen op haar neus, in haar hals. Ze kronkelde uit zijn armen en piepte: ‘Tot zaterdag.’

Ze gooide het portier open en vluchtte naar buiten, de sporttas aan het hengsel achter zich aan. Jax leunde haar na en riep: ‘Wacht, ik heb iets voor je.’

Hij reikte haar iets aan, een gevlochten bandje. ‘Doe deze om je enkel en doe hem nooit meer af. Dan kom je altijd goed terecht.’

Dat is nou juist het probleem, dacht ze.

‘Te lief. Dank je wel, ik zal ’m omdoen.’

‘Love you!’

Kaila echode het antwoord, maar keek niet om op het tuinpad. Ze haatte zichzelf, omdat ze zo zwak was om hem het antwoord te geven dat hij wilde horen. Hij moest het alleen kunnen. Als ze hem zo’n antwoord gaf, werd hij afhankelijk. En ze wilde niet dat hij zou lijden, mocht ze er op een dag niet meer zijn.

1 NOVEMBER

‘Heb je weer vaker suïcidale gedachtes?’

Kaila keek verward op, terwijl ze haar hand tegen het kersverse verband op haar buik drukte.

De psych zuchtte. ‘Heb je de behoefte om jezelf te willen doden?’

Nu keek ze hem aan of hij getikt was. ‘Ik weet wat suïcidale gedachtes zijn. Ik deed het juist om weer te leven.’

Kaila vond de gedachte aan zelfmoord eerlijk gezegd nogal pathetisch, omdat ze het associeerde met loners die niets meer hadden om voor te leven of losers die aandacht zochten. Kaila was geen van beide. Als zij al aan levensbeëindiging dacht, dan was het een puur klinische overweging. Een laatste, praktische stap, voor als ze haar ziekte echt niet meer de baas kon.

Maar dit, het aardappelschilmesje, was anders geweest.

Het was de lithium. Ze hadden haar dosis verhoogd voor de Donkerder Dagen, maar het had verkeerd uitgepakt. De lusteloosheid was haar leven binnengerold als een mist. Die had haar afgevlakt, haar denken verhuld, haar onzichtbaar gemaakt. Tot ze vanmiddag uit school op haar slaapkamer La Dolce Vita had gekeken en ineens had beseft dat ze haar lichaam niet meer had kunnen voelen. Ze wist nog dat ze overeind was geschoten, in haar wang had geknepen. Met haar knokkels op haar kaak had geslagen. Niets. Haar lichaam was een verdoofde klomp vlees geweest waar haar geest geen connectie meer mee had kunnen maken, alsof het haar bestaansrecht in deze wereld had verloren. Anita Ekberg waadde door de Trevifontein en Kaila werd gek. Mooie dinsdagmiddag. Welkom paniekaanval: sla in het rond en slurp onbelemmerd de soep in mijn hoofd leeg.

Acute manische psychose dus. Goed.

Het mes had alleen maar gediend om weer iets te kunnen voelen.

Mam had haar gevonden. Daar voelde ze zich vreselijk schuldig over, want het was helemaal niet haar bedoeling geweest om haar moeder bang te maken. Ook die schuldgevoelens verstikten haar weer. Het was allemaal om zo moe van te worden. Soms dacht Kaila dat dood zijn echt zou helpen.

Terug in het Fairfax. Pap had mam afgewisseld. De verpleger die haar verwonding ontsmette grijnsde haar toe en zei: ‘Net of je door een wild beest bent aangevallen. Rawr!’

Hij kromde drie vingers tot een klauw en trok striemen door de lucht. Kaila keek haar vader smekend aan: Help.

Halverwege de intake was haar gevoel teruggekeerd. De pijn schrijnde door de huid op haar buik. Toch was ze blij met die pijn: het betekende dat ze weer contact had met haar lichaam.

Plaats voor opname was er niet. De jeugdpsychiatrie zat overvol, alsof het een populaire Airbnb was. De pandemie, zeiden ze. Kaila was opgelucht, want ze had tweemaal eerder in een kliniek gezeten en echt, ze wilde nog liever dood. Ze was verrast dat ze steun vond bij haar vader, maar toen begreep ze het opeens: met de Donkerder Dagen wilde hij haar zolang het kon thuis hebben. Dus overtuigde hij de psych ervan om niet naar Stillwater te bellen.

De man schrok toen Kaila hem recht in de ogen keek, want hij zag dat zij de waarheid kende: dat hij haar niet kon helpen. Wat dat betreft had de verpleger gelijk gehad: de psychose was een wild beest en als het haar aanviel, kon niemand helpen. Ze kon stabiliseren, maar zelfs dat lukte niet altijd. De ziekte zat in haar genen. Paps broer Frank had het ook gehad. Ze noemde hem nooit oom Frank, want Frank was nooit oom geworden. Lang voor Kaila’s geboorte was hij op een dak van een gebouw in Seattle geklommen en naar beneden gesprongen. Dat was op 9 november 1985 geweest, volgens het gedenksteentje op de schoorsteenmantel. Eén jaar ouder dan zij nu, was hij geworden.

‘Goed, je mag naar huis,’ zuchtte de psych. Hij schreef haar Seroquel voor. Vlak voor ze vertrokken vroeg hij: ‘Waarom eigenlijk je buik? De meeste mensen die aan zelfbeschadiging doen snijden zich hier en hier.’ Hij legde zijn behaarde handen op zijn onderarmen.

Kaila haalde haar schouders op. ‘Ik wil niet zo’n hysterische tiener zijn die in zichzelf snijdt. Mijn badpak bedekt mijn buik, niet mijn armen.’

3 NOVEMBER

Kaila was dol op haar kamer.

Alle stemmen in huis losten op zodra ze de deur achter zich in het slot trok in de voormalige opslagkast, die nu dienstdeed als trapgat. Het was net of je Narnia betrad. Zodra ze bovenaan de steile ladder was verdrongen alle menselijke geluiden zich in de stilte, zelfs als Django pianospeelde. Hierboven hoorde je alleen het tikken van de verwarmingsketel en het kraken van de spanten.

Haar slaapkamer bevond zich in de nok van het dak. Omdat het ooit de vliering was geweest, was het geen rechtlijnige ruimte, maar een geheimzinnige zolder vol hoeken en nissen onder een hellend dak, grofgestuukte zijmuren en een web van houten balken in de punt. Vroeger was er een vlizotrap, maar die was weggehaald. Aan de muur had ze filmposters gehangen van Audrey Hepburn in Breakfast at Tiffany’s en Sophia Loren in Una giornata particulare. Er hing een ingelijste poster van La vita è bella en een origineel van Sunset Boulevard, afkomstig uit The Hollywood Museum. En oké, er hing een poster van The Vamps. Bradley Simpson was haar guilty pleasure, want hij was een lekker ding. Daar was zelfs Jax het over eens.

Haar kamer was haar wereld. Omdat ze zich hier niet hoefde te verhouden met anderen hoefde ze zich niet te verhouden met haar ziekte. Ze wist dat dit een illusie was, maar het was een heerlijke illusie, als in een of andere fantastische filmscène van Federico Fellini waarin dromen werkelijkheid werden. Ja, laat de figuranten de set maar betreden! Dit was haar film, als zij dat wilde. Zij was de regisseuse en rondom haar draaiden de camera’s ratelend op serpentines van 16-millimeterfilm.

Arezzo, Italië, drie maanden eerder.

Te midden van de okergele palazzo’s van het schuinafhellende Piazza Grande stond zij met haar armen geheven naar de hemel. Wat was het mooi! De ontroering overviel haar onmiddellijk zodra ze zich in het Toscane van de jaren veertig waande. Hier, waar haar lievelingsfilm La vita è bella was opgenomen, keek ze het leven in de ogen, lag de wereld aan haar voeten en ervaarde ze een verloren gewaand, overweldigend geluk. Ze danste van het ene groepje Duitse of Engelse toeristen naar het andere en begroette ze uitgelaten, terwijl ze verbaasd werd nagestaard: ‘Buongiorno, Principessa!’ Dat deden haar manieën.

Meer nog dan de Spelen was het Kaila’s droom om naar de USC School of Cinematic Arts in LA te gaan. Precies om die reden was deze vakantie de beste van haar leven. Ze waren al in Cinecittà bij Rome geweest, waar ze originele decorstukken uit talloze klassiekers en de echte jurken van Anita Ekberg had gezien. Maar dit, deze straatstenen, de gedolven waterput, dit tot leven gekomen stukje filmgeschiedenis, overtrof alles.

Daar was die lieve Django, likkend aan een ijshoorn. Pap en mam dronken verderop op het terras koffie. ‘Kom mee!’ lachte Kaila en ze trok haar broertje aan zijn vrije hand voort.

‘Yo, wat de fuck?’

‘We moeten hierheen!’

Ze holden naar de hoogstgelegen hoek van het plein. In het steile straatje zag ze een fiets staan voor een bloemenzaak. In een impuls griste ze die voor de deur weg en sprong op het zadel. ‘Hier, op het stuur!’

‘Kaila, gek, die is van iemand! Je kunt niet zomaar…’

‘We brengen ’m terug! Dit wordt leuk!’

Django aarzelde. Toen grijnsde hij en klauterde tussen haar armen op het stuur. Zij hield balans met beide voeten op de kasseien. Hij sloeg een arm stevig om haar schouders. ‘Wacht, ik zit nog niet…’

Wiebelend kwamen ze in beweging. Django liet zijn ijshoorn vallen tussen de spaken. ‘Mijn ijsje!’

‘Je krijgt een nieuwe van me!’

‘Pas op, je slingert alle kanten op!’

Maar toen rolden ze al naar beneden, sneller en sneller. Achter hen gilde een vrouw moord en brand in het Italiaans. Algauw vonden Kaila’s benen het ritme van de trappers en zwenkten ze het straatje uit, het steile piazza op.

‘O jezus Kaila niet zo hard!’

‘Je bent te laat voor school!’ lachte ze, in navolging van Benigni.‘Vai, vai!’

‘Jezuuuus!’

‘Oh, c’è un cavallo! C’è un cavallo, tutti cavalli!’

‘Kaila we gaan dood!’

‘Hou vast broertje!’

Rinkelend met de fietsbel zoefden ze het plein over, haren wapperend in de wind. Mensen sprongen opzij en zij ontweek ze allemaal. Kaila kon niet ophouden met lachen en Django kon niet ophouden met gillen. Waarom zou hij bang zijn? Ze vlogen! Ze was onschendbaar, ze was onsterfelijk, zij kon alles!

Vliegensvlug dook ze het nauwe, aflopende steegje onderaan het plein in. Nog net wist ze uit te wijken voor een groep toeristen en de uitgestalde kratten van een worstenzaakje. Ineens was er wel degelijk een felle angst, alsof er een groot duister naar haar loerde dat zij voor moest blijven. Van het ene op het andere moment was Kaila uit haar droom van ultieme vrijheid weggefietst en die van het grote gevaar binnengeracet. Kaila fietste of de duivel haar op de hielen zat. Ze zag Django omhoogvliegen toen het voorwiel over een bobbel stuiterde. Ze zag hem over het stuur worden geslingerd en tegen een pui slaan, die zijn schedel verbrijzelde. Ze zag hen frontaal botsen op een passerende kar en over de kop slaan, toen ze met onverminderde snelheid een winkelstraat kruisten. Die dingen konden gebeuren, móésten haast wel gebeuren… maar ze gebeurden niet. Kaila versloeg de duivel.

Pas veel lager wist ze eindelijk tot stilstand te komen. Ze gierden het allebei uit van het lachen. En toen pap en mam kwamen aanrennen, lachten ze nog steeds.

Ze foeterden. Wat haalde ze zich in het hoofd, Django had wel al zijn tanden kunnen kwijtraken, zij allebei. We hadden ook dood kunnen zijn, dacht Kaila, nog steeds lachend. Dat had zomaar kunnen gebeuren. Ze was verbijsterd toen ze merkte dat ze huilde, dwars door het lachen heen. Van vreugde? Angst? Ontlading? Wie zou het zeggen?

Ze bleven niet lang boos, haar ouders. Dat bleven ze nooit, als haar manieën haar in de problemen brachten. Pap liet Kaila zich duizendmaal verontschuldigen tegenover de eigenares van de fiets, toen ze deze midden op het piazza tegen het lijf liepen. De vrouw kwetterde woedend over carabinieri en criminali, maar toen drukte Kaila plots een zoen op haar wang en zei: ‘La vita è bella!’

En dat was zo.

Onverwachts kreeg zij een omhelzing.

In bed keek Kaila naar mensen die van vijfenzeventig meter naar beneden sprongen.

Het had niet gewerkt, bij Jax. Het was fijn geweest om zomaar op een dinsdagavond bij hem te mogen logeren (normaal waren pap en mam daar superstrikt in), maar Kaila had zich nauwelijks een houding weten te geven met al zijn kleffe, goedbedoelde aandacht. Eigenlijk zou ze vandaag nog bij hem blijven eten, maar dat vooruitzicht had haar wee gemaakt in haar maag en dus had ze Jax gevraagd of hij haar naar huis wilde brengen. Tegensputterend had hij het gedaan. Ze was linea recta naar boven gegaan, maar ook haar kamer gaf haar ditmaal niet de troost die ze zocht. In plaats daarvan overviel het haar van alle kanten.

November, dus. En het was pas de derde. Ze moest nog zo lang!

Ze ging op bed liggen, haar telefoon op haar borst. De verplichte matte screenprotector had ze eraf getrokken, want ze haatte het, net als alle andere dingen die haar herinnerden aan de Donkerder Dagen. Als daad van rebellie stelde het misschien niet veel voor, maar Kaila voelde zich volkomen leeggelopen. Ze was te moe om te kunnen slapen. Te moe om iets anders te doen dan apathisch van filmpje naar filmpje te swipen.

Golden Gate jumpers, heetten ze op YouTube. Alsof het engelen waren die nog tijdens hun val een hemelpoort passeerden die zich van deze naar een andere wereld spande.

Er was een witharige man in een grijs, wapperend T-shirt, die over de reling klom en meteen losliet. Er was een blonde jongen in het zwart, nauwelijks ouder dan zij, die op de plek waar de oude man was gesprongen bleef wachten, alsof hij zich afvroeg of het echt voor altijd te laat zou zijn. Achter hem op de brug reed het verkeer van en naar San Francisco. Er kwam een hardloper voorbij, maar niemand zag hem. Hij was onzichtbaar. Nee, de hardloper zag ’m wel. Misschien liep hij door omdat hij zichzelf wilde behoeden voor het trauma, als hij de jongen tevergeefs zou proberen te overtuigen terug over de reling te klimmen. Misschien liet het onvermogen van een ander hem onverschillig.

De meeste filmpjes waren vaag, afkomstig van ingezoomde telefoons op de oever. Maar die van de jongen was met een telelens geschoten. Je kon zijn gezicht zien. Kaila voelde een knoop in haar maag. Het voelde als een schending van zijn privacy om toeschouwer te zijn van dit donkerste, meest intieme moment van zijn leven, waarop hij de beslissing had genomen het te beëindigen. En tegelijk kon ze niet níét kijken. Ze keek naar het gezicht van de jongen alsof ze iets van hem verwachtte, een teken van solidariteit misschien, een blik van verstandhouding. Het kwam niet.

Wat ging er in hun hoofd om op het moment dat ze sprongen? Die gedachte liet Kaila niet los. Ze had een artikel gevonden waarin overlevenden aan het woord kwamen. Daar waren er vierendertig van. Vierendertig op de naar schatting ruim tweeduizend, hoewel ze om er geen mediaspektakel van te maken officieel waren gestopt met tellen bij 997. Bijna allemaal verklaarden ze dat de tijd inderdaad langzamer ging tijdens de val. En dat ze spijt hadden gehad vanaf het moment dat ze de reling hadden losgelaten. Als Kaila daaraan dacht verstrakte de knoop in haar maag. Eén vrouw zei: ‘Ik dacht dat er een soort transcendente ervaring zou komen, een kalmte waarop ik zou wegzweven. Maar in plaats daarvan was er alleen de verschrikkelijke wetenschap dat ik de grootste fout van mijn leven had gemaakt. En ik bad tot God voor een tweede kans.’

Er was wel degelijk een transitie, wist Kaila. Een van het leven naar totale vernietiging. Er waren mensen die de initiële klap overleefden, maar zij waren met hun verwoeste lichaam niet bij machte te zwemmen en verdronken in het koude water van de San Francisco Bay. Hun gebroken ribben hadden hun ingewanden dan al vermalen als een eierklutser, hun longen gevuld met bloed en zeewater. Sommige lijken spoelden veertig kilometer verderop aan op de Farallon Islands, aangevreten door haaien, hun oogballen uitgelepeld door krabben. Anderen verdwenen voorgoed.

De jongen in het zwart, de jongen die nauwelijks ouder was dan zij, liet los zonder dat zijn gezicht het geheim had prijsgegeven. Toen hij viel ging hij als een schoonspringer: hoofd naar beneden, armen gestrekt.

Met dichtgeknepen keel tikte Kaila op het YouTubelogo. Ze moest zijn val afbreken. Nog voor de jongen het water raakte was ze terug op de home.

Daar kreeg ze een schok.

De app stond vol met jumpers. Trending: jumpers. Sport: jumpers. Gaming: jumpers. Nergens de normale suggesties voor fragmenten uit oude films, vloggers die ze volgde of ander clickbait. Alleen maar stills van verloren zielen, gevangen tussen de rode tralies van de brug.

Ze swipete de app uit. Opende hem opnieuw.

Jumpers.

Library: jumpers.

Downloads: jumpers.

Kaila klikte het scherm uit en staarde naar haar eigen spiegelbeeld in het zwarte glas. Het was een van afgrijzen vertrokken masker, niet haar eigen gezicht. Uit het niets begon een filmpje af te spelen. Een schokkerig beeld, een meisje met wapperende haren voor haar gezicht op de rand van de brug. JUMP, BITCH, JUMP! was de titel. Ineens sprong het op fullscreen en brulde een stem door de speakers precies die woorden, terwijl de camera inzoomde en Kaila ditmaal wel haar eigen gezicht zag, niet weerspiegeld in het scherm, maar achter de wapperende haren.

Ze smeet haar telefoon weg en met het scherm naar beneden bleef hij op het kleed liggen.

Maar het geluid bleef doorspelen.

Eerst was er het toenemende geraas van de wind. Toen de klets als van een vuilniszak vol met water die openspatte op een betonnen vloer.

‘Kaila?’

Op kousenvoeten sprong ze uit bed, holde over krakende plinten naar het trapgat. Het was donker beneden, het luik voor het raam op de overloop was immers gesloten, en daardoor leek het of er een grotesk vervormde, onmenselijke schaduw in het trapgat stond. Kaila voelde haar haren rijzen en kreeg het ineens zo intens koud dat ze haar kippenvel aanvankelijk niet eens voelde.

Toen vouwde de schaduw zich los en zag ze dat het mam was. Ze zei: ‘Ik wist helemaal niet dat je al was thuisgekomen.’

‘Ik was moe,’ mompelde Kaila. Haar hart bonsde nog in haar keel. Ze keek over haar schouder. De telefoon was stilgevallen.

‘Was het leuk?’

‘Ja.’

Mams stem klonk vreemd afgevlakt. ‘Gaat het goed allemaal met je?’

‘Ja.’

‘Jax niet meegekomen?’

‘Nee, die is naar huis.’

Haar moeder deed raar. Alsof ze niet helemaal zichzelf was. Haar vragen voelden verplicht, een lijstje dat ze afratelde zonder zich echt te interesseren voor de antwoorden. Gaat het goed allemaal met je. Dat was een vreemde vraag, dacht Kaila. Niet eens grammaticaal correct.

‘Heb je je pillen genomen?’ vroeg de schaduw in het trapgat.

‘Ja.’

‘Oké, rust dan maar even uit, schat. Straks eten we.’

‘Ja. Dat doen we meestal.’

‘Ja.’

‘O… ké.’

De schim verdween uit het trapgat.

Kaila had ineens sterk behoefte aan frisse lucht, maar het raam boven haar bed kon niet open. Het keek uit over de achtertuin en papa had er een paar dagen geleden aan de buitenkant een houten schot voor geplaatst. Aan de binnenkant zat een hangslot, zodat het onmogelijk openging.

Ze was bang. Het verontrustte haar, de dingen die zij soms zag. Ze leken zo echt, bijna bovennatuurlijk. Maar het waren wanen. Haar medicijnen moesten helpen die te onderdrukken, maar ook voor haar medicijnen was ze bang. Of werd die angst haar ingefluisterd door de stem van haar ziekte?

Ze had het gevlochten bandje dat ze van Jax had gekregen om haar enkel gedaan. Doe hem nooit meer af, had hij gezegd, dan kom je altijd goed terecht.

Toch kon ze het onbehagen nu niet van zich afschudden. Ze raapte haar telefoon op en liep naar de andere kant van de zolder. In de erker boven het bureau was een tweede raam, dat uitkeek over Bird Street. Dit was niet gebarricadeerd (dat waren geen van de ramen aan deze kant van het huis), dus schoof ze de uitzetter naar buiten en snoof de koele geur van de regen op.

Wat was er aan de achterkant van het huis dat ze niet mocht zien?

Kaila betrapte zich op het verlangen niet te willen nadenken over de Donkerder Dagen. Ze bespeurde zelfs een instinctieve afkeer om die van kinds af aan aangeleerde gewoonte te moeten doorbreken. Maar nu was Kaila geen kind meer. Ze was vijftien en ze kon het niet langer uitstellen.

Samen slaan we ons door de Donkerder Dagen heen, had pap gezegd.

Alleen was er geen samen, in november. Omdat ze veranderden. En niet ten goede. Ze keerden in zichzelf, ze verloren elkaar uit het oog. Alle goede voornemens ten spijt, tijdens de Donkerder Dagen was Kaila op zichzelf aangewezen. En het was nu al begonnen.

Kille lucht dreef haar slaapkamerraam binnen en ze rilde onwillekeurig. Zolang ze zich kon herinneren was ze opgegroeid met de gedachte dat de Donkerder Dagen iets natuurlijks waren, als het verstrijken van de seizoenen. Ze lagen ingeklemd tussen de periode dat de bladeren van de bomen warrelden in oktober en de eerste vorst in december. Allemaal voelen we ons een beetje raar. Net als de natuur moeten we eraan wennen. Maar wees gerust: over drie, vier weken is het Thanksgiving en is het alweer voorbij. De kerst staat voor de deur, daar hebben we zin in, toch?

Maar er was niets natuurlijks aan de Donkerder Dagen. Net als het patroon van haar ziekteverloop, dat onlosmakelijk met ze was verbonden en dat hoogst ónnatuurlijk was.

Het hele jaar door was ze hypomaan. In haar geval was dat uitstekend in toom te houden met medicatie. Ze kende highs en lows, maar over het geheel genomen was Kaila het hele jaar bijzonder gelukkig. Dat was op zichzelf al uitzonderlijk voor iemand met een bipolaire stoornis.

Maar als de Donkerder Dagen begonnen…

Bovendien was het iets van híér. Nergens anders gebeurde zoiets. Het was deze wildernis, de wildernis achter hun huis.

‘Daar komen we niet,’ had pap op een herfstige middag gezegd, toen ze klein was geweest. Ze had bij de erfafscheiding gestaan en hij was bij haar neergehurkt. Met haar vingers had Kaila de bladeren van de dichte kamperfoelie opzij geduwd en de ruiten van het gaashek blootgelegd. ‘Het is levensgevaarlijk. Er zijn daar diepe vennen, een soort moerassen. Daar kun je in vast komen te zitten en verdrinken. Je kunt de bossen in gaan en verdwalen en nooit meer je weg naar huis terugvinden. Daarom staat dit hek eromheen, met prikkeldraad erboven, zie je wel? Denk er maar niet te veel over na. Je mag er gewoon niet spelen, net als op de grote weg.’

En hij had haar weggetrokken bij het gaas.

Zo had ze die plek altijd benaderd: als een gevaar. Zoals de wereld waarin je opgroeide als kind vol gevaren zat. Je dacht er niet over na.

Toen ze ouder was had ze gevraagd waarom tijdens de Donkerder Dagen de luiken werden gesloten en ze niet in de achtertuin mochten komen. ‘Het wordt een nare plek,’ had pap gezegd. ‘Soms denk je dingen te kunnen zien, achter het hek. Slechte dingen. Die dingen zijn niet echt, maar ze laten ons nog slechter voelen dan we al doen tijdens de Donkerder Dagen, en daarom is het beter dat we er niet naar kijken.’

Maar Kaila wilde er nu naar kijken. Nu ze ouder was leek haar vaders uitleg ontoereikend, een eufemisme voor iets ergers. Pap verzweeg iets. Haar beide ouders, want mam was er net zo goed onderdeel van.

Buiten kraakten takken, zuchtte de wind. Er was niemand op straat.

Fuck dat, dacht Kaila. Ineens vastberaden trok ze haar sneakers aan. Ze schoof haar schoolboeken opzij, klom op het bureau en legde haar handen op het kozijn.

Zonder dat het haar veel moeite kostte, klom Kaila uit het raam. Het regende nog steeds een beetje, maar niet zo hard meer en het voelde als een verkwikkende douche op haar verhitte wangen. Ze liet haar sneakers op de shingles zakken. De steenkorrels zorgden voor goede wrijving onder haar zolen, het was niet eens zo glad als ze had verwacht. Lichtvoetig bewoog Kaila zich langs de erker en klom erop. Ze voelde de huid op haar buik trekken. De striemen onder het verband waren dicht, maar ze zou er nog wel even last van houden.

Vanaf de erker was het een paar meter naar de nok. Het was nat en steil, maar door met haar gewicht naar voren als een aap op vier poten omhoog te klauteren, was ze in een mum van tijd boven.

Nee, door er niet over na te denken. Als je over dit soort dingen nadenkt, val je.

Nou ja, dan had ze altijd nog Jax’ enkelbandje. Als ze zou vallen, zou ze in elk geval goed terechtkomen.

Het voelde vreemd opwindend om het hoogste punt te zijn, hier, met Bird Street aan haar voeten. Ze sloeg een been over de nok en ging zitten als op een ezelsrug. Nu kon ze in alle rust op de achtertuin kijken. Het was er stil. De tuinmeubels waren binnengehaald en op het terras hoopten natte bladeren zich op. Verderop was de trampolinekuil waar ze ’s zomers haar salto’s oefende. Niets leek anders dan anders. Niets was wat het niet moest zijn. Toch hoorde ze het rusteloze bewegen van de bomen aan de andere kant van het hek. Het bos leek vol geheimzinnig leven.

Soms denk je dingen te kunnen zien, achter het hek. Slechte dingen. Die dingen zijn niet echt.

Kaila huiverde en moest ineens denken aan vroeger. Het was Rover Nyholm van de overkant die haar altijd verhalen had verteld. Wat een knappe jongen was hij toch geweest. Net een fotomodel, of een engel. Maar Rover had ook iets sluws gehad. Hij was zeker tien, vijftien jaar ouder geweest dan Kaila en had haar bang gemaakt met verhalen over dwaallichten, dolende zielen die zich voordeden als vreemde schijnsels en nietsvermoedende voorbijgangers verleidden het bos in te lopen. Kaila wist net als alle kinderen uit de buurt dat de Snoqualmie Woods de reputatie hadden dat het er spookte, maar het was Rover die de juicy details had verteld. Hij had gezegd dat wanneer je een dwaallicht zou zien, je was gemerkt. Verdoemd.

Niet lang daarna had papa gezegd dat ze niet meer met Rover mocht praten. En op een dag waren de Nyholms vertrokken. Waarom eigenlijk? Kaila besefte dat ze er nooit het fijne van had geweten. Het oude huis was gesloopt, Gray en Laura woonden in de villa die ervoor in de plaats was gekomen.

Zacht gekraak. Het zuchten van de wind. Met een ruk richtte Kaila haar hoofd op.

Niets. Alleen het plotselinge, allesoverheersende gevoel dat er iets in haar nabijheid was. Iets dat haar gadesloeg.

Onzin natuurlijk, ze moest zich niet zo aanstellen.

Een beweging trok haar blik en ze keek naar links. Vanaf de nok kon ze een stuk van het landgoed van de McKinleys zien. Een vreemde processie trok van de bosrand richting het grote huis. Kaila voelde iets achter haar gezicht tintelen toen ze zag dat pap erbij was. Hij en buurman Harry, gehuld in regencapes, sjouwden een vreemdsoortige draagkoets met zich mee. Olivia en Juliette waren er ook, en Elizabeth. De vrouw die opzij gezakt op de draagkoets zat herkende ze niet, maar Kaila zag meteen dat ze dood was.

Dat ziekelijk bleke, ingevallen gezicht.

Die opengevallen, gapende mond.

Als Kaila niet zo stevig met beide benen aan weerszijden van de nok had gezeten, zou ze waarschijnlijk zijn gevallen, want ze voelde al haar spieren verslappen. En toch had ze de tegenwoordigheid van geest om te denken: Als ik hen kan zien, kunnen ze mij ook zien. En ik val nogal in het zicht, hier op het dak.

Voorzichtig liet Kaila zich aan de Bird Street-kant op haar buik tegen de shingles zakken, tot ze net over de nok kon kijken. Haar handen beefden zo hevig dat ze ze met kracht tegen de dakrand moest drukken om ze onder controle te krijgen. De regen voelde niet langer verkwikkend, eerder vies, koud, en begon door haar sweater te dringen.

De stoet was achter een groep sparren verdwenen. Toen Kaila ze weer zag waren ze dichterbij, halverwege de rozentuin. Als een vogelverschrikker zwaaide het lichaam van de dode vrouw in de stoel naar de andere kant. Aanvankelijk dacht ze dat het kwam omdat papa en Harry dat koetsding naar rechts hadden laten hellen, maar toen zag ze dat de vrouw leefde. Ze had haar ogen geopend.

Kanker, schoot het door haar heen. Zo ziet een mens er alleen maar uit na een chemokuur. Die vrouw is doodziek en pap en de buren komen met haar uit de bossen achter ons huis. De bossen waar we niet mogen komen.

Kaila was met stomheid geslagen. Wat moest je hiervan maken? Ze had werkelijk geen flauw idee, maar haar eerste impuls was dezelfde als van iedere vijftienjarige die getuige was van iets uitzonderlijks: ze wurmde haar telefoon uit haar zak, tikte de camera aan en begon te filmen.

Het gezelschap had de luwte tussen de twee vleugels van het Mc-Kinleyhuis bereikt, maar toch wist ze vijftien seconden aan goed video-materiaal te schieten voordat de met klimop overwoekerde dakrand het zicht op hen blokkeerde. De laatste zeven ervan waren ingezoomd, waardoor Kaila de strakke uitdrukkingen op de natgeregende gezichten van haar buren kon zien. De mond van de zieke vrouw was weer opengevallen. Toen waren ze verdwenen. Op een vreemde manier luchtte dat op, want het gevoel bekroop haar dat ze getuige was geweest van een geheim en ineens wenste ze dat ze het niet had gezien.

Wie was die zieke vrouw? En wat hadden papa en de buren met haar in de bossen gedaan? In de regen, nota bene?

Een paar jaar geleden, op de bruiloft van Olivia en Juliette, waren Kaila en Ethan Wachowski, met wie ze als kind veel had gespeeld, afgedwaald door de tuinen van het McKinleylandgoed. Helemaal achterin hadden ze een poort gevonden in de met foelie overwoekerde muur. Klein en afgesloten met zware grendels. Uit die richting waren ze nu gekomen.

Maar waarom?

Kaila was nieuwsgierig. En haar nieuwsgierigheid maakte haar bang.

Er was daar een wildernis, die in november om zich heen greep en op een of andere manier omsloeg in een wildernis in hun hoofd. Maar wanneer waren dingen die je dacht te zien wanen en wanneer waren ze echt? Waar haar vader hier deel van uitmaakte was geen waan geweest.

De wind fluisterde en Kaila keek naar de bosrand. De bossen leken omhoog te komen. Weer kraakten de takken. Toen zakten ze met een zucht omlaag.

Het leek wel of de wildernis ademde.

Tegen de tijd dat het donker was had Kaila een volkomen logische verklaring bedacht voor wat ze had gezien. De zieke vrouw moest een familielid van de McKinleys zijn, misschien een zus van de oude Graham, die nog één laatste keer het familielandgoed had willen zien voordat ze zou sterven. Het was een daad van goedheid geweest waarbij pap had geholpen. Er zaten wat haken en ogen aan deze verklaring – waarom waren Graham en Dorothy er zelf niet bij geweest, bijvoorbeeld? – maar zoiets moest het zijn en Kaila sprong er bepaald gretig bovenop. Ze besloot pap er gewoon naar te vragen bij het eten.

Maar met het eten was hij er niet en Django evenmin. Mam maakte een snelle mac & cheese klaar die ze met zijn tweeën op de bank voor een aflevering van RuPaul’s Drag Race opaten. Kaila had honger als een paard, maar mama kreeg bijna geen hap binnen. Ze schoof de dingen op haar bord maar heen en weer met haar vork, alsof niets echt op de juiste plek lag – en alsof dat ook maar enig verschil maakte bij mac & cheese.

Rond acht uur kwam pap ten slotte thuis. Hij had niet alleen Django opgehaald bij Noah, maar ook een grote bak Cookie Dough van de Baskin-Robbins in Lock Haven. ‘Lepels, jongens!’ riep hij.

Django racete naar de lade om ze te pakken. Pap omhelsde mam. Hij deed het langer dan normaal, waardoor er iets van spanning van haar af leek te glijden.

Ze aten aan de keukentafel, met z’n vieren lepelend uit dezelfde bak. Django vertelde dat Noah, Liam en hij zo laat naar bed waren gegaan dat ze vanmorgen in de klas bijna in slaap waren gesukkeld, waar Ms. Buckner bijzonder weinig geduld voor had gehad. Pap vroeg hoe het bij Jax was geweest en Kaila zei leuk, maar ze was moe geweest en eerder thuisgekomen.

‘Ze was al boven toen ik thuiskwam,’ zei mam. ‘Je bent even gaan slapen, toch?’

Kaila, die de blikken tussen haar ouders scherp in de gaten hield, knikte. Dat was vreemd specifiek. Bijna een geruststelling.

‘Fijn, schat,’ zei pap. Hij glimlachte. ‘Fijn dat jullie er allebei weer zijn. Wie heeft er zin in een potje Jenga?’

Django, hyper als altijd, riep: ‘Joaaaaahhhh!’ en zwaaide met zijn lepel, waardoor er ijs in het rond vloog.

Pap moest erom lachen, mam gaf hem haar servet aan. ‘Nou, ga de doos dan maar vast halen. En veeg dat op. En veeg je mond ook af.’

‘En jij?’ vroeg Kaila. ‘Hoe was jouw dag?’

‘O, gewoon. Ik ben nog naar de rechtbank geweest.’

‘Je bent toch met sabbatical?’

‘Dat klopt, maar ik wilde nog wat dossiers ophalen die Miriam voor me had klaargelegd. Die kan ik thuis rustig doorlezen, de komende weken.’

‘Oké.’ Ze zoog het vanille-ijs van haar lepel, tot een stukje bevroren deeg overbleef. ‘Nog een van de buren gezien?’

‘De buren? Hoezo?’

‘Zomaar. Jullie hadden gisteren toch jullie mysterieuze etentje?’

‘O, zo.’ Pap grijnsde, maar mam niet. Ze plukte aan haar vest. ‘Dat was gezellig. Veel te veel eten en veel te veel drinken.’ Hij sloeg op zijn buik. ‘Maar het hoort erbij. Nu de hele maand maar lijnen.’

Haar vader loog. Hij was helemaal niet naar de rechtbank geweest, vandaag. En haar moeder dekte hem. Dat zag ze aan hoe gespannen ze naar hem keek. Mam deed de hele avond al raar en zij kon het niet zo goed verbergen als hij. En ineens viel Kaila’s hele zelfbedachte verklaring voor wat ze vanmiddag had gezien in duigen. Want als het iets onschuldigs was geweest… waarom verzweeg hij het dan?

Soms denk je dingen te kunnen zien, achter het hek. Slechte dingen. Daarom is het beter dat we er niet naar kijken.

Kaila moest nadenken. Dat haar ouders erover logen veranderde alles. Ze vroeg zich af of ze hen nu meteen met het filmpje moest confronteren, maar dat zou geheid tot ruzie leiden. De Donkerder Dagen waren al begonnen en dat wilde ze niet, niet met Django erbij. En misschien was er toch een logische verklaring voor dit alles, iets wat haar twijfel het zwijgen kon opleggen maar dat ze nu gewoon nog niet zag of kon begrijpen, omdat ze het niet wist.

Morgen. Geef het tot morgen.

Toch was alles nu anders. Ze speelden Jenga en alles léék normaal, maar niets wás normaal. Haar vingers trilden en zij was het die als eerste de toren in elkaar liet storten. Pap en Django schaterden, mam klapte in haar handen. Kaila lachte toegeeflijk, maar ze dacht alleen maar aan de openhangende mond van de zieke vrouw.

En uiteindelijk werd alles tóch een beetje normaal, want als je maar lang genoeg deed alsof, wende ten slotte alles. Ze speelden zes potjes en het werd best gezellig, tot mam zei dat het genoeg was geweest en Django zich moest klaarmaken om naar bed te gaan.

‘Aw mam, nog eentje…’ smeekte hij.

‘Geen gezeur. Het is afgelopen nacht al veel te laat geworden.’

Een dramatische zucht. ‘Hhooo-ké.’

‘Ik kom je zo nog helpen met je bed. Ik heb de lakens afgehaald voor de was. Die van jou ook, Kaila.’

‘Thanks mam. Als hij klaar is in de badkamer ga ik ook maar douchen. Ik heb het al de hele avond koud.’

‘Je wordt toch niet ziek, lief?’

‘Nee.’ Ze had het koud om andere redenen.

Na het douchen trok ze haar nachtshirt aan – NAMAST’AY IN BED stond erop gedrukt – en met haar haren in een handdoek gewikkeld klom ze de trap op naar haar kamer. Ze had haar klapspiegeltje in haar rechterhand. Nog zo’n bizar en onverklaarbaar ding van de Donkerder Dagen: alle spiegels in huis waren weggehaald en pap had haar verboden er een op haar kamer te houden. Maar pap was geen tienermeisje en het was dus echt onmogelijk de hele maand zonder te doen. Ook wat deze regel betrof was het dus dikke vinger.

Ze kwam boven en bij het bed stond een spook.

Heel even begon haar scalp te prikken, alsof een oude kinderangst er zijn kleine, ijzige tandjes in zette. Toen zag ze dat het mam was. Ze had haar satijnen, blush rose gekleurde dekbedovertrek binnenstebuiten gekeerd en was erin gekropen. Nu hield ze van binnenuit de punten vast.

‘Geef me je dekbed even aan, dat is het makkelijkst,’ zei ze. De spookhanden knepen zich twee keer samen.

‘Oké, wacht even,’ zei Kaila. Ze klapte vlug het spiegeltje dicht en schoof die onder de nieuwste V.E. Schwab op haar nachtkastje. Gelukkig dat mam onder dat laken tenminste niets kon zien.

‘Ik weet wat je hebt gezien,’ zei ze, vanonder het overtrek.

Kaila bevroor. ‘W-wat?’

‘Wat je papa hebt zien doen. Het had een geheim moeten blijven, maar ik weet dat je het hebt gezien, dus nu is het geen geheim meer. Jammer. Nu moeten we weer wat anders bedenken.’

Kaila wist niet wat ze moest zeggen. Mam stond daar roerloos aan het eind van het bed, als een Halloweenspook zonder gaten voor de ogen. Ze had haar handen in de punten laten zakken, toen Kaila haar voor een moment de rug had toegekeerd om het spiegeltje te verstoppen. Ineens vond ze het akelig dat ze haar moeders stem kon horen, maar niet haar gezicht kon zien, dus trok ze vlug het dekbed van het bed en zocht de punten, om het achter de rug te hebben.

‘Ik geloof niet dat ik het begrijp,’ zei ze, slecht op haar gemak. ‘Wat is het geheim dan?’

‘Er is geen geheim. Dat heb ik verzonnen, geloof ik.’

Kaila sleepte het dekbed naar het spook. Ze had ineens kippenvel over haar hele lichaam. ‘Wat heb ik dan gezien?’ vroeg ze en omdat mam roerloos bleef staan: ‘Hier, ik heb de punten.’

De spookhanden kwamen omhoog. Kaila duwde de uiteindes van het dekbed erin.

De punthanden klemden zich om haar polsen vast.

‘Er zijn kuilen in het bos,’ zei mam, maar het was niet langer haar moeders stem, die vanonder het dekbedovertrek kwam. Het was de stem van een volslagen onbekende, rauw en schrapend en groezelig en woedend. ‘Diepe kuilen gevuld met takken, en daar brengen ze ons naartoe. Wij wonen in die kuilen, en iedereen is er dood, en we willen dat je bij ons komt wonen. Dan kunnen we ons aan je leven warmen.’

Kaila’s longen waren van alle lucht beroofd. Haar huid prikte alsof er overal bevroren naalden in werden gestoken. Ze probeerde zich los te rukken, maar het ging niet. De grip van het laken leek wel van ijzer.

‘Snij je volgende keer wat dieper,’ zei het. ‘Snij een mooi, diep, donker gat in je buik, en dan kruip je erin en dan kun je bij ons wonen.’

Eindelijk wist Kaila zich los te rukken en daardoor zogen haar longen zich gierend vol. Met een gil deinsde ze terug, maar daardoor struikelde ze over haar voeten en viel met een bons op het kleed. Ze trappelde zich met haar benen een weg achteruit, verstrikt in het dekbed, draaide zich op haar buik, vond de plinten, grabbelde zich naar het trapgat.

Bonkende voetstappen. Ze keek om.

‘JE BENT ZO WARM, KAILA!’ bulderde het ding onder het laken, terwijl het op haar af kwam gerend. Met elke stap trapte het op het overtrek en werd het verder en verder over het hoofd getrokken. Kaila wilde niet zien wat voor afschuwelijks het zou onthullen als het uiteinde was bereikt en jammerend draaide ze zich om, zich vastgrijpend aan de rand van het trapgat…

…en werd bij haar schouders beetgegrepen.

Ze gilde. Ze sloeg hyperventilerend om zich heen, maar het was haar moeder, op de ladder, die haar vasthield. ‘Kaila, schat, wat is er? Wat is er aan de hand?’

Een bevroren ogenblik keek ze recht in haar moeders verschrikte ogen. Toen keek ze met een ruk om.

Het dekbedovertrek lag halverwege de zolder op de grond.

Haar kamer was leeg.

RALPH

Controleverlies. Het gesprek met Kaila.
Slecht nieuws uit Canada.

4 NOVEMBER

Ralph reed die vrijdagochtend al vroeg naar de Camp Heron Market in Lock Haven voor sinaasappelsap en de verse ‘Seriously Sprouted!’ Onion & Poppyseed-bagels die Kaila lekker vond. Op de terugweg, bij de laatste bocht voor zijn huis, moest hij vol op de rem staan. Een flits in de voorruit. Ralph smakte voorover in zijn gordel, de zak bagels vloog tegen het dashboardkastje. Met piepende banden kwam de Forester midden op Bird Street tot stilstand.

Ralph stapte uit. ‘Mijn hemel, Liam!’

Zijn overbuurjongen keek hem verstard aan, mountainbike in een bevroren slip, één voet op het asfalt. Helm scheef, rugzak laaghangend. Op weg naar school.

‘Dat scheelde verdorie niets, jongen. Je fietste midden op de weg!’

‘Sorry, ik… ik keek niet.’

Nee, je was trucs aan het doen, dacht Ralph. Je reed verdomme op je achterwiel.

‘Let alsjeblieft goed op, Liam. Dit is levensgevaarlijk, zeker nu. De volgende keer heb je minder geluk en geloof me, van een auto win je het niet.’

‘S-sorry, meneer Lewis.’

Liam wist niet hoe gauw hij moet maken dat hij wegkwam. Hij stepte vooruit en slingerde naar de rechterkant van de weg. Ralph keek hem na.

Je reed te hard. Je reed veel te hard, je had een kind kunnen doodrijden. Hij is even oud als Django. Je bent ermee weggekomen, maar het had evengoed kunnen gebeuren.

Ongemerkt had het toegeslagen. Als een roofdier. Ralph was geschokt, hij had er vanmorgen geen rekening mee gehouden. Hij had zich bij het wakker worden bijzonder in het reine gevoeld over de afwikkeling van hun uitstapje met mevrouw Olsen Dickinson de vorige dag. Ze hadden het goede gedaan. Terwijl hij had liggen staren naar de stofdeeltjes in de lucht had hij zich klaar gevoeld voor de taak die hem de komende weken wachtte. Hij zou waken over Luana en de kinderen en hij zou zorg dragen voor zijn eigen besognes. Ze hadden een valse start gehad met Kaila, maar dat was nu onder controle.

En toch ben je bij Remlingers gestopt en heb je een fles Smirnoff uit de koeling getrokken. Als een ordinaire alcoholist heb je vroeg in de ochtend drank gekocht en Jody stopte de fles zonder commentaar in de papieren zak, alsof ze het van je verwachtte. Je hebt niet gedronken, dat niet, maar je hébt die droge mond die je wil spoelen, hè? En het ergste is: je hebt er geen erg in gehad.

Ralph ging weer achter het stuur zitten en wreef traag over zijn wangen. Het was een impuls geweest. Hij had er niet bij nagedacht.

‘Mijn hemel,’ fluisterde hij, nu tegen zichzelf.

Hij draaide de oprit op en zette de motor af. In de garage goot hij de wodka leeg in het putje. Hij voelde zich meteen beter. Daarna liep hij naar de overkant en belde aan bij de Wachowski’s. Joyce deed open. Hij vertelde wat er was gebeurd, dat hij nog net had kunnen remmen. Liam had op de verkeerde weghelft gefietst. Als hij dat niet had gedaan, was het hele incident nooit gebeurd. Hij verzweeg dat hij te hard had gereden.

‘Wat denk je ervan, zullen we de kinderen vanaf morgen samen naar school brengen? We kunnen rouleren.’

Joyce wreef afwezig over haar gezicht. ‘Dat lijkt me een goed idee, Ralph.’

Normaal brachten ze de kinderen pas in de tweede week van november naar school. Niet voor lang: tegen de derde week waren de meesten ziekgemeld. Maar met sommige dingen kon je niet voorzichtig genoeg zijn. De kinderen waren kwetsbaar deze maand.

Zag je de schrik op haar gezicht? dacht hij toen hij de weg weer overstak. Ook zij heeft er geen erg in gehad. We dwalen met z’n allen van het pad af, maar we zien het alleen bij degenen die verder van ons af staan, niet bij onszelf. We trekken ons eigen handelen niet in twijfel, terwijl we over de rand kantelen. Daar schuilt het gevaar.

Ralph staarde naar het bleke herfstlicht boven de bossen. Het werkte maar ten dele, de ongeschreven buddycheck. Zoals expeditieklimmers die op grote hoogte werden blootgesteld aan zuurstoftekort, waakten de buren van Bird Street over elkaars handelen. Elizabeth Aikman die haar ronde maakte langs de huizen met zelfgebakken koekjes of walnoten uit haar tuin, en informeerde hoe het met je ging. Dorothy McKinley die elke ochtend een GIF’je van een jong katje stuurde met teksten als Zijn we er nog allemaal?!? Niet op Vember, de door Gray ontwikkelde app voor versleutelde informatie-uitwisseling, maar in de buurtwhatsappgroep. De confrontatie was pijnlijk en beschamend, want je wilde niet erkennen dat je de controle over jezelf kwijtraakte. Maar het kon je er ook net even bewust van maken en je de kracht geven om er weerstand tegen te bieden.

Voor even, althans. Want er kwam een kritiek punt dat ieder systeem faalde. Zoals bij het bergbeklimmen de hoogte uiteindelijk altijd zijn tol zou eisen en eenieders denken onomkeerbaar beïnvloedde, zo was het ook hier op Bird Street vanaf een zeker punt ieder voor zich.

De vraag is, dacht Ralph, hoe dicht zijn we dat punt al genaderd?

Kaila kwam halverwege de ochtend met een ernstig gezicht naar beneden, waardoor Ralph eigenlijk al had moeten weten dat het mis was.

Als ze niet naar school of naar het zwembad was en ze hadden geen film- of spelletjesavond gepland, was Kaila een typische tiener die nauwelijks van haar kamer kwam. Zeker niet voor een gezellig praatje met haar verheven mater en pater. Toch kwam ze nu bij hem op de bank zitten, waar hij zich had proberen te focussen op een e-book op zijn iPad. Cloud Cuckoo Land van Anthony Doerr – maar hij had zich maar moeilijk kunnen concentreren. Het beeld van Liam die ineens voor zijn voorruit was opgedoken liet hem niet los. Misschien was Doerr ook wel te zware kost voor november. Netflix bood dan vaak uitkomst.

‘Hey pap,’ zei ze.

Hij legde zijn iPad naast zich neer. ‘Hoe voel je je vandaag, schat?’

‘Oké.’ Maar haar gezicht beweerde het tegendeel. Het stond waakzaam, haar lippen hadden een blauwige tint en de kringen rond haar ogen waren donker. Toch leek het geen gewone stemmingswisseling die vooraf kon gaan aan Kaila’s depressieve episodes. Ervaring had hun door de jaren heen geleerd haar fases te herkennen en zelfs te zien aankomen, ondanks dat ze met het ouder worden subtiel waren veranderd. Luana merkte wel eens op dat het leek of ze twee dochters hadden. Enerzijds was er het lieve, vrolijke meisje waar ze allebei zo ontzettend dol op waren. Deze Kaila was grappig, knuffelig, altijd op zoek naar affectie. Goed, een gevoelig kind zonder emotionele schokdempers misschien, waardoor indrukken bij haar heviger binnenkwamen dan bij anderen en ze snel overprikkeld raakte. Maar Ralph hield ook van die eigenschap, omdat het haar in staat stelde schoonheid in letterlijk alles te kunnen vinden en het leven met open verwondering tegemoet te treden, alsof ze continu onder invloed was van een milde, hallucinogene drug.

Maar daartegenover stond die andere dochter. En dit was het meest duistere, enge kind dat je je maar kon voorstellen. Het was een schokkend contrast: als achter Kaila’s mooie, lieve gezicht de demon naar boven kwam kon je dat letterlijk zien gebeuren. Haar lippen werden slap, haar wangen deegachtig. Haar ogen leken weg te draaien. Ze werd onbereikbaar, alsof iemand daarbinnen de aan-en-uitschakelaar had omgezet. Luana en hij noemden dit haar novembergezicht. Het was dan bijna of onder Kaila’s huid alleen maar de wind door kale takken huilde. Alsof er ondergrondse holen achter haar ogen opengingen, waarin alles dood was en verging.

Haar zagen ze alleen tijdens de Donkerder Dagen.

Maar dit… dit was niet hetzelfde. Er was iets anders aan de hand en het zat Ralph niet lekker. ‘Mama zei dat je gisteravond wat verward oogde, toen je naar bed ging. Is er iets gebeurd?’

‘Nee.’

‘Voel je je rot?’

‘Gaat wel.’ Ze had het capuchonkoord van haar sweater vast en draaide er rondjes mee om haar wijsvinger. ‘Waar is mam eigenlijk?’

‘In de keuken, haar les aan het voorbereiden.’ En wil je dat ik haar even roep? dacht hij, maar hij zei het niet. Als je te direct was bij Kaila, liep je het gevaar dat ze dichtsloeg. Maar hij hoefde er dit keer niet lang op te wachten.

‘Kan ze even komen anders?’ vroeg ze, haast terloops.

‘Ik zal haar wel even halen.’

Hij stond op en liep naar de keuken. Onderwijl dacht hij: Iets met Jax. Of met het snijden. Dat moet haast wel. Toch merkte Ralph dat hij ongewoon nerveus werd van Kaila’s zonderlinge initiatief om met beide ouders te willen praten – en Luana was dat duidelijk ook. Al vanuit de deuropening vroeg ze: ‘Lieverd, wat is er aan de hand, is er iets mis?’

Kaila zei niets.

Hij ging weer op zijn eigen plek zitten, Luana ruimte latend om naast haar dochter plaats te nemen. Dat deed ze niet: ze bleef vertwijfeld in de deuropening staan. ‘Wacht, ik zal een pot thee zetten, dat zal je goed doen.’

Ze maakte al aanstalten, maar Kaila viel uit. ‘Mam, kom nou even zitten, ik probeer wat tegen jullie te zeggen! Ik hoef je stomme thee niet.’

Luana en hij wisselden een blik. Normaal zouden ze Kaila een standje geven voor zo’n puberopmerking, maar nu klopte Luana haar handen af, ging naast haar zitten en sloeg een arm om haar heen. ‘Sorry, Kaila, hier ben ik. Wat is er aan de hand?’

Kaila begon te huilen.

‘Lieverd toch, wat is er nou? Moet je aan nare dingen denken? Aan het mes en zo?’

‘Mam!’

‘Wat is het dan? Wat wilde je zeggen?’

Ineens brak ze door haar eigen verzet. ‘Ik begrijp het niet,’ stamelde ze door haar tranen heen. ‘Jullie hebben gelogen. Jullie zeggen altijd dat jullie nooit tegen me zouden liegen, maar jullie hebben gelogen.’

‘Waarover dan?’

‘En ik begrijp het niet. Ik wílde geloven dat het iets goeds was, maar waarom zouden jullie er dan over liegen?’

‘Waarover liegen, Kaila?’ vroeg Ralph.

‘Gisteren.’ Ze haalde haar telefoon uit haar zak en swipete het scherm open. Nog voordat ze het filmpje begon af te spelen leek er een hete draad te ontbranden achter Ralphs voorhoofd, als de gloeidraad van een ouderwetse lamp die even fel oplichtte en daarna doorbrandde.

Zij waren het. De buren van Bird Street. In de achtertuin van de McKinleys, met Ann Olsen Dickinson in de palankijn.

Kaila had het gezien. Hoe was dat verdomme mogelijk?

‘Och lieverd,’ zei Luana, geschokt. ‘Lieverd, daar moet je zo van zijn geschrokken. Het was helemaal niet de bedoeling dat je dat zou zien.’

Ralph stond op, wreef over zijn kin en ging aan de andere kant naast zijn dochter zitten. Weerspannig probeerde hij Luana’s blik te vangen en toen dat niet lukte, raakte hij achter Kaila langs zacht maar beslist haar schouder aan. Zijn hart begon fel te bonken, omdat hij wist dat wat ze nu zouden zeggen van wezenlijk belang was, misschien wel van levensbelang. Ze waren onvoorbereid. Ze waren van plan geweest Kaila volgende zomer, als ze hypomaan en gelukkig was, in kleine doses de waarheid te vertellen. Maar niet zo. Niet tijdens de Donkerder Dagen, niet in de staat waarin Kaila nu verkeerde. Dit was het slechtst denkbare moment om het laken van de leugen achter haar bestaan te trekken.

‘Wie is die zieke vrouw, papa? Wat waren jullie aan het doen in de bossen?’

Er gingen allerlei dingen tegelijk door hem heen. Niet in het minst een vlaag van woede, want Kaila had de regels gebroken. Ze had op het dak gezeten en was naar de achtertuin gaan kijken. Daarover moest worden gesproken… maar eerst was het zaak de sluizen te dichten. Als dat nog mogelijk was. Op dit moment stonden ze wagenwijd open, en je kon de geest niet terug in de fles krijgen.

En twee metaforen door elkaar, daar zou je Doerr niet op betrappen. Verdomme, daar zou je míj niet op betrappen als het niet november was.

‘Lieve schat…’ zei hij langzaam. ‘Heb je iets met dat filmpje gedaan? Heb je het aan iemand laten zien?’

‘Nee.’

‘Ook niet aan Jax? Heb je er ook niet over verteld?’

‘Nee. Wat is er aan de hand pap? Je maakt me bang.’

Ralph woog zorgvuldig zijn woorden. ‘Dat is niet nodig, Kaila. Dank je wel dat je hebt gewacht tot nu, zonder Django erbij. Hij is te jong om het te begrijpen. Jij niet meer, vonden we, en daarom wilden we het je na de Donkerder Dagen vertellen. Als we allemaal wat gewapender zijn tegen de impact van ingrijpend nieuws, snap je.’

‘Ralph…’ begon Luana, maar hij stak een hand op. Hij had er een hekel aan Luana de pas af te snijden, maar als ze ook maar de minste indruk van twijfel zouden wekken of elkaar zouden tegenspreken, dan was het hek van de dam.

Hij pakte Kaila’s hand vast en zei: ‘Die mevrouw heet Ann Olsen Dickinson. Ze heeft stadium-4 baarmoederhalskanker, wat betekent dat de ziekte is uitgezaaid naar andere delen van haar lichaam. De dokters zeggen dat ze naar schatting nog zo’n twee maanden heeft te leven, maar mevrouw Olsen Dickinson heeft erg veel pijn en weet dat dat naar het einde toe nog veel erger zal worden. Daarom heeft ze besloten daar niet op te willen wachten.’

‘Ik dacht gisteren al zoiets.’ Ze veegde met de palm van haar hand haar tranen weg. ‘Dat jullie haar laatste wens in vervulling brachten, of zo.’

‘Dat klopt, Kaila. Haar laatste wens was om hier te sterven. Pijnloos, op een zelfgekozen moment.’

Ze keek hem niet-begrijpend aan. ‘Is ze dood?’

‘Nee. Ze bedacht zich. Maar we hebben haar wel de keus gegeven.’ ‘Wacht even. Wilden júllie haar helpen doodgaan?’

‘Ja. Hebben ze je op school wel eens iets verteld over hulp bij zelfdoding?’

‘Niet dat ik weet…’ Ze sprak vertraagd. Ze leek volkomen in de war. Misschien was dat goed, want dan zouden haar gedachten kneedbaar zijn.

‘Als er bij ernstig zieke mensen sprake is van uitzichtloos lijden, is het volgens de Death with Dignity Act in Washington State toegestaan om ze een dodelijk barbituraat voor te schrijven. Dat is een soort medicijncocktail die een patiënt zelf mag innemen om het leven te beëindigen, als ze daarvoor kiezen. Maar de arts mag daar niet bij aanwezig zijn en mag er niet actief bij helpen. Dat is euthanasie, en dat is bij wet verboden. Het is ethisch gezien nogal een wespennest.’

‘Waarom dan?’

‘De kerk, vooral.’ Hij liet een stilte vallen voor hij eraan toevoegde: ‘En de conservatieven.’

‘Ugh.’

Dat was een berekende zet. Kaila stond nog helemaal aan het begin van haar politieke bewustwording, maar Ralph had het idee dat het Trumptijdperk haar en haar Gen Z-leeftijdsgenoten een soort versnelde progressieve evolutie had laten doorlopen. Tegen Luana had hij wel eens gegrapt dat haar halve klas biseksueel of genderfluïde was. Luana had hem een stomp gegeven, maar had er ook om gelachen, omdat het waar was. Hij vroeg zich wel eens af waar al die mensen waren geweest toen hij zelf jong was geweest en die vraag maakte hem van twee dingen bewust: zijn eigen beperkte kijk op de zaak, en dat je je in een wespennest begaf als je er met Kaila over in gesprek raakte. Waar het om ging was dat Kaila aan alles wat naar conservatief gedachtegoed riekte een enorme hekel had. Dat kon wel eens in hun voordeel werken.

‘Goed, wij vinden dus dat die wetten niet barmhartig genoeg zijn, zelfs al gaan ze verder dan in bijna alle andere staten. Er zijn genoeg gevallen van ondraaglijk lijdende patiënten die om bepaalde redenen niet in aanmerking komen om assistentie te verkrijgen bij het beëindigen van hun leven. Mevrouw Olsen Dickinson is zo’n geval. Haar huisarts heeft haar wilsonbekwaam laten verklaren op de religieuze gronden van haar man. Dat is heel tragisch, want daarmee dwingen ze haar eigenlijk haar lijdensweg voort te zetten.’

‘Dat doe je toch niet?’ mompelde Kaila.

‘Ik ben blij je dat te horen zeggen, want zo denken wij er ook over. Wij vinden dat onmenselijk. En tot het moment dat onze samenleving progressiever is, hebben je buren en wij besloten dat we mensen als zij willen helpen. Wij nemen hen mee naar het bos achter het hek en geven hen de middelen waarmee ze vredig kunnen inslapen.’

In stille fascinatie keek hij toe hoe er achter Kaila’s gezicht een verandering optrad: haar angst maakte plaats voor een onzeker lachje, waar echter duidelijk bewondering uit sprak. Fuck, zei dat lachje. Mijn ouders maken deel uit van een soort guerrillabeweging waar BLM en AOC nog wat van kunnen leren, en ik kan het niet eens mijn vrienden vertellen.

Maar daarna ving hij Luana’s blik op, die Ralph er op slag aan herinnerde dat hij Kaila manipuleerde. Als het niet zo verschrikkelijk belangrijk was geweest, hadden ze dat beiden walgelijk gevonden. Nee, het wás walgelijk, dat leed geen twijfel. Maar welke keus hadden ze? Het antwoord daarop gaf Luana, die zelf ook een duit in het zakje deed: ‘We zijn ervan overtuigd dat we iets goeds doen, lieverd. Het spijt me dat je er op deze manier achter moest komen.’

‘Dus… iedereen weet hiervan?’

‘De Wachowski’s, de Aikmans en de McKinleys, ja,’ zei Ralph. ‘Het heroïsche Burengenootschap van Bird Street.’

Ze lachte niet om zijn grapje. ‘Maar waarom dáár?’

‘Omdat we natuurlijk strafbaar zijn. Daarom vroeg ik ook zo met klem of je dat filmpje aan iemand hebt laten zien. Als iemand erachter zou komen wat we daar doen, dan verliezen je moeder en ik niet alleen onze baan, en alle andere buren ook, maar dan draaien we de cel in. Begrijp je dat?’

Ze knikte traag. Die verklaring was niet toereikend – waarom dan in dat koude bos, als ze het ook in het huis van de McKinleys konden doen? – maar Ralph hoopte erop dat Kaila te overrompeld was om daarbij stil te staan. Dat was ze, want in plaats van erop door te gaan vroeg ze: ‘Hebben jullie daar dan wel eens echt iemand laten… doodgaan?’

Luana knikte. ‘Ja. Als ze dat uitdrukkelijk willen.’

‘Misschien een stomme vraag, maar wat doen jullie dan met ze als ze dood zijn?’

‘Dat is geen stomme vraag,’ zei Ralph. ‘Als het even kan brengen we ze terug naar de plek waar ze vandaan komen, zodat het lijkt of ze een natuurlijke dood zijn gestorven.’ Dat was de eerste harde leugen die hij vertelde, maar hij zag zich ertoe genoodzaakt, want Kaila’s vragen waren legitiem. ‘Dat kan natuurlijk niet altijd, als het bijvoorbeeld om hospices gaat. Dus dan laten we ze ergens in de buurt achter, alsof ze een ommetje zijn gaan maken en onderweg zijn bezweken. We doen een anoniem belletje zodat ze daar niet te lang hoeven te liggen.’

‘Misschien moeten we niet teveel stilstaan bij dat soort details,’ zei Luana, alsof ze zijn gedachten had gelezen. ‘Hoe voel je je hierbij, Kaila? Wat vind je van wat papa je heeft verteld?’

‘Ik vind het iets goeds,’ formuleerde ze bedachtzaam. ‘Ik ben nog een beetje…’

‘Het moet allemaal nog een beetje indalen, hè?’

‘Ja, dat kun je wel zeggen.’

‘Dat is niet erg, dat is volkomen begrijpelijk.’

‘Maar jullie verlossen die mensen uit hun lijden, als ze dat zelf willen. Hoe erg het ook is, dat kan toch niet iets slechts zijn?’

Een enorme opluchting begon zich van Ralph meester te maken. Hij keek naar Luana en dacht: Je bent een engel. Haar een eigen mening laten vormen over wat ze weet in plaats van stil te laten staan bij wat ze nog niet weet. Debatclubstrategie-101, misschien, maar dat was verdomd effectief.

Kaila, die tot dan toe bewegingsloos tussen hen in had gezeten, swipete het filmpje op haar telefoon open en drukte op het prullenbakje. Daarna opende ze haar ‘recently deleted’ en verwijderde het bestand ook daar. Ze liet het zien aan beide ouders. ‘Hij’s weg.’

‘Dank je wel, lieverd,’ zei Ralph. Hij omhelsde haar, wat ze bij hoge uitzondering gewillig toeliet. ‘Weet dat onze deur altijd voor je openstaat om erover te praten. We zullen al je vragen beantwoorden. Maar beloof ook dat je hier met niemand anders over spreekt. Ook niet met Jax. Want onze toekomst hangt ervan af.’

‘Ik beloof het, pap.’ Ze wendde zich tot haar moeder. ‘Ik geloof dat ik toch wel zin heb in thee.’

Omstreeks twee uur ’s middags kreeg Ralph het gevoel dat hun misinformatiecampagne had gewerkt en de schade beperkt was gebleven. Na het gesprek van die ochtend was Kaila inderdaad teruggekomen met een vraag, maar die ging niet zoals hij had gevreesd over het verband tussen de Donkerder Dagen en de mensen die zij in de bossen hielpen sterven. In plaats daarvan vroeg Kaila hoe het was om iemand van dichtbij te zien sterven.

‘Het maakt elke keer een diepe indruk,’ antwoordde hij naar waarheid. ‘De eerste keer het meest, maar dat gaat nooit helemaal weg. Dat is iets menselijks, denk ik. Maar het is niet per se iets engs of iets naars. Het heeft ook iets waardigs om een mens die aan het eind van het leven is gekomen, dat leven achter zich te zien laten. Maar ik heb natuurlijk alleen maar mensen zien sterven die daar zelf voor kozen en er vrede mee hadden.’

Maar is dat wel zo? vroeg een venijnig stemmetje in zijn hoofd. Dat ze ervoor kiezen, oké, maar hebben ze er ook allemaal vrede mee? Jullie doorlichtingsproces is grondig, maar je houdt jezelf een illusie voor als je denkt dat je echt kan weten wat er in iemands hart omgaat.

‘Zijn ze ooit bang?’ vroeg Kaila. ‘Heb je ooit in hun ogen gezien dat het pijn doet? Of dat ze op het laatst iets zien waar ze bang van worden?’

‘Op het moment van sterven, bedoel je?’

‘Ja.’

‘Nee.’ Dat was geen leugen. Niet helemaal, tenminste. De waarheid was dat ze meestal hun ogen dicht hadden, doordat de thiopental ze in slaap had gebracht voordat ze de fatale spierverslapper inspoten. Kozen ze voor een afwijkende methode – sommigen deden dat – dan was het meestal te donker om ze goed in de ogen te kunnen kijken. ‘Je ziet de ogen glazig worden en het lichaam stilvallen. En dan zijn ze gewoon weg.’

‘Oké.’

Maar ook dat geloven jullie niet echt, hè? zeurde het stemmetje onverbiddelijk, maar dit keer legde hij het met kracht het zwijgen op.

Ralph vroeg zich af of hij er goed aan had gedaan haar dit te vertellen, maar Jen Okafor, de jeugdpsychiater die Kaila jarenlang onder behandeling had gehad, had hun op het hart gedrukt dat hoe nuchterder ze met haar over de dood spraken, hoe meer ze de angel uit het onderwerp weghaalden.

Dat Kaila een morbide fascinatie had voor de dood, daar waren ze al op jonge leeftijd achter gekomen. Ze was vijf geweest toen Amy Masutani, haar kleuterjuf van Carnation Elementary, hen op een dag vroeg in november had opgebeld omdat Kaila over zelfmoord had gesproken. Kaila was een heerlijk kind, zei Amy, dat haar lunch deelde met vriendinnetjes en ruziemakers op het plein uit elkaar haalde, maar die ochtend had ze in de vensterbank gezeten en gezegd dat ze uit het raam wilde springen. Amy had flink van slag geklonken. Geen zorgen, het was een kiepraam dat niet ver open kon, maar het was niet zomaar een impuls geweest, of iets geks dat ze had gezegd om opstandig te zijn, wat sommige kinderen nou eenmaal wel eens deden. Ze vertelde dat Kaila had gezegd dat het haar niet uitmaakte om dood te gaan. Amy wél, had ze gezegd; ze had gezegd dat ze het zelfs heel erg zou vinden. Kaila had geantwoord dat ze het wel erg voor haar en mama en papa zou vinden, maar niet voor zichzelf, want zij zou toch niets meer voelen.

Vanaf dat moment was ze naar Jen Okafor gegaan, die de diagnose van een bipolaire stoornis had gesteld en Prozac had voorgeschreven. Lithium, later.

‘Het griezelige is hoe tussen neus en lippen door ze erover begint,’ had Luana bij een evaluatie in Jens praktijk eens verteld. ‘Ze is zes, ze maakt radslagen door de kamer en knuffelt haar babybroertje in zijn box. En het volgende moment zegt ze doodleuk dat ze zich aan mama’s jurk zal ophangen aan de reling van de trap. En dat zegt ze op dezelfde toon als waarop ze over Bubble Guppies vertelt! En dan kun je zeggen dat dat niet grappig is, helemaal niet grappig zelfs… maar wat moeten we daarmee?’

‘Ze is een kind,’ had Jen gezegd. ‘Ze is nieuwsgierig en al vinden wij het onderwerp van haar nieuwsgierigheid zorgwekkend, de nieuwsgierigheid zelf kunnen we haar niet verwijten.’

Toch was zo’n terloopse opmerking vaak wel een aankondiging voor zwaar weer. Niet lang nadat Kaila was begonnen over wat ze met mama’s jurk had kunnen doen, was als een koude maan haar novembergezicht opgekomen. En daarmee was ook haar toon veranderd.

Tot haar puberteit waren dit soort incidenten relatief onschuldig gebleven, maar op haar twaalfde had Kaila tijdens de Donkerder Dagen een pakje pijnstillers met een blikje Cherry Coke weggespoeld. Als suïcidepoging misschien ineffectief, maar niet als poging om haar ouders de stuipen op het lijf te jagen. Ralph was zich pijnlijk bewust van twee dingen. Het eerste was dat mensen met een bipolaire stoornis een sterk verhoogd risico liepen op zelfdoding. Het tweede, dat het in de familie zat.

Frank had het niet aangekund, hè? Toen pa en ma het laken voor hém hadden weggetrokken besloot hij dat hij er geen deel van wilde uitmaken en klom hij het dak op. Hij liet zich er met zijn hoofd naar beneden vanaf vallen, zó de oprit op. Hetzelfde verdomde dak waaronder Kaila slaapt… ook dat is een geheimpje dat jullie altijd voor haar hebben achtergehouden, nietwaar? Inderdaad, hetzelfde dak waar vanaf Kaila nota bene haar filmpje heeft geschoten. En hoe denk je dat het háár straks zal vergaan, als ze de waarheid kent? Met haar gevoel voor rechtvaardigheid?

Weer dat stemmetje en als het een strottenhoofd had gehad, had Ralph het met plezier afgesneden.

De troef die ze hadden, was dat het alleen in november gebeurde. Als ze erin bleven slagen met medicatie de scherpste randen van haar depressieve episodes te slijpen, had Kaila een heel jaar om op te laden. Zelfs Jen wist dat.

‘Het vreemde aan Kaila’s depressie,’ had ze eens gezegd, ‘is hoe seizoensgebonden het is. Seizoensdepressie kennen we wel van andere patiënten, maar op een of andere manier heeft Kaila zich tegen de kerst er elke keer weer volledig van hersteld, terwijl dat bij de meesten pas gebeurt tegen de lente, als het langer licht is.’ Jen had hun haar handpalmen laten zien. ‘We moeten Kaila op een of andere manier weerbaarder zien te maken tegen het korten van de dagen aan het eind van het jaar.’

Dat probereren we, Jen, had Ralph gedacht. Geloof me. Daar brengen we elk jaar offers voor.

Tegen drieën ging hij de deur uit om Marc Wachowski te helpen een hek te plaatsen door de alpacawei, zodat het gras kon aangroeien. Eerder op de dag had Steve Reuman gebeld, een bevriend jurist van de rechtbank, of hij zin had in een potje squash. Ralph had meer zin dan ooit, maar had het aanbod afgeslagen. Squashen kon je in november maar beter niet doen, als je geen zin had in een afgescheurde spier of een arm uit de kom. Door met het hek te helpen kreeg hij in elk geval wat lichaamsbeweging.

Het eerste wat Marc vroeg was of hij het al had gehoord van Mary Beth Lambert in Canada. Nee – door de gebeurtenissen thuis was hij helemaal vergeten Vember te checken. Bleek dat Gray slecht nieuws had.

‘Ze hebben die pillen uit Zuid-Amerika inderdaad kunnen onderscheppen,’ zei Marc, ‘maar het is helemaal misgegaan toen die vrouw het pakketje wilde oppikken en Elizabeth haar aansprak.’

‘Ai… wat dan?’

‘Ze raakte in paniek. Misschien had ze zich bedacht, maar ze was er in elk geval niet op voorbereid om erover te praten. Ze begon te gillen en ze moesten maken dat ze wegkwamen, omdat er overal buren toeschoten.’

Ralph floot, maar het was geen grote verrassing. Er hadden van meet af aan al te veel haken en ogen aan dit plan gezeten. Hij had zijn hoop gevestigd op Garrett Wetzell, de zesentachtigjarige weduwnaar uit Bellevue. Met hem hadden ze op de achtste een afspraak.

Marc dempte zijn stem wat. ‘Had je dit al gezien?’ Hij hield hem zijn telefoon voor. Het waren beveiligingsbeelden van Laura en Grays oprit en je zag Bird Street bij nacht. De datumstempel zei dat het 2 november om 21:58 uur was. Ralph hoefde geen twee keer te kijken om te weten dat de figuur die midden op straat liep de Accountant was. Het koffertje. De ongewoon lange ledematen en die vreemde onnatuurlijke tred, alsof er een klein kind gevangenzat in het lichaam van een volwassene.

Er trok een kilte over zijn schouderbladen.

‘Hij komt uit zuidelijke richting, zie je?’ zei Marc. ‘Hier is-ie voor jouw huis, op weg naar de McKinleys. Maar moet je kijken.’

Het tweede filmpje kwam van Marcs eigen beveiligingscamera. Je zag het zuidelijke stuk van Bird Street tot aan Ralphs huis. ‘Ik heb het hele stuk tussen 21:50 uur en 22:10 uur gekeken. Niks.’

Marc scrolde door het filmpje. Alleen de regen bewoog door windvlagen. Nergens was de Accountant te zien. Ralph duwde Marcs telefoon vriendelijk maar beslist opzij. Wat moest je erover zeggen? Het had geen zin om lang stil te staan bij wat de Accountant wel en niet was. Dat station waren ze lang geleden gepasseerd.

Het werk aan het hek was een welkome afleiding en de frisse lucht maakte zijn hoofd leeg. Ze sloegen de palen met rubberen hamers de grond in en droegen handschoenen bij het spannen van het prikkeldraad. Ze gingen uiterst voorzichtig te werk, zodat geen van beiden zich sneed. Liam was intussen uit school thuisgekomen en joeg joelend de alpaca’s naar de juiste kant van de wei, zodat ze het gat konden dichten. Ralph haalde niet aan wat er die ochtend was gebeurd en de jongen leek dankbaar, omdat hij geen standje van zijn vader wilde. Toen het werk erop zat, was iets van de opgewektheid waarmee hij vanmorgen was wakker geworden teruggekeerd. Ralph keek naar de beboste hellingen achter zijn huis en dacht: Alles onder controle. We blijven het de baas.

Maar daar moest hij toch weer op terugkomen toen hij thuiskwam en Luana vertelde wat er met Django was gebeurd. Django, die ontroostbaar en met zijn handen in het verband gewikkeld in een hoekje van de bank zat.

Hij had iets naars gezien in de piano, zei Luana. En zij ook.

Lieve god. De Steinway spiegelde. Ze waren vergeten hem af te dekken.

Je ziet de ogen glazig worden en het lichaam stilvallen. En dan zijn ze gewoon weg.

Ralph huiverde, maar hij zette het van zich af. Jammer voor Django: de Steinway was off-limits voor de rest van november.

KAILA

Nachtgedachten. Rover Nyholm.

5 NOVEMBER

Kaila’s slaap werd bevolkt door allerhande narigheden, maar de nachtmerrie die haar wekte was werkelijk afschuwelijk. Daarin was zij het zelf die door haar ouders en buren op een draagbaar van in elkaar gevlochten botten naar het bos werd gebracht, maar in plaats van haar een dodelijke injectie te geven, kieperden ze de baar om in een diepe kuil vol takken. Zodra zij erin viel veranderden de takken in handen die haar het donker in trokken. Kaila schoot overeind, worstelend met het dekbed omdat haar benen erin verstrikt zaten… en werd onmiddellijk teruggeworpen in de herinnering aan wat er twee avonden éérder onder verborgen had gezeten. JE BENT ZO WARM, KAILA! bulderde de spookstem weer – en toen had ze het licht aangeknipt, zij teruggedrongen in de hoek van het bed, dekbed vertrappeld aan haar voeten, hart bonzend in haar keel en door de striemen die al aan het genezen waren onder het verband.

Half drie, zei haar telefoon. Fuck. Zo lang nog voor het licht zou worden.

De kilte van de nacht ademde door de zolder. Kaila hoorde de wind aan het dak rukken, waardoor de spanten kraakten.

Eerder op de avond had ze de slaap niet kunnen vatten, geplaagd door twijfel over wat pap en mam haar hadden verteld. Eerst had ze gedacht dat het haar eigen onzekerheden waren die haar dwarsboomden, want ze wílde geloven dat haar ouders de waarheid hadden gesproken. Maar nu, in het holst van de nacht, wist ze het zeker: het klopte niet.

Er klopte geen fuck van.

Ten eerste: waarom waren ze zo nerveus geweest? Het was overduidelijk dat Kaila ze met het filmpje had overvallen. Mam had nauwelijks uit haar woorden kunnen komen. Pap had gezweet. Er liep een ader tussen zijn rechteroog en zijn slaap die hem tot ’s werelds slechtste pokerspeler maakte en gedurende het hele gesprek had Kaila de dunne huid daar zien trekken. Goed, misschien waren ze geschrokken, maar dat was geen reden geweest om zo te blijven zenuwpezen. En dat leidde haar maar naar één conclusie: als haar ouders hadden gelogen, dan was de waarheid die erachter schuilging erger.

Hoe erg?

Als je eenmaal begon te malen kon je je wel van alles in je hoofd halen.

Ze lieten daar mensen dóódgaan, hadden ze gezegd.

Het wilde maar niet indalen. Dit was geen Breaking Bad of Robin Hood, dit waren haar ouders. Háár ouders, Ralph Lewis en Luana Perreira da Silva, om precies te zijn. En zíj zouden samen met de buren terminaal zieke mensen naar de bossen achter hun huis brengen, om ze waardig te helpen sterven? Het idealisme was bewonderenswaardig, maar Kaila geloofde niet dat het ze om de ethiek was te doen. Waarom had ze pap en mam zich dan nooit over euthanasie horen uitspreken? Of haar buren? Ze had gegoogeld en er was niets. Geen lobby van Joyce Wachowski in de media, geen pleidooi van pap in de Journal of Medical Ethics, geen campagne van de Aikmans voor Death with Dignity, niets. De McKinleys bulkten van het geld. Kaila wist niet precies hoe de politiek werkte, maar geld was macht, dat wist ze wel.

Bovendien klopte de demografie niet. Radicale ideeën vroegen om radicale acties, maar niet bij dit stelletje – sorry pap, sorry mam – typische upperclass Amerikanen van Bird Street. Mensen die tegen het systeem op de barricaden sprongen waren jong, divers, anarchistisch.

Niet haar ouders. Niet haar buren.

En er was nog iets. Het risico was te groot. Papa had gezegd dat ze die mensen als ze eenmaal dood waren weer terugbrachten naar de bewoonde wereld. Maar papa was rechter. Joyce Wachowski een bekend schrijfster. Laura stond aan de vooravond van een politieke carrière. Zouden zíj zich blootstellen aan enorme risico’s als het slepen met líjken?

Nee. Die doodzieke vrouw in het bos. Als ze ervoor had gekozen om te sterven, dan hadden ze haar daar begraven.

Ineens kreeg ze een ingeving, koud als een handvol ijs.

Soms denk je dingen te kunnen zien, achter het hek. Slechte dingen. Daarom is het beter dat we er niet naar kijken.

Kaila had nooit iets slechts gezien bij het hek. Maar twee avonden geleden had ze wel iets slechts gezien bij het bed. Het had daar gestaan, onder het dekbedovertrek… iets dat zeer zeker geen waan was geweest.

Er zijn kuilen in het bos. Diepe kuilen gevuld met takken, en daar brengen ze ons naartoe. Wij wonen in die kuilen, en iedereen is er dood, en we willen dat je bij ons komt wonen. Dan kunnen we ons aan je leven warmen.

Haar handen trilden zo hevig, dat ze pas bij de derde poging erin slaagde haar telefoon open te swipen. Ze stuurde Jax een berichtje: Geloof jij in geesten? Ze kreeg één grijs vinkje. Jax had zijn telefoon op vliegtuigmodus gezet. Dat deed hij altijd als hij ging slapen. Aan hem had ze nu niets.

Je vergeet het allerbelangrijkste. Ze wilden haar niet zomaar laten sterven, ze wilden haar híér en nú laten sterven. In de bossen achter het hek. De bossen waar ze ons altijd bij hebben weggehouden en waar we tijdens de Donkerder Dagen niet eens naar mogen kijken.

Ja, en wat de fuck was daar eigenlijk mee? Ze kon niet geloven dat de luiken voor de ramen er alleen maar voor dienden dat Django en zij niet zouden zien dat hun ouders terminaal zieken naar de bossen brachten. Daar waren andere manieren voor. Minder paranoïde manieren.

Waarvoor dan wel?

Huiverend kwam Kaila overeind en liep op blote voeten naar het bureau. Ze pakte haar MacBook – refurbished, maar prima voor streamen – en nam die mee terug naar bed. Ging in kleermakerszit zitten en googelde ‘Rover Nyholm’.

Rover had haar vroeger antwoorden gegeven.

Het leek haar geen veelvoorkomende naam, dus wie weet zou hij haar nu ook wijzer kunnen maken.

Dat deed hij sneller dan haar lief was. Zodra ze op ‘afbeeldingen’ klikte kreeg Kaila een enorme schok. Heel even dacht ze dat het om een andere Rover Nyholm moest gaan, niet de jongen die toen ze klein was geweest hiertegenover had gewoond. Maar toen zag ze de sluwe ogen van de splitscreenfoto die een jongere naast een oudere Rover afbeeldde en was er geen twijfel mogelijk. Zeker een dozijn nieuwssites had de foto gepubliceerd en de kop bij de eerste, een artikel van de St. Louis Post-Dispatch uit 2016, luidde: FAMILIEDRAMA IN ST. LOUIS: VOORMALIG FOTOMODEL SCHIET OUDERS EN ZICHZELF DOOD.

St. Louis? dacht Kaila stompzinnig. Dus daar zijn jullie naartoe gegaan.

Haar ogen vlogen door het artikel, terwijl ze het gevoel had dat de handen uit haar droom terug waren en haar overal, heel licht, op haar huid aanraakten: in haar nek, op haar armen, onder haar haar. Ondanks dat de huivering alomvattend was en haar niet meer losliet, wist ze de feiten uit het artikel te destilleren. Rover was door een crystal-methverslaving ontslagen bij het modellenagentschap waar hij onder contract had gestaan. Zijn ouders, pas enkele jaren gevestigd in St. Louis, waren door het faillissement van hun investeringsbedrijf Nyholm Enterprises op de hielen gezeten door schuldeisers. Rover had aan beide problemen effectief een eind gemaakt door zijn ouders in bed met een jachtgeweer door het hoofd te schieten, een bord Tuna Helper in de magnetron op te warmen, het op te eten aan de keukentafel en vervolgens de laatste kogel door zijn eigen hoofd te jagen.

Kaila was geschokt. Niet alleen door Rovers gruweldaad – nooit eerder had ze zoiets afschuwelijks gehoord van iemand die ze min of meer had gekénd – maar ook door de dramatische uiterlijke verandering die Rover had doorgemaakt. Zelfs het artikel maakte er melding van, vandaar ook de splitscreenfoto. Links zag je een foto die je ook op Google tegenkwam als je verder naar beneden scrolde. Een campagnefoto voor Davidoff, met alle zwoele lippen, zweetdruppeltjes op gladgetrokken huid en gestileerde lokken van dien. Zo herinnerde Kaila zich haar voormalige overbuurjongen: als een hunk.

Maar rechts zag je een CCTV-close-up van een benzinestation, enkele dagen voor het drama. Kaila kon bijna niet geloven dat ze naar dezelfde persoon keek. Het was niet alleen dat Rovers ogen op die stillframe dof stonden, zijn huid ongezond was geworden of zijn haarlijn zich had teruggetrokken, hoewel al die dingen waar waren. Het was of er in de onderliggende botstructuren zélf iets was veranderd, waardoor de vroegere perfecte symmetrie van zijn gezicht volkomen uit het lood was geslagen. De eens zo sprekende jukbeenderen waren verdwenen. De wenkbrauwen liepen anders. De kaaklijn was afgestompt.

Als het de voor-en-nafoto was geweest voor een Don’t Do Drugs-campagne zou het uiterst effectief zijn geweest, maar dit waren geen drugs, dacht Kaila. Drugs konden zoiets niet aanrichten.

Rover Nyholm was lélijk geworden. Kaila hield zich het liefst verre van uiterlijke oordelen, maar hier kon je niet omheen.

Met toenemend ongemak scrolde ze langs zijn modelfoto’s.

Tot 2014 had Rover Nyholm zo te zien shoots gedaan voor grote merken. Twee jaar later was hij zijn schoonheid verloren, op zo’n ingrijpende wijze dat het Kaila deed denken aan Dorian Gray die het mes door zijn evenbeeld op het schilderij had gestoken. En daarna had hij met een jachtgeweer zijn ouders vermoord.

O, en tussendoor?

Was hij verslaafd geraakt.

Had hij zijn carrière zien verdampen.

Was het bedrijf van de Nyholms over de kop gegaan.

In 2014 hadden de Nyholms hun huis in Lock Haven achter zich gelaten, en het leek wel of ze sindsdien alleen maar waren achtervolgd door onheil.

Een beetje zoals tijdens de Donkerder Dagen.

Kaila staarde naar het scherm. Ze begon over haar armen te krabben, daarna te kronkelen. De onzichtbare handen waren nu overal. Haar zenuwuiteinden stonden wagenwijd open, ze had het gevoel dat schaduwen en schimmen haar overal aanraakten, op haar dijen, op haar schouders, op haar heupen en op haar buik. Het was afschuwelijk, als een jeuk die niet weg wilde, maar het was vooral afschuwelijk omdat ze niet helemaal zeker wist of die spookhanden er niet echt wáren. Het werd zo erg dat ze uit bed sprong en met bonzend hart om zich heen staarde.

Haar kamer zag eruit zoals altijd, maar toch was er van alles mis. Dat had niet te maken met haar spullen, maar met de lucht.

De novemberlucht die door de kieren tochtte.

Wat was dat voor ding aan haar bed geweest?

Niemand praatte er ooit over, waarom ze de spiegels afdekten. Maar nu, in het holst van de nacht, terwijl de Donkerder Dagen dwars door de luiken heen met open ogen naar haar staarden, wílde ze erover praten. Was Jax maar wakker. Hij kwam van buiten. Hij zou haar niet voorliegen.

Soms denk je dingen te kunnen zien. Slechte dingen. Daarom is het beter dat we er niet naar kijken.

Soms zag je in de spiegels mensen die er niet waren.

Eén keer, toen ze een jaar of tien was, had ze iets slechts gezien tijdens het eten. Ze had met haar lepel gespeeld, de steel tussen haar vingers gedraaid. In de holle kant zag je jezelf op de kop. In de bolle kant rechtop. Op de kop, rechtop, op de kop… en toen had ze achter zich een grotesk lange man over zich heen gebogen zien staan. De man was eigenlijk meer een schaduw geweest, een vorm die op een man léék in plaats van het echt was. Maar ze had zijn handen gezien. En ze had zijn ogen gezien.

Ze had de lepel laten vallen en gegild. Er had niemand achter haar gestaan. Maar pap en mam hadden ook niet gezegd dat ze het zich had ingebeeld, zoals ze behoorden te doen. In plaats daarvan hadden ze de zwarte kunststof bestekset gekocht, waarmee ze sindsdien tijdens de Donkerder Dagen aten.

In spiegels zag je soms wie hen nazat. Wie hier rondspookte.

En met wat ze nú wist…

Pap en mam brachten mensen naar het bos om hen daar te helpen waardig te sterven. Maar hoe kon dat waardig zijn, hoe kon dat iets góéds zijn, als ze hen bleven achtervolgen?

Kaila staarde naar haar bed. Het ding onder het overtrek was geen spiegelbeeld geweest. Maar…

Opeens schoot het haar te binnen dat ze vlak voor het was gebeurd wel degelijk haar handspiegeltje had gebruikt. In de badkamer had ze haar skin routine gedaan en ze had het spiegeltje in haar hand gehouden toen ze naar zolder was gegaan. Ze wist nog dat ze het voor haar moeder had verstopt onder haar boek. Maar toen was het niet haar moeder geweest, onder het laken.

Ze likte over droge lippen en staarde naar het nachtkastje. Het spiegeltje lag er nog altijd, omgekeerd, met het glas naar beneden.

In een impuls pakte ze het erbij.

Ze wilde het weten.

Als ze gezien wilden worden… dan wilden ze gehóórd worden.

Misschien wachtten ze dan wel op iemand die naar hen zou luisteren.

Behoedzaam, op alles voorbereid, ging ze weer terug op bed zitten, drong zich in de hoek en draaide de handspiegel langzaam om. Ze zag de balken in de nok van het dak. De schemerige hoeken van de zolder. Haar eigen bureau, het trapgat. Toen draaide ze het verder en zag ze zichzelf.

Ze zag er niet uit. Grauw. Bezweet. Bang.

Zeker tien minuten lang draaide Kaila het spiegeltje in allerlei hoeken en speurde er de hele zolder mee af. Ze hield haar adem in, elke keer ervan overtuigd dat ze in een van de schaduwrijke hoeken en nissen iemand zou zien staan. Ze durfde het spiegeltje niet meer terug te draaien naar zichzelf, want ook al zat ze weggedrukt in de hoek van het bed en de muur, elke griezelfilm had haar geleerd dat ze vlak achter zich iets afschuwelijks zou zien. Iets dat zijn bleke handen over haar schouders zou laten glijden. En misschien zou het een aardappelschilmesje vasthebben.

Snij je volgende keer wat dieper. Snij een mooi, diep, donker gat in je buik, en dan kruip je erin en dan kun je bij ons wonen.

Maar Kaila zag niets en na een tijdje begon ze zich stom te voelen.

Ze legde het spiegeltje weg, ging liggen en trok de dekens over zich heen. Haar bedlamp wilde ze niet uitknippen, want ondanks dat het misschien belachelijk mocht zijn om aan geesten te denken, ze wilde er niet alleen mee zijn in het donker.

Er waren hier dingen aan de hand, dingen waar haar ouders bij betrokken waren, die ze niet begreep. Kaila nam zich voor niet te rusten voordat ze wist wat het betekende. En ze wist dat ze scherp zou moeten zijn om de waarheid te achterhalen. Als er hier daadwerkelijk iets bovennatuurlijks plaatsvond, dan moest ze dat kunnen onderscheiden van de wanen van haar ziekte.

Dat niets voelen – de totale ontreddering van het losraken van haar lichaam zoals gebeurde toen ze het aardappelschilmesje in de hand had genomen: het was veel angstaanjagender dan de depressie tijdens de Donkerder Dagen. Angstaanjagender dan welke geestverschijning dan ook. Nooit meer wilde ze zoiets meemaken. Daarom had ze gisteravond voor het eerst het pilletje dat pap haar had laten innemen onder haar tong gehouden, tot hij weg was en ze het kon uitspugen.

Lithium.

Ze háátte dat spul.

LUANA

De vergeetachtige man. Verval. Coming to America. Kater.

8 NOVEMBER

Op dinsdag had Garrett Wetzel een afspraak met de dood. Maar Garrett Wetzel had alzheimer en hij was het vergeten.

Verdoofd en in groeiende mate ontzet luisterde Luana naar Ralphs relaas, toen hij ’s avonds was teruggekomen van de Aikmans. Harry en Elizabeth hadden die ochtend een eind van het Bellevue Elderly Care Center aan Main Street verdekt staan wachten in een gehuurde Ford Bronco, nummerplaat uit Nevada. Om half elf was de staf met het deel van de bewoners dat goed bij zinnen was vertrokken om een luchtje te scheppen bij het Robinsglen Nature Park. Garrett vergezelde ze normaal gesproken, omdat hij het leuk vond om de eenden te voeren en een spelletje Rummy te spelen – hoewel ‘die gluiperd van een John Glover’ elke keer valsspeelde en Garrett al weken bezig was om hem ‘erbij te lappen’.

‘Ik zei gisteren al dat ik me er zorgen over maakte,’ vertelde Ralph. ‘Mensen die een eind willen maken aan hun leven smeden geen langetermijnplannen. Maar Elizabeth zei dat Garrett Wetzel zo dement is dat hij de helft van de tijd niet eens weet wat hij zegt.’

Luana keek hem bedremmeld aan. ‘En dat zei ze om je zorg wég te nemen?’

‘Ik weet het. Het is nogal dubieus. Ik vreesde al dat het mis zou gaan, maar welke keus hadden we? En ze hebben een punt: dementie verloopt in fases. Patiënten hebben bepaalde onderwerpen waar ze verward over raken, terwijl ze over andere volkomen helder zijn. Volgens Harry behoort Wetzels stervenswens tot die laatste categorie.’

Het plan was geweest dat de oude man deze dinsdagochtend zou zeggen dat hij zich niet lekker voelde en in bed wilde blijven. Elizabeth had hem bij haar laatste bezoek op maandag de code van de keypad naast de deur van zijn gang uit zijn hoofd laten leren (en voor de zekerheid heel klein op de binnenkant van zijn hand geschreven, onder het tijdstip van de afspraak). Als de staf en bewoners van het verzorgingshuis waren vertrokken, was de bezetting er nog maar laag. Om kwart voor elf zou UPS een pakketje bezorgen voor een bewoner die twee maanden eerder was overleden. Jane Mildred, de baliemedewerker, zou met de UPS-bezorger in gesprek gaan over het protocol en de bezorger zou haar vragen of ze niet een achtergelaten familielid kon bellen, wat ze natuurlijk zou doen. De UPS-bezorger was Maurice McKinley. En op het moment dat Jane zou bellen en voldoende was afgeleid, zou Garrett Wetzel ongezien de voordeur uit kunnen lopen.

‘Alleen is Garrett dus niet komen opdagen,’ vertelde Ralph. ‘Elizabeth vreesde het al toen hij vanochtend zijn mobiele telefoon niet opnam, toen ze hem aan de afspraak wilde herinneren. En toen ze later weer belde omdat hij er niet was, nam hij pas na drie keer op. Ze hoorde vogels en begreep meteen hoe laat het was: hij was meegegaan naar Robinsglen. En hij begreep eerst niet eens waarom ze belde, zo verdiept moet hij zijn geweest in zijn potje Rummy. Tot-ie opeens riep: “O sakkerju, ik ben het helemaal vergeten!” En wat denk je? Hij stond ter plekke op, alsof hij alsnog zijn afspraak wilde nakomen, want Elizabeth hoorde op de achtergrond een verzorgster vragen waar hij naartoe wilde gaan. Ze moest meteen schakelen, omdat de verzorgster de telefoon van hem overnam.’

‘Och och. Wat een gedoe…’

Later in de middag was Elizabeth terug naar het rustoord gegaan om Wetzel te bezoeken. De oude man was somberder dan ooit geweest. Of ze hem nu niet konden meenemen. Nee, te gevaarlijk natuurlijk. Ze zouden tot de volgende gelegenheid moeten wachten dat de bezetting laag was. Volgende week.

‘Ralph, volgende week is het de vijftiende.’ Luana merkte dat er verwijt in haar stem doorklonk. ‘Dat kan toch niet? Zo laat zijn we in geen jaren geweest.’

‘Dat weet ik toch ook wel? Wat wil je dat ik eraan doe? Je weet wat de alternatieven zijn. Het was gewoon een gevalletje van flinke pech, vandaag.’

‘Pech? Péch wordt alleen maar erger, de komende weken! Hoe heb je het zo ver kunnen laten komen dat een vergeetachtige oude man onze beste kans is om hieruit te komen?’

‘Luana…’ begon hij, maar zijn lippen vielen dicht. Ralph leek overvallen door het besef dat hij haar het antwoord schuldig moest blijven. Zo werkten de Donkerder Dagen: je bereidde je er nog zo op voor, maar voor je het wist waren ze in volle gang, bleken plannen die eerder zo dichtgetimmerd hadden geleken vol gaten te zitten en dreigden ze door de chaos in hun hoofd steeds minder stil te staan bij de ethische gevolgen. Dit was Ralphs zwakke punt en hij was gekwetst dat ze hem erop aanviel.

Ze zuchtte en nam hem in haar armen. ‘Het spijt me. Ik weet niet wat me bezielde.’

‘Ik wel,’ zei hij dof.

Plotseling voelde ze zich kwetsbaar in zijn omhelzing. Het begin van de Donkerder Dagen was verstreken zoals ze hadden verwacht: beroerd. Was ze vorige week vooral nog in beslag genomen geweest door de drama’s van de kinderen, gisteren was ze de effecten voor het eerst zelf gaan merken. Vijf minuten in een hoorcollege over geopolitieke betrekkingen tussen de VS en Zuid-Amerika was ze door verward kijkende eerstejaars onderbroken om te beseffen dat ze een derdejaarscollege aan het doceren was. De studenten hadden erom kunnen lachen, Luana niet. Het had een eeuwigheid geduurd eer ze de juiste bestanden van het jsis-portaal had gedownload en toen ze daar eindelijk in was geslaagd, bleek ze hopeloos onvoorbereid. Twintig minuten later had ze in een rammelend verhaal over twintigste-eeuwse Braziliaanse literatuur voor de derde keer Coelho en Amado door elkaar gehaald en had een goedgemutste jongen die Shane O’Mearah heette zijn hand opgestoken.

‘Gaat het wel goed met u vandaag, mevrouw?’

‘Ik… geloof het niet zo, Shane. Ik geloof dat ik migraine voel opkomen.’

Een andere student had haar aspirine gegeven (wat niet had geholpen) en Shane had voorgesteld om in plaats van de les een groepsdiscussie te voeren over The Devil and Miss Prym, de roman die ze deze week hadden gelezen. Luana had zich er redelijk doorheen gebluft, maar toen de studenten aan het einde van het uur ten slotte de collegezaal hadden verlaten, had ze geen flauw idee gehad waar ze precies over hadden gesproken.

‘Ik ben bang, Ralph,’ zei ze nu. Haar stem klonk iel. ‘Het gaat me allemaal niet in de koude kleren zitten. En de kinderen… komt het goed, denk je?’

‘Natuurlijk, lieverd.’ Hij kuste haar op haar voorhoofd. ‘We sturen Kaila naar een kostschool in Ecuador en Django bieden we ter adoptie aan bij de Oempa Loempa’s. Alles komt goed.’

Ze proestte het uit en sloeg hem op zijn borst. ‘Zak.’

Het voelde goed om samen te lachen, maar toch kon ze zich niet aan de indruk onttrekken dat er afstandelijkheid in zijn kus had gezeten. En dat zijn grapje een manier was geweest om zijn twijfel te maskeren. Nog een hele week, tot de vijftiende. Normaal gesproken zorgden ze ervoor dat het offer binnen de eerste week was gebracht. Dan werd het niet meer erger. Het ongeluk bleef stabiel, beheersbaar en zou een paar weken later vanzelf wegebben. Nu zou het pas half november zijn eer ze een kans kregen om het in te dammen.

Wat als het niet zou lukken?

Nee. Het was nog te vroeg om daarover na te denken. Ze hadden opties. En het was pas de achtste.

10 NOVEMBER

Maar twee dagen later ging het opnieuw mis, toen ze tijdens het doorlezen van essays op haar campuswerkkamer opschrok uit een waas van half-bewustzijn en besefte dat ze haar moedertaal nauwelijks meer machtig leek.

Ralph had niet gewild dat ze die donderdag naar de universiteit zou gaan. Hij maakte zich zorgen om haar. De afgelopen nachten waren onrustig geweest, waarom zou ze zich blootstellen aan het risico om de weg op te gaan? Maar Luana had voet bij stuk gehouden. Ze zei dat ze snakte naar de bedrijvigheid van het gebouw, dat na twee jaar pandemie eindelijk weer vol leven en rumoer was; dat ze het gebrek aan intermenselijk contact van het onderwijs op afstand hekelde; dat ze haar Optima bij de Microsoft Studio’s in Redmond kon parkeren en buslijn 542 naar de campus zou pakken, zodat ze zich niet in het drukke verkeer van de stad hoefde te mengen. Allemaal waar, maar de eigenlijke reden hoefde ze niet voor hem uit te spellen: dat ze elke kans om aan de bedrukking van Bird Street te ontsnappen wilde grijpen. Ten slotte had hij zijn protest opgegeven, niet omdat hij was overtuigd, maar omdat hij zag dat ze ondanks alles vastbesloten was te gaan. Hij had haar op het hart gedrukt voorzichtig te zijn en ze had oprechte zorgen in zijn ogen gezien.

Lief, maar ze had er nu even geen boodschap aan.

Het ochtendcollege ging redelijk, maar bij het lezen van de essays over de sociale reformatie binnen de Braziliaanse landlozeboerenbeweging MST kon Luana zich niet langer focussen op de inhoud. Het was niet dat haar gedachten wegdreven naar Kaila of Django of zelfs maar naar het offer, wat nog een zekere gerichtheid zou hebben gehad. Ze bleven gewoon ongrijpbaar boven haar zweven, uitdruipend in een brei waarin geen samenhang was te ontdekken. Eerst probeerde ze drie keer een alinea opnieuw te lezen om tevergeefs de betekenis van de Portugese woorden te kunnen bevroeden, maar algauw voelde ze een vijandschap jegens de woorden zelf. Wat moest zíj ermee, waarom moesten ze háár zo tergen als ze de schrijver ervan niet eens meer als een van haar eigen studenten herkende? Wat was de relevantie van streberige essays of studenten die door het semester dansten alsof november niet bestond, alsof november geen kanker was die zich ieder jaar uitzaaide door de ingewanden van haar psyche en nutteloosheid uitstrooide als bloedconfetti, ellende liet spiralen als gitzwarte serpentines door de stortkoker van…

[…]

Hou daarmee op.

Zacht. Ver weg.

Hey! Schei daarmee uit!

Verdwaasd keek Luana op. Haar werkkamer materialiseerde zich voor haar ogen. Wat was haar overkomen? Ze transpireerde hevig en voelde haar polsslag bonken. Ze leek echt even weg te zijn geweest. Bedachtzaam wreef ze met haar vingertoppen over haar slapen. Onder normale omstandigheden zou Luana niet graag hebben toegegeven dat Ralph gelijk had gehad: dat het geen goed idee was geweest om nog naar de universiteit te gaan. Maar nu kon het haar niets schelen. Alles wat ze wilde, was weg hier.

Tien minuten later had ze zich ziekgemeld voor het middagcollege en liep ze over de campus richting Montlake Bridge. Halverwege begonnen haar oude botbreuken op te spelen. Ze haalde de brug net, maar daar moest ze zich vastgrijpen aan de reling om zich staande te houden.

Uitkijkend over Lake Washington en de Cascade Mountains daarachter bekroop Luana het onmiskenbare gevoel dat haar verleden haar op de hielen zat. Op een dag, nu niet ver meer in de toekomst, zou ze wakker worden om te ontdekken dat haar tweede kans een illusie was geweest. Dat de afgelopen achttien jaren alleen maar een mozaïek waren geweest in haar hoofd, terwijl ze in het felle zonlicht op het asfalt van de Avenida Rebouças lag dood te bloeden. Nonsens, maar ze kon de gedachte niet van zich afschudden.

Nee… het is niet je verleden dat je op de hielen zit. Het is de Accountant. Híj is het die schuilgaat in het water onder je voeten. In de wind die je netvliezen opdroogt. In de lucht die je inademt. Want al die dingen zijn wel degelijk gebeurd, dat is de zieke grap. Je bent misleid: in een onbewaakt moment heb je je ziel verkocht. En hij wist dat je een interessant specimen was, omdat hij er al bij was toen je die nacht de trekker overhaalde en het silhouet neerging. Hij rook het in je. Kracht of zwakte: de duivel ruikt het altijd.

Of dat waar was wist ze niet, maar dat vanaf dat moment niets meer aan het toeval had toebehoord stond vast. In oktober, vier maanden na wat ze haar ‘ongeluk’ was gaan noemen, had ze op de Universidade de São Paulo een lezing bijgewoond van een zekere Professor Dr. Calvin Brenner uit Seattle. Het was een passioneel pleidooi voor academische samenwerking tussen Noord- en Zuid-Amerika. De pijn was die dag hevig geweest, maar na de lezing was ze in een opwelling op haar krukken naar voren gestrompeld om hem aan te spreken. Dr. Brenner was bijzonder geïntrigeerd geweest door haar verhaal en bijzonder gecharmeerd van haar inzichten. Hij had haar uitgenodigd om wat te gaan drinken, en daarna voor een stageplek in de Verenigde Staten.

En jij, je was in shock, weet je nog? Want hoe moest je zoiets betalen? Hoe moest het verder met je revalidatie? Maar Dr. Brenner zei dat de universiteit al die dingen voor je zou regelen. In Amerika hadden ze de beste fysiotherapeuten, zei hij. Je PhD kon je in Seattle afmaken en ondertussen kon je lessen geven aan eerstejaars. Het zou goed zijn iemand te hebben die het land op haar huid droeg – dat waren de woorden die hij gebruikte.

Luana had gezegd dat ze erover moest nadenken, maar ze had gelogen. Het land had ze dan misschien op haar huid gedragen, maar zij zag alleen littekens. De volgende ochtend was ze met een taxi naar zijn hotel gegaan. Rennen had ze niet gekund, maar het had gevóéld als rennen, hoe ze de lobby was binnengegaan. Ze had haar tranen niet kunnen bedwingen toen ze tegen Dr. Brenner had gezegd dat ze zijn aanbod aannam.

Maar zelfs toen voelde je diep vanbinnen al aan dat het te mooi was om waar te zijn, hè? Want dit soort dingen gebeurden niet voor iemand met jouw afkomst. Met jouw verleden. Maar je deed niets. Want hier had je je tweede kans.

Twee weken later had ze in het vliegtuig naar Amerika gezeten. Het regende toen ze aankwam op SeaTac en de lucht had er anders geroken. Frisser. Dr. Brenner had haar opgewacht en was verbaasd geweest dat ze maar één rugzak bij zich had. In die rugzak had haar hele leven gezeten. Nee… dat kon toch niet? Hij had erop gestaan wat extra setjes kleren voor haar te kopen. Ze had gezegd dat het echt niet nodig was, dat hij al meer dan genoeg voor haar had gedaan, maar twee dagen later had hij ze toch langsgebracht in haar kleine campuswoning.

En jij nog denken dat je er niet zoveel aan had, omdat het allemaal zomersetjes waren. En kort ook, met de winter in aantocht. Hoe kon je iemand duidelijk maken dat je de noordelijke kou niet goed kon verdragen, als het aan die persoon te danken was dat je die überhaupt mocht voelen? Dus paste je ze toch maar voor hem aan, uit beleefdheid, en hij straalde met die wolfachtige grijns toen je op je ene kruk voor hem langs paradeerde.

De daaropvolgende weken hadden in het teken gestaan van het lesgeven aan Amerikaanse studenten en het doorpluizen van haar oude notities. Bang was ze pas geworden toen ze op een faculteitsfeestje geruchten had gehoord. Dr. Brenners vrouw, wist ze dat nog niet? Ze was vanaf haar heupen naar beneden verlamd. Hij zou er een ding voor hebben. Een ding? Voor handicaps. Zijn vorige onderwijsassistente zou in een rolstoel hebben gezeten, MS. Er waren geruchten geweest, pas maar op. Luana had het niet kunnen geloven. Niet Dr. Brenner. Ze was hiernaartoe gehaald op basis van haar kwalificaties, niet als iemands fetisj.

Maar toen had Dr. Brenner op een late avond voor haar deur gestaan en avances gemaakt. Ze had hem afgewezen. Hij had aangedrongen, het was vervelend geworden. Ze had de alcohol in zijn adem geroken. Tot een echte aanranding was het niet gekomen, daar was het te klunzig voor gegaan. Maar toch was Luana ineens doodsbang geweest. Brenner was woedend geworden. Hij had haar nagebeten dat híj haar hiernaartoe had gehaald. Hij kon haar aanstelling ook laten beëindigen. En niemand die háár zou geloven. Hij had de oude priksporen op haar arm gezien – denk daar maar eens over na.

En daar zat je dan. In een vreemd land, in een vreemde stad en de hele reden dat je daar was, was feio. Lelijk. Wat dit ook orkestreerde, handelde niet in schoonheid… maar wel in jouw voordeel. Want de volgende ochtend hoorde je dat Dr. Brenner tijdens zijn ‘avondwandeling’ op een zebrapad was doodgereden door een 1962 C1 Corvette. De professor was blijkbaar zo wijs geweest om niet in zijn benevelde toestand achter het stuur te kruipen. Het verhaal ging de hele campus over: hoe de jonge bestuurder tegenover de politie in tranen had verklaard dat hij niet wist wat hem was overkomen. Het was allemaal een opwelling geweest: hoe hij zijn pa’s oldtimer uit de garage had genomen voor een ritje en hier, op Montlake Boulevard, opeens zin had gehad om plankgas te geven. Alsof er iets over hem heen was gekomen. Een kwade geest, zei hij. En jij, jij dacht niet aan de lange man in het pak die een half jaar eerder bij je was neergeknield toen je lag dood te bloeden. Jij had je alleen maar afgevraagd of Dr. Brenner dezelfde breuken zou hebben opgelopen als jij.

Een vrachtwagen denderde vlak achter haar over de roosters van de brug en Luana schrok op uit haar gedachten. Hoelang had ze hier gestaan? Ze kon het zich werkelijk niet herinneren. Ze haalde haar telefoon tevoorschijn en zag dat het al tegen drieën liep. Christus, zo laat al. Het middagcollege zou al zijn afgelopen. Het werd tijd dat ze de bus pakte, anders zou Ralph zich zorgen gaan maken waar ze bleef. In november liepen dat soort zorgen algauw uit in gekmakerij.

Voorzichtig, haar heup zo min mogelijk belastend, liep ze verder naar de overkant van het kanaal. Ze nam zich voor wat minder in haar hoofd te gaan zitten. Mijmeringen begaven zich op een glijdende schaal, konden gevaarlijk worden. En wat brachten ze haar nou echt? Niets dan schaamte, alsof ze op de een of andere manier medeplichtig was aan de vloek van Bird Street. Maar dat was ze niet. Ze was verliefd geworden, meer niet. Ze was verliefd geworden op een man die alles had gehad wat zij niet had: een man die gelúkkig was geweest. En zij had ook wel wat geluk kunnen gebruiken. Viel haar dat te verwijten, als ook daar onmiskenbaar een sturende hand achter had gezeten?

Want net als Mosquito had ook deze man een geheim gehad.

Zes jaar en een halfrond verder en de man op wie je verliefd werd, bleek precies dezelfde.

11 NOVEMBER

Die vrijdag, de dag voordat alles zou escaleren, werd Luana voor het licht was wakker en rook ze dat Ralph had gedronken.

Hij was nog in diepe slaap. Ze kon zich niet herinneren dat hij naast haar was komen liggen. Gisteravond was ze alleen naar bed gegaan, omdat Ralph had gezegd dat hij te rusteloos was geweest om al te gaan slapen. Hij had nog wat willen netflixen. Het liefst had ze hem gesmeekt om met haar mee te komen en haar vast te houden. Hij zou over haar waken, had hij beloofd. Waak dan over me, had ze gedacht. Maar Ralph was al verzonken in zijn eigen november en ze had het niet gedurfd.

Ze zag dat hij sliep in het T-shirt dat hij gisteren had gedragen. Dat was niets voor hem. Ralph was een hygiënische man die aan het eind van de dag altijd zijn kleren afstroopte en douchte voor het slapengaan. Er zaten vlekken op het shirt en hij droeg een stoppelbaard van zeker vier dagen oud. Hij snurkte zacht en Luana kreeg een wee gevoel in haar maag. Ralph snurkte alleen als hij dronk.

Ze boog zich naar hem toe, maar deinsde onmiddellijk terug. De lucht van wodka was zo sterk dat het een stank was te noemen. Waar had hij het vandaan gehaald? Geen alcohol meer na de dronk op de tweede, dat was de regel. Wat ze nog hadden staan, hadden ze door de gootsteen gespoeld. Hij moest het in het geheim hebben gekocht.

Een felle woede laaide in haar op, grenzend aan haat. Ze stond op, griste haar ochtendjas van de hanger, sloeg die om en ging naar beneden. Met bleke knokkels doorzocht ze de prullenbak onder het aanrecht en daarna de afvalemmer in de garage. Ze moest bewijs hebben. Een lege fles. Halfvol desnoods, het kon haar niet schelen. Ze wilde niet dat Ralph het zou kunnen ontkennen. Zeggen dat ze het zich had verbeeld. Maar ze vond niets: niets achter de bank, niets tussen de troep in de garage.

Ten slotte bleef ze staan in de woonkamer. De schotten voor de ramen rammelden heimelijk in de wind.

Hij heeft hem in de achtertuin begraven. Omdat hij wéét dat ik daar niet zal kijken.

Wat haalde hij zich in zijn hoofd? Hoe kon hij zo stom zijn, zo onverantwoordelijk? Als Ralph eenmaal begon te drinken was het hek van de dam. Dat wíst hij. Eén dronken avond zouden er twee worden, dan een opeenvolging, en dan zouden er geen nuchtere avonden meer zijn. Ralph zou niet meer met haar praten. Hij zou tegen haar schreeuwen. Haar pijn en haar schaamte zouden geen ruimte meer krijgen. Zijn beslissingen zouden gecompromitteerd zijn, zowel de dingen van alledag als de zaken van leven en dood. En de kinderen…

Kaila. Kaila die gisteren de hele dag met haar novembergezicht had rondgelopen. Het was allemaal haar schuld. Alles was in orde geweest totdat zij de regels had verbroken en het dak op was gegaan, om in de achtertuin te gluren. Als ze dat niet had gedaan, dan had ze niet gezien wat Ralph en de buren daar hadden gedaan. Dan waren de Donkerder Dagen voor hen allemaal rustiger begonnen en had er nu niet zoveel spanning op Ralph gestaan.

Kaila met haar eeuwige nieuwsgierigheid. Was ze maar uit huis geplaatst, toen het vorige week zo misging.

Luana bleef stokstijf staan, handen langs haar wangen, mond opengevallen in een kleine O, als een vrijdagochtendimitatie van Edvard Munchs schilderij.

‘Lieve god…’ fluisterde ze tegen de schemerige kamer. ‘Dacht ik dat echt?’

Luana walgde van zichzelf. Alleen het idee al! Dit was niet Kaila’s schuld, níéts hiervan was Kaila’s schuld. Ze kon Ralph wel lopen beschuldigen dat hij geen erg had in zijn eigen aftakeling, maar zelf zat ze in diezelfde neerwaartse spiraal gevangen.

Ze moest opeens terugdenken aan iets dat Ralph aan de vooravond van haar eerste Donkerder Dagen had gezegd, al die jaren geleden. Wat de rest van het jaar je grootste geluk is, zal zich tegen je keren. Waak daarvoor, Luana.

Het had haar aanvankelijk als onheilspellende prietpraat in de oren geklonken, maar tegen de tijd dat de Donkerder Dagen voor het tweede achtereenvolgende jaar in volle gang waren, had ze daar volledig van moeten terugkomen. Kaila was zeven maanden oud geweest en tot dan toe was alles voorbeeldig gegaan, maar plots was ze sterk vermagerd. Dag en nacht had de baby gehuild met een zwak, hoog geluid. Luana wreef haar over de lipjes, wiegde haar, gaf haar de borst, maar wat ze ook probeerde, ze wilde niet kalm worden. Ook Luana huilde veel in die periode. In het begin had Ralph haar nog getroost. Later niet meer.

Op een middag stond ze over de wieg gebogen. De baby krijste onafgebroken, haar hulpeloze handjes tot vuistjes gebald. Luana was radeloos geweest. Wat was er toch? Liet iemand het maar d’r kop houden! Dat kind, dat onnatuurlijke kind, verwekt uit de dood van een ander. Het had nooit mogen bestaan.

Ineens had ze heel helder voor zich gezien dat ze haar vingertoppen over de schedel van de baby spreidde en haar fontanellen indrukte. Er klonk een plop. Haar vingers zonken weg in het hoofd, daar waar de huid zacht en soepel was. De baby sperde haar ogen open. Ze begon over haar hele lijfje te trillen, terwijl het kussen onder het hoofdje rood kleurde.

Luana had gegild en bij het horen van haar eigen gegil was ze uit haar roes geschrokken. Ze had inderdaad over Kaila gebogen gestaan, haar jeukende vingertoppen op het kleine hoofdje. Ze had haar handen ervanaf getrokken alsof ze door een slang was gebeten.

En wat krijste de baby, hè? Moeder en dochter, samen hadden jullie een dissonant koor gevormd. Je stampte door de kamer, je hoofd tussen je armen geklemd. Die beelden, ze moesten eruit. Het pistool dat afging. Het silhouet dat neerviel. Je vingers die in Kaila’s hoofdje zonken. De oude man die jullie een jaar eerder naar het bos hadden gebracht en wiens hartslag je steeds trager had voelen worden onder je wijs- en middelvinger. Er had vergif door je aderen gestroomd. De Donkerder Dagen waren vergif. En jij had jezelf niet meer bij de wieg vertrouwd, omdat het je diepste angst had geraakt: dat je je kindje iets zou aandoen.

Nooit had Luana dit tegen Ralph verteld. Zelfs niet naderhand, toen de Donkerder Dagen voorbij waren gegaan en het voorval de diffuse contouren had gekregen van een afschuwelijke, maar vervagende droom. Nooit zou ze er zelfs maar aan terugdenken, had ze zichzelf bezworen. De tijd was verstreken. Het verglijden van de jaren werd gemarkeerd door de komst van de Donkerder Dagen: de zelfverachting, het controleverlies, het offer. Maar het ergst was de irrationele haat voor wie zij het meest liefhad: Kaila en Django. Zo hield de Accountant haar bij de les: dit stond haar te wachten, als ze zich aan het pact zou onttrekken.

Nu bezwoer Luana zichzelf nog iets: dat ze het niet op Ralph en de kinderen zou afgeven. Ze zou zich verzetten tegen die impuls. Kunstmatig, desnoods. Ineens vastbesloten liep ze naar de keuken, pakte haar telefoon erbij en voerde een agendapunt in. Het is niet de schuld van Ralph en de kinderen. Ze kopieerde het naar elke drie uren van de wakende delen van elke dag. Zeven dagen per week, voor de rest van november. Audio-alert aangevinkt.

Haar gedachten zouden misschien in steeds sterkere mate die hypnotiserende spiraal de duisternis in blijven volgen; haar Calender-app zou haar eruit trekken.

Daarna zette ze koffie.

Django was de eerste die aan het ontbijt kwam. Ze maakte zijn favoriete banana dog: pindakaas en jam, banaan en rozijnen op een lang volkorenbroodje, maar hij at hem maar voor de helft op. Hij klaagde over pijn in zijn handen. Het piano-incident had hem twee nagels van zijn rechterhand en drie van zijn linker gekost, maar de wonden hadden al korsten, er was godzijdank niets gebroken en de kneuzingen namen al af.

Maar deze pijn zat dieper, strekte zich uit door zijn linkerhand naar zijn pols en Django jammerde het uit toen Luana zijn hand wilde inwrijven met Arnicare. Ze hoorde het gewricht kraken en dacht: Artrose.

‘Ik kan nu niet naar school, denk ik,’ zei hij met een ernstig gezicht.

‘Dat kun je best. Ms. Buckner weet dat je nu niet kunt schrijven en laat je de iPad gebruiken. En met je koppie is niets mis, jongeman.’

‘Met mijn koppie voelt álles mis. Het duurt nu al zo lang! Wanneer wordt alles weer normaal?’

‘Een paar weken nog, lief.’

‘Ik wil mijn piano.’

‘Ik weet het. Maar dit zijn je novemberhanden. Robothanden met superkrachten. En misschien kunnen Liam en Noah vandaag wel weer iets op je verband tekenen.’

Ze zette de wikkels vast en keek hem met bloedend hart na toen hij het tuinpad afsjokte. Marc Wachowski stond al te wachten in zijn BMW om Liam en hem naar school te brengen. Marc zwaaide, maar zag er net zo belabberd uit als zij zich voelde. De Wachowski’s hadden het ook al voor hun kiezen gehad: gistermiddag was Ethan in hun achtertuin in zijn enkel gebeten door de losgebroken Schwarzwald, de hazewindhond van Gray Jr. Zoiets deed-ie normaal nooit, scheen Gray te hebben gezegd. Ze hadden Ethan naar de Primary Care in Lock Haven moeten brengen voor een tetanusshot, maar de jongen had er een allergische reactie op gehad. Marc en Gray hadden het flink aan de stok gekregen over wat er met de hond moest gebeuren. Als honden eenmaal vals waren bleven ze vals, zei Marc, daarom moest hij worden afgemaakt. Gray had gesnauwd dat hij niet zo’n idioot moest zijn en dat hij heel goed wist waar het aan had gelegen.

En ondertussen lag Dorothy McKinley op bed met een longontsteking

Ondertussen had Harry Aikman met de regen van twee dagen terug een lekkage gehad boven een van zijn boekenkasten, waarbij hij aanzienlijke schade had opgelopen.

Ze slofte terug naar de keuken en zag dat Ralph beneden was gekomen. Hij had zwarte kringen onder zijn ogen en trilde van vermoeidheid. Hun blikken ontmoetten elkaar en daarmee was alles op slag duidelijk: dat zij het wist, en dat hij wist dat zij het wist.

‘Luana, ik…’

‘Shhh.’

Ralph keek zwijgend toe hoe ze naar de koelkast liep en een glas verse jus inschonk. Uit het keukenkastje boven de gootsteen nam ze de Tupperware met de supplementen. Ze haalde een multivitamine uit het potje, een extra dosis B en een zinkcapsule. En een aspirine. Ze gaf alles aan Ralph, die de pillen doorslikte met het sinaasappelsap. Daarna sloeg ze haar armen om zijn nek en keek hem alleen maar aan.

‘Dank je wel,’ zei hij zacht.

‘Ga je douchen. Je ruikt alsof je onder een brug hebt gelegen. En laten we er niet meer over praten.’

Hij knikte.

Was het Frank? Was hij het, waardoor je je genoodzaakt voelde naar de fles te grijpen? Frank en de manier waarop hij stierf?

Maar dat wilde ze hem nu niet vragen. Wat het ook was geweest, het was alleen maar een katalysator. Als het niet Frank was geweest, dan wel iets anders. Erachter zat november.

Hij vertrok naar boven en Luana was trots op hoe ze het had afgehandeld. Het was al met al een heel redelijke voortzetting geworden van een ochtend die zo ellendig was begonnen. Ze had zichzelf in de hand gehouden. Dat had ook heel anders kunnen aflopen.

Maar een uur later schrok ze toch weer op uit haar verdoving om te beseffen dat ze nog altijd in haar kamerjas in de keuken zat, aan een tafel vol onopgeruimde ontbijtspullen, en herkende ze Ralph bijna niet meer terug in de man die tegenover haar zat. Hij had gedoucht maar staarde verdwaasd voor zich uit, tergend langzaam kauwend op een bagel. Ze werd er onpasselijk van. Hij kauwde als een alcoholist.

Luana meende zich te herinneren dat Kaila ergens in het afgelopen uur ook naar beneden was gekomen, maar ze wist het niet meer zeker. Er was nog een andere, vaag alarmerende herinnering die haar plaagde, iets over het verzinken in gedachten, maar die leek geen vat op haar te krijgen.

En toen ze om negen uur een melding kreeg op haar telefoon die zei: Het is niet de schuld van Ralph en de kinderen, kon ze de vraag niet uit haar hoofd zetten welke deuren zich zouden hebben geopend als Kaila zich ietsje dieper zou hebben gesneden, of als Django nog net iets harder op de toetsen had geslagen, zodat de botjes van zijn vingerkootjes zouden zijn gaan splinteren.

KAILA

Wat er in de Camp Heron Market gebeurde.
Ouders hebben geheimen. De achtertuin. Olivia.

11 NOVEMBER

Die vrijdag vroeg Kaila Jax om zijn training te skippen en langs te komen. Hij arriveerde om kwart voor vier. Omdat haar ouders hadden gezegd dat ze tegen half vijf een uurtje weg zouden zijn (dat was het – geen extra info, totaal niet verdacht of zo), reden ze eerst naar de Camp Heron Market om Skittles, chips en drinken te halen. Genoeg tijd om op tijd thuis te zijn: een uur het rijk alleen was een buitenkans die Kaila niet wilde missen.

Links van de ingang van de supermarkt lagen de eerste bevroren kalkoenen voor Thanksgiving (‘You ain’t seen stuffin’ yet!’) al in de aanbieding. Rechts, in het gangpad voor de kassa’s, spotte Jax de Den of Geek tussen de magazines en begon meteen te bladeren. ‘Yow, ik kom zo, goed?’

‘Leugens. Ik zie daar ook nog Popular Mechanics, dus ik kan je net zo goed als vermist opgeven.’

‘O, je zult me missen, liefje.’

‘In je dromen. Wat voor chips wil je?’

‘Honey BBQ. Nee, Flamin’ Hot Dill Pickle. Die zijn serieus lekker.’

Kaila liep met haar mandje dieper de supermarkt in. Ze was nu een kleine week met lithium gestopt en in het begin was ze zo suf als een dodo geweest. Ze had aldoor koppijn gehad, had de hele dag op het punt gestaan te kotsen en haar handen waren gaan trillen als een malle. Standaard afkickverschijnselen, wist ze, maar de zo gevreesde acute terugval in depressieve episodes waarvoor online werd gewaarschuwd was uitgebleven. Sinds gisteren was ze bovendien minder moe geweest, maar nog niet verdwenen was haar droge mond. Kaila had de hele dag dorst.

Daarom pakte ze een 3 Flavor Variety Pack Frutly’s uit de rij koelingen bij de achterwand (‘Hydration, meet juice’) en legde die in haar mandje. Zodra de glazen deur van de koeling dichtviel, zag ze zichzelf in de reflectie.

En iets enorms, dat pal achter haar stond.

Kaila deinsde terug, stootte haar schouders tegen de kop van de rekken tussen het tweede en derde gangpad en keek wild achterom. Er was niemand. Een jongen met een skateboard onder zijn arm stond helemaal voorin bij de instant noodles iets uit het schap te zoeken, maar hier was ze alleen.

Ze keek opnieuw naar de koeling en even dacht ze dat ze het zich moest hebben verbeeld. Fel licht glinsterde in het bonte assortiment aan flessen, waardoor de reflecties in de glazen deur niet meer dan contouren waren. Maar toen zag ze het opnieuw. De reusachtige gestalte die boven haar uittorende. De scheve, uit proporties getrokken menselijke contouren. Maar een mens was het niet.

Zoiets enorms kon immers geen mens zijn?

Wee van afschuw zette Kaila een aantal achterwaartse stappen naar rechts, zonder het ding in het glas uit het oog te verliezen.

En het zette de achtervolging in.

Ze keerde zich om en rende door de achtergang, en de reflectie in de koeling rende met haar mee. Het rende gebogen, omdat het veel te groot was om in de glazen deuren te passen. Kaila zag de onmogelijke ledematen, de slingerende armen, waarmee het zich voortbewoog als iets poliepachtigs dat in ondiep, stilstaand water leefde. In een flits passeerde ze prikwaters, Pepsi’s, energydrankjes. Toen ze het eind van de gang naderde, waar de wijn- en bierkoeling de rij afsloot, hóórde ze het ook. Ze hoorde de bierflesjes rinkelen met elke denderende stap die het zette, ze hoorde het glas trillen in zijn sponningen, alsof het elk moment naar buiten kon spatten. Dat deed het niet. In plaats daarvan zwaaide de achterste deur open, bolde het glas op met een bubbelend, zuigend geluid en – dit zag ze écht, dit gebeurde écht – stapte een lange, magere gedaante in zwart pak vlak voor haar de koeling uit en de wereld in.

Woeste schokken van ontzetting golfden door haar lichaam. Kaila was niet in staat om heldere gedachten te formuleren. Dit keer deinsde ze met zoveel geweld terug tegen de rekken dat ze viel, haar mandje losliet, en haar arm een hele voorraad Doritos uit het schap maaide voor ze op haar achterste belandde. Nauwelijks besef hebbend van wat er gebeurde, keek ze toe hoe het ding dat net alleen nog een reflectie was geweest zijn huid uitschudde. Het wekte niet langer de indruk van een weekdier, maar van een wolf die een rivieroever op was gekropen en zijn vacht uitschudde. Maar in plaats van water walmde er rook van zijn schouders, die stonk naar moerasgas en rottende aarde.

Het is de duivel, schoot het door Kaila heen. Ze geloofde niet in God en ze geloofde zéker niet in de duivel, maar toch wist ze dat het wezen dat uit de bierkoeling was gestapt de duivel was… of iets wat daar nauw aan verwant was.

Hij droeg een zwarte vlinderdas en in zijn rechterhand hield hij een zakelijk, leren koffertje. Heel even dacht Kaila dat als ze zich heel stil zou houden, hij haar misschien niet zou zien, maar toen draaide hij zijn gezicht naar haar toe en besefte ze hoe stompzinnig die gedachte was. Later zou ze zich dat gezicht niet meer voor de geest kunnen halen, omdat het zo gewoon en inwisselbaar was, en tegelijkertijd zo buitenissig dat het onmogelijk was te beschrijven. Het enige dat ze zich zou herinneren was dat het lang en bleek was en dat november zelf in dat gezicht gevangen lag. De wind. De kou. De regen. En meer.

‘Hallo Kaila,’ zei de duivel met een stem die geenszins bij dat gezicht paste. Zijn stem was zalvend en verleidelijk en gevaarlijk en leek zich zowel in haar gedachten als in de echte wereld te bevinden. ‘Er gaat niets boven een ontmoeting op de grond. Zo ontmoette ik je moeder ook voor het eerst: op de grond, in een poel van haar eigen bloe-hoe-hoe-hoeeed…’

Bij dat laatste woord gooide hij zijn hoofd schijnbaar ongecontroleerd achterover en zoog de lucht als een wild dier naar binnen. Toen hij haar weer aankeek, droop overvloedig kwijl over zijn onderlip, dat troebel glinsterde in het licht van de koelingen. De duivel zette zijn koffertje naast zich neer.

‘Ik wil je wat geven. De wil om te leven. Maar hou het goed bij je. Het is alleen van jou.’

Voor ze het wist boog het wezen zich voorover en had haar rechterhand in de zijne genomen. Bij de aanraking kermde Kaila, want het voelde alsof ze door iets werd aangeraakt dat al tijden dood was. Met de vingers van zijn andere hand – gekromde, verschrikkelijk lánge vingers – legde hij iets kleins en warms in haar hand en sloot haar eigen vingers eromheen. Kaila begreep niet hoe het mogelijk was dat zijn gezicht zo vlak voor het hare hing, hoe zijn lichaam zich zo ver voorover kon buigen zonder over haar heen te vallen, want zijn glimmende lakschoenen stonden gewoon nog plat op de tegels. Ze moest haar adem inhouden tegen de zwarte rook die van zijn pak walmde en ze wilde haar gezicht er net van afwenden, toen hij ineens zijn bewegingen stokte. Hij keek omlaag, haar hand vergeten in de zijne, en begon te snuffelen. Hij snuffelde vlak boven haar buik.

Waar de striemen zaten van het aardappelschilmesje.

De duivel keek op en zijn ogen glinsterden obsidiaanzwart, zonder pupillen of irissen – daarbinnen kraakten alleen kaalgewaaide takken. Opnieuw zoog hij lucht naar binnen, waarbij hij een opgewonden ‘hòòòòhhhh’ uitbracht, en nu stroomde het vocht over zijn lippen en op haar sweater. Kaila was ervan overtuigd dat hij haar zou openscheuren om zich met haar ingewanden te voeden. Zelfs als hij aanvankelijk andere plannen met haar had gehad, zou hij zijn honger gewoon niet kunnen bedwingen. Maar toen schalde ineens de intercom van de supermarkt: of Judy naar de kassa wilde komen. De ban was op slag verbroken. De man in het pak keek op, liet Kaila’s hand los en kwam overeind.

‘Doe mee, Kaila,’ zei hij. ‘Anders zul je alles verliezen. Bíjna alles… en ik zal opeten wat overblijft.’

Toen pakte hij zijn koffertje op en liep het gangpad naar de kassa’s in.

Een paar tellen lag Kaila als verlamd. Toen schokte ze overeind, om te kunnen zien waar hij naartoe ging. Half verwachtte ze dat hij zou zijn verdwenen, maar dat was niet het geval. Hij had bijna het eind van het gangpad bereikt en ze zag hem alleen nog van de achterkant, maar Kaila zou durven zweren dat hij was veranderd. Geslonken, tot meer menselijke proporties. Zijn ledematen waren niet meer zo onmogelijk lang. Ze zag dat hij zonder zijn pas in te houden langs een vrouw liep die haar boodschappen uitlaadde bij de kassa, en dat het meisje dat met de kassière overlegde – Judy? – hem gedachteloos groette. Toen verdween hij achter de schappen uit het zicht. Kaila holde naar het volgende gangpad, maar zag alleen nog de automatische buitendeuren dichtglijden.

Hij was verdwenen.

Ze opende haar rechterhand. Erin lag een stuk zwart, ongeslepen vulkanisch glas. Ze herkende het, vanwege een tripje naar een van de nationale parken in Oregon een tijd geleden. Van zo’n stuk steen zou je verwachten dat het koud zou zijn, maar het wasemde een vieze warmte uit. En…

Klopte het nou?

Nee. Het duwde in een ader in de palm van haar hand. Het was haar eigen hartslag, die ze voelde.

‘Wow, wat is hier gebeurd?’

Kaila schrok op. Jax was naar de koelingen achter in de supermarkt gekomen. In een impuls sloot ze haar hand.

Hou het goed bij je. Het is alleen van jou.

‘Ik… eh…’

Ja, wat wás er eigenlijk gebeurd? Ze was volkomen in de war. Het wezen dat uit de koeling was gekomen was niet hetzelfde geweest als de dingen die je thuis in de spiegels zag. Dit ding had macht gehad. En een waarschuwing. Ze was er niet op voorbereid geweest. Thuis misschien, maar niet hier.

Ze stopte ongemerkt de steen weg in haar broekzak. Omdat ze geen flauw benul had wat ze tegen Jax moest zeggen, vroeg ze: ‘Heb je die vent gezien?’

‘Vent? Welke vent?’

‘Die net naar buiten ging. Die vent in dat pak.’

‘O, bij de kassa’s? Was dat niet de winkelmanager?’

‘Nee. Was hij…’ Ze aarzelde. ‘Zag je niets raars aan hem?’

‘Kaila, wat is er? Heeft-ie je lastiggevallen?’

‘Jax, zag je iets ráárs aan hem?’

‘Nee, ik heb er niet op gelet. Wat voor raars zou ik moeten hebben gezien?’

Verward hurkte ze om haar spullen terug in het mandje te doen en de Doritos terug in het schap te leggen. ‘Ik weet het niet.’

‘Gaat het wel helemaal goed met je? Is dit zoiets van je…’

Hij maakte zijn zin niet af, maar dat hoefde ook niet. Is dit zoiets van je stoornis? Jax dacht dat ze gek was. Hij had geen benul hoe hij met haar bipolariteit moest omgaan. Dat laatste viel hem moeilijk te verwijten, maar toch voelde ze een vlaag van woede. Jax kon soms zo’n bord voor zijn kop hebben. Zo wérkte een bipolaire stoornis niet. De man in het pak was echt geweest, het stuk vulkaanglas in haar broekzak was het harde bewijs. Ze hoefde het hem alleen maar te laten zien… maar ze deed het niet.

Want daarmee zou hij haar nog niet geloven. Hij zou denken dat ze het al in bezit had gehad.

En er was nog iets. Nog iets waarom ze het hem niet wilde vertellen. Dit was persoonlijk geweest.

De man in het pak was voor háár gekomen.

En Kaila was geïntrigeerd.

‘Kom mee naar huis,’ zei ze. ‘Ik moet je wat laten zien.’

Haar ouders stonden net op het punt de deur uit te gaan. Ze troffen hen op de overloop, waar ze bezig waren hun jas aan te trekken.

‘Hey, meneer Lewis! Mevrouw Da Silva!’

‘Hey Jax,’ zei haar moeder afwezig. ‘Leuk dat je er bent. Kaila zei dat je mee-eet.’

‘Jazeker, gezellig.’ Kaila wilde zijn neiging om te blijven staan en met ze te gaan kletsen bij voorbaat de kop in drukken – Jax kletste altíjd, met iederéén – en trok hem mee aan zijn mouw. Daardoor kreeg hij zicht op de keuken en de woonkamer. ‘Yow, wat is er met al die gordijnen en luiken?’

‘We zijn bezig met gevelonderhoud,’ zei pap. ‘We hebben schotten geplaatst zodat de ramen niet beschadigen.’

‘Goed werk, goed werk! Mijn ouders hebben vorig jaar ook –’

‘Jax, klaar nu,’ siste ze.

‘We zijn zo terug.’ Mam zag er vermoeid uit, maar nu keek ze haar recht aan. ‘Django is op z’n kamer, doe me een lol en zeg even hoi tegen hem, wil je? Hij heeft het al zo zwaar. En hij zal het nooit zeggen, maar je weet hoe dol hij op je is.’

‘Doe ik, mam.’

‘O, en heb je mijn telefoon toevallig gezien? Ik kan hem nergens vinden.’

‘Heeft pap je al proberen te bellen?’

‘Zes keer.’

‘Komt vanzelf wel weer boven water. Je bent zo’n kluns met die dingen.’

Ze haalde verstrooid haar schouders op en ze vertrokken. Zodra de deur achter hen dichtviel greep Kaila Jax bij de pols en trok hem mee naar de voordeur, waardoor hij haast struikelde. ‘Yow, wat de fuck?’

‘Ga naar buiten en doe of je iets in de auto bent vergeten. Ik wil weten welke kant ze op gaan.’

‘Wait, wut?’

‘Mijn ouders, domkop!’

‘Je bent je ouders aan het bespioneren? Waarom?’

‘Doe het nou, please! Als ze je zien, zeg dan dat je je telefoon bent vergeten. Jij bent net zo’n kluns als zij… dat. Ik moet weten waar ze naartoe zijn.’

‘O… ké dan,’ zei hij met één opgetrokken wenkbrauw, maar hij opende de voordeur en glipte naar buiten. Goed, soms had hij dan een bord voor z’n kop, maar Jax was ook haar held.

Haar ouders geloofden in een open opvoeding en waren zelf doorgaans eveneens open boeken. Ze gingen nooit ‘even een uurtje weg’, zonder zo geforceerd te vermijden erbij te zeggen waarheen. Dit moest weer zo’n Donkerder Dagen-ding zijn. Zo’n burenonderonsje. En aan Bird Street betekende dat niet een geheim handeltje in wietplanten of zelfs maar iets als een – ielw! – swingersclub. Aan Bird Street betekende dat dat ze mensen naar de bossen brachten om ze daar te laten inslapen.

Ze hoorde Jax’ autoportier opengaan, maar er volgden geen stemmen. Even later sloeg het portier weer dicht. Het bleef even stil, tot plots de voordeur werd opengeduwd. ‘Jason Bourne, ready to report…’ Jax pauzeerde om op adem te komen. ‘Ze zagen me niet eens.’

‘Waar gingen ze naartoe?’

‘Ze zijn naar rechts gelopen. Ze gingen de oprit op van dat grote creepy huis hiernaast.’

Zie je wel, dacht ze. Het McKinleyhuis. Andere bestemmingen waren er niet: als je Bird Street aan die kant verder vervolgde, kwam je uit op Tolt Reservoir Road, die mijlenver de bergen in leidde.

Jax moest iets van haar gezicht hebben afgelezen, want hij vroeg: ‘Kaila… ga je me nu dan vertellen wat er aan de hand is?’

Ze keek hem grimmig aan. ‘Dat gevelwerk waar pap het over had? Bullshit.’

‘Hoe bedoel je?’ Hij volgde haar op een drafje naar de keuken.

‘Ze zijn helemaal niet met de gevel bezig. Pap loog tegen je.’

‘Dat belooft dan veel goeds voor de onderhandelingen over de bruidsschat.’ Hij incasseerde zonder protest haar stomp. ‘Waarom?’

‘In november moeten hier alle gordijnen en luiken aan de achterkant dicht blijven. Ik dacht eerst dat dat was om iets uit het zicht te houden wat ze daar met de buren uitspoken, maar er is meer.’

‘Wat dan?’

‘Daar hoopte ik met jou achter te komen. Moet je kijken.’ Ze wriemelde in haar achterzak en haalde haar moeders iPhone tevoorschijn. Vanmorgen had ze die aan de oplader in de keuken zien liggen en ze had hem gelijk achterovergedrukt. Yippee ki yay voor haar moeders generatie, maar erg telefoonvast waren ze niet. Ze had hem blijkbaar pas net gemist.

Kaila swipete de telefoon open. Ze kende haar moeders toegangscode, want zij had hem ooit voor haar geïnstalleerd. ‘Weet jij wat dit is?’

Ze klikte op ‘Admin’ en liet de apps zien die daar stonden. De onderste heette ‘Vember’ en had het logo van een modern vormgegeven schild, waar je de letter N in kon herkennen.

Jax nam de telefoon van haar over. ‘Wacht even. Is deze van je moeder?’ En toen ze knikte: ‘Die was ze kwijt!’

‘No shit, Jason Bourne. Ga je me nog helpen of niet?’

‘Weet je wel zeker dat je hierop wil rondneuzen? Ik voel me daar eerlijk gezegd niet zo goed bij.’

‘Ik zou het niet vragen als het niet heel belangrijk was.’

Hij aarzelde en wendde zich toen tot het scherm. ‘Vember?’

‘Ja.’

Hij tikte op de app. Het scherm werd zwart en er verscheen een eenvoudig vormgegeven loginmelding. Het vroeg echter niet om een user en password, maar om een vingerafdruk.

‘Wow, vet.’ Opeens geboeid begon hij dingen uit te proberen. Jax was behoorlijk tech-savvy en dat was precies de reden dat ze hem dit wilde laten zien. De hele afgelopen week was ze geplaagd geweest door vragen en vermoedens. Op woensdag had ze haar nieuwsgierigheid niet langer kunnen bedwingen en was ze stiekem in haar moeders communicatie met de buren gedoken. Waar ze ook had gezocht, ze had niets anders kunnen vinden dan de buurtappgroep op WhatsApp en privégesprekken met Joyce Wachowski (over het naar school brengen van Django en Liam) en Dorothy McKinley (recepten voor Beef Wellington). Niets incriminerends dus. Maar dat was logisch, want de dingen díé ze met elkaar te bespreken hadden, deelde je natuurlijk niet via apps die je data opsloegen.

En toen was ze dus op Vember gestuit. Een logo van een N. Duh.

‘In de Appstore kun je ’m niet vinden,’ zei ze, ‘en Google geeft ook niets. Maar ik heb ook op mijn pa’s telefoon gekeken en hij heeft ’m dus ook. Een van de buren hier tegenover heet Gray McKinley en hij is softwareontwikkelaar. Maar hij schijnt dus ook hacker te zijn. Ik vroeg me af of dit soms zijn werk kan zijn.’

Jax fronste. ‘Als je reden hebt om aan te nemen dat je ouders en je buren iets met elkaar uitspoken, dan ja. Het is geen gewone app in elk geval, hij is niet terug te vinden in haar Settings. Maar kijk eens, ze heeft dus wel een VPN, zie ik.’

‘Een wat?’

‘Een netwerk dat je internetverkeer omleidt via servers over de hele wereld en je data versleutelt.’

‘En waarom zou je een VPN willen?’

‘Nou, als je ouders niet toevallig recent nog naar China of Rusland zijn gegaan en op Facebook wilden inloggen, dan vooral om anoniem te blijven.’ Hij keek haar aan met een veelzeggende blik. ‘Mensen gaan ermee op het dark web. Kaila… wat spoken je ouders uit? Want dit lijkt op illegale shit.’

Haar oren suisden. Hij bevestigde wat ze al had vermoed: Vember was een of andere versleutelde communicatieapp, waarschijnlijk door Gray in elkaar gecodeerd. Zo communiceerden ze dus over wat ze daar in de bossen deden. Want ja, het wás natuurlijk illegale shit. En nu voelde Kaila zich verscheurd tussen twee uitersten. Ze wilde niets liever dan het delen met Jax, omdat ze zich zelden zo alleen had gevoeld en ze de behoefte had aan een bondgenoot. Maar het waren wel haar ouders. Pap had haar nagenoeg gesmeekt om het niet verder te vertellen. Onze toekomst hangt ervan af, had hij gezegd. En al hadden ze dan tegen haar gelogen, wat als ze daar nou eens een goede reden voor hadden gehad? Misschien waren ze wel betrokken bij iets waar ze helemaal niet bij betrokken wilden zijn.

Doe mee, had de man in de Camp Heron Market gezegd. Anders zul je alles verliezen. Bíjna alles… en ik zal opeten wat overblijft.

Zolang ze de volle waarheid niet kende, kon ze Jax geen speculaties toevertrouwen. Maar er waren andere dingen.

‘Wil je iets voor me doen?’

‘Heb je Jason Bourne ooit nee horen zeggen tegen zijn vriendin?’

‘Nee, en Little Orphan Annie ook niet.’ Ze sloeg haar armen om zijn nek en kuste hem op zijn lippen. ‘Daarom ben je ook mijn vriendje.’

‘Om mijn waanzinnige krullen zeker.’ Hij schudde theatraal met zijn haar. ‘Wat wil je dat ik doe?’

‘Ik wil dat je de achtertuin in gaat.’

Ze stonden in de schemerige garage. In haar hand had ze de sleutel van de achterdeur, die ze uit de kast op haar vaders werkkamer had gehaald.

De zon was nu onder en omdat de ruit in de achterdeur met een zwarte vuilniszak was dichtgetapet, kwam het enige licht vanuit de deur naar de keuken. Rechts waren de dof glanzende vormen van haar vaders Forester en haar moeders Optima. Links de werkbank, de opgestapelde tuinstoelen en de afgedekte spiegels. Kaila huiverde bij de aanblik. Het rook hier zoals het altijd rook in de garage: vochtig en oud, met een zweem van motorolie. Toch voelde alles nu anders. Dat kwam omdat ze bang was. Ronduit, zwaar-op-de-maag bang.

‘Bereid me effe voor,’ zei Jax met gedempte stem. ‘Hebben ze daar een meth-lab in een schuur of zo?’

‘Nee, zoiets is het niet.’ Ook zij praatte zacht. ‘Het is alleen in november dat we er niet mogen komen. Elk jaar opnieuw. We mogen er zelfs niet naar kijken. Er is daar iets bij de bosrand. En het geldt voor alle huizen aan deze kant van de weg.’

‘Weet je wel hoe fucked-up dat klinkt?’

‘Weet ik. Vroeger dacht ik er gewoon niet over na. Het was net zoiets als dat je de prullenbakken niet buiten liet staan vanwege de beren, of dat je geen schroevendraaier in het stopcontact stak. Maar dit… er klopt niets van. Ik wil weten wat daar te zien is.’

‘Waarom ga je zelf dan niet kijken?’

Kaila wilde het niet toegeven, maar het was wel het minste dat ze hem verschuldigd was. ‘Omdat ik niet durf.’

‘Bang dat je ouders erachter komen?’

‘Dat is het niet.’

Ineens voelde ze tranen achter haar ogen branden. Ze merkte dat ze haar angst nauwelijks kon beteugelen en dat was om gek van te worden. Het ergste was nog dat ze begreep waar hij vandaan kwam: het was een pavlovreactie die haar ouders er van jongs af aan hadden ingedrild. En het had gewerkt. Want ook al begreep ze het, het maakte de instinctieve, haast fysieke blokkade die ze voelde er niet minder om. Voor geen goud wilde Kaila een voet in de achtertuin zetten. Ze wilde er niet eens een blik in werpen. Het was anders dan toen ze het dak op was gegaan: dat was in het volle daglicht geweest. Nu werd het donker en zaten ze er te diep in. Te diep in november.

Ze wreef met haar palmen de tranen uit haar ogen en zei: ‘Er gebeuren hier dingen die ik niet kan verklaren. En ik ben bang dat als ik je erover vertel, je zult denken dat ik gek ben.’

Hij pakte haar beide handen vast. ‘Vorige week stuurde je me ’s nachts dat appje of ik in geesten geloofde. Heeft dit soms daarmee te maken?’

Ze kon niks uitbrengen. Knikte alleen maar.

‘Goed, gelukkig. Want het antwoord is nee. Als jij daar door je Braziliaanse roots misschien anders in staat is dat oké, maar als je dáár bang voor bent, dan zal ik je bewijzen dat je je geen zorgen hoeft te maken. Doe de deur maar open.’

Jij hebt dat ding aan mijn bed niet gezien, dacht ze somber, maar ze zei het niet. In plaats daarvan kneep ze hem zacht in zijn hand. ‘Bedankt dat je me niet meteen afschrijft. Maar laat één ding duidelijk zijn: mijn moeder heeft Braziliaanse roots. Ik ben helemaal Emerald City, baby.’

Ze wendde zich tot de achterdeur en draaide de sleutel om in het slot. De deur ging op een kier open en een bleekblauw schemerlicht viel over Jax’ gezicht toen hij naar buiten gluurde. Zelf bleef Kaila achter de deur staan. De koude lucht die vanuit de achtertuin naar binnen stroomde rook naar mist en kreupelhout en dode dingen en onwillekeurig probeerde ze haar adem in te houden. Dit was de novemberlucht. De achtertuinlucht. Ze wilde die niet in haar longen hebben.

‘Goed, waar zoek ik naar?’

‘Ik weet het niet. Dingen die anders zijn dan normaal. Sporen van iets geks. Plekken waar is gegraven, misschien.’

‘Plekken waar is gegraven? Dude!’

‘Ik denk dat je vooral bij het hek moet kijken. Helemaal achterin.’

‘Als jij nou eens in de deuropening blijft staan en roept waar ik naartoe moet?’ Hij trok de deur verder open, maar keek verrast op toen zij met haar voet en schouder voorkwam dat de kier breder kon worden dan waar hij net doorheen paste.

‘Nee,’ zei ze. ‘Ik kan het niet. Jij moet het doen.’

‘Je kunt niet kíjken?’ Hij keek haar met argusogen aan. ‘Ook goed. Maar straks ga je me alles vertellen, oké? Ik ben niet bang voor spooky shizzle, maar wel een beetje voor jou nu, eerlijk gezegd.’

Ze knikte en Jax glipte naar buiten. Prompt duwde Kaila de deur weer terug op een kier. ‘Doe voorzichtig alsjeblieft,’ probeerde ze hem nog na te roepen, maar haar stem had nauwelijks lucht.

Even bleef het stil.

Toen klonk het: ‘Toni-hiiiiight… I’m gonna have myself…’

‘Jax! Kop dicht!’

‘A real good time,’ zong hij onverstoorbaar door. ‘I feel ali-hi-hi-hiiiive…’

Ze sloeg op de deur en siste: ‘Jax, doe normaal! Pap en mam zijn hiernaast, als ze achter het huis zijn kunnen ze je horen!’

‘Oké, oké,’ mompelde hij. Hij klonk nu verder van de deur verwijderd. Daarna werd het stil.

Kaila liet lucht ontsnappen en begon over haar hele lichaam te beven. Ze moest zichzelf in bedwang houden. Er was toch geen reden om zo irrationeel bang te zijn voor hun eigen achtertuin, of voor het feit dat ze Jax ernaartoe had gestuurd om er te gaan kijken? Dezelfde tuin waar ze ’s zomers zo graag op een handdoek in het gras lag te zonnen, terwijl de vogels het bos zo vredig en vol leven deden lijken?

Maar die was er natuurlijk wel.

Soms denk je dingen te kunnen zien, achter het hek. Slechte dingen. Daarom is het beter dat we er niet naar kijken.

Als haar ouders en haar buren mensen een zelfverkozen dood lieten sterven in de bossen achter hun huis, en als het dus hun echo’s waren die je soms kon zien in de spiegels tijdens de Donkerder Dagen dan zag je die misschien ook wel bij de bosrand.

De vraag was nu: waren ze gevaarlijk? Dat pap had gezegd dat het beter was om er niet naar te kijken, betekende nog niet dat ze je ook iets konden doen. Toch? Plaatjes in een boek, hadden ze dat jongetje in The Shining verteld. Ze konden je geen kwaad doen. Maar zei dat maar eens tegen het bloed dat het behang van die hotelgangen had besmeurd.

Als hier echt iets zat dat hun kwaad kon doen, dan zouden pap en mam hen er nooit al die jaren aan hebben blootgesteld. Ze waren misschien gek, maar niet onverantwoordelijk. En de dingen die Kaila in spiegels had gezien, waren nooit gevaarlijk geworden.

Snij je volgende keer wat dieper. Snij een mooi, diep, donker gat in je buik, en dan kruip je erin en dan kun je bij ons wonen.

Goed, niet écht, dan.

Ineens moest ze weer denken aan Rover Nyholm. Rover, die met zijn ouders naar St. Louis was vertrokken, waar hij hen nog geen twee jaar later van het leven had beroofd. Een afschuwelijke gedachte begon zich te vormen: had híj soms onder invloed gestaan van wat hier in de bossen zat? Had het hem op de een of andere manier tot zijn gruweldaad gedreven? Maar daar zat geen logica in. Dan leek twee jaar ineens heel erg lang.

Rover pochte altijd dat hij daar in die bossen had rondgestruind, weet je nog? En dan vertelde hij over de dwaallichten. Dat ze je hypnotiseerden en verleidden om het moeras in te lopen. Als je er eenmaal een had gezien, zei hij, dan was je gemerkt. Dan was je verloren.

Had Rover soms dwaallichten gezien?

Kaila weigerde zoiets te geloven. Zíj had nooit zoiets gezien in de bossen hier.

Nee, maar jij bent dan ook altijd gehoorzaam geweest. Jij bent nooit over het hek geklommen. En jij bent in november nooit de achtertuin in gegaan.

Zoals Jax nu wel.

‘Jax,’ zei ze zachtjes, vlak bij de kier in de deur. Ze legde haar vingertoppen tegen het oppervlak, luisterde of ze hem kon horen. ‘Jax!’ Iets luider nu.

De stilte tintelde haast, alsof de lucht onder hoogspanning stond.

Waarom zouden de geesten van degenen die haar ouders naar de bossen brachten kwaadwillend zijn, als ze zelf voor hun dood hadden gekozen?

Omdat ze zijn misleid.

Maar door haar ouders? Of…

Opeens hoorde ze die stem weer, druipend en verleidelijk als het gif van de wolfsmelk: Doe mee, Kaila. Anders zul je alles verliezen. Bíjna alles… en ik zal opeten wat overblijft.

Ze likte over haar lippen, wat een schrapend geluid veroorzaakte. Ze maakte de kier van de deur groter en riep, nu met meer kracht: ‘Jax! Is alles oké?’

Er kwam geen antwoord.

Kalm blijven. Hij kan nergens zomaar naartoe zijn gegaan. Er zit geen doorgang in het hek.

Maar een ander stemmetje zei: Hij is een goede klimmer.

‘Jax, verdomme!’

Haar angst, die tot dan toe als een losse hand haar luchtpijp had vastgehouden, kneep toe en werd verstikkend. Wat moest ze nu doen? Toch gaan kijken? Zíj had Jax eropuit gestuurd. Zíj was voor hem verantwoordelijk. Maar wat als…

‘Kaila! Wat dóé je?’

Met een ruk draaide ze zich om. Django. Hij stond in het licht van de deuropening naar het huis. Kak, ze was haar broertje helemaal vergeten. ‘Shush. Ga terug naar binnen.’

Hij keek met grote, bange ogen langs haar heen. ‘Doe die deur dicht! We mogen daar niet komen!’

‘Ik ga ook nergens heen.’ Ze aarzelde. ‘Jax is gaan kijken. Maar ik hoor hem niet meer.’

Django’s ogen werden groot. ‘Je hebt je vriendje de achtertuin in gestuurd? Wow, klasse, Kaila. Je kunt hem net zo goed de Amazone in sturen om te checken of er piranha’s zitten.’

‘Kop dicht, etterbak! Luister liever mee.’

‘No way! Ik kom echt niet naar die deur, als je dat soms dacht.’

‘Schijterd,’ floepte ze eruit, maar ze had er meteen spijt van. Hoe kon ze Django verwijten bang te zijn als ze zelf net zo bang was? Hoe hij daar stond, met beide in verband gewikkelde handen hulpeloos voor zijn borst alsof hij ze in witte sportsokken had gestoken, kreeg ze ineens medelijden met hem. En was hij vermagerd? Eerlijk gezegd zag hij er verschrikkelijk uit. Mogelijk werd die indruk versterkt door het schemerdonker in de garage, maar het maakte pijnlijk zichtbaar dat ze de afgelopen tijd alleen maar met zichzelf bezig was geweest en er geen erg in had gehad wat de Donkerder Dagen met haar broertje hadden gedaan. Dat zou veranderen, nam ze zich voor.

Ze wendde zich weer naar de kier in de deur en luisterde. Ergens vanuit het bos riep een uil. Het was een ijl, spookachtig geluid. Verder was het stil.

‘Jax, geef antwoord!’

‘Hoor je iets?’

Ze keek opzij. Django was toch dichterbij gekomen en wiebelde nerveus van de ene voet op de ander. ‘Hoor jíj iets?’

‘Nee. Hoelang is hij al weg?’

‘Te lang. Fuck!’

Hij kermde. ‘Hoe kon je nou zo stom zijn? Straks krijgen de Jibblymowers hem te pakken en dan is het jouw schuld dat we hem nooit meer zien…’

‘Jibblymowers?’ Ze staarde hem aan. ‘Wat de fuck zijn Jibblymowers, Django?’

‘Dat zijn wezentjes die het hele jaar door slapen en in november uit hun holen in de grond komen, en als je te dichtbij komt trekken ze je naar beneden, want ze willen niet dat je van hun bestaan afweet.’

Drie tellen lang was ze Jax straal vergeten. ‘Is dát wat je gelooft?’

‘Liam zei dat!’

‘Ik zweer het, Django, Jibblymowers… dit helpt niet! Jax!’

Ineens voetstappen die haastig dichterbij kwamen. Kaila’s hart vloog naar haar keel. De achterdeur werd opengeduwd en daar was Jax eindelijk, en één ogenblik keek ze langs hem heen, de blauwpurperen schemering van de achtertuin in, tot Django naar voren sprong, met zijn schouder de deur in het slot gooide en hen alle drie in het duister hulde.

‘Jax, waar was je? Waarom gaf je geen antwoord?’

‘Riep je dan? Ik hoorde niks. Ik was helemaal achterin, zoals je had gezegd.’ Bleek licht flitste: Jax had zijn telefoon tevoorschijn gehaald. In het schijnsel zag hij er een tikje verwilderd uit. ‘O, hey, Django.’

‘Heb je iets gezien?’ Kaila’s stem trilde.

‘Nee. Ja. Gewoon achtertuin, meer niet.’

‘Heb je door het hek gekeken?’

‘Ja. Niets. Er lag wel een stapel takken die nog niet was opgeruimd. Ik heb er een paar weggetrokken om te kijken of eronder was gegraven, zoals je zei, maar ze zaten zo verstrikt in elkaar dat ik het heb opgegeven.’

‘En heb je de lichten gezien?’ vroeg Django.

‘Lichten?’

‘In het bos, achter het hek.’

Kaila voelde haar ingewanden wee worden, maar Jax knikte ernstig. ‘Jazeker, allerlei felle lichten, van zeker drie UFO’S. En ik zag Bigfoot ook nog.’

‘Lame,’ zuchtte Django.

‘Wat heb je met je klauwen gedaan, maestro?’

Haar broertje liet zijn verband zien en trok een gepijnigd gezicht. ‘Artrose.’

‘O echt? Klote!’

‘Ja. Maar ik maak me geen zorgen. Over twee weken is het over.’

‘Artrose? Dat gaat toch niet over?’

Kaila duwde Jax opzij, knielde voor haar broertje neer en legde haar handen op zijn schouders. ‘Django. Hoe weet jij van de lichten?’

‘Duh, dat zei Liam. Zo lokken de Jibblymowers je naar hun holen toe. Ze laten zich zien als gekleurde lichtjes die je betoveren.’

Kaila wist niet wat ze daarop moest zeggen, maar voor ze dat kon bedenken baadde de voorkant van de garage ineens in een warm geel schijnsel en ze verstijfde. De automatische opritverlichting. Die werkte op een bewegingssensor. ‘Fuck, pap en mam!’

Ze struikelden haast over elkaar heen toen ze terug naar het huis renden. Net op tijd haalden ze de keuken; Kaila had de deur naar de garage nog maar net achter zich dichtgetrokken of ze hoorde de sleutel in de voordeur omgedraaid worden.

En daardoor besefte ze dat ze de sleutel uit papa’s werkkamer in de achterdeur had laten zitten.

Zelden had Kaila onder grotere spanning gestaan dan die avond tijdens het eten. Mam had geklaagd over hoofdpijn en was met een kop bouillon naar boven gegaan. Pap had Vietnamees gehaald bij Sam’s Noodle Town en probeerde wel de rol van goede vader te spelen, maar het was een strijd waarin hij steeds meer terrein verloor van die ándere vader, haar novembervader. Deze maakte geen sullige, goedbedoelde grapjes. Deze was onberekenbaar en, eerlijk gezegd, nogal eng. Het was of ze aan tafel zaten met een vals wild dier, dat bij het minste of geringste kon uithalen. En ondertussen dacht Kaila de hele tijd: Fuck, fuck, fuck, de sleutel.

Met een excuus om cola te halen voor Jax holde ze uiteindelijk op van de zenuwen naar de garage. De sleutel stak nog in het slot. Zo stil ze kon sloot ze de achterdeur af en verborg de sleutel in haar broekzak. Daarna draaide ze zich om.

Haar vader stond roerloos in de deuropening.

‘Wat doe je daar, Kaila?’ Ze kon niet goed uitmaken wat de afgevlakte klank van zijn stem betekende. Had hij gezien wat ze had gedaan? Ook dat was onmogelijk te zeggen, met het tegenlicht uit de keuken. Hij was een silhouet dat zo gespannen stond als een snaar.

‘Cola zoeken.’ Ze veinsde luchtigheid, maar kon haar nervositeit niet verbergen. ‘Voor Jax. Zoals ik al zei. Weet jij waar de flessen staan?’

‘Daar toch?’ Het silhouet stak een arm uit en wees naar de voorraadkast. ‘Daar staan ze altijd.’

‘Ja, daar keek ik dus, maar ik kon ze niet vinden. Misschien heb ik er in het donker overheen gekeken.’ Ze liep langs hem heen en wilde naar de kast gaan, maar hij greep haar pols beet.

‘Kaila, is alles in orde? Je doet vreemd.’

Ze rukte zich los. ‘Je doet zelf vreemd, pap. Gaat het wel goed met jóú?’

Van zo dichtbij zag ze de doffe glans in zijn ogen. ‘Ja. Pak eens een biertje voor me, wil je? Er ligt een sixpack in de achterbak.’

Kaila aarzelde. ‘Weet je dat wel zeker? Mam wil toch liever niet dat je drinkt?’

‘Zie jij mam hier?’ Het antwoord kwam fel als de beet van een ratelslang. Kaila kreeg een schok.

‘Nee, maar ik dacht, misschien kun je beter… tijdens de Donkerder Dagen…’

‘Kaila, ik heb je gevraagd of je een biertje uit de achterbak wil halen. Laat me het niet nog eens hoeven vragen.’

Met lood in haar schoenen liep ze om de Forester heen en opende de achterklep. Er lag inderdaad een sixpack Coors Banquet, maar toen ze er een blik uit haalde zag ze ook een fles Smirnoff liggen. Er roerde zich iets in haar ingewanden. Vandaar dus. Pap dronk weer. Tot zover dat ‘extra goed voor elkaar zorgen’.

Ze beende langs de Forester, griste een colafles van het schap en liep naar de deuropening, waar ze het bierblikje hardhandig tegen haar vaders borst duwde. ‘Je verzet je er niet eens tegen, zak. Als je het al niet voor mam of mij doet, doe het dan voor Django. Ik walg van je.’

Ze liep langs hem heen naar de keuken, voorbereid op de uitbarsting – ze kromp er al letterlijk fysiek voor ineen – maar die bleef uit. In plaats daarvan kwam hij even later verdwaasd de keuken in gesloft en zette het blikje in de gootsteen.

Deze slag had ze gewonnen. Hoopte ze.

Toen ze de borden afruimden en Jax naar het toilet was, bood pap bijna in tranen zijn excuses aan. Hij zei dat hij niet wist wat hem was overkomen. Dat het de Donkerder Dagen waren geweest, dat hij zwoer beter zijn best te zullen doen. Vroeger zou Kaila medelijden met hem hebben gehad, in de overtuiging dat het niet zijn schuld was, maar nu was ze daar niet meer zo zeker van. Bovendien was zijn spijt maar van korte duur. Kennelijk had haar novembervader zich heel dicht onder het oppervlak schuilgehouden en had hij haar bekoelde reactie aangevoeld, want tegen de tijd dat Django, Jax en zij het grootste deel van hun chocolat chip naar binnen hadden gelepeld, had híj weer bij hen aan tafel gezeten en zei hij dat het tijd werd voor Jax om naar huis te gaan. Kaila kreeg sterk de indruk dat het, hoe kinderachtig en primitief ook, een wraakactie was, voor het feit dat ze hem tegen de haren in had gestreken. Dit keer had zij zelf ook geen controle over haar impulsen en het eindigde er allemaal niet fraaier op. Een schreeuwpartij over en weer. Haar ijsbakje aan scherven tegen de keukenvloer. Een bange Django die naar zijn kamer rende. Jax die het onderspit delfde en alsnog naar huis moest. De keukendeur ontwricht uit zijn scharnieren, zo hard als ze die dichtsloeg. En een knallende ruzie tussen pap en mam, die te horen was vanaf zolder. Net goed voor hem.

Ze huilde een tijd op bed en uiteindelijk huilde ze zichzelf in slaap. Tegen de tijd dat ze wakker werd was het kwart over elf en heerste er een diepe stilte in huis. Haar telefoon stond vol gemiste oproepen en bezorgde berichtjes van Jax, maar ze had het niet in zich om hem terug te appen. In plaats daarvan lag ze apathisch naar het plafond te staren.

Ze had heimwee. Heimwee naar oktober.

De gebeurtenissen hadden elkaar te snel opgevolgd. Ze had geen tijd gehad om ermee in het reine te komen. Nu was haar hoofdpijn terug en haar handen konden maar niet ophouden met trillen. Eigenlijk zou dat haar zorgen moeten baren, maar ze merkte dat het haar niet kon schelen. Die onverschilligheid zélf zou al alle alarmbellen moeten laten afgaan, omdat ze vanbinnen ook wel wist dat ze gevaarlijk aan het afglijden was, maar ze had er de energie niet voor om het zich aan te trekken.

Ze haalde het stuk vulkanisch glas uit haar zak en hield het boven haar hoofd. Aan één kant was de steen scherp afgesneden, zo scherp dat je niet veel druk hoefde te zetten om ermee door de opperhuid te dringen. Ze zag voor zich hoe helderrode druppels zouden opwellen aan haar polsen, als dauw op de ochtend van haar dood.

Ik wil je wat geven. De wil om te leven.

Wat had dat wezen ermee bedoeld? De duivel, die in de gedaante van een man bij de Camp Heron Market aan haar was verschenen. Symboliseerde de steen haar wil om te leven? Kaila sloot haar vingers eromheen, omdat ze aanvoelde dat ze die wil op dit moment alleen nog buiten zichzelf kon zoeken. Prompt voelde ze weer de vreemde warmte die het uitwasemde. Ze kreeg de indruk dat er iets in zat, iets dat klopte, iets dat leefde. En nu had ze haar twijfels of het wel haar eigen hartslag kon zijn. Ze kreeg er een wee en bedorven gevoel van in haar ingewanden.

Ze moest opeens denken aan wat hij nog meer had gezegd: Er gaat niets boven een ontmoeting op de grond. Zo ontmoette ik je moeder ook voor het eerst: op de grond, in een poel van haar eigen bloe-hoe-hoe-hoeeed…

Haar moeder had de duivel ontmoet. Wat impliceerde dat? Het kon niet anders of hij had gedoeld op haar moeders aanrijding. Maar dat was al zo lang geleden gebeurd. Voordat ze naar Amerika was gekomen, voordat ze pap had ontmoet of maar van Lock Haven en de Snoqualmie Woods kon hebben gehoord. Zo ver kon de invloed van wat zich hier in de bossen roerde toch niet reiken?

Nee? Het onheil dat Rover en zijn familie had achtervolgd, haalde hen in in St. Louis.

En er was nog iets. Voor het eerst, had hij gezegd. Dat impliceerde dat het niet bij die ene keer was gebleven. Tenminste, niet als hij de waarheid had gesproken. Daar kon ze niet zomaar van uitgaan. Zeiden ze niet dat de duivel de vader was van alle leugens?

Mijn ouders kunnen er anders ook wat van, dacht Kaila star.

Haar ouders en de duivel. Jesus-fuck. Het was waanzin, het was te belachelijk voor woorden. En toch…

Ze stond op en liep door de zolder, sloffend de plinten vermijdend die kraakten. Ze wist niet precies wat haar dreef, alleen dát iets haar dreef om in beweging te komen. Ze knipte het licht uit en liep in het donker naar het erkerraam boven haar bureau, waar ze het gordijn opentrok. Het licht had ze met voorzorg uitgedaan: Kaila had geen zin om in de reflectie van het raam te zien wat er om haar heen doolde. Liet het maar onzichtbaar zijn.

Bird Street lag er stil bij in het schijnsel van de straatlantaarns. Bijna meteen werd haar aandacht getrokken door een oplichtende sigarettenpunt op het speelveldje aan de overkant. Iemand zat op een schommel te roken – iemand die zat weggedoken onder de capuchon van een lange jas. Kaila moest twee keer kijken voor ze Olivia Davis herkende, en ook alleen maar aan de kleur van de trillende vingers die de sigaret vasthielden. Kaila mocht Olivia graag. Ze had altijd het gevoel dat er een onuitgesproken verstandhouding tussen hen bestond die tot uiting kwam in een subtiele glimlach of een kort, warm praatje op straat. Deze vond niet zijn oorsprong in het feit dat Olivia ook gekleurd was (hoewel dat wel meespeelde), maar in het gedeelde gevoel buitenstaanders te zijn: Kaila vanwege haar leeftijd en Olivia omdat ze pas enkele jaren aan Bird Street woonde. Wat voor verbond haar buren ook met elkaar hadden, Olivia was er nog niet lang onderdeel van.

Opeens begon Kaila’s hart te bonzen. Niet lang voor hun huwelijk was Olivia bij Juliette ingetrokken in het oude McKinleyhuis en daar waren ze altijd blijven wonen. Waarom eigenlijk? Een modern, gemixt stel van hetzelfde geslacht dat door Juliettes baan geld zat verdiende. Waarom zouden zij bij de hoogbejaarde ouders van een van hen willen wonen, zelfs al was het dan nog zo’n enorm landhuis? Het was ook een óúd landhuis. Fuck de geschiedenis. Als Kaila ergens minder in geloofde dan in de duivel, dan was het wel in conservatieve gays.

En zij waren niet de enigen. Maurice woonde ook bij hen in.

Net als Gray Jr. en zijn vrouw Laura hadden gedaan, voordat de Nyholms waren verhuisd. Nu woonden ze aan de overkant van de straat.

En opeens drong het tot haar door.

Opa en oma Lewis. Kaila was dol op ze geweest, op opa’s verhalen en op hoe oma altijd zo geduldig naar háár verhalen had geluisterd. Ze herinnerde zich dat ze ontroostbaar was geweest toen ze op haar negende plots waren overleden. Waarom had hun dood zo’n grote impact op haar leven gehad?

Omdat ze bij hen in huis hadden gewoond.

Het was donker op de benedenverdieping en Kaila wist ongezien het huis uit te glippen. Ze plaatste een van Django’s aftrappertjes tussen de voordeur, zodat deze niet in het slot zou vallen. Daarna haastte ze zich naar de overkant.

Olivia schrok op door haar komst alsof ze wakker werd uit een trance, waardoor de kettingen van de schommel rammelden en haar capuchon afgleed. Daardoor snakte Kaila naar adem. Olivia Davis droeg haar haar normaal in cornrows, maar was nu kaal. Haar gezicht was ziekelijk ingevallen, een grauw masker waarvanuit de diepliggende ogen zich nergens langer dan een tel op leken te willen vestigen.

‘O, hey Kaila.’ Ze moest haar schok hebben gezien, want ze voegde eraan toe: ‘Ik weet hoe ik eruitzie.’

‘Olivia… ben je ziek?’

‘Zijn we niet allemaal ziek in november?’

‘Niet zoals dit.’ Maar ze dacht aan haar novembervader. Aan Django’s handen in het verband. Aan haar eigen gedachten die steeds vaker afdreven naar de bevrijding van een leven dat kapotsloeg op asfalt. Olivia had gelijk.

Ze liet haar sigaret vallen in de kuil onder de schommel, trapte hem uit en kwam overeind. ‘Sorry, ik wil eigenlijk niet dat je me zo ziet. Ik moet eens gaan.’

‘Ik weet wat jullie doen,’ zei Kaila.

Olivia stokte. ‘Wat bedoel je?’

‘Tijdens de Donkerder Dagen. Met die zieke mensen in het bos. Pap en mam hebben het me verteld.’

‘Echt?’ Weer die schichtige ogen die heel even de hare ontmoetten. ‘Dan begrijp je waarom ik er zo uitzie.’

Dat deed ze niet – nog niet, maar ze had het gevoel heel dichtbij te zijn. ‘Hoe kun je dit doen, Olivia? Jij komt hier niet vandaan. Hoe kun je hierin meegaan?’

‘O, kom alsjeblieft niet aanzetten met je oordeel! Je kent me niet, dus bemoei je niet met dingen die je niet kan begrijpen en laat me met rust.’ Ze trok haar capuchon over haar hoofd en liep weg in de richting van het McKinleyhuis.

Kaila zette de achtervolging in. ‘Help me dan tenminste het te begrijpen!’

‘Ga naar huis, Kaila!’ Ze versnelde haar pas. ‘Ik mag je graag, maar ga alsjeblieft naar huis en praat met je ouders!’

‘Mijn ouders hebben een deal met de duivel! En jij doet met ze mee!’

Met een ruk draaide Olivia zich om en Kaila deinsde terug. Olivia’s ogen zaten zo vol haat en vergif dat Kaila haar ruggengraat voelde prikken. ‘O, je hebt zo makkelijk praten. Jullie allemaal, met jullie bevoorrechte leventjes. Guttegut, even een maandje zwelgen, even een maandje vol zelfmedelijden en een tripje naar de crisisdienst omdat je je impulsen niet onder controle kreeg en je kunt weer terug naar je perfecte leventje. Doe me een lol zeg.’

Kaila’s onderlip trilde. ‘Je bent jezelf niet. Dit is je novembergezicht.’

‘Dit,’ siste Olivia, en ze zette met geweld haar nagels in haar wangen, ‘is het gezicht van voor ik hier kwam wonen. Snap je het dan niet?’ Kaila’s maag kromp ineen terwijl ze toekeek hoe het bloed in straaltjes langs Olivia’s vingers droop. ‘Ik lag al aan de palliatieve zorg. Hoe denk jij dat het is om te horen dat ze niets meer voor je kunnen doen? Dat het je van binnenuit opvreet? Het begon in mijn alvleesklier, maar het zat overal, in mijn longen, in mijn lever. Er was geen kans meer op genezing. Zou jij ook niet elke strohalm grijpen, dan?’

‘Heeft híj je genezen?’

‘Ja en dat zal hij weer doen, als de Donkerder Dagen voorbij zijn. Maar elke november herinnert hij me eraan wat er op het spel staat.’ Ze wees op haar gezicht. ‘Dus dan vraag ik aan jou: heb ik ook niet recht op een beetje geluk? Waarom zouden alleen jullie recht hebben op geluk?’ ‘Wacht even…’ stamelde ze. Het begon haar te duizelen. ‘Jullie offeren mensen op in de bossen in ruil voor gelúk?’

Olivia stiet een hoog lachje uit. ‘Een deal met de duivel, zei je toch? Dacht je nou echt dat er niets tegenover zou staan?’

De wereld kantelde. Kaila had weer het gevoel alsof ze haar drie-en-een-half voorover uit stand oefende en er geen water in het zwembad zat. Het donker kwam razendsnel op haar af en ditmaal sloeg ze er, zoals zo vaak in haar dromen, een gat dwars doorheen.

De laatste stukjes waren op hun plek gevallen.

Ver weg hoorde ze Olivia’s stem. ‘Je ouders hebben het je toch verteld? Kaila?’

Alles wie zij was. Haar geluk. Haar talent. Het klaarstomen voor de Olympische Spelen.

Betaald met het bloed van een ander.

Gefabriceerd door een monster.

Olivia’s stem kwam nu van boven haar. Vaag besefte Kaila dat haar benen het hadden begeven en dat ze midden op straat zat. ‘Gaat het wel? Kaila, heb je me nou zitten beduvelen? Dat had je niet moeten doen, dit was aan je ouders om je te vertellen. Ik zeg het nog een keer: ga met hen praten.’

Maar Kaila geloofde dat ze het praten voorbij was.

12 NOVEMBER

De volgende ochtend ging Kaila weer op haar moeders telefoon en nodigde ze zichzelf uit in de WhatsAppgroep van Bird Street. Op haar eigen telefoon typte ze een bericht. Ze had er de hele nacht zorgvuldig over nagedacht, maar las het desondanks nog zeker twintig minuten lang door om er zeker van te zijn dat ze wat ze wilde zeggen cryptisch genoeg had geformuleerd.

Daarna drukte ze op verzenden.

Ik weet wat jullie doen. Wat jullie al die jaren hebben gedaan. Ik kan er niet mee leven dat jullie onschuldigen naar die plek brengen voor mijn geluk. Daarom heb ik de oplossing voor dit jaar. Neem mij, alsjeblieft.

Dat jullie maar lang en gelukkig met de gevolgen mogen leven. Daarna zie ik jullie in de hel.

DJANGO

Rot. Het incident in de alpacawei. Geschreeuw van beneden.

12 NOVEMBER

Django wikkelde voorzichtig het verband af, om te kijken of zijn handen er nog zaten. Het kon zomaar zijn dat ze vannacht, terwijl niemand keek, waren verdwenen om een ander, geschikter lichaam te zoeken. Een dat ze wel kon aansturen om piano te spelen. Hij zou het ze niet kwalijk nemen, maar erg vinden zou hij het wel. Met stompjes kon hij niks.

Ze waren er nog en het leek wel of ze vandaag extra veel pijn deden. Ze wilden hem straffen. Straffen voor het feit dat hij ze niet gebruikte. Zelfs niet voor eenvoudige vingeroefeningen, of een langzaam lied zonder al te veel strekkingen. Maar hij gebruikte ze niet omdat ze zo’n pijn deden. Het was een cirkel die eindeloos doorging: van het een naar het ander, terug naar het een, als een slang die zichzelf in de staart beet. Zoiets kon je niet winnen.

De wonden aan de buitenkant waren genezen. De huid van zijn vingers was nog wat strak, dat was alles. Het meest kon je het nog zien aan de nagels die waren afgescheurd: eerst was het bloederig geweest, toen korstig. Nu waren het gezwollen roze kussentjes, en er kwamen al halvemaantjes tevoorschijn. Dat waren de nieuwe nagels die aangroeiden. Elke dag ietsje verder. Gek, hoe een lichaam zichzelf herstelde. Alleen leken het net tanden. Alsof je je vingers zo in de pap kon steken en ze dan zouden gaan eten.

Django moest denken aan de dode Amerikaanse haas die Liam en hij vorig jaar hadden gevonden bij de bosrand. Marc, Liams vader, had gezegd dat het een prachtig skelet zou worden. Ze hadden de haas in een oude SpongeBobdoek gewikkeld en hem begraven onder de foeliestruiken bij de alpacastal. Of haar, als het een meisjeshaas was. Een jaar lang moesten ze wachten, had Marc gezegd, voor de wormen en insecten klaar zouden zijn met het afkloven van de botjes en er gras op het graf zou groeien. Maar Liam en Django hadden zoveel geduld niet kunnen opbrengen en hadden hem na een paar weken reikhalzend opgegraven.

SpongeBob was nauwelijks nog te herkennen geweest door de donkere vlekken. Zodra Liam de doek had opengeslagen had het stinkende, slijkerige kadaver hun de adem benomen. Het rook zoals het ’s zomers in de vuilnisbak in de garage kon ruiken, alleen dan erger. Veel erger. En al die wormpjes! Het wemelde ervan. Zoveel gulzigheid! Liam had het niet met blote handen willen aanraken, dus had hij zijn moeders tuinhandschoenen aangetrokken. Er had iets door Django’s maag gewrongen toen zijn beste vriendje de tuinschaar door het gat in de buik had gestoken en met een nat, rafelend geluid in het rottende vlees had geknipt, waardoor de maden naar buiten kwamen rollen.

‘Whoa… het is net pulled pork,’ had Django gezegd.

‘Je lichaam is alleen maar allemaal draden,’ had Liam geconstateerd. ‘Zie je dat? Allemaal draden bij elkaar. Die zitten ook in mij. En in jou. En als je dood bent eten de wormen die draden een voor een op.’

Eigenlijk was rot het omgekeerde van genezing. Als wormen je vlees opaten als het dood was, dan onderhielden ze het als het nog leefde en gezond was. Django stelde zich voor dat er in zijn handen onderhuids allemaal wormpjes krioelden, die draden sponnen over zijn wonden en zijn nagels draadje voor draadje lieten aangroeien. Daarom jeukte het natuurlijk ook zo. Zijn vlees zat vol maden. Ze genazen, maar soms aten ze. Dieper in zijn gewrichten, bijvoorbeeld. Het was een hevige, voortdurende strijd die in zijn lichaam woekerde. Een strijd tussen eten en genezen, tussen afbreken en opbouwen, door miljoenen kleine beestjes die draden weefden en vervlochten en ontrafelden en weer verorberden.

Django probeerde met de vingers van zijn rechterhand de vingers van zijn linkerhand te buigen en hoorde de botjes kraken. Tranen sprongen in zijn ogen. Hij dacht nu ook te kunnen zien wat er heimelijk onder de huid krioelde. Het was afschuwelijk. Vlug begon hij het verband weer om zijn handen te wikkelen. Hij probeerde het idee uit zijn hoofd te zetten, want hij werd er helemaal iebelig van. Maar toch betrapte hij zichzelf erop dat hij zich afvroeg wat je zou zien als je de handen van meneer Hendrickx zou openknippen.

Hele oude handen, vol jicht. Bijna dood. Die moeten wel vol oude wormen zitten. Groot en dik en geelbruin. Ze zijn voor het laatst wakker geworden en ze hebben honger.

Django klapte zijn zakmes open – hij moest drie keer opnieuw beginnen voor hij erin slaagde – en kerfde een gootje in het houten frame van zijn bed. Er waren er nu twaalf. Hij merkte dat hij het prettig vond om heel hard te denken aan hoeveel dagen er nog over waren tot de Donkerder Dagen zouden ophouden, omdat je allerlei nummers moest onthouden, en je er ondertussen ook niet zeker van kon zijn op welke datum het precies voorbij zou zijn. Dan zat zijn hoofd vol en was er geen ruimte om aan rottigheid te denken.

Zou Kaila ook wormen hebben gezien toen ze in haar buik had gesneden?

Het was zaterdag, dus ging hij na het ontbijt naar Liam. Maar de Wachowski’s hadden weer eens ruzie en stuurden de kinderen naar buiten, behalve Ethan, die dat natuurlijk niet kon. Omdat Django niet in staat was om ballen aan te gooien, gingen ze naar de alpacawei om nazietje te spelen. Harper drentelde achter hen aan, maar Liam wilde niet dat ze meedeed.

‘Meisjes kunnen geen nazi zijn,’ zei Liam. Hij had een cherry-flavored Tiger Pop in zijn mond en het stokje danste op en neer.

‘Echt wel!’ klaagde Harper.

‘Nietes. En je weet niet eens wat het is. Er waren toch geen meisjesnazi’s, of wel?’

‘Ik denk wel dat die er waren,’ zei Django, gravend in zijn geheugen, ‘maar ze vochten dan niet mee aan het front of in de kampen. Ze moesten thuisblijven en meer Arische baby’s maken.’

‘Ik wil wel moeder zijn,’ zei Harper.

‘Of je kunt Jood zijn,’ opperde Django. ‘Dan zijn Liam en ik commandanten en spelen we dat we je doodmaakten.’

Het was een koude dag met een witte hemel en ze stonden helemaal achter in de wei, ver weg van de huizen en de stal. Seepy en Sappy kwamen steeds dichtbij, omdat ze dachten dat ze eten kregen. Liam liet ze brullend schrikken, waardoor ze steigerden en een stukje wegrenden. Maar algauw kwamen ze dan weer terug, omdat ze zo dom waren.

‘Kunnen jullie een geheim bewaren?’ vroeg Liam, met een schittering in zijn ogen. ‘Jullie moeten zweren dat jullie het niet verder zullen vertellen. Vooral jij, Harper.’

‘Ik zweer het.’

‘Zeg: ik zweer het op het leven van mama.’

‘Ik zweer het op het leven van mama.’

‘En als je het toch doorvertelt mogen we je blote billen zien en erop slaan tot ze helemaal rood zijn.’

‘Doe niet zo flauw, Liam!’

‘Beloof het!’

‘Als het zo moet hoef ik je stomme geheim niet te weten.’

‘Het is geen stom geheim.’ Hij haalde de lolly uit zijn mond, keek er even naar, en stak hem weer naar binnen. ‘En je moet het beloven, want je wil toch meespelen?’

‘Goed dan, ik beloof het,’ mokte Harper.

Django vroeg zich af wat voor geheim speciaal genoeg kon zijn om Harpers blote billen te willen zien. Hij wilde dat helemaal niet. Maar het was nodig als afschrikmiddel, begreep hij. Kleine zusjes konden nou eenmaal geen geheimen bewaren.

Ook Django zwoer dat hij het geheim niet verder zou vertellen. Daarna ging Liam samenzweerderig met zijn rug naar de huizen staan en ritste zijn jas open. Toen Django zag wat hij tevoorschijn haalde begon zijn schedel te prikken. Het was een pistool. Het staal glansde dof en koud en hij had een gekke, korte loop.

‘Die is niet echt,’ floepte hij eruit.

‘Zullen we wedden van wel? Hij komt uit papa’s kluis. Ik heb hem gepikt.’

‘Ik geloof het niet.’

Maar hij twijfelde. Django wist niet hoe een echt pistool eruitzag, ook al leek deze dan nep. Hij wist wel dat Marc en Liam naar wat ze de range in Snoqualmie noemden gingen om te schieten. Toen Django aan papa had gevraagd waarom, had papa gezegd: ‘Omdat sommige mannen het nodig vinden om hun mannelijkheid te bewijzen door dingen kapot te maken.’ Daarmee had Django eigenlijk nog niks geweten, behalve dat hij wist dat Liam het leuk vond om na een tijdje zijn K’nexbouwwerken met veel geweld uit elkaar te slaan. Maar Django vond dat zelf ook leuk.

Wel herinnerde hij zich dat Marc een keer een arm om Liams schouder had geslagen en glunderend had gezegd: ‘Ik heb ’m z’n eerste bal leren gooien, ik heb ’m geleerd hoe je een baars vangt en schoonmaakt, en nu heb ik ’m geleerd hoe je een pistool afvuurt.’ Dat was Django bijgebleven, omdat hij twee van die drie dingen het liefst nooit in zijn leven zou hoeven doen.

Misschien was dit dus wél een echt pistool. Harper dacht tenminste van wel, want ze zei: ‘Liam, papa vermoordt je als hij er achterkomt!’

‘Hij komt er niet achter. En jij gaat het hem niet vertellen, want dat heb je gezworen.’

‘Is dat niet gevaarlijk?’ vroeg Django.

‘Nee hoor,’ zei Liam en hij zette de loop tegen zijn eigen slaap. Het lollystokje danste op en neer.

‘Dat durf je niet!’ riep Harper.

‘Wedden van wel?’

‘Hou op, Liam, ik vind dit spelletje niet leuk. Je maakt me bang!’

‘Schijtluis.’

Ineens voelde Django zijn hart in zijn keel bonzen. Hij hoefde niet te zien of Liam het durfde. Hij had gehoord dat er wel eens ongelukken gebeurden als kinderen met wapens speelden die hun ouders lieten slingeren.

‘Liam, alsjeblíéft!’ jammerde Harper. ‘Hou op!’

‘Beng,’ zei Liam zachtjes en hij haalde de trekker over.

Heel even, vlak voor het gebeurde, dacht Django een flikkering van twijfel in Liams ogen te zien. Toen klonk de zachte klik. Liam haalde de loop van zijn slaap en grijnsde. Django begon ook te lachen, maar hij durfde niet toe te geven hoe opgelucht hij was.

‘Stommerd!’ riep Harper.

‘Ik weet toch wat ik doe, pap heeft het me zelf geleerd. En trouwens, hij is niet geladen. Pap zegt dat je een pistool nooit met kogels erin moet bewaren, want daar komen ongelukken van.’ Hij richtte het op Seepy, kneep één oog toe en haalde de trekker over. Het wapen klikte opnieuw. ‘Beng!’

De alpaca schrok naar achteren, niet omdat er een kogel was, maar omdat Liam wild met zijn arm zwaaide.

Django voelde iets heets over zijn slaap lopen. ‘Mag ik ook es?’

Maar wilde hij dat echt wel? Hij wou dat hij het niet had gevraagd, dat hij meer tijd had genomen om erover na te denken, maar Liam gaf hem het pistool al aan en Django nam het tussen de muizen van zijn handen. Het was zwaarder dan hij had gedacht. Hij voelde er een stil ontzag voor. Ja, het maakte hem bang, maar het vervulde hem ook met een nieuwsgierigmakend gevoel van macht. Hij moest denken aan de plaatjes van gehelmde Duitse soldaten die enorme geweren bij zich droegen, en opeens begreep hij instinctief hoe zo’n wapen je zou kunnen meeslepen om dingen te doen die je helemaal niet wilde doen.

Hij probeerde het pistool in zijn rechterhand te nemen zoals Liam had gedaan, met een hand om de kolf en een wijsvinger om de trekker, maar dat ging niet met het verband. ‘Doe jij maar.’

Liam nam het van hem over. ‘Dan moet jij slachtoffer zijn, als je het niet kunt vasthouden.’ Hij richtte het pistool op Django’s borst. ‘Sterf, Jodenhond! Wie is je Führer? Wie is je Führer?’

Django gooide zijn armen omhoog. ‘Nee, nee, alsjeblieft, spaar mijn leven! Ik zal je schoenen poetsen! Ik zal je uniform wassen!’

‘Ik zal jouw uniform wassen!’ schreeuwde Liam en hij haalde drie keer de trekker over. Django stortte ter aarde en schokte nog even na, voor hij dood bleef liggen. Sappy kwam meteen snuffelen en Django hief zijn armen voor zijn gezicht om haar snuit weg te duwen. Die was helemaal snotterig.

Liam hielp hem overeind. ‘Wacht even, in de concentratiekampen waren toch geen alpaca’s?’

‘Nee,’ zei Django, ‘maar heel veel nazi’s gingen na de oorlog naar Zuid-Amerika. Daar moesten ze schuilen voor de politie. Jij kunt Mengele zijn die woonde in een huis in Brazilië en experimenten deed op alpaca’s. Ik was dan een geheim agent die je kwam afluisteren door zendertjes aan Seepy vast te maken.’

Hij sloop om de alpaca heen en zo speelden ze de volgende scenario’s af, en steeds eindigde het ermee dat Liam Django betrapte en doodschoot. Voor het pistool was Django algauw niet meer bang: het was gewoon een voorwerp geworden waarmee je kon spelen, als een tak die alleen maar leek op een pistool. Hij was er goed in: spelen hoe je stierf. Elke keer kon hij het wat echter laten lijken.

‘Ik wil ook meedoen!’ Harper had Sappy op een afstandje gras staan voeren, maar nu was ze weer naar hen toe gekomen.

‘Oké, slik dit dan, Hongaars zigeunerwijf!’ Liam drukte de loop van het pistool tegen haar lippen. Ze kermde.

‘Doe niet zo stom! Je zegt stomme dingen!’

‘Zo zeiden ze dat toch, domkop. Het is maar spel.’

‘Ik vind het geen leuk spel! Ik mocht toch moeder zijn?’

‘Je bent een zigeunermoeder, en je bent ontsnapt uit de kampen. En nou was je op vakantie in Brazilië en kwam je Mengele tegen. Je moet wel doen zoals het moet. Anders gooien we je in het prikkeldraad.’

Harper zuchtte. ‘Oké.’

‘Goed dan.’ Liam drukte opnieuw het pistool tegen haar lippen. ‘Nu moet je je mond open doen. Dan duw ik de loop naar binnen. Niet zo ver, maar een beetje.’

Aarzelend sperde Harper haar mond open en Liam duwde de loop naar binnen. Prompt trok ze zich terug. ‘Ieeeuw, dat is koud en het smaakt vies!’

‘Speel nou mee, trut!’

Django vond het niet meer leuk. Hij wist dat het maar spel was, maar dit voelde te echt. Als Django goed dood kon spelen, dan kon Liam goed haat spelen en dat was veel griezeliger. ‘Misschien moet je niet…’

‘Jawel, da’s vet grappig. Opendoen!’

Harper opende haar mond. Liam duwde de loop nu helemaal naar binnen en Harper probeerde van alles te zeggen, maar er klonk alleen een gesmoord: ‘Mnngh-nnnng, mmhhhnng!’

‘We hebben een boodschap voor je afgod,’ zei Liam met donkere ogen en hij spande de haan. ‘Hallo en tot ziens!’ Hij haalde de trekker over. Het wapen klikte. ‘BENG!’

Hij rukte de loop uit Harpers mond en gaf haar een hardhandige duw, waardoor ze op haar achterste viel. Harper sloeg haar hand voor haar mond en er sprongen tranen in haar ogen. ‘Auw, mijn tanden!’

‘Je bent dood. Je kunt niks meer zeggen.’

‘Ik doe niet meer mee!’

‘“Ik doe niet meer mee!”’ imiteerde Liam haar met een piepstemmetje. Daarna begon hij woedend te schreeuwen. ‘Ik ben je god nu! Luister naar je echte god! Iedereen moet dood, iedereen moet dood!’

Als een wilde begon hij in het rond te schieten. Alles moest eraan: de alpaca’s, Harper, Django, de ramen van de huizen in de verte. Meegevoerd door Liams bezeten gedrag liet Django zich gewillig vallen, al merkte hij dat hij het vanbinnen koud had gekregen. Hij moest opeens denken aan wat hij in de piano had gezien. Aan het bloedige gat in Liams buik dat steeds groter was geworden, aan de armen die hem door de versperring van het gaashek hadden getrokken. Je kon er beter niet naar kijken, zei papa, maar wat als je wel moest kijken, omdat het echt gebeurde? Ten slotte schoot Liam opnieuw zichzelf door het hoofd en stortte kreunend ter aarde. Het pistool vloog uit zijn hand en bleef in het gras liggen.

‘Zombie-apocalyps!’

Als een kreunend monster met stijve armen kwam Liam overeind. Django vatte gretig de gelegenheid aan en volgde zijn voorbeeld. Dit was veel leuker. Minder echt. Algauw wankelden de jongens achter elkaar aan, op zoek naar hersenen, terwijl ze gorgelende geluiden maakten. Django haalde Liam in en besprong hem. Ze rolden over de grond, gierend van het lachen, happend naar elkaars schedeldak.

‘Wel oppassen voor mijn handen,’ hikte Django. ‘Die doen nog –’

BENG!

Het schot verscheurde de witte hemel. Het zoog alle zuurstof in het gat dat het achterliet. Even dacht Django dat hij echt niet meer kon ademhalen, dat hij zou stikken in het vacuüm dat het achterliet. Hij begreep meteen wát het geluid was geweest, maar hij begreep niet hoe dat kon. Het pistool was niet geladen geweest, toch? Dat had Liam zelf gezegd.

Toen stroomde lucht zijn longen binnen, en geluiden de wereld in.

In de verte vloog een deur open.

Mensen begonnen te gillen.

‘Harper!’ krijste Joyce. ‘Harper! O god, Harper!’

Het pistool was afgegaan. Het pistool dat in Harpers mond had gezeten. Dat tegen Liams slaap was gedrukt. Tegen zijn borst. Het was spel geweest en nu was het echt geworden.

Veel van de paniek in de wei van de Wachowski’s die ochtend zou slechts fragmentarisch in Django’s geheugen worden gegrift, maar het bloed zou een blijvende indruk achterlaten. Het bloed in de wei. Hij zag het toen hij zich oprichtte. Alsof hij een stomp in zijn maag had gekregen wendde hij zich af, maar het was al te laat. Hij had het al gezien. Sappy die op de harde, afgegraasde bodem lag en reutelend ademhaalde. Daar lag ook Harper: haar benen staken onder de alpaca uit. Ze bewogen niet. Ze lagen in een grote plas bloed, dat dik en vettig was en dampte in de koude novemberlucht.

‘Harper! Liam! Harper!’

Marc kwam eraan gestormd: hij brulde de namen van zijn kinderen. Joyce volgde op de voet. Dichterbij was Liam overeind gekomen en om Sappy heen gelopen, maar toen hij zag wat daar was klauwde hij zijn handen in zijn haren en begon hij te huilen. Django had Liam nog nooit zien huilen.

Het bloed dampte, dacht Django. Zoveel bloed, is er iemand dood?

Zonder het echt te beseffen tijgerde hij een eindje op zijn ellebogen bij het tafereel vandaan, waardoor hij ook Gray Jr. aan zag komen rennen en helemaal bij het poortje naar hun tuin Laura met baby Ricky in haar armen. Het was een gek gezicht om alle volwassenen op je af te zien komen. Ze keken nooit naar je om. Waar waren ze geweest toen het ertoe had gedaan?

Om de chaos compleet te maken galoppeerde Seepy in grote cirkels om dit alles heen. De alpaca maakte een belachelijk geluid: een hoog gillen dat het midden hield tussen een ezel in paniek en een badeendje waar je heel snel achter elkaar in kneep, en Django was opeens bang dat hij hysterisch zou gaan lachen. Mooie indruk zou hij dan maken op de toegesnelde hulptroepen!

‘Django, ben je in orde?’ Zonder antwoord af te wachten rende Gray langs hem heen naar Liam, Harper en Sappy, en Django hoorde hem zeggen: ‘O god.’

Hij bereikte hen op hetzelfde moment dat Marc hen ook bereikte. Samen sjorden de mannen de alpaca aan haar vacht omhoog. Het dier loeide het uit. Waarom moest hij nou weer kijken? Had hij het maar niet gedaan! Er zat een groot gat in Sappy’s flank en het was met rode, kleverige draden verbonden aan de bodem. Handenvol maden en vliegen krioelden eruit. Django kon ze horen smekken terwijl ze de alpaca levend opaten: een zacht, knisperend geluid, alsof je droge bladeren fijnkneep in je hand. Het vulde zijn hoofd.

Marc trok Harper onder haar vandaan. Dat lijkbleke gezichtje. Hoe haar jas en jurkje onder het bloed zaten. Ook daar rolden maden overheen. Nog meer dingen die Django niet had willen zien. Joyce had hen nu ook bereikt en viel op haar knieën. Ze rukte haar dochter uit de handen van haar man. ‘Harper, o Harper-Harper-Harper, mama is bij je, mama is er nu, het is goed…’

Harper begon te huilen. Zij was dus niet geraakt. Het was Sappy. Harper had het pistool gepakt en had op Sappy geschoten en het was afgegaan. Nu troostte Joyce haar, maar haar handen wreven steeds over de maden op haar jasje. Zag ze die dan niet? Hoe was dat mogelijk? En ondertussen liep Liam zich nog altijd in zijn haren te krabben, alsof hij intense jeuk had. Galoppeerde Seepy als een dolle om hen heen.

‘Wat is er gebeurd?’ vroeg Gray verdwaasd, maar niemand gaf hem antwoord.

Marc bukte zich en raapte het pistool op. Hij hield het in zijn handen alsof hij niet precies wist wat het was. Joyce wist het wel. ‘Marc, hoe komen ze aan dat pistool? Hoe komen de kinderen verdomme aan dat pistool?’

Marc frummelde aan het wapen en het maakte een klikgeluid. Daarna stak hij het achter zijn riem en richtte hij zich tot zijn zoon. Hij sprak heel zacht. ‘Heb jij het uit de kluis gepakt, Liam?’

‘Ik dacht dat-ie niet geladen was…’

Zijn arm schoot uit en hij sloeg Liam met vlakke hand hard in het gezicht. Liam gilde en ging tegen de grond. Er sprongen tranen in Django’s ogen. Hij begreep zelf niet goed waarom dit het was, wat hem brak.

‘Marc, klootzak, laat hem met rust!’ gilde Joyce.

‘Je zusje had wel dood kunnen zijn, begrijp je dat? Hoe kun je zo ongelofelijk stom zijn?’

‘We waren alleen maar wat aan het spelen! Hij is nooit geladen, zeg je altijd!’

‘Marc, verdomme, was hij geláden?’

‘Hoe kom je verdomme in de kluis!’ schreeuwde Marc.

‘Die was open!’

‘Lieg niet, Liam!’

‘Ik lieg niet! Ik weet je stomme code toch niet?’

‘Ik wilde niet schieten!’ gilde Harper opeens, alsof ze nu pas genoeg lucht in haar longen had kunnen krijgen om woorden te maken. ‘Hij ging gewoon af!’

Er volgde meer geschreeuw, maar Django wilde er niet meer naar luisteren. Hij wilde alleen nog maar weg. Hij kwam overeind en zag dat er meer mensen kwamen aanrennen. Van de ene kant Maurice McKinley en van de andere de Aikmans. ‘Wat is er gebeurd? Wat is er gebeurd?’ riep mevrouw Aikman steeds weer, met haar handen voor haar mond.

Ten slotte zag hij ook papa. Hij was de laatste in de rij, maar hij had de Aikmans al gauw ingehaald. Papa riep zíjn naam en toen hij hem had bereikt stortte Django zich in zijn armen en huilde. Zo had het moeten aflopen, papa had hem mee naar huis moeten nemen en warme chocomel moeten maken en hem met de iPad en een deken op de bank moeten zetten, maar dat deed hij niet. Zodra hij begreep wat er was gebeurd liet hij Django los en begon te schreeuwen tegen Marc. Marc schreeuwde terug. Ze gingen bijna met elkaar op de vuist en Gray Jr. en meneer Aikman moesten zich inspannen om ze uit elkaar te houden. Maar alle buren waren nu tegen elkaar aan het schreeuwen.

‘Hou nou op, alsjeblieft…’ stamelde Liam, steeds opnieuw. Django viel hem bij en algauw werden ze een tweestemmig, jammerend koor, maar de jongens werden niet gehoord. Het leek wel of alle volwassenen behekst waren en alleen nog elkaar konden horen. Pas toen Sappy opnieuw haar gekerm uitbracht leken ze wakker te schrikken.

‘Ik kan dat niet aanhoren,’ zei Maurice. ‘Iemand moet dat beest afmaken.’

Django zag Marc achter zijn riem tasten en daarna werd hij door papa uit de wei weggeleid. Joyce deed hetzelfde met Liam en Harper. Ze waren nog niet bij de stal of er klonk een pistoolschot. Django kromp ineen, maar een paar tellen later volgde er nog een. Hij vroeg zich af of Marc beide alpaca’s zou hebben afgemaakt, of dat hij de eerste keer had misgeschoten. Maar papa liet hem niet kijken. Zijn hand lag in zijn nek, maar het voelde niet als een gebaar van liefde. Daarvoor liepen ze te snel en kneep die hand te hard.

Bij de stal moest Django opeens weer denken aan de haas die daar onder de grond lag. Van hem zou nu wel weinig meer over zijn dan kraakbeen en bot. Of van haar, als het een meisjeshaas was geweest.

Binnen kreeg Django niet de chocomel en de deken die hij nodig had. Binnen werd ook geschreeuwd, door mama en door Kaila, en hij moest meteen naar zijn kamer, waar ze hem de rest van de dag alleen lieten.

Hij probeerde van alles om het geschreeuw buiten te sluiten, want zijn oortjes lagen beneden. Hij propte de deken tegen de spleet onder de deur, hij wikkelde zich in de deken als in een cocon, hij hield zijn vingers in zijn oren. Maar niets hielp en als hij zijn vingers te diep in zijn oren stopte deed het pijn.

Ten slotte ging hij op bed liggen en probeerde in zijn hoofd te luisteren naar meneer Hendrickx die That Old Black Magic speelde. Daarna If I Had My Way en On the Sunny Side of the Street. Normaal hielp het als hij zich verdrietig voelde, maar elke keer als zijn gedachten nu dreigden weg te swingen op het ritme, werden ze overstemd door het geschreeuw van beneden.

Het geschreeuw dat vanachter de gesloten luiken van álle huizen aan Bird Street kwam.

Deze muziek stroomt uit je gevoel, had meneer Hendrickx gezegd. Als je het goed doet, is het volkomen afhankelijk van je stemming en de ambiance in de zaal.

Maar wat als je stemming vergiftigd was en de ambiance in de zaal het vergif?

Meneer Hendrickx had nog iets gezegd en daar moest Django die middag steeds aan denken.

Als ze niet luisteren, moet je een statement maken.

RALPH

Een avondwandeling. Samuel en Amelia Lewis.

12 NOVEMBER

Ralph besloot zijn verzet tegen de Donkerder Dagen te staken op de avond van de twaalfde. Veel te fucking vroeg, dacht hij, maar Bird Street was dit jaar dan ook veel te fucking laat. Luana had hem de waarheid toegeschreeuwd: niet één, maar allebei hun kinderen hadden vandaag dood kunnen zijn. Zo erg was het niet eerder geworden. Ralph was emotioneel uitgeput, voelde zich niet in staat om ethische beslissingen te nemen en zag geen andere uitweg dan om toe te geven aan die verleidelijke stem van november, die steeds luider begon te roepen: Steek je ethiek maar waar het donker is. Wat jij nodig hebt is de ethiek van de fles.

Daarom trok hij zijn jas aan, ging naar de garage, pakte de fles Smirnoff uit de achterbak van de Forester en kroop achter het stuur. Onder de stoel vandaan haalde hij het glas tevoorschijn. Hij had de dop al opengedraaid en kon de licht zweterige lucht van de wodka al ruiken, toen hij de stem hoorde.

Is dit het dan, Ralph? Is dit hoe je onze afspraak gaat nakomen?

Het was zijn vader, Samuel Lewis, voormalig rechter bij de Washington Court of Appeals, Division I. Ralph draaide de fles weer dicht. Zijn vader was al zes jaar dood en dus zei hij: ‘Ik geloof niet dat je hier iets mee te maken hebt, pa.’

O nee? Je weet wel beter, zoon. Ik heb Bird Street in jouw handen achtergelaten. Als je nu die fles weer opendoet, is dat het begin van het einde. Wacht, ik voel iets naast me bewegen. Ah, ja. Dat is je moeder, die zich omdraait in haar graf.

Touché. Naast een streng gevoel voor rechtvaardigheid had de eerste Judge Lewis een voorliefde gehad om mensen te shockeren met zijn zwartgallige humor en dat was na zijn dood blijkbaar niet opgehouden. Ralph keek naar de fles en daarna naar het glas. In een impuls stapte hij uit, liep om de Forester heen en drukte op de knop waarmee de garagedeur openging. In de loop van de middag was het gaan regenen en nu keek Ralph hoe het watergordijn van de rand van de garagedeur klaterde. Toen de opening groot genoeg was, liep hij er dwars doorheen en voelde zijn haar en jas in enkele ogenblikken doorweekt worden. Hij liep door tot het eind van de oprit. Hier, in de goot, had het regenwater zich verzameld in grote zwarte plassen. Vieze oranje bladeren hoopten zich op tegen het rooster voor de rioolput, maar daarachter galmde het holle geluid van water dat in de afvoer stortte.

Hij had de fles en het glas nog altijd in zijn handen. Alleen alcoholisten dronken rechtstreeks uit de fles, en dus hield Ralph bijgelovig aan het glas vast.

‘Oké, pa,’ zei hij hardop. ‘Zeg me dan wat ik moet doen.’

Maar zijn vader zweeg. Minutenlang bleef Ralph staren naar de weerspiegeling van de straatlantaarn in het zwarte water. Pas toen de stem klonk – de echte stem, dit keer – besefte hij dat hij in het water de reflectie van een tweede man achter zich zag. In het water én de fles.

‘Ik heb een idee,’ zei de stem. ‘Parkeer die fles en dat glas even op die put en ga een eindje met me wandelen. Als we terugkomen en je hebt nog steeds dorst, drink je ’m voor mijn part helemaal leeg.’

Ralph draaide zich om en zag Harry Aikman staan. Hij droeg een dikke, lange jas en een zwarte paraplu. En omdat Ralph ook geen beter idee had, deed hij wat Harry had gezegd en liep met hem mee.

Ze gingen in noordelijke richting. Harry had Ralph aangeboden om onder de paraplu te komen lopen, maar het naaldendak van de hemlocks was dicht en wat er doorheen sijpelde wílde hij voelen. Rechts, aan de andere kant van het gaashek, werd de helling steil en ondoordringbaar. Het was stikdonker in het bos, maar Harry had zijn Krypton LED-staaflamp bij zich en scheen voor hen uit. Algauw bereikten ze de brug over de Tolt River en stuitten aan de overkant op de onverharde mijnwerkersweg die heuvelopwaarts naar het stuwmeer leidde.

‘Zowat een eeuw geleden dat ik hier ben geweest,’ zei Harry. ‘Blijft onvoorstelbaar dat de McKinleys over dit pisstroompje al die stammen konden laten afdrijven.’

‘Drie extreme winters, zeggen ze. Het smeltwater zou het ’m hebben gedaan.’

‘Smeltwater me reet. Iemand heeft voor weergod gespeeld.’

‘Iemand is nu voor weergod aan het spelen, als je ’t mij vraagt.’

‘Kom dan verdomme onder die paraplu lopen, Ralph,’ zei Harry. ‘Loop jezelf niet zo te kastijden. Je gezin heeft er niks aan als je ziek wordt.’

Ralph vroeg zich af of het nu nog verschil zou maken, want hij was al tot op zijn huid doorweekt. Toch drong hij zich wat dichter naar zijn buurman toe.

‘Hoe gaat het met je?’ vroeg deze.

‘Hoe denk je dat het gaat?’

‘Kut met een zwerende lap. Zoals bij ons allemaal.’ Hij zweeg even en zei toen: ‘Elizabeth is verslaafd. Serax, een kalmeringsmiddel. Ze slikt die dingen alsof het Tic Tacs zijn.’

‘Echt?’ Maar Ralph verbeterde zichzelf. ‘Nu al?’

‘Ja, nu al. Alles is “nu al”, vandaag, had je dat nog niet door? Het had verdomme moeten lukken met die ouwe vent Wetzel. Het plan had waterdicht moeten zijn.’

‘Net zo waterdicht als de sparren hier. Dinsdag hebben we weer een kans.’

Harry snoof. ‘Elizabeth is fucking paranoïde. Je weet hoe prat ze gaat op d’r verstand. Alzheimer, dat is háár demon. Ze is als de dood dat ze ’t krijgt. Elk wissewasje, elke scheet is een voorteken. Drijft me verdomme tot waanzin.’

En hoe weet je dat onder controle te houden, Harry? dacht Ralph, maar hij zei het niet. Er waren Donkerder Dagen geweest waarin Elizabeth met blauwe plekken had rondgelopen. Ook Harry had een geluk dat zich tegen hem keerde: zijn liefde. Maar wat voor zin had het om er nog een ‘nu al’ bij te halen?

‘Het spijt me dat te horen, Harry. Ze kwam vanmiddag aanbellen, maar Luana stuurde haar weg. Zei dat ze maar bleef aandringen om te helpen. Misschien hadden we haar iets kunnen laten doen.’

‘Jullie zaten tot je lippen in je eigen stront, daar kun je geen bemoeizieke buur bij gebruiken. En ik weet hoe ze kan drammen.’ Bijna als een verontschuldiging voegde hij eraan toe: ‘Zo is ze alleen in november, Ralph. Ze is een goed mens.’

‘Dat hoef je toch niet te zeggen.’

De echte reden waarom Luana haar niet had binnengelaten was dat Elizabeths zorgzame, goedbedoelende toon haar te veel had doen denken aan hoe ze de mensen begeleidde die ze naar het bos brachten. Dat was te wrang geweest, na wat Kaila had geappt.

‘Goed dan, nu voor het echie.’ Harry bracht de lichtbundel dichterbij en keek hem zijlings aan. ‘Hoe gaat het met je, Ralph?’

‘Ik geloof dat ik gek word. Wat een klotezooi. Ik kom er niet meer uit.’

Het was waar: het was te veel geweest. Hoe kon hij in vredesnaam uitdrukking geven aan de storm die woedde in zijn hoofd? Waar moest je beginnen?

Het antwoord: ergens.

‘Ik bedoel… welke fucking idioot laat een geladen pistool in een open kluis liggen met kinderen in huis!’

‘Haal adem. Het is goed afgelopen.’

‘Er ligt daar bij de Wachowski’s een dode alpaca onder dat dekzeil, maar het had ook Django kunnen zijn. De jongens hebben verdomme een half uur met dat pistool zitten spelen voor het afging en al die tijd was het geladen. Besef je dat? In november, verdomme.’

‘Ze hebben geluk gehad. Misschien was het een waarschuwing.’

‘Als dat zo is, dan is die niet binnengekomen. Die motherfucker gaf het af op z’n zoon…’

‘Marc is geen slechte man, Ralph. Hij is een goede man die een vergissing heeft gemaakt. Een vergissing die hem werd ingegeven door de weergoden, om het zo maar te zeggen.’

‘Ja, en zo trekken we onze handen ervan af. We wijten het aan de Donkerder Dagen. “We kunnen er niets aan doen, het was niet onze schuld.” Maar ondertussen waren onze kinderen bijna dood. Ik bedoel, twee tellen frummelt Harper met dat pistool en ze haalt de veiligheidspal eraf. En weet je wat nog het ergste is?’ Ralph schudde vol afkeer zijn hoofd. ‘Onachtzaamheid van de Wachowski’s had Django z’n leven kunnen kosten. En wij komen thuis, en wat doen we? Luana en ik zijn zo in beslag genomen door die clusterfuck met Kaila dat we Django volledig uit het oog verliezen. De hele middag hebben we ’m alleen gelaten. We zijn hem gewoon vergeten. En toen we dat beseften, vergaten we hem alsnóg. Lekkere traumatherapie is dat!’

‘Ralph, het zijn de Donkerder Dagen. Ik zeg het nog eens: je moet jezelf niet zo kastijden.’

Maar Ralph kookte en kon geen richting geven aan zijn woede, want ze hadden er allemaal schuld aan. Wat restte was moddergooien. Knappe jongen die zich daartegen kon verzetten.

‘Het was een .480 Ruger, zei Gray. Heb je gezien hoe groot dat gat was in dat arme dier? Het leek wel of het met een AR-15 was gedaan. Ik bedoel… wie hééft zo’n pistool?’

‘Laten we er niet ook nog een discussie over wapenbezit bij halen, Ralph. Hoe is het met Kaila?’

‘Onder zeil. Compleet uitgeblust. Bleek dus dat ze was gestopt met de medicijnen tegen haar depressie. En ook dat hebben we niet in de gaten gehad. Ik had een broer met dezelfde stoornis die zich nota bene van kant heeft gemaakt, en ik heb het niet in de gaten gehad.’

‘Boe-hoe,’ pruilde Harry. Hij wreef met zijn vrije wijsvinger onder zijn oog. ‘Wacht, zal ik een dweepzweep voor je halen? Kun jij ondertussen nog even huilie-huilie doen.’

Ralph bleef staan en keek hem ongelovig aan. Toen barstte hij in lachen uit. ‘Je bent een lul, Harry.’

‘En jij bent jezelf aan het geselen. De Donkerder Dagen betekenen ongeluk, Ralph. Georkestréérd ongeluk. En je weet wie de dirigent is.’

‘We hadden op z’n minst reminders moeten instellen. Failsafes moeten inbouwen. We hadden het ons voorgenomen.’

‘Ja, zoals elk jaar, en toch ben je het vergeten. En als je het niet was vergeten, dan was de accu van je telefoon wel leeg geweest, of had je per ongeluk het geluid uit laten staan.’ Ze liepen verder. ‘In november zijn we allemaal marionetten, Ralph. Marionetten van de duivel.’

‘Je weet dat ik daar niet in geloof.’

‘Goed, van de Accountant, dan. Het maakt geen verschil. Het is ongelukkig dat Kaila er nu is achter gekomen en het is ongelukkig dat ze heeft besloten haar medicatie niet te nemen. Het resultaat, daarmee moet je nu dealen.’

‘Maar hoe dan? Ze heeft de waarheid blootgelegd, niets anders. Kaila heeft ontdekt dat haar leven een leugen is en ze is volkomen ontgoocheld. Kun je ’t haar kwalijk nemen? Natuurlijk niet! En wij? Steun? Ho maar. We waren woest! Woest op hoe ze de knuppel in het hoenderhok heeft gegooid, woest op hoe ze alles in gevaar heeft gebracht met dat appje.’

‘Terecht. Dat was impulsief en onverantwoordelijk.’

‘Nee, dat was het niet. Je hebt toch gelezen hoe cryptisch ze het verwoordde? Ze heeft er heel goed over nagedacht en ze was zich ervan bewust dat het geen versleutelde communicatie was. Ze wilde ons niet aan de schandpaal nagelen. Ze wilde ons de stuipen op het lijf jagen.’

Harry deed er het zwijgen toe, omdat hij ook wel wist dat Ralph gelijk had.

‘Dit was het slechtst denkbare moment dat Kaila erachter kon komen, maar toch is het gebeurd. Haar hele wereld staat op z’n kop.’ Zijn stem werd hees. ‘Ze dreigt met zélfmoord, Harry.’

‘Ik weet het. Ik vind het afschuwelijk voor je.’

Ralph schraapte zijn keel en vervolgde iets vaster: ‘Luana en ik hebben het gesprek compleet verkeerd ingestoken. We hadden onszelf niet onder controle, het was of er een bom ontplofte. Er was zoveel verbaal geweld dat ik echt dacht dat we erin vast zouden blijven zitten. Dus vertel me dan maar eens hoe we hiermee moeten dealen, als we onze impulsen niet eens onder controle hebben?’

‘De-escaleren, zoals je altijd doet. Ik neem aan dat je hebt gepraat, nadat je klaar was met schreeuwen.’

‘Ja. Maar ze wilde niet luisteren.’

Harry haalde zijn schouders op. ‘Ze komt wel over de brug. Ze moet wel, als ze beseft dat haar voorstel waanzin is. Het is onmogelijk om precies dezelfde reden dat ze zo kwaad op jullie is.’

‘Ja, en weet je waar ik bang voor ben?’ Ralph bleef opnieuw staan en keek hem aan. ‘Dat ze zodra ze dat beseft niet meer zal wachten.’

Als het Kaila’s opzet was geweest om hun de stuipen op het lijf te jagen, dan was ze daar met vlag en wimpel in geslaagd. Haar dreigement had oude pijn naar boven gehaald die Ralph liever begraven had zien blijven: over zijn broer Frank, die zeven dagen nadat hij in 1985 was geïnitieerd tot het pact een einde aan zijn leven had gemaakt, en over zijn ouders, die Ralph in de nadagen van 2016 de ethische verantwoordelijkheid over Bird Street hadden nagelaten.

Samuel en Amelia Lewis waren kerngezond geweest op hun sterfbed. Ralph diende in die tijd zijn derde termijn aan de Superior Court, maar had zijn novembersabbatical met een paar weken verlengd om op het eind bij ze te kunnen zijn. Zijn ouders stonden het schoorvoetend toe, op voorwaarde dat het leven zo luchtig mogelijk doorgang kon vinden, dat de laatste kerst ongedwongen en gezellig zou zijn en dat er in het belang van de kinderen geen drama zou worden gemaakt. Judge Lewis en zijn vrouw hadden de complete regie willen hebben over het einde – zelfs over wanneer er gerouwd mocht worden.

Op een warme augustusmiddag hadden ze Luana en Ralph van hun plannen op de hoogte gesteld. Dat was niet lang nadat het nieuws over de Nyholms Bird Street had bereikt. Ralph vermoedde dat het drama in St. Louis niet de directe oorzaak was geweest van zijn ouders’ laatste wens, maar dat het die wel in een stroomversnelling had gebracht.

‘Het is mooi geweest, Ralph,’ zei zijn moeder. ‘Je vader is vierenzeventig en ik word vijfenzeventig in september. We hebben meer geluk gekend in ons leven dan we hadden kunnen wensen, en zeker meer geluk dan ons toekomt. Maar Kaila en Django worden ouder en hebben de ruimte nodig. Júllie hebben ruimte nodig.’

‘Maar we hebben het heerlijk met elkaar,’ protesteerde Luana. ‘En de kinderen zijn dol op jullie!’

Dat was zo, maar toch had Ralph haar ook weleens horen mopperen over het feit dat ze een huis deelden met haar schoonouders. Ralph evengoed, overigens. Het was nooit onoverkomelijk geworden en jarenlang hadden ze in volstrekte harmonie met elkaar samengeleefd (want Bird Street dicteerde tenslotte dat ze er allemaal gelúkkig mee waren), maar iedereen wist dat het uit noodzaak was geboren. En het was waar: de kinderen werden ouder. Nog even en Kaila zat in de puberteit.

‘Het is onvermijdelijk,’ zei Amelia, die Luana omhelsde omdat ze in tranen was uitgebarsten. ‘Je moet die dingen op hun natuurlijke beloop laten.’

Maar Ralph dacht: Niets aan dit alles is natuurlijk.

Vertrekken was geen optie, dat hadden de Nyholms bewezen. Het was niet dat bewoners werden gestraft als ze uit het pact wilden stappen. Elke samenkomst op 2 november hield de Accountant ieder van hen met een haast gluiperige trouwhartigheid zijn boek voor. Het stond hun vrij om, mits men het geheim mee het graf in zou nemen, de bladzijde met hun naam uit te scheuren en in het haardvuur te verbranden. Precies dat hadden Arthur Nyholm en zijn gezin twee jaar eerder gedaan. De last had te veel op Linda’s geweten gedrukt, had Arthur aangekondigd. Hij verkoos zijn huwelijk boven dit, naar hij zei, bezoedelde geluk.

‘O ja?’ had Maurice McKinley opgemerkt. ‘En wie zegt dat je niet gaat praten? Wie zegt dat je ons er niet allemaal bij lapt?’

Het was een van de zeldzame keren dat Ralph de Accountant hardop had horen spreken, maar wat hij zei had hem doen wensen dat hij dat niet had gedaan: ‘Ik weet wat er in al jullie zielen omgaat,’ had hij gezegd, ‘omdat ik er kleine stukjes van heb gegeten. Tart mij niet, banneling, of ik ruk hem los uit de stam en vreet hem op.’

Ontwijding stond gelijk aan verbanning, waarmee de onnatuurlijke vruchten die men van de overeenkomst plukte kwamen te vervallen. Wat restte was een leven hoe dat was geweest zonder Bird Street. In korte tijd was Rover eruit gaan zien hoe hij er zonder bovennatuurlijke interventie uit zou hebben gezien, waarmee hij zijn contracten met modellenbureaus was kwijtgeraakt en zijn negatieve spiraal werd ingezet. Arthurs buitengewone investeringssucces slonk tot normale proporties en Nyholm Enterprises was failliet gegaan. En Linda? De autopsie had uitgewezen dat als Rovers kogel haar hersenen niet had vernietigd, de kloppende tumor op haar frontale kwab dat niet veel later wel zou hebben gedaan.

Ralph had moeten denken aan die televisieshows waarin celebrity’s of rijke CEO’S voor korte tijd ruilden met het leven van normale Amerikanen. Goedkoop entertainment dat per definitie niet conformeerde met de realiteit, want er was altijd de escape dat ze weer teruggingen naar hun oude leventje. Was die escape er niet… dán had je pas reality-tv.

Of, zoals Luana het had gezegd: ‘De duivel speelt altijd vals.’

Samuel en Amelia Lewis hadden het lot liever in eigen hand willen nemen. Ralph was te geschokt geweest om het te accepteren en had naar praktische oplossingen willen zoeken. Bird Street lag op het grondgebied van het Mt. Baker-Snoqualmie National Forest, waardoor het niet mogelijk was om land van de staat te kopen grenzend aan de vijf bestaande kavels. Een stuk van McKinleys privéreservaat achter het gaashek ontginnen was uit den boze: op papier was de grond misschien eigendom van de McKinleys, maar in werkelijkheid behoorde die toe aan iets veel ouders. Ze konden natuurlijk een tuinhuis op hun eigen terrein neerzetten, maar Ralph had een meer toekomstgericht alternatief gevonden: Marc Wachowski was bereid het achterste deel van de alpacawei te verkopen, waarop een bescheiden huis kon worden gebouwd. Hier kon het echtpaar Lewis haar nadagen slijten en na hun dood zou het dan beschikbaar komen voor de doorloop van verdere generaties bewoners van Bird Street.

Maar zijn vader had er niets van willen weten. Vroeg in september had hij Ralph apart genomen in de achtertuin, bij het gaashek. ‘We willen niet vertrekken,’ had hij gezegd, ‘en we willen geen nieuw huis. We willen boete doen, snap je dat dan niet?’

‘Maar wat heeft het voor nut?’ vroeg Ralph somber. ‘Al die mensen die we daarnaartoe hebben gebracht. Je kunt zeggen dat we geen keus hadden, dat het alternatief erger is. Maar daarmee hebben we onszelf nog wel verdoemd.’

‘In zekere zin heb je gelijk. Maar er is ook nog zoiets als geweten, en dat doet ertoe. Wij kunnen er zorg voor blijven dragen dat het op de minst verwerpelijke manier plaatsvindt.’

‘Maar is dat zo? Is dat echt wat ons drijft?’

‘Ik kies ervoor dat te geloven, ja,’ zei de eerste Judge Lewis stellig. ‘Ons wel. En daarom is het tijd dat jij het stokje overneemt. Graham wordt ouder en je weet hoe zijn zoons zijn. Wee je gebeente dat mensen als zij aan het roer komen te staan. Morele corruptie is het grootste gevaar voor dit systeem. Geluk maakt blind, Ralph. Het is als staar op de ziel. Bird Street heeft een poortwachter nodig die de ethische lat hooghoudt, of het duurt niet lang eer er hier in de bossen weer jaarlijks mensen worden vermoord. Mensen die er niet zelf voor kiezen om te sterven. Je wéét dat dat eerder is gebeurd.’

‘Maar jij bent die poortwachter, pa.’

‘Nee,’ zei zijn vader. ‘Dat ben jij.’

Maar Ralph weigerde dat te accepteren en ten slotte kwamen, min of meer tot zijn eigen verbazing, de tranen. Zijn vader was nooit het knuffelige type geweest, maar nu omhelsde hij zijn zoon.

‘Je kunt het ook wensen,’ zei Ralph, toen het ergste voorbij was. ‘Als dit jullie echt gelukkig maakt, dan wens je om samen in slaap te vallen en niet meer wakker te worden en dan zal het gebeuren. Waarom zó?’

Zijn vader zei: ‘Je moeder en ik hebben ons leven in dienst gesteld van de duivel. We willen onze dood niet ook nog aan hem geven.’

De Donkerder Dagen kwamen, Trump werd gekozen tot president en met Thanksgiving was het onheilsseizoen althans aan Bird Street goed en wel weer voorbij. In de weken daarna werd in huize Lewis da Silva veel tijd samen doorgebracht en de kerst werd de gelukkigste die Ralph zich kon herinneren. Hij wilde graag geloven dat ze oprecht gelukkig met elkaar waren, maar op sommige kille avonden wilde de gedachte hem niet loslaten dat ze alleen maar gelukkig waren omdat hun werd gedictéérd gelukkig te zijn. Dan dacht hij weer aan hoe Arthur Nyholm het had genoemd: een bezoedeld geluk.

Op 27 december vertrokken Samuel en Amelia Lewis met de pont naar het Turtleback Mountain Resort op Orcas Island. Op de ochtend van de achtentwintigste trof een kamermeisje op de deur van hun gehuurde suite een briefje aan waarop stond: Niet schrikken, alstublieft. Wij zijn overleden. Haal je manager. Dat was precies wat het kamermeisje deed. Toen de manager aanklopte en geen gehoor kreeg, belde ze de politie. Samen gingen ze de kamer binnen en troffen het echtpaar Lewis verstrengeld in elkaars armen aan op het bed. Volgens de patholoog-anatoom waren ze al zeker twaalf uur dood. Op de sprei werd een tweede briefje aangetroffen, waarop stond: Wij, Amelia en Samuel Lewis, hebben voor dit einde gekozen, in liefde en met vol verstand. We hebben ieder 15 gram Seconal ingenomen, verkregen van een medicijndealer die we zoals u begrijpt niet zullen incrimineren. We bieden onze welgemeende excuses aan aan de hotelstaf en de autoriteiten voor het veroorzaakte ongemak. In de koffer zit een envelop met een persoonlijker afscheidsbrief voor onze familie. Brengt u hen alstublieft op de hoogte? Plus hun namen en telefoonnummer.

De op het oog persoonlijker afscheidsbrief was zo geformuleerd dat de autoriteiten hun verplichte onderzoek snel konden sluiten. Niemand zou erachter komen dat de medicijndealer in kwestie Elizabeth Aikman was geweest, buurvrouw van het overleden echtpaar.

Twee dingen had Ralph tot zijn spijt nooit met zijn ouders kunnen bespreken. Elk jaar tijdens de Donkerder Dagen kwamen ze bij hem terug om hem het hoofd op hol te brengen – zo ook nu.

Het eerste was de zelfmoord van Frank. Het was te pijnlijk geweest. Nooit waren ze in het reine gekomen met het feit dat ze zich te rijk hadden gerekend om te voorzien dat zoiets afschuwelijks in het verschiet had kunnen liggen. Ze hadden toch geluk? Zelfs als het geluk zich in november tegen hen keerde, zouden ze de rest van het jáár geluk ervaren, en dus zou toch zelfs de duivel hen niet met zulke pijn kunnen belasten? Druiste dat immers niet lijnrecht in tegen wat geluk was?

En toch was het gebeurd.

Ralph had geprobeerd het bij zijn moeder ter sprake te brengen, op de laatste sterfdag van haar oudste zoon die ze zou meemaken. ‘Wat is er gebeurd, die dag dat Frank overleed?’

‘Ik weet het niet,’ had Amelia gezegd. ‘Ik heb geen flauw idee. Echt niet.’

‘Je hebt hem gevonden, mam.’

Een lichte schok. ‘Wat zeg je?’

‘Je hebt hem gevonden.’

‘Wie heeft hem gevonden?’

‘Jij. Jij hebt hem gevonden.’

‘Heb ik hem gevonden?’ Een korte stilte. Haar ogen vulden zich met tranen. ‘Daar heb ik geen herinnering aan. Nee. En weet je…’ Ze glimlachte; een lieve, moederlijke glimlach. Haar masker was hersteld. ‘Ik denk dat ik alleen maar heb kunnen doorgaan zonder herinnering, Ralph. Ik kan het me echt niet herinneren.’

Maar in haar oude, vochtige ogen had hij op dat ene, korte moment de waarheid gezien. Wat Amelia niet had gekund, was het voelen. Dat was pijnlijker.

Omdat ze gelúkkig was geweest.

Het tweede dat hij nooit met zijn ouders had kunnen bespreken, was boetedoening. En dit leidde terug naar Kaila.

Voor zover hij kon nagaan hadden zijn ouders voor Frank het strijdplan bedacht dat Luana en hij ook van plan waren geweest toe te passen op Kaila: om hem gedurende zijn zestiende levensjaar in gelukkiger seizoenen in te lichten over het pact van Bird Street. Aanvankelijk moest het redelijk hebben uitgepakt, want Franks naam werd op 2 november 1985 bijgeschreven in het boek van de Accountant, waarmee hij officieel was geïnitieerd. Maar op 9 november had hij een einde aan zijn leven gemaakt. Wat er in die week precies was voorgevallen wist hij niet, want Ralph was veertien geweest. Schuldgevoelens, gewetensbezwaren, onzekerheid konden allemaal een rol hebben gespeeld, maar Ralph vermoedde dat de waarheid eenvoudiger was: een bipolaire stoornis kon razendsnel van een sluimerende aanwezigheid in een genadeloze sluipmoordenaar veranderen.

Af te leiden uit hoe Frank het had gedaan, was bijna zeker te stellen dat het een impuls moest zijn geweest. En zijn zelfmoord had plaatsgevonden op eigen terrein, niet in de bossen achter het hek.

Het telde dat jaar niet als offer.

Kaila’s actie was berekenender geweest. Het blootleggen van de waarheid had niet alleen in één klap de grond onder wie ze was weggeslagen, maar een diepe, existentiële twijfel gezaaid in haar toch al wankele psyche. Welk recht had zíj om te bestaan, als er anderen voor moesten sterven? En waarom zouden ze aan Bird Street meer recht hebben op geluk dan ergens anders? Die vragen had ze hun toegeschreeuwd. En haar reactie was minder irrationeel dan het op het eerste gezicht leek: ze kon er niet mee leven, dus wilde zij het offer zijn. Zodat zij met haar leven dat van een ander kon redden.

Dát was boetedoening. Zo ver waren zelfs Samuel en Amelia Lewis niet gegaan. Zij losten hun poeder op in een glas melk op Orcas Island. Niet in het McKinleyreservaat.

Waarom niet?

Omdat ze allemaal wisten dat ze de mensen die ze naar de bossen brachten helemaal niet hielpen met hun laatste wens.

In november werden de bossen jachtgronden.

Wie daar stierf, vond geen rust.

Iets jaagde op hen.

Voedde zich met hun ziel en hun menselijkheid.

Wat overbleef, wat elk jaar minder menselijk werd, achtervolgde hen in spiegels, als een geweten dat hen nazat en dat, als je je op hun terrein begaf, je te pakken kon krijgen en je volledig kon vernietigen.

Waar niemand aan Bird Street over wilde, nee, kón praten.

Maar Kaila had erover willen praten. Het was het éérste waarover ze had willen praten, nadat ze het had begrepen.

‘Hoe kan dit iets goeds zijn?’ had ze gegild. ‘Hoe kunnen jullie hiermee leven?’

Ralph had geen antwoord gegeven, maar had moeten denken aan de woorden van de Accountant: Ik weet wat er in al jullie zielen omgaat, omdat ik er kleine stukjes van heb gegeten. Tart mij niet, banneling, of ik ruk hem los uit de stam en vreet hem op.

De dolende zielen in de Snoqualmie Woods waren niet de enigen die elk jaar wat minder menselijk werden.

De duivel speelde altijd vals.

Ze waren omgekeerd en liepen nu terug. De regen klaterde onverminderd op Harry’s paraplu. Ze zwegen een tijd en Harry had de kraag van zijn jas over de onderste helft van zijn gezicht getrokken, zodat hij een beetje op een outlaw leek. Toen hij sprak klonk zijn stem gedempt: ‘Zal ik je es wat vertellen?’

‘Ga je gang.’

‘Ik bewaar ook een geladen pistool in de kluis. Maar alleen in november.’

Ralph staarde hem ongelovig aan. ‘Waarom zou je dat doen?’

‘Dat is míjn failsafe.’

Hij had geen flauw idee wat hij daarop moest antwoorden en dus wachtte hij tot Harry weer het woord zou nemen. Dat deed hij, nadat hij zich uit zijn kraag omhoog had geschildpad.

‘Luister, Ralph. Je dochter overweegt zelfmoord en jij loopt je op te vreten uit zelfmedelijden. Zij voelt zich niet serieus genomen, want dat doe je ook niet. Dat komt omdat je er geen empathie voor hebt.’

‘Ik begrijp best dat ze –’ begon hij, maar Harry onderbrak hem.

‘Je begríjpt het ja, je bent een slimme jongen, maar dat is iets anders. Je hebt er wel sympathie voor, maar geen empathie. Je kunt het niet invoelen, omdat je het zelf nooit hebt gevoeld.’

‘Nee,’ zuchtte Ralph. ‘Dat klopt. Ik begrijp inderdaad niet waarom het leven voor sommigen zo uitzichtloos kan lijken dat je er vrijwillig uit zou willen stappen.’

‘Ik wel. En je weet waarom.’

Ralph wist het. Harry Aikman was de enige bewoner van Bird Street die letterlijk en figuurlijk aan beide kanten van het gaashek had gestaan. In 1991 had het burengenootschap de toen nog depressieve eenzaat uit Seattle mee de bossen in genomen. Hij had zich bedacht. Een veel jongere Elizabeth, die in die tijd nog Brennett had geheten, had Harry net zo liefdevol begeleid als ieder ander en hem daarmee precies gegeven waar het hem altijd aan had ontbroken.

Iedereen had een toekomst, als ze de juiste aandacht kregen. Die gedachte maakte Ralph opeens somberder dan ooit.

‘Wat Kaila nodig heeft,’ zei Harry, ‘zijn haar eigen weldoeners die haar wens serieus nemen. Haar eigen pistool in de kluis dat ze kan weigeren, juist omdat het haar wordt aangeboden.’

Lang bleef Ralph zwijgen. Ten slotte zei hij: ‘Dat kan ik niet, Harry. Ze is mijn dochter.’

‘Maar wat is het alternatief?’

‘Ik wou dat ik het wist. We zitten nog niet halverwege de maand en ik vertrouw mijn eigen denken al niet meer. Wat als ik de verkeerde beslissingen neem?’ Hij schopte gefrustreerd tegen een steentje. ‘Ze slaapt nu, Luana is bij haar. We hebben haar lithium gegeven. Gecontroleerd dat ze het doorslikte, natuurlijk. Ook nog Seroquel. Voor nu is het goed, volgens mij krijg je haar met een kanon nog niet wakker. Maar morgen? We durven haar niet eens alleen te laten.’

‘En opname kan natuurlijk niet.’

‘Onmogelijk. Ze is een ongeleid projectiel, wie weet wat ze eruit floept tegen de crisisdienst. Ze is woest. En terecht.’

‘Praat met haar, Ralph. En luister naar haar. Misschien kan Graham haar wat perspectief geven over wat we hier doen. Ik ben er zeker van dat hij daartoe bereid is.’

Ze hadden de brug over de Tolt River bereikt en Ralph bleef staan in de stromende regen. Aan de overkant begon Bird Street. Harry draaide zich om en keek hem vragend aan, de bundel van zijn Krypton reflecterend in een poel aan Ralphs voeten.

‘Hoe heb jij het kunnen accepteren, Harry?’

‘Wat?’

‘Jouw woorden. Wat we hier doen.’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Utilitarisme. Het doel heiligt de middelen. Een kleiner kwaad om een groter kwaad te voorkomen.’

‘Jij was bijna een van hen geweest. Je zou kunnen zeggen dat Elizabeth je wilde voeren aan een monster.’

Harry grijnsde. ‘Ze kende me nog niet. Nu weet ze wel beter.’

‘Misschien zouden al die arme zielen wel hetzelfde willen zeggen. Hoe we onze acties ook goedpraten, we worden allemaal gedreven door de vruchten van onze overeenkomst. En we accepteren de offers omdat ons geluk ons anders zal worden afgenomen. Maakt ons dat geen door en door slechte mensen?’

Harry zweeg en klapte zijn paraplu in. Nu stonden ze beiden in de regen. ‘Ik heb in mijn collectie een eerste uitgave van een oude anthologie van Robert Silverberg, waar een verhaal in staat van Ursula K. Le Guin. Het heet The Ones Who Walk Away from Omelas. Het gaat over de utopische stad Omelas waar duizenden in gelukzaligheid en perfecte harmonie samenleven. Maar die balans hangt af van één onfortuinlijk kind, dat in de kerkers onder de stad in het vuil, het duister en doffe ellende wordt gemarteld. Wie oud genoeg is wordt meegenomen naar beneden en krijgt de keuze om het te accepteren en te blijven, of voor altijd weg te lopen. En wat denk je?’

‘Iedereen blijft,’ zuchtte Ralph.

‘Bíjna iedereen. Er zijn er die weglopen, vandaar de titel. Maar de overgrote meerderheid blijft, ja. Verbaast het je echt hoe makkelijk mensen wegkijken van onrecht als ze er zelf gelukkiger van worden? We willen allemaal steeds goedkopere kleren, maar wie staat er nou echt stil bij de kinderen die ze aan de andere kant van de wereld onder erbarmelijke omstandigheden produceren, tenminste, tot hun fabriek eens in de zoveel tijd affikt en ze levend verbranden? Ja, we vinden het allemaal vreselijk om filmpjes te zien van een uitgeputte ijsbeer op een laatste schots, van droogte in Afrika, van het verdwijnen van de regenwouden, maar we weigeren af te willen van onze goedkope vliegtickets, van onze bio-industrie, van onze fossiele brandstoffen. Word wakker, Ralph. Dit is de menselijke natuur.’

Ralph wilde naar binnen. Hij weigerde te geloven dat de mens alleen maar slecht was. Hij probeerde zelf het goede te doen: die taak had zijn vader hem opgedragen.

Maar kon hij daar nog op vertrouwen, in november?

‘Heb je het ons vergeven?’ vroeg hij tot slot.

Harry keek hem ondoorgrondelijk aan. ‘Zou jij het jezelf vergeven?’

Nadat ze afscheid hadden genomen ging Ralph naar binnen. Hij hing zijn doorweekte jas boven de verwarming en zette zijn schoenen ervoor. Beneden was het donker, maar op de overloop boven viel een geel schijnsel door het zoldertrapgat. Hij trof Luana in een slaapzak gerold aan het voeteneind van Kaila’s bed, waar ze lag te netflixen op haar iPad. Ze kwam overeind, zette haar koptelefoon af en keek hem aan met een uitdrukking die van alles leek te betekenen: spijt, onzekerheid, onbeantwoord verlangen en gereedheid tot ruzie.

Hij knikte naar de vormeloze hoop op het bed en vormde woorden met zijn lippen: Slaapt ze?

‘Muurvast,’ zei Luana zacht.

Ralph sloop op vochtige sokken naar zijn vrouw toe, knielde neer en kuste haar. Er leek iets van spanning uit haar houding te verdwijnen en nu glimlachte ze triest.

‘Je dampt helemaal.’

‘Ik heb een eind gelopen met Harry. Ik ga douchen en warm worden. Daarna wissel ik je af. Je hebt goede nachtrust nodig.’

‘Jíj hebt goede nachtrust nodig, Ralph. Je bent kapot. Bovendien blijf ik hier. Ik wil er zijn als ze wakker wordt. Je kunt naast me komen liggen als je dat wil, maar dan heb je morgen geen rug meer over.’

‘Maakt me niet uit.’

‘Doe niet zo dom, Judge. Ga toch slapen. Jij hebt morgen weer duty. Zorg dat je fit bent.’

‘Goed dan.’ Hij kuste haar opnieuw. ‘Dank je wel.’

Hij douchte tot de kou eindelijk uit zijn botten trok, kroop naakt onder de dekens en viel bijna meteen in slaap met de vaag beklemmende gedachte dat hij iets was vergeten. Midden in de nacht schrok hij met een snik overeind van het geluid van de regen op het dak. Daardoor werd althans een deel van zijn brein wakker genoeg om zich te kunnen herinneren wat het was.

Hij slaapwandelde de trap af en haalde de voordeur van het slot. Zelfs de gure regen en wind op zijn huid wisten hem niet te wekken, al trok er een huivering over zijn lichaam. Hij liep de oprit af. Met zijn voeten tot enkeldiepte in vuil water bukte hij bij de afvoerput aan de straatkant en pakte de wodkafles en het glas op. Het glas was nu tot de rand gevuld met regenwater. Achteloos goot hij het leeg, maar daarbij glipte het uit zijn vingers, waardoor het in kristallen kapotsloeg op het asfalt.

Even bleef hij staan, zijn hoofd schuin alsof hij nadacht. Toen draaide hij de dop van de fles, zette hem aan zijn lippen en dronk.

KAILA

Niemandsland. Het verhaal van Graham McKinley.
De zwarte steen.

13 NOVEMBER

Kaila droomde dat ze een einde aan haar leven maakte. Hoe, dat deed er niet toe. Wat ertoe deed was waar: in de bossen achter haar huis. Terwijl ze het leven uit zich voelde wegvloeien verwelkomde ze het donker met een opgeluchte glimlach op haar lippen: eindelijk zekerheid. En toch, zodra haar lichaam definitief was gestopt met ademen, haar bloed was gestold en de stervende neurologische signalen in haar hersenen waren uitgeflakkerd als verwarrende beelden op een vastgelopen filmprojector, besefte ze dat het daarmee niet ophield. Er was wel degelijk duisternis, en de duisternis was alomvattend, maar daarin was ze bewust.

En niet alleen.

Dit was het novemberdonker en hierin dwaalde ze, niet in staat het leven los te laten. Iets was altijd dichtbij. Op zoek. Op jacht. Ze kon het horen ademhalen als een hongerig wild dier. Al wat zij kon doen was zich schuilhouden in het kreupelhout, bang, bewust… oplichtend in een vurig, blauwwit schijnsel.

Opeens begreep ze het. Ze was een van Rovers dwaallichten. Een van Django’s Jibblymowers. Overal om haar heen lichtten de schijnsels op, nerveuze moerasvlammen die wel wilden doven maar niet wisten hoe dat moest. Buiten haar droom, in haar bed, kermde Kaila hardop, omdat ze de sensatie had dat talloze handen overal over haar huid tastten.

Wakker worden. Dit was geen droom, dit was een nachtmerrie. Haar enige troost was dat je uit elke nachtmerrie uiteindelijk wakker schrok. Je hart bonsde in je keel, je droop van het zweet, maar je besefte dat het niet echt was. Wakker worden, dus. Nu meteen.

Het afschuwelijke was dat ze dat niet kon.

Toen ze dat ten slotte toch deed ging dat niet met een schok, maar in een traag, afgestompt ontwaken. Het eerste waar Kaila zich bewust van werd was het late ochtendlicht in haar kamer. Het tweede was een onmiskenbaar gevoel van déjà vu. Ze rook haar moeders parfum, niet vers maar vervluchtigd, als het na een dag met haar eigen geur was vermengd. Het deed Kaila denken aan hoe mam vroeger bij haar in bed was gekropen als ze zich slecht voelde, zodat ze met haar gezicht in de holte van haar moeders schouder in slaap kon vallen. Er was een tijd geweest dat er niets ging boven een moeder als je aan nare dingen dacht. Toen besefte ze waar het déjà vu vandaan kwam: haar moeder lag daadwerkelijk naast haar. Forser dan vroeger maar nog altijd dezelfde geur. Ze sliep op haar zij, ademhaling kalm, rechterarm om Kaila’s middel gevouwen.

Ineens was Kaila klaarwakker.

Ze voelde haar hart kloppen, ter hoogte van haar hart en hoger, tot in haar nek. Het was onmogelijk om zich over te geven aan de omhelzing, want daarmee zou ze erkenning geven aan hoe alles tot gisteren was geweest. Maar het was ook onmogelijk om zich eraan te onttrekken, want ze wílde dat ze terug kon, dat ze kon doen alsof al die nare dingen niet waren gebeurd. In dat niemandsland bleef Kaila liggen, volkomen verstijfd.

Na wat aanvoelde als een oneindigheid bracht ze voorzichtig haar vrije arm naar het nachtkastje en tikte op haar telefoon. 10:36 uur. Zo laat al. Ugh, de medicijnen. Kaila herkende de vertrouwde zwaarte van haar voorhoofd, pal boven haar neusbrug. Het probeerde haar ogen dicht te drukken, maar daar wilde ze niet aan toegeven.

Ze keek naar haar moeder.

Ben ik de dochter die ik ben? Of ben ik de dochter die zij wou?

Mam was onvruchtbaar geweest. Maar toch waren Django en zij er. Het had niet moeten kunnen. De wetenschap dat zij tot leven was gewekt als haar moeders wens drukte niet alleen op haar voorhoofd, maar op haar gevoel van individualiteit. Als je alleen maar de wens van een ander was, dan leefde je voor die ander. Kon zij dat? Kaila had het zich gisteren de hele dag afgevraagd, maar ze kwam er niet uit.

Ze wendde zich af. Regendruppels gleden over het erkerraam naar beneden. Ze gingen snel, alsof ze haast hadden. Op deze lome, verstilde ochtend voelde Kaila geen haast meer, geen urgentie. Haar plannen waren gisteren, met al wie zij was geweest, uit het zicht verdwenen. Dan maar toegeven aan de apathie. Uitstellen om een oplossing te vinden voor de patstelling: de omhelzing accepteren of afwijzen. Geen keus maken was ook een keus.

Wie hád haar eigenlijk tot leven gewekt?

Kaila besefte dat ze in haar vuist, aan het eind van de arm die gevangen lag onder haar moeders omhelzing, het stuk vulkaanglas voelde. Had ze het de hele nacht vastgehouden? Zonder dat mam er erg in had gehad, toen ze bij haar was komen liggen? Dat was onmogelijk. Je spieren ontspanden als je in slaap viel, een vuist ging open.

Toch was het zo.

Op de een of andere manier gaf de steen haar troost. Kaila kon niet goed begrijpen waarom, want ze wist nu wie het aan haar had gegeven. Desondanks voelde de steen als een thuis. Ze klampte haar vuist eromheen en sloot haar ogen.

Probeerde niet te ademen, haar hart niet te laten kloppen.

Toegeven of het gevecht aangaan. Zo dadelijk zal ik kiezen. Zo dadelijk.

Dat hoefde niet: haar vader bespaarde haar onbedoeld het ongemak toen hij tegen elven naar boven kwam om te zeggen dat ze naar de oude meneer McKinley gingen. Mam schrok wakker toen hij door het trapgat naar boven kwam en trok snel haar arm weg, waardoor Kaila de gelegenheid kreeg om overeind te komen en te doen of ze het niet had gemerkt. Pap keek beschaamd, mam teleurgesteld en geen van beiden wist zich een houding te geven. Het hele gedoe was nogal awkward. Op een preek van meneer McKinley zat ze niet bepaald te wachten, maar alles was beter dan dit.

‘Wat moeten we hier sowieso eigenlijk?’ vroeg ze, toen ze even later onder het portaal de stenen trap naar de voordeur bestegen. In de tussentijd hadden ze geen woord gewisseld, behalve toen pap haar had gedwongen een lithium door te slikken. Hij zag er belabberd uit: dikke stoppels, dikke wallen en rode ogen. Je verkoopt je ziel aan de duivel voor een excuus om je in november lam te kunnen zuipen. Way to go, pap.

Hij draaide zich om en ze schrok van de blik in zijn ogen. ‘Meneer McKinley gaat je wat vertellen, zodat je je idiote plan hopelijk uit je hoofd kan zetten. En zodat je iets aan je houding kan gaan doen, dame. Je hoeft ons niet te begrijpen. Je hoeft het zelfs niet met ons eens te zijn. Maar je hoeft je moeder ook niet met zoveel walging aan te kijken.’

Daarmee wendde hij zich af en belde aan. Kaila kon op dit moment maar weinig respect opbrengen voor haar vader; toch merkte ze dat zijn emotie haar kwetste. Híj was gekwetst, zoveel was duidelijk. Ondanks alles deed dat haar pijn.

Maurice McKinley (a.k.a. Maurice McMoron in het vroegere vocabulaire van Ethan Wachowski en Kaila) deed open en keek haar aan alsof ze een curiositeit was. Natuurlijk. Iedereen aan Bird Street had haar appje gezien. Iedereen wist dat het hommeles was bij de Lewis da Silva’s en nu zou zij het object zijn van ieders starende blik. Ze keek met zoveel minachting terug dat Maurice geschrokken zijn ogen neersloeg.

‘Kom binnen, Ralph,’ zei hij gauw. Zijn ogen gingen schichtig naar pap, toen langs hen heen, alsof hij nog iemand op de oprit verwachtte te zien. ‘Mijn vader wacht boven op jullie, in de bibliotheek.’

‘Fijn, dank je wel.’

Kaila was nog nooit binnen in het McKinleyhuis geweest. Het zag er precies zo uit als ze had verwacht: als Keyhouse Manor uit Netflix’ Locke & Key, met hoge plafonds, oude meubels, opgezette dierenkoppen en geheime deuren die overal en nergens naartoe konden gaan. Alleen rook het er echter: boenwas, luchtverfrisser, oude mensen, de naderende dood.

‘Hoe is het met je –’ moeder, had pap waarschijnlijk willen zeggen, maar op dat moment werd Dorothy McKinley door Juliette de hal ingereden en zijn woorden bestierven op zijn lippen. Ook Kaila kreeg een schok. Mevrouw McKinley hing kromgezakt en met gesloten ogen in haar rolstoel en Kaila zou niet eens met zekerheid hebben durven zeggen of ze dood of levend was, als haar zuurstoftank niet een zwak, reutelend geluid zou hebben gemaakt.

‘O, het spijt me,’ zei Juliette, die hen vluchtig aankeek. ‘Ik realiseerde me niet dat jullie al binnen waren. Kom moeder, ik breng u naar bed.’

En ze verdween met haar door een deur naar een andere vleugel, alsof ze een lijk afvoerde. Kaila keek hen versteld na en dacht: Is dit het jullie waard?

‘Het gaat niet goed met moeder,’ duidde Maurice het voor de hand liggende, terwijl hij hun voorging op een van de brede, marmeren trappen. ‘We hopen allemaal dat ze na dinsdag stabiliseert.’

‘Jee, Maurice. Ik vind het rot.’

‘Komt wel goed.’

Maar Kaila vroeg zich af of hij daar echt in geloofde. Maurice leek zelf onderhevig aan een zwaar gevalletje Donkerder Dagen: zijn overhemd zat verkeerd dichtgeknoopt en op de bovenste trede van de trap struikelde hij over zijn voeten, waardoor hij de leuning moest beetgrijpen om niet te vallen. Eenmaal boven schoten zijn holle ogen opnieuw langs hen heen, de trap af, alsof hij het idee had door iets te worden achtervolgd. Kaila voelde zich slecht op haar gemak, wilde geen deel uitmaken van wat voor duistere fantasieën hem ook plaagden. Medelijden had ze niet, want Maurice was net zo medeplichtig als zij allemaal.

‘Ah, daar zijn jullie!’

Aan het eind van de gang stond Graham McKinley. Hij droeg iets wat nog het meest leek op een kimono van donker satijn. De man zag er oud en breekbaar uit, met paarsdooraderde vlekken op zijn wangen, maar had desondanks iets imposants, zoals een oud boek imposant kon zijn. De haviksblik in zijn ogen was warm en er lag een speels lachje om zijn lippen.

‘Welkom in ons huis, Kaila. Een jaar te vroeg, maar beter te vroeg dan te laat, is het niet?’

Zijn vader schudde hem de hand en Kaila volgde zijn voorbeeld. Ze was het niet van plan geweest, maar ze voelde zich niet in staat om te weigeren. De handdruk van meneer McKinley was verrassend krachtig.

‘Hebben jullie al thee of koffie gehad?’

‘Nee,’ zei haar vader. ‘Ik zou wel een espresso lusten. Een dubbele, als je het hebt.’

‘Natuurlijk. En we hebben een heerlijke gemberpompoentaart. Dorothy’s oude recept, maar Juliette heeft hem gebakken. Kan ik jullie een stuk aanbieden?’

‘Dat klinkt goed.’

‘Hartstikke goed. Maurice, voor mij een decaf en ook een stuk taart, niet te groot graag. Kaila, wat wil jij?’

Ze was evenmin van plan geweest iets van meneer McKinley aan te nemen, maar ze had geen tijd gehad om te ontbijten en gemberpompoentaart klonk ineens erg goed. Ze draaide zich om naar Maurice, zette haar bitchface op en zei: ‘Je hebt zeker geen latte macchiato?’

‘Ik kan melk kloppen,’ antwoordde hij afgemeten.

‘Goed, en taart.’

Hij droop af zonder nog iets te zeggen. Het had Kaila stille voldoening gegeven om hem te kunnen afblaffen. Maurice McKinley leek niet het soort man dat graag orders ontving van een meisje. Laat staan een gekleurd meisje.

Zijn vader had die dynamiek niet meegekregen, of deed alsof hij het niet had gezien. In plaats daarvan nodigde hij hen uit in de bibliotheek. Een verrassend knusse ruimte, zo bleek, met boekenkasten tot het plafond die alleen aan de kopse kant werden onderbroken door een haard, waar een vuur knisperde. Aan de mantel hing een olieverfportret van een man met dezelfde scherpe blik als McKinley.

‘Dat is John McKinley, mijn vader,’ zei de oude man. ‘Beneden in de jachtkamer hangt nog een portret van hem. Je kunt gerust zeggen dat hij met warmte wordt herdacht in dit huis. Over hem en zíjn vader, mijn grootvader, wil ik je vandaag vertellen, Kaila. Kom, we gaan bij het vuur zitten. Een goed verhaal hoort bij het vuur te worden verteld, nietwaar?’

Voor de haard stonden drie leren fauteuils die daar voor de gelegenheid neergezet leken te zijn en op aansporen van McKinley namen ze plaats. Kaila zakte diep weg in de bedwelmende lucht van het leer. Meteen voelde ze zich zwaar – die stomme lithium begon te werken.

Nu kan ik geen kant meer op.

Ze tastte in haar broekzak naar de vertrouwde vorm van het vulkaanglas. Niemand hoefde te weten dat het daar zat, zolang zij het maar wist.

‘Je bent er dus achter gekomen,’ zei McKinley. Hij leunde samenzweerderig naar voren. ‘Vertel eens… wat vind je ervan?’

Kaila voelde dat ze een kleur kreeg en keek haar vader aan, maar van hem kreeg ze geen hulp.

‘Kom op, gooi het eruit en wees eerlijk. We hebben er niets aan als we elkaar vandaag gaan zitten voorliegen.’

‘Oké,’ zei ze langzaam. ‘Eerlijk? Ik weet niet eens waar ik moet beginnen.’ Ze zweeg even. ‘Nee, ik weet het wel. Ik vind het afschuwelijk. Ik vind júllie afschuwelijk. Jullie allemaal.’

McKinley klapte in zijn handen. ‘Kijk. Fantastisch, dat is een eerlijk antwoord. Daar kunnen we wat mee. Je berichtje gisteren, was dat ook de eerlijke waarheid?’

‘W-wat?’

‘Wil je echt je leven geven als het offer van dit jaar?’

Zijn haviksogen lieten haar niet los, waardoor zij zich gedwongen voelde haar blik neer te slaan. Pap bewoog nerveus met zijn voeten. Ze was op veel voorbereid geweest, maar niet op zo’n directe confrontatie. ‘Ik weet het niet.’

‘Goed, dat lijkt me begrijpelijk. Hier, open dit eens.’

Hij boog zich naar het bijzettafeltje en overhandigde haar een antiek kistje. Ze hield het in beide handen voor zich en bekeek het nerveus.

‘Graham, wat –’ begon haar vader, maar de oude man stak een hand op en knikte haar toe. Ze opende de ijzeren sluiting en daarna het deksel. In het kistje lag een kussen van rood fluweel, met daarop twee gevulde injectienaalden.

Kaila keek op naar de oude man.

‘Dat is het, Kaila. Bij de dood denken we altijd aan iets pijnlijks en gewelddadigs, een goedgeplaatste messteek of een pistoolschot, maar deze twee naalden hier bevatten je wens, zo simpel als wat. Als het je wens is, natuurlijk. Eerst die kleurloze en dan die gelige, maar daar merk je dan al helemaal niks meer van, omdat je al in slaap bent. Het is volkomen pijnloos.’

Kaila voelde haar hart kloppen in haar keel, helemaal tot achter haar oren. Pap had zijn handen voor zijn mond geslagen.

‘Toe maar, neem de eerste er maar uit,’ spoorde McKinley haar aan. Ze deed het. Weer had ze niet de wil zich tegen hem te verzetten. Zodra ze de spuit tussen haar vingers ophield en de gloed van het vuur erin zag weerspiegelen, liet haar vader zijn gezicht in zijn handen zakken en begon met schokkende schouders te huilen. Het zou haar moeten alarmeren, besefte ze vaag, maar het was te ver weg, net als de bibliotheek, het knisperen van het vuur en de ogen van McKinley zelf.

Was dit het? Was de dood zoiets banaals, dat hij gevangenzat in dit kleine beetje kleurloze vloeistof?

‘Het zou ons goed uitkomen,’ klonk de zwevende stem van McKinley. ‘We hebben een beetje pech dit jaar, mag ik wel zeggen. Straks, nadat ik je heb verteld wat ik je wil vertellen, kunnen een paar van je buren je meenemen naar het bos en dan is het zo voor mekaar. Dus denk goed na over het antwoord, want straks zal ik je de vraag nog eens voorleggen.’ Tot dan toe had Kaila zelfdoding als een puur theoretische mogelijkheid beschouwd om het leven te kunnen stopzetten, mocht het haar almaar niet blijven lukken. Zo tastbaar als ze het nu in haar vingers hield was het nooit geworden. Kaila keek gehypnotiseerd naar de vloeistof in de naald.

Wilde ze dit? Wilde ze dit écht?

Opeens vervuld van afschuw probeerde ze de spuit terug te leggen, maar haar spieren reageerden niet op wat haar hersenen ze instrueerden. In plaats daarvan begon haar huid te tintelen. Met toenemende paniek dacht ze aan de steen in haar broekzak.

Ik wil je wat geven. De wil om te leven.

Haar reflectie was sterk vervormd in het bolle kunststof van de spuit… maar daarin zag ze de handen die over haar gezicht kropen, als om haar te verwelkomen. Het waren er talloze en ze bleven maar komen.

Met een gedempte kreet liet ze de spuit los. Hij viel op het kleed. McKinley kwam verrassend soepel uit zijn stoel, raapte hem op en nam het kistje van haar over, waarna hij de naald erin opborg.

Toen hij weer zat keek hij haar gebiologeerd aan. Zijn glimlach was verdwenen, maar zijn blik was niet onvriendelijk. ‘Je hebt ons allemaal flink laten schrikken. Je vader nog het meest. Misschien was dat je bedoeling. Misschien was het je noodkreet. Als dat zo is: beschouw je dan als gehoord.’

Kaila begreep het nu: het was nooit zijn bedoeling geweest om haar de dodelijke injecties aan te bieden. Maar als shocktherapie was het uiterst effectief geweest.

‘Wat wordt het, Kaila? Ga je je vader nog troosten, of moet je oude buurman het doen?’

Ze keek ongemakkelijk van McKinley naar haar vader, die nog altijd stil in zijn stoel zat te schokschouderen. Sinds de crematie van haar grootouders had ze hem niet meer zien huilen, maar toen was ze klein geweest en was híj het die ondanks zijn verdriet háár had getroost.

Hij is bang. Echt bang. Bang om mij kwijt te raken.

Plots kon ze het niet langer verdragen. Ze ging naar hem toe en sloeg haar armen om hem heen. ‘Het spijt me, pap.’

‘Nee,’ snotterde hij, terwijl hij haar beetgreep en tegen zich aandrukte. ‘Het spijt míj. Zo verschrikkelijk veel, Kaila.’

‘O… kééé,’ zei Maurice, die met een dienblad binnenkwam. Erop stonden drie dampende koppen en evenzoveel stukken taart. Hij keek naar hen alsof hij naar een gefetisjeerde vorm van pornografie keek: vol gefascineerde walging.

‘Zet maar neer,’ zei McKinley. ‘Ik deel het wel rond. Dank je wel, Maurice, je kunt gaan, en sluit de deur achter je. Dit is een privéaangelegenheid.’

Maurice gehoorzaamde met duidelijke tegenzin en verdween. Meneer McKinley stalde ieders koffie en taart uit en reikte pap zijn servet aan, die zijn gezicht ermee begon te deppen. Kaila ging weer terug naar haar eigen plek, maar ze ontdekte een behoefte en reikte met haar hand naar die van haar vader. Deze greep hem dankbaar vast.

‘Zo,’ zei McKinley, toen hij weer was gaan zitten. ‘Beter?’

‘Ja,’ zeiden ze gelijktijdig en ze moesten onbedoeld lachen. Opeens voelde Kaila ook tranen achter haar ogen. Het wás beter, besefte ze. Maar nog niet helemaal.

‘Mooi zo. Luister dan goed.’

Ze wriemelde haar vrije hand in haar broekzak en sloot hem om de steen.

‘Mijn grootvader James was tweeëntwintig toen hij naar de Snoqualmie Valley kwam,’ begon Graham McKinley. ‘Dat was in 1892. Hij kwam uit California met zijn drie jaar oudere broer Francis. In die tijd heette Carnation nog Tolt, wat je kent van de Tolt River. Dat komt van het Snoqualmie woord “túlq”, de naam die de oorspronkelijke bewoners aan de rivier gaven.’

Hij pauzeerde kort om een hap te nemen van zijn taart en kauwde snel en met zachte genotsgeluidjes.

‘In die jaren bestond Tolt uit een kerk, een schooltje en wat huizen. In de vallei had je melkboerderijen en op de omliggende hellingen houtzagerijen die de scheepsbouw van Seattle voorzagen. James en Francis startten zo’n zagerij om mee te varen op het succes van de regio. Maar nog geen jaar later kwam daar een eind aan met de Paniek van 1893.’ ‘Dat was een beurscrash,’ verduidelijkte pap.

‘Juist, en de zwaarste tot die van ’29. De broers moesten het hoofd boven water houden, wat tot grote spanningen leidde. Bovendien ging Francis ervandoor met Catherine Bligh, de vrouw op wie mijn grootvader een oogje had, wat de zaak er niet beter op maakte. Toen drie jaar later de geruchten tot de streek waren doorgedrongen dat in Yukon goud was gevonden, begon de Klondike goldrush. Daar moeten ze je op school toch wel over hebben verteld?’

Kaila haalde haar schouders op. ‘Ik ken het van Scrooge McDuck.’ McKinley verslikte zich bijna in zijn taart. ‘Charlie Chaplin, dat is tot daaraantoe, maar Scrooge McDuck? Niet te geloven. Wat leren ze je tegenwoordig nog?’

Kaila hield wijselijk haar mond.

‘Hoe dan ook, velen trokken naar het noorden. Francis werd door de goudkoorts gegrepen, tot woede van James, die gehecht was geraakt aan de vallei.’ Nog een hap, nog meer genotsgeluidjes. ‘En nu vraag je je natuurlijk af hoe ik dat allemaal weet.’

Hij zette zijn bordje op de grond en nam een in leer gebonden notitieboek van het bijzettafeltje. ‘Dit is mijn grootvaders dagboek. Het is het enige boek in mijn collectie dat waarschijnlijk meer waard is dan wat dan ook in die van Harry Aikman, omdat het ons eigen oorsprongsverhaal is.’

Ondanks alles was Kaila geboeid. Dit soort oude dagboeken kende ze alleen uit films. Graham reikte het haar niet aan, misschien omdat hij het te waardevol of te dierbaar achtte, maar sloeg voorzichtig de bladzijden om. Vergeeld papier; sierlijk, slecht leesbaar handschrift: ja, precies zoals in de films.

Ze had natuurlijk voorbereid moeten zijn op wat volgde.

‘Hier, 28 oktober 1896. James schrijft dat hij op een namiddag stroomopwaarts langs de Tolt wandelde en dat vreemde lichten hem steeds verder de wildernis in leidden. Dwaallichten, noemde hij ze. Daar, op de oever van de rivier, ontmoette hij de duivel. Deze gaf hem een goudklompje dat toekomstig geluk zou symboliseren en stelde hem een deal voor. Mijn grootvader, God vergeve zijn ziel, sneed in zijn vingertop en schreef zijn naam met bloed in een boek, waarmee hij de deal accepteerde. Ik neem aan dat je vader je over dat boek heeft verteld?’

Kaila knikte moeizaam.

‘Een week later had Francis zijn plannen om naar Yukon te trekken rond. Mijn grootvader lokte zijn broer met het goudklompje en de belofte van meer de bossen in. Hij sloeg hem met zijn schep de schedel in en begroef hem ter plekke. Aan Catherine vertelde hij dat Francis naar Yukon was vertrokken, maar dat hij, James, vanaf nu voor haar zou zorgen. Die winter kwam het bericht dat Francis in het noorden was omgekomen en dat James een grote som geld werd toegewezen. Van dat geld bouwde hij een huis in de bossen nabij de plek waar hij de duivel had ontmoet en noemde het Lock Haven. Dat huis,’ zei Graham McKinley, ‘is dit huis.’

‘Als u het over de duivel heeft,’ zei Kaila, die haar keel moest schrapen om verder te gaan, ‘bedoelt u dan létterlijk de duivel?’

‘Daar kom ik zo op. Laat me het op mijn manier vertellen. Ik geloof dat veel van je vragen dan al beantwoord zullen worden.’

Kaila wisselde een blik met haar vader. Ze kon moeilijk geloven dat ze naar een verhaal zat te luisteren over duivelspacten en bovennatuurlijke krachten en door pap werd geacht het te geloven… en dat ze dat, tot op zekere hoogte, ook deed. Dat kon niet anders, na wat ze in de Camp Heron Market had gezien.

Doe mee, Kaila. Anders zul je alles verliezen. Bíjna alles… en ik zal opeten wat overblijft.

‘In drie jaar tijd wist James een groot deel van de ontoegankelijke bossen rondom Lock Haven te kappen en startte hij het succesvolle melkveebedrijf Lock Haven Dairy. Hij haalde arbeiders naar de streek, het stadje groeide en James trouwde met Catherine. Je zou kunnen zeggen dat het mijn grootvader voor de wind ging. Iets te veel voor de wind, natuurlijk. Catherine vertelde hij nooit over zijn deal, maar elk jaar in november als het land en James’ leven in mineur raakten, kreeg hij opnieuw bezoek van de duivel en bracht hij iemand naar de bossen om diegene daar te doden. Meestal koos hij een Chinese werknemer met wie hij in onmin was geraakt, want die zouden natuurlijk niet worden gemist. Eén keer, in 1900, liep het ternauwernood goed af, toen zijn slachtoffer bijna wist te ontkomen. Hij schrijft erover in zijn dagboek alsof hij het allemaal nogal een gedoe vond. Maar na het offer keerde zijn geluk altijd weer terug.’

‘Leuke man, uw opa,’ floepte Kaila eruit. Ze dronk van haar latte. Wriemelde in haar broekzak naar haar steen.

McKinley lachte. ‘Je zult mij niet horen beweren dat hij dat was. Dat de tijden anders waren, of dat soort onzin. James McKinley had zijn ziel verkocht aan de duivel en het corrumpeerde hem. Sterker, een jaar later werd Catherine zwanger en ging het James financieel zo voor de wind dat hij overmoedig werd. Hij dacht de duivel te slim af te kunnen zijn en schoot vroeg in november een koe af in de bossen. Een paar weken later, nadat de Donkerder Dagen steeds donkerder waren geworden, werd mijn vader geboren. Maar er traden complicaties op bij de bevalling en op haar sterfbed zei Catherine dat ze haar naderende dood niet begreep. Ze moest wel zijn misleid… misleid door de duivel, die haar tenslotte jaren van voorspoed had beloofd.’

‘No way!’

‘Toch wel. En James begreep het nu eindelijk ook. Catherine had óók een deal met de duivel gesloten. Al die jaren had ze geweten dat James iedere november een offer bracht in de bossen. Wat bleek: Francis had haar jarenlang mishandeld en dit was haar enige uitweg geweest. Ze was blij dat James die ellendeling had omgebracht. En hoe kon het nu toch dat ze op sterven lag, want hij had eerder deze maand toch ongetwijfeld een nieuw offer gebracht?’

‘Oeps,’ zei Kaila.

‘Oeps, inderdaad. James besefte dat hij een enorme fout had gemaakt met de koe. Hij had het lot van zijn vrouw bezegeld. Hij zag gezien de dringende tijd geen andere optie dan haar mee te nemen naar de bossen, waar hij haar liefdevol haar laatste adem liet uitblazen en begroef.’

Kaila leunde voorover. ‘Wacht, dus hij liet zijn eigen vrouw, uw grootmoeder…’

‘…als offer tellen, ja. En ik weet wat je denkt. Uit zijn dagboek blijkt niet dat hij besefte wat de consequenties waren voor degenen die daarboven sterven. Hij maakt een paar keer melding van geestverschijningen, maar dergelijke incidenten deed hij af als zijn schuldgevoel dat hem najoeg.’ Hij trok met zijn lippen en voegde eraan toe: ‘Je zou je kunnen afvragen of er een verschil is.’

Maar Kaila dacht: Snij je volgende keer wat dieper, en wist dat er wel degelijk een verschil bestond. Snij een mooi, diep, donker gat in je buik, en dan kruip je erin en dan kun je bij ons wonen.

‘Mijn vader was anders.’ McKinley sloeg James’ dagboek dicht en wuifde naar het portret aan de schoorsteenmantel. ‘John McKinley was briljant en dat was zowel zijn geluk als zijn achilleshiel. Hij leerde algauw het patroon van de Donkerder Dagen kennen, doordat zijn geluk zich tegen hem keerde en hij iedere november het gevoel had gek te worden. Ook de liefde van zijn vader keerde zich tegen hem, wat resulteerde in nogal gewelddadige mishandeling. En dan, in december, ging het leven weer verder alsof er niets was gebeurd. James schreef in die tijd al niet meer in zijn dagboek, maar mijn vader heeft het me jaren later allemaal verteld. En hij vertelde nog iets. Ieder jaar in november kreeg hij bezoek van zijn moeder. Hij wist dat zij het was, vanwege haar portret dat in de hal hing. Hij wist ook dat ze dood was, omdat ze uit spiegels kroop en er bloed uit haar ogen kwam. Hij zei dat het was of ze hem iets probeerde te vertellen, maar dat ze geen stem had om dat mee te doen. En ieder jaar werd haar verschijning monsterlijker.’

Kaila zag haar vader eten van zijn gemberpompoentaart en keek naar haar eigen stuk. Opeens had ze geen honger meer.

‘De voorspoed van mijn grootvader bleef maar groeien. De spoorweg kwam, waardoor de hout- en melkindustrie floreerde. Lock Haven Dairy ging op in de Carnation Evaporated Milk Company en Tolt, Washington, werd ernaar vernoemd. John werd intussen helemaal ingewerkt in de zaken van zijn vader. In 1918, toen hij zestien werd, besloot James hem deel te maken van het pact, zodat ook zijn zoon verzekerd zou zijn van een gelukkige toekomst. Maar John was rechtschapen, net als jij, Kaila. Hij walgde van de corruptie van zijn vader en begreep eindelijk wat zijn moeder hem al die jaren duidelijk had willen maken: dat James ook haar ziel had verdoemd voor zijn eigen hebzucht.’

‘Ik geloof dat ik wel kan raden hoe het afliep,’ zei Kaila.

‘Dat denk je,’ zei McKinley, ‘maar er volgt een twist. Toen James zijn zoon begin november mee het bos in nam om iemand om te brengen, doodde John zijn vader en redde de ander. Dat gedeelte had je waarschijnlijk voorspeld. Hoe dan ook, de duivel verscheen aan hem en zei dat John zijn hele leven voorbestemd was geweest voor het pact, omdat hij de voordelen ervan al had genoten. Maar mijn vader moet hebben gedacht: nou, lekker voordeel. En er was nog iets. Hij geloofde helemaal niet dat het wezen dat voor hem verscheen de duivel was. Niet de klassieke, christelijke duivel, tenminste. En hier komen we bij jouw eerdere vraag over wat deze figuur in feite is. Mag ik, omwille van het gesprek, ervan uitgaan dat je ons gelooft als we zeggen dat deze entiteit echt bestaat?’

‘Ik eh…’ Kaila aarzelde. ‘Ik denk het?’

‘Het is in feite jammer dat je er nu pas achter bent gekomen en niet al voor de dronk op de 2 november, want dat is traditioneel het moment dat hij ons bezoekt. Je hebt hem daarom nog niet met eigen ogen kunnen zien. Maar ik verzeker je dat hij echt is.’

‘Oké.’ Kaila voelde opeens haar hart in haar keel bonzen. Wat Graham zei was onjuist. Hij had haar bezocht. Haar specifiek.

Pap keek haar onderzoekend aan. ‘Is alles in orde, Kaila?’

Fuck, de medicijnen maakten haar een open boek. Ze had haar gezichtsmimiek niet onder controle. Ze moest op haar hoede blijven. Knikte vlug.

‘Onze bezoeker is duidelijk een bovennatuurlijke entiteit,’ vervolgde McKinley. ‘Er zijn overeenkomsten met de christelijke duivel te onderscheiden, maar hij verschilt op tenminste twee essentiële vlakken wezenlijk. Ten eerste hebben we hem nooit kunnen betrappen op religieuze terminologie. God, engelen, zonden, de hemel, de hel… niets. Het is te begrijpen dat James zijn ontmoeting interpreteerde als een rendez-vous met de duivel, want dat was zijn godvrezende referentiekader. Maar hij was het niet. En de tweede reden waarom we dat denken, is dat de duivel volgens het geloof ook heerst over het leven ná de dood. Onze deal heeft alleen impact op ons leven zelf. Een eventueel hiernamaals is er nooit onderdeel van geweest. Er is nooit over gesproken. We weten niet eens of er na dit leven wel iets wacht.’

Behalve voor wie jullie aan hem offeren, dacht Kaila. Op de Jibblymowers wacht wel iets.

Voor het eerst mengde pap zich in het verhaal. ‘Het omgekeerde kan ook waar zijn: dat dit wezen model heeft gestaan voor het christelijke duivelsbeeld. Wellicht is het al heel oud en heeft het zich nu hier gevestigd. Wellicht zijn er meerdere. We weten het gewoon niet.’

‘Juist,’ zei McKinley. ‘En omdat hij puur transactioneel handelt, gaf mijn vader hem een nieuwe naam: de Accountant. Dat maakte hem een meer behapbare tegenstander, om het zo maar te zeggen. Maar het neemt niet weg dat hij wel degelijk macht heeft! En veel ook. Als mijn vader niet zou tekenen, zo dreigde de Accountant, dan zou zijn geluk wegvallen. In zijn geval betekende dat zijn verstand verliezen. En dat bracht hem op een idee. John McKinley beargumenteerde dat hij zo’n keuze alleen met zijn volle verstand kon maken en vroeg de Accountant na de Donkerder Dagen terug te komen en het nog eens te vragen. Dat deed hij. En hier komt de twist. Mijn vader was, in tegenstelling tot zíjn vader, de duivel wél te slim af. Voor zijn verstand die november te veel afbrokkelde, beredeneerde hij namelijk het volgende. Ten eerste had hij geen keus, behalve als hij zichzelf zou opofferen. Ten tweede wilde hij niet dat deze kracht zou worden misbruikt, zoals zijn vader jaren had gedaan. En ten derde was hij er zeker van dat dat zou gebeuren. Hij wist dat de mens in wezen corrupt is. De Accountant zou alleen maar een nieuw slachtoffer het vooruitzicht van voorspoed hoeven te geven en iemand zou bereid zijn daarvoor te moorden. Wat er nodig was, was een hervorming.’

Ineens begreep Kaila het allemaal. Ze kon een grijns niet onderdrukken. ‘Dus hij heeft jullie systeem bedacht. Het beste van het slechtste.’

McKinleys blik verduisterde, duidelijk beledigd. ‘Mijn vader zorgde ervoor dat er alleen nog mensen werden gekozen die toch al op sterven lagen, zodat er geen onnodige doden meer zouden vallen. Bovendien wilde hij anderen laten delen in zijn geluk. Hij liet vijf eenvoudige werknemers en hun families die het niet breed hadden naar Lock Haven komen en vertelde hun over het pact. Dat waren Brennett, Wachowski, Nyholm, Chow… en Lewis.’

‘George Lewis,’ zei pap. ‘Je opa’s vader.’

‘Ieder had een vrije keuze om mee te doen of te vertrekken en dat zou altijd zo blijven. Ieder van hen had het gevoel een ethisch wespennest om te zetten in iets dat moreel tenminste te verantwoorden was. Samen confronteerden ze de Accountant en die ging akkoord.’

‘Vind je ’t gek,’ zei Kaila. ‘Meer zieltjes om te corrumperen.’

Achter McKinleys masker van kalmte broeide nu woede. ‘Ik durf dat te betwisten. Ja, men bleef offers brengen, maar er werden alleen nog stervenden uit hospices gehaald. Later moderniseerde dat zich naar mensen die euthanasie wensen te plegen, zoals je weet.’

‘En zelfmoordenaars, toch?’

‘Alleen als er echt geen andere optie is. Je noemde dit het beste van het slechtste, Kaila, en misschien heb je daarin gelijk. Maar we hebben geen kéús. Zelfs als we onszelf een voor een zouden opofferen, wat moreel misschien het juiste zou zijn, dan rijst over een tiental jaren dezelfde kwestie waarmee mijn vader zich zag geconfronteerd: wat als de Accountant gewoon weer iemand anders vindt om zijn voedsel aan te leveren? Iemand die niet de morele lat hooghoudt? Bird Street heeft poortwachters nodig, Kaila. Wij zijn die poortwachters.’

‘U heeft het over vóédsel,’ riep Kaila uit. ‘Hoort u zichzelf wel? Misschien wilden ze wel dood, die mensen, maar ze wilden niet dít. Ze wilden niet opgejaagd worden door een monster!’

‘Nee,’ zei McKinley. Zijn oogleden trilden. ‘Dat kunnen we helaas niet verhinderen. Begrijp je nu dan waarom ik je niet nog een keer serieus de vraag kan stellen die ik je aan het begin van ons gesprek stelde? Jij zou óók voedel worden.’

Kaila wilde iets zeggen, maar ze was te verafschuwd om er de woorden voor te vinden. In plaats daarvan vroeg ze: ‘Wie zijn jullie om te bepalen wie daar sterft? Waarom mensen die wíllen sterven, die rust zoeken? Waarom niet mensen die verdíénen te sterven?’

‘En hoe wou je dat dan doen,’ zei pap. ‘Ter dood veroordeelden uit de gevangenis ontvoeren? Nog los van de praktische uitvoering, zie je niet in wat de ethische consequenties daarvan zijn? Want wie “verdient” te sterven, Kaila? Dan ben je God aan het spelen.’

‘Maar jullie spelen al God!’

‘Nee. Wij kunnen alleen oordelen over het leven en proberen het ethisch minst verwerpelijke te doen. Wat daarna komt, is niet aan ons.’

Kaila spuwde de woorden haast uit. ‘Dus de spiegels liegen?’

Score. Beide mannen zwegen.

Kaila wendde zich tot McKinley. ‘Hoe is hij overleden?’

‘Wie, mijn vader?’ Hij wuifde het weg. ‘Ik zie niet in wat dat ertoe doet.’

‘Dan maakt het ook niet uit om het te vertellen.’

Pap zuchtte. ‘Graham, je zei zelf dat het geen zin had als we vandaag niet eerlijk naar elkaar zouden zijn. Vertel het haar.’

Met duidelijk ongemak gaf hij toe. ‘Goed dan. Op latere leeftijd kreeg hij wroeging. Hij heeft zichzelf in 1969 door het hoofd geschoten.’ Hij zag haar vragende blik en besloot: ‘Dáár, ja.’

‘Hij voelde zich dus schuldig,’ zei Kaila. ‘Uw vader geloofde dat hij iets goeds had gedaan, maar hij verdoemde alle families. Eigenlijk was de duivel hém te slim af geweest, hè? En toen-ie dat besefte zat iedereen al te verstrikt in het pact om er nog uit te kunnen. Zoals mijn moeder. Django en ik zijn haar grote geluk en dus zal ze ons kwijtraken als ze eruit stapt. Wij zullen sterven.’

‘Kaila, we weten niet…’

Dat was pap, maar zij stak haar hand op en zei: ‘Ik weet het. Iedereen hier heeft een geluk dat zich in november tegen je keert. Ik weet wat het uwe is.’

McKinley keek haar alleen maar aan en nu zag ze dat wat ze eerder voor woede had gehouden, in werkelijkheid een diep, elementair schuldbesef was.

‘De schuld van uw familie. Dat is uw ongeluk. Uw vader, uw grootouders… u moet ermee leven dat ze u nazitten in november. In de spiegels.’

‘Ja,’ zei McKinley. ‘Dat klopt.’

Na het bezoek aan het McKinleyhuis ging Kaila weer naar het dak om in de achtertuin te kijken. De regen was opgehouden en overgegaan in een klamme nevel die hoger op de hellingen het bos aan het zicht onttrok, maar dat was niet wat haar van haar stuk bracht.

Er lagen takkenstapels.

Drie.

Twee midden op het gazon. Een, de dichtstbijzijnde, bijna bij het terras.

Kaila zat met haar benen aan weerszijden van de nok en staarde ernaar met een kurkdroge mond. Twee dagen geleden had Jax één takkenstapel gezien. Helemaal achterin bij het hek. Als het er drie zouden zijn geweest, dan zou hij dat zeker hebben gezegd. Hij had ermee zitten rotzooien om te kijken of er was gegraven, maar had het opgegeven omdat de takken ‘zo verstrikt’ hadden gezeten.

Er zijn kuilen in het bos. Diepe kuilen gevuld met takken, en daar brengen ze ons naartoe.

Een koude wind rukte aan haar haren en Kaila dook dieper weg in haar hoodie. Ze keek naar de zwarte steen in haar hand. De vertrouwde vorm, de scherpe kartelrand die zo prettig in de huid sneed als ze haar vuist sloot.

Hield de steen echt haar wil om te leven in zich gevangen? Of had de Accountant haar een leugen voorgespiegeld? Het goudklompje dat hij aan James McKinley had gegeven was met een prijs gekomen en die prijs was hoog geweest. Te hoog.

En toch…

Pap en meneer McKinley hadden een wanhopig pleidooi gehouden voor haar begrip. En ze begreep het ook. Ze begreep dat ze royally forked waren. Ze waren allemaal getrickt door de Accountant en nu restte alleen nog het beste van het slechtste. Kaila had gezégd dat ze het begreep, want ze had het gesprek willen beëindigen. De lithium was er inmiddels met gestrekt been in gegleden en het had haar steeds meer moeite gekost om zich te focussen. Maar één vraag had ze nog beantwoord willen hebben en haast tussen neus en lippen door had ze hem gesteld. ‘Bezoekt de Accountant jullie ook wel eens individueel?’

‘Nooit,’ had pap gezegd. ‘We zien hem maar één keer per jaar. Op 2 november, klokslag tien. Verder laat hij zich niet zien. Voor hem hoef je niet bang te zijn.’

Maar hij had zich wél laten zien en Kaila moest steeds denken aan wat hij tegen haar had gezegd, toen hij uit de koeling was gestapt: Er gaat niets boven een ontmoeting op de grond. Zo ontmoette ik je moeder ook voor het eerst: op de grond, in een poel van haar eigen bloe-hoe-hoe-hoeeed…

Hij had het natuurlijk over mams ongeluk gehad. Lang geleden, in São Paulo. Het was voorstelbaar dat de Accountant zou verschijnen aan toekomstige partners van de bewoners, om hen te werven voor het pact. Het was zelfs logisch dat hij dat zou doen op momenten dat ze geen keus hadden om te weigeren. Zoals mam, toen ze had liggen doodbloeden op straat.

Maar zíj, Kaila, had niet gerekruteerd hoeven worden.

Waarom was hij aan haar verschenen en had hij haar de steen gegeven?

Waarom was zíj speciaal, in de ogen van een monster?

Het liet haar niet los.

Thuis hadden haar ouders willen napraten, natuurlijk. Altijd maar praten, het was om gek van te worden. Ja, ze begreep het. Ja, ze hielden van haar. Zoveel spijt, zoveel spijt. Ze wilden haar het vertrouwen geven dat ze thuis kon blijven wonen, dat ze niet onder vierentwintiguurstoezicht hoefde, als ze maar haar medicijnen zou innemen. Zou blijven praten. Er was veel geknuffeld. Ja, ja, ja, kaboombaya, alles om er maar vanaf te zijn. Ze had een tijd op bed gelegen en ten slotte, toen haar ouders niet meer elk kwartier kwamen checken omdat ze had gezegd dat ze toch echt wat wilde slapen, was ze naar het dak gegaan.

Hier, boven Bird Street, leek het of alles dood was. Het aangevreten gazon. De kale takken die over het hek hingen. De lege bloempotten die als gebarsten urnen aan de rand van het terras stonden.

Maar vooral de takkenstapels. Waarom lagen ze daar?

Dit was nu haar leven, begreep ze: hier zou ze alles kunnen bereiken wat haar hartje begeerde. De Olympische Spelen, waar ze haar hele leven voor had getraind en zo naar uit had gezien: in the pocket.

Maar was het háár verdienste?

Ik wil je wat geven, had de Accountant gezegd. De wil om te leven. Maar hou het goed bij je. Het is alleen van jou.

In een impuls wierp Kaila de steen zo ver mogelijk van zich vandaan. Ze zag hem een stille boog beschrijven door de novemberlucht. Toen verdween hij in het gewas aan de andere kant van het hek.

Ze voelde zich onmiddellijk beter.

Maar dat was van korte duur.

Na het avondeten voelde Kaila zich depressiever dan ooit. Mam en pap merkten het op en lieten een spervuur van vragen op haar los, maar ze mompelde dat het de medicijnen waren en de stress van de afgelopen dagen. Ze accepteerde een Seroquel om te ontsnappen aan de eeuwige toorn van Jenga of Ticket to Ride en trok zich terug op haar kamer, waar de muren onmiddellijk op haar afkwamen.

O jezus. Ze wilde dit niet. Ze had het echt wel geprobeerd: leven voor anderen. Vrolijk zijn voor Django, voor Jax, voor haar ouders. Ze wist niet meer hoe ze het moest opbrengen. Het leven voelde als een diepe, zwarte, gapende afgrond.

Je kunt weer naar het dak gaan. En dit keer spring je ervanaf. Je kent de techniek. Buigen, hoofd naar beneden, lichaam strekken. Alleen je armen hou je bij je heupen. Het is niet hoog, maar ik denk dat het hoog genoeg is.

Wat haar ervan weerhield, was dat ze geen energie had om uit haar bed te komen. In plaats daarvan staarde ze naar het schijnsel van de straatlantaarn op het plafond, doodmoe en klaarwakker. Haar vuisten balden zich krampachtig samen.

Ogen dicht. Ogen open.

O jezus. O jezus, o jezus.

Ze schrok van haar telefoon. Jax’ foto verscheen op het scherm. Knallende glimlach, tanden zo wit als wat. Ze nam niet op. Ze wist dat ze het wel had moeten doen, dat ze nu eigenlijk aan de bel moest trekken omdat ze door haar bodem aan het zakken was, maar ze kon Jax’ angst niet verdragen. Jen Okafor was van oudsher haar psycholoog en haar mocht ze dag en nacht bellen, maar het was zondagavond en zij had vast betere dingen te doen.

Haar ouders? Bij hen kon ze niet terecht. Zij hadden dit veroorzaakt.

De steen. Ze moest haar steen terug hebben. De steen die de Accountant haar had gegeven. Híj had tenminste voor haar willen zorgen. Ze had het mis gehad: de steen had wel degelijk haar wil om te leven bevat. En zij had hem weggegooid.

O, wat had ze gedaan?

Ze werd wakker van een gewicht op haar dekbed. Haar eerste gedachte was dat mam weer bij haar was komen liggen, of dat ze misschien was gekomen om haar telefoon op het nachtkastje te leggen, omdat het geregeld voorkwam dat Kaila ermee in haar hand in slaap viel. Maar toen rook ze de primitief dierlijke lucht en opende ze haar ogen.

Op haar dekbed zat een vos.

Verbijsterd, niet in staat zich te verroeren, keek Kaila hem recht in zijn amberkleurige ogen. Zijn rode pels was gehavend en zat onder de modder en geronnen bloed. Hij snoof en bracht zijn spitse snuit tot op nog geen tien centimeter van haar gezicht. Ze kon de weerzinwekkende geur van rauwgegeten vlees ruiken, als gehakt dat een paar dagen zonder folie in de koelkast had gestaan. Ze zag dat de vos iets tussen zijn kaken hield.

Het was het stuk vulkaanglas.

De vos knikte schuchter en liet de steen los. Hij viel op de zoom van haar dekbed. Kaila wilde haar armen omhoog brengen om het dier te aaien, maar hij verstarde onmiddellijk en sprong soepel van het bed.

Ze richtte zich op en zag laag bij de grond een schaduw over de zolder schieten. Pas toen de vos op haar bureau en door het openstaande venster sprong, zag ze zijn ruige staart sierlijk achter hem aan verdwijnen. De witte punt aan het uiteinde was het laatste dat ze van hem zag, maar zijn schaduw in het schijnsel van de lantaarn tegen het plafond bleef nog een tel langer. Kaila was er bijna zeker van dat die niet de vorm had gehad van een vos, maar van een man. Een man met ledematen die verwaaiden in rook.

Toen was hij weg.

De steen was van haar borst op het matras gegleden. Nu pakte ze hem op. Hij was nog kleverig van het schuim.

Het was haar steen. Ze had hem terug.

Híj had hem teruggegeven.

Tranen van opluchting sprongen in Kaila’s ogen, terwijl ze bezwoer er nooit meer afstand van te doen.

Na een tijdje verscheen een bleke, bevroren glimlach om haar lippen. Die bleef daar zo lang, dat er ten slotte een straaltje kwijl over droop.

LUANA

Het inzetten van de stilte. Een strenge winter. Boi da cara preta.

14 NOVEMBER

Op maandagochtend belde Luana de campusadmin om te zeggen dat ze positief was getest op Covid (geen zorgen, Marly, milde klachten, maar wel te brak om vanuit thuisisolatie in het online portaal college te geven) en meldde zich de rest van november ziek.

Covid had ze niet, maar haar klachten waren ook niet mild. In geen jaren had haar bekken zo opgespeeld: de aanhoudende pijn waar de verbrijzelde dijbeenkop met pennen in haar heup was teruggezet maakte lopen doodvermoeiend. Toch was wat er afgelopen weekend met Kaila was gebeurd erger. Met Kaila én Django – hem zou ze bijna vergeten. Hoe ging je door als familie, na zoiets ingrijpends? Er kon toch geen ‘normaal’ meer zijn?

Toch deed zich die ochtend in de keuken een ontluisterend moment voor. Ralph zat zich ongefocust te verbijten op een dossier, Django schoof aan en begon van filmpje naar filmpje te swipen op de iPad, Kaila slofte binnen om eieren te bakken. En niemand zei iets tegen elkaar. Zelfs geen goedemorgen.

Wat is hier aan de hand? wilde Luana schreeuwen. Is dit hoe we met elkaar omgaan? Zijn al die dingen dan niet gebeurd, of zo?

Zelf had ze zitten worstelen met haar pingado (de melk was overgekookt en het koffiezetapparaat verstopt), maar nu keek ze haar gezinsleden een voor een verbijsterd aan.

Ralph zag er verwaarloosd uit; een kater, vermoedde ze en dat maakte haar razend.

Django hamerde op het scherm met vingertopjes die bleek uit zijn verband staken. Gekke, driftige vingertjes. Waar zouden ze allemaal nog meer zijn geweest? In Harper Wachowski’s onderbroekje, zeker? Luana zou er niet vreemd van opkijken, gezien het soort volwassen spelletjes dat ze daar aan de overkant blijkbaar nog meer speelden.

Kaila’s bewegingen waren juist sloom en versuft. De medicatie had haar emoties afgevlakt en dat betekende dat ook haar doodswens werd onderdrukt, maar dat maakte haar niet minder sluw. Kaila manipuleerde. Bij het breken van de eieren liet ze de meeste schalen in de pan vallen, maar ze viste ze er niet uit. Ze vroeg niet eens om hulp. Ze staarde alleen maar met die stupide blik voor zich uit. Luana was er bijna zeker van dat het een act was. Dat ze haar wilde tarten.

Zie mij even ongecoördineerd zijn! Zie je nou hoe zielig ik ben? Het is jullie schuld dat ik weer aan de medicijnen zit!

Nou jongedame, wilde ze roepen, als het zo moet dan eet je maar eierschalen, want ik ga niets anders voor je maken!

Toen Kaila haar op weg naar de koelkast aanstootte en nog steeds niets zei, wist Luana het zeker. Ze was het haar in het gezicht aan het wrijven, met die silent treatment. Hoe ze haar leven hadden verpest. Het was om gek van te worden. Wie zei dat dat hele dreigen met zelfmoord ook geen act was? Luana overwoog om het tegen Ralph te zeggen – Zie je wel waar je dochter mee bezig is? – maar zag ervan af. Hij moest de vernedering zelf ervaren. Ze had het nodig dat hij net zo kwaad was als zij.

Django was opgehouden met hameren en hield de iPad schuin in beide handen, geconcentreerd in het glas turend. Wat was dat jong toch aan het doen?

‘Er komen draden uit haar mond,’ dacht ze hem te horen zeggen, maar nee, zoiets onzinnigs moest ze zich wel hebben verbeeld.

Zíj had haar hoofd nog op orde. Toch? Ja, daarvan was ze overtuigd. Ze dacht nog even helder na als altijd. Ook herkende ze haar eigen behoefte om wél over alles te willen praten.

Maar je hebt het niet gedaan. En waarom niet, eigenlijk? Heb jij Ralph wel goeiemorgen gezegd, toen je de keuken binnenkwam? Heb je de kinderen überhaupt gedaggezegd?

Luana probeerde het zich te herinneren, maar kon het niet. Lange tijd staarde ze in het luchtledige. Toen haar telefoon een audio-alert gaf, werd ze zo ruw opgeschrikt dat ze hem uit haar hand liet glippen. Met een gesmoorde vloek viste ze hem op uit de gootsteen.

Het is niet de schuld van Ralph en de kinderen, stond er.

Ze keek op, ontgoocheld. Kaila was nergens te bekennen. Ze moest haar eieren mee naar boven hebben genomen. Ook Django was weg, de iPad lag op de keukenvloer, de screenprotector losgepulkt, het scherm een spinnenweb van barsten. Alleen Ralph zat er nog, verdiept in zijn eigen sores. Hij zag er vreemd uit. Alles in de keuken zag er vreemd uit. Ontastbaar, wazig, alsof ze door een vergrootglas keek waar een laagje water op stond.

Wat had ze allemaal over hen gedacht? Het stond haar niet helder meer voor de geest… behalve dat het feio was geweest. Lelijk.

Langzaam, heel langzaam, bracht Luana haar handen naar haar mond. Instinctief voelde ze aan dat het glijdende vlak waarop ze zich begaven een kantelpunt had bereikt waarop de dingen onbeheersbaar waren geworden. En plotseling werd ze gruwelijk bang.

De deurbel. Ze kon zich niet meer voor de geest halen dat ze naar de deur was gelopen, alleen dat ze opendeed en Elizabeth Aikman zag staan. ‘Dag Luana. Hoe gaat het vanmorgen met je?’

Luana wreef in haar gezicht, terwijl Elizabeth gretig langs haar heen het huis in spiedde. Er zat een dikke laag foundation op haar jukbeen en het had er alle schijn van dat ze daarmee iets probeerde te verbergen.

Compensatie. Ze komt hier omdat ze andermans leed wil opsnuiven. Sluwe vampier.

‘Elizabeth, het komt nu echt heel slecht uit. Ik –’

‘Ik was op weg naar Bellevue om voor het laatst alles door te spreken met onze Garrett Wetzel. Maar je hebt zo’n ellendig weekend achter de rug en ik wilde je mijn hulp aanbieden.’

Ónze Garrett Wetzel, dacht Luana. Ze kreeg kippenvel bij dat woord.

‘Dat is aardig van je, maar echt, het gaat wel weer.’

Elizabeth greep de deurpost vast. Haar hand leek net een klauw. ‘Ik wíl helpen.’

‘We hebben nu geen hulp nodig.’ Het kwam eruit als een snauw en Luana zag Elizabeths ogen vernauwen. ‘Zorg maar dat deze nachtmerrie morgen eindigt.’

Ditmaal was Garrett Wetzel vastbesloten om te sterven. Zo vastbesloten dat hij de buren van Bird Street niet nodig had. Die middag ging Elizabeth inderdaad bij hem langs om de plannen door te nemen. Maar die avond werd ze gebeld door een verzorger van het Elderly Care Center, omdat zij de enige persoon was die de oude man recentelijk nog had bezocht. Wetzel had even voor achten, terwijl hij op Hulu herhalingen van Seinfeld had zitten kijken en een blik bonen in tomatensaus naar binnen had gelepeld, een hersenbloeding gekregen en was acuut overleden.

Fuck

A

Duck, stuurde Maurice op Vember.

Nog diezelfde avond verzamelden Ralph, de McKinleybroers en de Wachowski’s zich in de bungalow van de Aikmans voor crisisoverleg. Luana bleef bij de kinderen, maar iets na elven belde Ralph of ze toch kon komen. Aangezien de lithium Kaila uren eerder tijdens het kijken naar Anita Ekberg en Sophia Loren in Boccaccio ’70 onder zeil had gebracht en Django zoals gewoonlijk onrustig had liggen woelen, maar niet wakker was geworden toen ze een tijd aan de voet van zijn bed had gestaan, achtte ze het veilig om hen alleen te laten.

De buren wachtten haar met gespannen gezichten op in de woonkamer, die werd gekenmerkt door moderne meubels en glazen vitrinekasten vol oude boekwerken. Al snel begreep Luana waarom ze werd verwacht: Danilo. Danilo nog-wat, uit Guatemala.

‘Lopez,’ verduidelijkte Joyce vanachter haar roseetje. ‘Ik heb nu onthouden hoe-ie heet. Vorige week heb ik ’m nog meegenomen naar de Happy Lemon in Issaquah voor een bubbletea. Dat was heel gezellig.’

‘Uggh, geen wonder dat-ie dood wil,’ kreunde Maurice, die zijn hoofd in zijn nek gooide. Hij zag er pafferig uit in zijn pak en Luana vroeg zich af wie hem in hemelsnaam had ingefluisterd dat het een goed idee was om hier, bij deze gelegenheid, een stropdas te dragen.

‘Je hoeft niet zo bot te doen,’ beet Joyce hem toe. ‘Het is anders heel tragisch wat hem is overkomen.’

‘O ja? Misschien had je je benen voor ’m moeten spreiden, dan had-ie wel verder willen leven.’

Marc priemde een wijsvinger in zijn gezicht. ‘Maurice, ik zweer het, één woord nog tegen mijn vrouw en je kunt je tanden uit je schoot rapen. Geen geintje.’

‘Jongens, jongens, laten we toch onze kalmte bewaren.’ Elizabeth was opgestaan. ‘Laat Ralph Luana op de hoogte brengen, oké?’

‘Als-ie nog uit z’n woorden komt met al die wijn in z’n mik,’ zei Maurice. Hij zag Luana’s blik en legde zijn hand tegen zijn lippen. ‘Oeps, had ik dat niet mogen zeggen? Sorry!’

‘Ralph?’ vroeg ze zacht.

Hij zat op de rugleuning van de witleren bank, sloeg zijn ogen neer maar keek haar toen recht aan. ‘Schat… het spijt me. Waar het om gaat is dat we Danilo Lopez naar het bos moeten brengen en jou willen vragen of je daarbij wil helpen. Vanwege de taal.’

Gray knikte. ‘Ralph zei dat je naast Portugees ook goed Spaans spreekt.’

‘Tomayto, tomahto,’ zuchtte Maurice.

‘Maar wacht even,’ zei Luana. ‘Hij was toch die immigrant die zijn hele familie is kwijtgeraakt bij het oversteken van de grens? Daar wilden we toch niet aan beginnen?’

‘Dat klopt. Maar de zandloper loopt leeg en we hebben geen andere opties meer.’ Ralphs ogen dwaalden weer weg. Hij worstelde duidelijk met het ethische dilemma. Ook met de wijn… en daar moest later maar eens over worden gesproken.

‘En die vrouw uit Canada dan?’

Elizabeth schudde resoluut haar hoofd. ‘Onmogelijk. Die maakte de vorige keer zoveel stampij dat we bijna tegen de lamp liepen. Te gevaarlijk.’

‘En wie was de vijfde ook alweer? Die verslaafde man uit de daklozenopvang, had Laura die niet op het oog?’

‘Eric Shellnutt, uit het St. Martin,’ zei Gray. ‘Daar had Ralph ook bezwaren tegen, maar die doen nu toch niet meer ter zake. We zijn ’m uit het oog verloren.’

Joyce, duidelijk aangeschoten en misschien al dronken, hief haar glas. ‘Je zou ook kunnen zeggen dat Laura het te druk heeft gehad met de pers om haar taak fatsoenlijk uit te voeren. Anders dan sommigen van ons.’

‘O, want jíj bent zo’n engel met je bubbletea,’ snauwde Gray. ‘Heb je je illegaaltje nog wat dieettips kunnen geven? Misschien kan-ie zichzelf doodhongeren.’

‘Ik zeg het alleen maar!’

‘Laura had hem anders wel toegewezen gekregen, Gray,’ viel Marc zijn vrouw bij.

Luana wist waar de Wachowski’s het over hadden: vorige week was uitgelekt dat de onderdirecteur van de King County Juvenile Correction Facility aan twee rechters steekpenningen had betaald voor strengere veroordelingen van jeugddelinquenten, om zo de bezettingsgraad te kunnen verhogen. Laura had hem onmiddellijk op non-actief gesteld, maar had zich moeten verantwoorden tegenover de pers, wat een lelijke smet betekende op haar politieke aspiraties voor ’24.

‘Maar dan moet toch als de wiedeweerga iemand naar het St. Martin om Shellnutt op te sporen?’ zei Luana verbijsterd.

‘Ja, en dat zullen we doen,’ zei Ralph, ‘maar voor hetzelfde geld is hij weg. En we kunnen niet meer wachten. Luana, je weet hoe we eraan toe zijn. Niet alleen Kaila, niet alleen Dorothy. Wij allemaal. Als er niet snel iets gebeurt, gaat het mis.’

Luana keek de groep rond en besefte dat het waar was: ze zag mensen in verval. Fysiek, mentaal en moreel. Ieder van hen.

‘Hoe heeft het zo ver kunnen komen?’ vroeg ze. ‘Zijn we dan zo naïef geweest?’

‘Pech, Luana,’ zei Elizabeth. ‘We hebben pech gehad. Dat is het, meer niet.’

‘Dat meen je toch niet echt?’

‘Wel degelijk. We kunnen op een later moment wel analyseren welke fouten we hebben gemaakt, maar nu is het tijd om te handelen.’

‘Maar zijn er dan geen alternatieven? Gray, je zoekt toch ook verder, mag ik aannemen?’ De oudste McKinleybroer reageerde niet. Hij staarde in het luchtledige voor zich uit. ‘Gray?’

Marc schudde hem voorzichtig aan zijn schouder.

‘W-wat?’

‘Wakker worden, Gray.’

‘Ik bén wakker.’ Hij ging beschaamd overeind zitten en wendde zich tot Luana. ‘Wat vroeg je?’

‘Of je nog naar alternatieven zoekt.’

‘Elke dag. Maar je weet hoe lastig het is om goede euthanasieplegers te vinden. Dat kost tijd en die hebben we niet.’

‘En Elizabeth heeft gelijk,’ viel Marc hem bij. ‘We hebben elke dag meer pech, dus zelfs als we al iemand zouden vinden, wie zegt dat het dan goed zal gaan? Het is een zelfvervullende Murphy’s Law.’

‘Blijven de wannabe-zelfmoordenaars over,’ zei Gray, ‘en daar staat Reddit vol mee. Maar zo iemand hébben we al in de persoon van Danilo. Hij is veilig, simpel, on-ge-re-gi-streerd, moet ik doorgaan? Ethisch fucked-up, ja, maar de situatie is fucked-up!’

Maurice gooide opnieuw zijn hoofd in zijn nek, zodat zijn adamsappel prominent trilde. ‘Yadi yadi yada… Jongens, moeten we Housy McHousewife daar echt van A tot Z inlichten?

‘Pardon?’ viel Luana verbluft uit.

‘Dit gesprek hebben we al gevoerd voordat je er was, dus misschien kun je gewoon even doen wat je wordt gezegd?’

‘Seksist! Ik heb verdomme een gerespecteerde báán! Kan jij hetzelfde zeggen?’

‘Schat, er zijn weken dat ik meer verdien dan jouw jaarinkomen, dus misschien moet je gewoon even je mond houden.’

‘Ben je nou helemaal gek geworden?’ Luana wist dat ze zich niet op de kast moest laten jagen, maar ze had zichzelf niet meer onder controle. Ineens stonden alle buren overeind en begon iedereen tegen elkaar te schreeuwen. Ralph trok Maurice aan zijn stropdas naar zich toe, waardoor diens gezwollen gezicht rood aanliep. Een kut in een pak, dacht Luana onwillekeurig. Dat is hij. Wat voor fraais Maurice Ralph toebeet hoorde ze niet, maar ze zag wel de reactie: haar man die uithaalde en hem tegen zijn lip sloeg. Ralph had nog nooit iemand geslagen. Marc en Gray trokken hen uit elkaar en Maurice keek ongelovig naar het bloed op zijn vingers, maar daarmee was het geschreeuw nog niet voorbij. Dat gebeurde pas toen Harry Aikman, die zich tot dan toe op de vlakte had gehouden, zijn wijnglas tegen de vloer smeet.

‘Hou allemaal op!’ schreeuwde hij. ‘De eerste die nu nog iets zegt dat irrelevant is, SODEMIETERT op uit mijn huis!’

Alsof er een bom was afgegaan keken ze hem aan. Niemand had Harry ooit zo gezien… niemand behalve Elizabeth, natuurlijk. Luana was geschokt om te zien dat zij een onmiskenbaar duivelse glimlach onderdrukte.

‘Zo gaan we het doen,’ vervolgde hij. ‘Gray, jij neemt Laura morgen mee naar het St. Martin en kijkt of we Shellnutt kunnen opsporen. We geven het drie dagen en in de tussentijd gaat Joyce elke dag naar het Evergreen Shelter om Lopez warm te houden. Met jou heeft hij een vertrouwensband. Als we donderdag niets van Shellnutt hebben gehoord, dan nemen we Lopez mee voor een beoordelingsgesprek. Donderdag is het de…’

‘De zeventiende,’ vulde Elizabeth gretig aan.

‘Goed, dat is nog op tijd. Als dan alles in orde blijkt, dan nemen we hem diezelfde dag nog mee naar boven. Is dat helder?’

‘Klinkt als een plan,’ zei Ralph zacht.

Ook de anderen mompelden instemmend, maar Harry keek alleen naar Luana, want zij was nodig voor de taalbarrière. Met tegenzin knikte ze.

Drie dagen. Drie dagen om zich hierop voor te bereiden. Drie dagen om Shellnutt te vinden. Maar was hij een veel betere kandidaat? Nee. Verslaafd, depressief… bipolair.

Kat in het bakkie, had Gray gezegd.

Luana hoopte, nee, bád dat ze een alternatief zouden vinden.

15 NOVEMBER

Maar de volgende dag…

16 NOVEMBER

…en de dagen erna…

18 NOVEMBER

…kwam er geen nieuws. Achteraf kon Luana zich maar bar weinig herinneren van die dagen. De tijd verstreek vloeibaar, ze had er geen erg in gehad. Pas op vrijdag hoefde ze in actie te komen.

Van Eric Shellnutt was niets meer vernomen en een alternatief was niet gevonden. Maar Danilo Lopez had Joyce’ aanbod om zijn levens-einde te arrangeren met beide handen aangegrepen: volgens Joyce was hij oneindig opgelucht geweest en had hij tegen haar gezegd dat als zij een pistool voor hem had, hij dat ter plekke tegen zijn slaap zou zetten om de trekker over te halen.

Dat het vrijdag werd en niet zoals afgesproken donderdag, kwam omdat Marc zou zijn vreemdgegaan met een negentienjarige serveerster van de EZ Hideout in Duvall. Joyce had het al dan niet aanleveren van Lopez een dag lang als chantagemiddel ingezet om haar man de waarheid te ontfutselen.

Danilo Lopez vertelde hun over de legendarische Mayatempels van Tikal, waar zijn voorvaderen ornamenten van jade, keramiek en jongelingen offerden om de voorname doden te vergezellen; over zijn ouders die tijdens de genocide van 1983 waren vermoord op de suikerbietplantages en over zijn twee jongens die hij koelte had proberen toe te blazen in een afgesloten Chevy G20 in de Sonoran Desert, maar die toch van de hitte waren bezweken. Hij zei: ‘Er was niemand voornaams in dat busje om voor te sterven. Alleen een wens om naar dit land te komen en die is nu dood.’

Luana voelde zich bezwaard. Volkomen, integraal bezwaard. Maar Lopez voldeed en ze hadden geen keus.

Want er waren dingen gebeurd. Erge dingen.

De zesjarige Aurora Evangeline zei dat ze bij het rapen van dennenappels ‘lichtjes achterna was gelopen’ en was in de buurt van de Tolt River Bridge in een afwateringsput gevallen. Ze had haar enkel gebroken en het was nog een geluk dat Gray en Laura haar hadden gevonden.

Dorothy McKinley werd kunstmatig in slaap gehouden om haar broze lichaam de kans te geven tegen haar luchtweginfectie te vechten.

Luana had op Kaila’s slaapkamer alle scherpe voorwerpen weggehaald die ze kon vinden: schaar, pennen, wegwerpscheermesjes, fotolijstjes. Daarna alle snoeren en oplaadkabels. Ze was bovendien vastbesloten geweest de zoekgeschiedenis van haar telefoon te bekijken. Daar had ze alle recht toe, want Kaila was háár kind. Het was belangrijk dat te onthouden, wat ze ook pretendeerde nog meer te zijn. Maar ze had er niet eens de gelegenheid toe gekregen. Kaila had haar betrapt en hysterisch geschreeuwd terwijl ze haar door het trapgat naar beneden had gejaagd. Er hadden geen menselijke woorden tussen gezeten, tenminste, niet die Luana had kunnen verstaan.

De Donkerder Dagen waren een doolhof waarin iedereen verdwaald was geraakt. Danilo Lopez was hun weg naar buiten.

Van Lopez’ levensloop hadden ze niets kunnen achterhalen, dus voor hem geen transcendente uitzwaai-ervaring. Gray had de tunnel van sfeerlichten over de South Sunday Trail willen aansteken om hem dan tenminste een gedenkwaardig uitgeleide te bieden, maar kreeg de generator niet aan de praat en dus gaf hij het maar op.

Ze waren al te ver in november. Het was wat het was.

Joyce, Gray, de Aikmans, Ralph en zij begeleidden Lopez naar de rustplaats. ‘Jij kunt ook in plaats ván Ralph gaan,’ had Elizabeth geopperd, maar Luana had Ralphs pols beetgegrepen en gezegd, no way. Ze vertrouwde hem voor geen cent, maar ze had iemand nodig om haar fysiek te ondersteunen, anders zou ze de weg terug waarschijnlijk niet eens redden.

Het is mis, spookte het almaar door haar hoofd, onder de stille bedrukking van het woud. Het is mis, het is helemaal mis…

Maar ze kon er haar vinger niet op krijgen wát er precies mis was. Zelfs toen Joyce op de open plek het pistool uit haar tasje haalde, de veiligheidspal eraf klipte en de haan spande, ging het haar niet dagen.

Joyce gaf het wapen aan Danilo. Luana vroeg zich af of dit hetzelfde pistool was waarmee Harper vorige week op de alpaca had geschoten en voelde haar hoofdhuid prikken, alsof duizend kleine elektrische stroompjes er gelijktijdig op werden geactiveerd.

Dadelijk klinkt het schot. En dan is er het silhouet dat neergaat.

Luana kreeg geen lucht meer. Ralph greep haar vast, ze hyperventileerde.

Ga achter het stuur zitten, hoorde ze een stem in het Portugees zeggen, zodat je kan wegrijden als het misgaat.

‘Luana, gaat het wel?’

Maar zij zag alleen het ja-knikkertje op het dashboard: de plastic Jezus in het voetbalshirtje van de Canarinhos.

‘Danilo…’ stamelde ze moeizaam, ‘tem certeza disto?’ En omdat ze besefte dat ze Portugees had gesproken en Danilo haar niet-begrijpend aankeek, herhaalde ze het in het Spaans: ‘¿Estás muy seguro?’

Ja, zei hij. Hij wist het zeker.

Minutenlang stond hij met het pistool tegen zijn slaap gedrukt. Hij gromde. Hij huilde. Hij schreeuwde.

Uiteindelijk liet hij het wapen op de bosgrond vallen.

Gray vloekte binnensmonds. ‘Doe jij het anders voor ’m, Joyce.’

‘Ik ga die man niet neerschieten!’ balkte Joyce.

‘Ja weet ik veel, iemand moet ’m toch helpen!’

Dat deed Luana: ze hield hem vast. Ze troostte hem. Ze praatten lang en uitvoerig en toen ze zich ten slotte in het Engels tot Ralph en de anderen wendde, zei ze: ‘Hij wil niet.’

‘Mothafucka!’ siste Gray achter zijn hand.

Luana dacht aan Kaila. Ze wilde niet dat Lopez zou sterven. Ze wilde alleen dat hun lijdensweg voorbij zou zijn. Ze was mentaal en moreel volkomen uitgeput en haar woorden moesten van ver komen, maar toch vond ze de kracht om te zeggen: ‘We helpen deze man niet met een kogel. We helpen hem met een ticket terug naar zijn geboorteland en een financiële buffer om opnieuw te beginnen.’

En zo leidden de buren van Bird Street Danilo Lopez weer terug het licht in. Tegen de tijd dat ze de poort in de muur van het McKinleylandgoed hadden bereikt, dankte hij hen duizendmaal voor wat ze voor hem hadden betekend. Luana, krom van de pijn, keek somber de groep rond en bood aan de buffer uit haar eigen spaargeld te betalen, maar toen Graham Sr. hoorde wat er was gebeurd, wilde hij daar niets van weten en zegde toe het op zich te nemen.

De volgende dag zat Lopez op een Delta-vlucht via LAX naar Guatemala City. Hij zou nooit weten waaraan hij op het nippertje was ontsnapt.

19 NOVEMBER

Toen Luana op zaterdag weer aan het pistool dacht, besefte ze wat er mis was geweest.

Geen van hen had erbij stilgestaan dat ze een humanere, minder gewelddadige manier voorhanden hadden gehad om Lopez te helpen euthanaseren dan de Ruger uit de kluis van de Wachowski’s. Ze hadden de barbituraten. Waarom had niemand daaraan gedacht?

Natuurlijk. Joyce plantte het zaadje van het pistool tegen zijn slaap, vanwege Danilo’s eigen opmerking. Maar dat was puur een spreekwijze geweest. Iets wat je zegt als je het hebt over jezelf van kant maken. Niemand greep in toen het idee postvatte.

Lieve god, dacht ze. We zijn er echt niet meer bij.

24 NOVEMBER

Al in oktober had Luana Thanksgiving helemaal uitgepland. Omdat het dit jaar vroeg en dus voor het einde van de Donkerder Dagen viel, had ze alle inkopen in de laatste week van oktober al gedaan. Ze had erop geanticipeerd dat Ralph en zij zich te belabberd zouden voelen om te kokkerellen en dus had ze de vulling voor de kalkoen en de cranberrysaus alvast gemaakt. De maaltijd hoefde alleen nog maar ontdooid en in de oven gezet te worden. Zoals afgesproken zouden ze allemaal extra goed op elkaar letten en extra lief voor elkaar zijn. Ralph zou het vuur aansteken en daarna zouden ze spelletjes doen. Een film kijken die Kaila mocht kiezen, en een stukje van de Macy’s Parade omdat Django dat leuk vond. Als de kalkoen eenmaal was aangesneden mochten de kinderen het wensbotje breken. En omdat al hun wensen toch al uitkwamen, zouden beiden wensen dat het gezin de laatste Donkerder Dagen goed zou doorstaan.

Maar dat gebeurde allemaal niet.

Er was geen kalkoen, geen Macy’s Parade. Niemand lette op elkaar en niemand was dankbaar of lief voor elkaar, deze Thanksgiving. De realiteit was dat ze allemaal geïsoleerd zaten in hun eigen novemberbubbel.

Er was weer burenoverleg geweest. Of misschien was dat gisteren. Of morgen. Wat maakte het ook uit? Ze waren te laat, dat was de simpele waarheid. Hun mogelijkheden waren uitgeput, ze hadden niemand meer op het oog, dus nu waren ze te laat.

Wie zal er als eerst sterven? Dorothy McKinley? Dat zou het eerlijkst zijn. Zij heeft een lang, gelukkig leven gehad.

Maar daarom zou zij het juist niet worden. Dorothy zou de gelúkkige keuze zijn… en hun geluk was op.

Dus zeg het maar, wie zal het worden? Ralph? Django, misschien?

Opeens kreeg Luana een idee. Als het erop aankwam, zouden ze dan niet kunnen stemmen? Zo werkte een democratie. Als je vliegtuig crashte in de bergen en redding bleef uit, dan moest je uiteindelijk wel aan elkaar beginnen om te overleven, toch?

En de McKinleys waren er dit jaar nog gemakkelijk vanaf gekomen.

Mocht het uitmonden in een burengericht, dan was het van het grootste belang dat Kaila er geen gehoor van zou krijgen. Luana kon haar in bescherming nemen met het argument dat ze minderjarig was en nog geen onderdeel van het pact, maar ze wist dat als de buren eenmaal bloed roken, ze als haaien om haar heen zouden blijven cirkelen. Eén sneetje, één wondje dat zou gaan bloeden en het zou op een slachting uitdraaien.

Kaila mocht niets tegen de buren zeggen dat hun het idee zou kunnen geven dat ze in aanmerking kwam. Ze was jong en onbezonnen en niet in staat de consequenties van haar acties te overzien. Luana had het onderwerp van haar doodswens niet meer durven aansnijden sinds het weekend van de confrontatie en het was moeilijk te bepalen of Kaila het achter zich had gelaten. Maar ze wilde het zekere voor het onzekere nemen en daarom bleef ze haar constant lithium geven en erop toezien dat ze die doorslikte. Zoveel, dat ze soms de tel kwijtraakte. ’s Middags kon ze zich vaak niet meer herinneren of ze Kaila ’s ochtends een pil had gegeven. Dan gaf ze haar er voor de zekerheid nog maar een. Soms herinnerde ze het zich wel en gaf ze haar er desondanks nog een. Soms twee.

Die Thanksgivingmiddag sloop Luana naar zolder en trof Kaila slapend aan op bed. Ze zag er ziek uit. Ze was sterk vermagerd en sliep tegenwoordig bijna constant.

Kijkend naar haar dochter stroomde Luana’s hart vol intens pijnlijke liefde. Er schoot haar een oud Braziliaans slaapliedje te binnen, dat haar oma vroeger voor haar had gezongen op hun sítio buiten São Paulo. Het heette Acalanto – Wiegenlied. Zachtjes begon Luana het te zingen: ‘É tão tarde, a manhã já vem. Todos dormem, a noite também.’

Het is al laat, de ochtend breekt al aan. Iedereen slaapt nog, zelfs de maan.

Had ze maar iets anders gewenst, al die jaren geleden. Dan hadden ze nu niet in deze ellende gezeten.

Dan had Kaila nu niet al die pijn gehad.

‘Só eu velo por vôce meu bem. Dorme anjo, o boi pega neném.’

Lief, ik waak en laat je niet verdwalen. Slaap nu engel, dan komt de stier je halen.

Een traan viel van haar wang op Kaila’s voorhoofd.

Zou het niet een daad van ultieme moederliefde zijn, om haar meisje te gunnen wat ze wilde?

Maar niet in het bos, waar Kaila haar ziel zou verdoemen, en niet door haar eigen hand. Zíj zou het moeten doen. Een laatste gebaar van liefde om haar kind te bevrijden. Snel en pijnloos. Ralphs hamer uit de garage zou het juiste gereedschap zijn. Eén klap, net boven de neus – haar traan had de plek gemarkeerd – zodat de botsplinters snel in haar hersenen werden gedreven.

‘Boi boi boi, boi da cara preta. Pega esta menina que tem medo de careta.’

Stier, stier, stier; jij zwartkoppig beest. Neem dit meisje mee, dat alle monsters vreest.

Haar zicht werd wazig en het duizelde haar voor een ogenblik, tot ze weer kon focussen. Nee. De allesverterende pijn bij het vooruitzicht haar kindje te moeten loslaten, ze zou het niet aankunnen. Dan zou ze ook Django moeten doden, en Ralph, en daarna zichzelf.

Luana zwoer dat ze haar gezin tot het uiterste zou beschermen. Samen zouden ze erdoorheen komen. Nog even volhouden.

Ze wilde al weggaan, maar zag op het laatste moment dat Kaila iets in haar vuist verborgen hield. Hoe was het mogelijk dat ze die in haar slaap zo krampachtig kon ballen?

Ze boog zich over haar heen en begon aan haar vingers te peuteren. Luana stuitte onmiddellijk op weerstand.

Wat was het toch?

Kaila kermde, maar haar medicijnen hielden haar in haar slaap gevangen.

Eindelijk wist Luana het los te trekken. Het was een steen! En een gemene ook. Een stuk vulkaanglas, nota bene. Misschien afkomstig uit de souvenirshop van het Mount Saint Helens National Monument – dat was alweer een paar jaar geleden. Een scherpe, gekartelde rand. Daarmee zou Kaila zich lelijk kunnen snijden.

Zie je nou wel: je kon haar niet vertrouwen.

Luana stak de steen in haar achterzak en sloop weg bij haar dochters bed.

DJANGO

Pulled Pork. Drie pogingen. Great Balls of Fire.

25 NOVEMBER

Pulled Pork maakte hem wakker. Pulled Pork leefde wanneer de meeste mensen sliepen en alleen kruipende dingen onder de grond wakker waren. Hop, hop, Django. Het is van het grootste belang dat je goed luistert.

Hij kwam met een kreun overeind. ‘Wat?’

Maar hij hoorde het al. Geschreeuw van zolder. Zombie Kaila. Andere Mama. En Papocalyps. Met een zucht liet hij zich terug op het kussen vallen.

Overdag was Pulled Pork een verzameling botten, bij elkaar gehouden door pezen en repen vuile pels. Nu zat hen op zijn dekbed en leek hen nog het meest op het gevilde konijn dat Django afgelopen zomer in de vitrine van een Italiaanse slagerij had zien liggen: bloederig en oorloos. Alleen sponnen bij Pulled Pork steeds vlezige draden over de gaten in hun flank, in een constante strijd tegen de rot. Sinds het alpaca-incident had Django huisarrest (lame), maar de laatste keer dat hij dat had verbroken was hij ’s nachts voor de tweede keer de Amerikaanse haas bij de stal van de Wachowski’s gaan opgraven: een lijdensweg voor zijn handen, maar het was gelukt. Hen had ditmaal in veel verdere staat van ontbinding verkeerd – hen, daarover was Pulled Pork stellig geweest.

‘Ben je eigenlijk een hij of een zij?’ had Django gevraagd, toen hij het kadaver in zijn kamertje uit de halfvergane SpongeBobdoek had gewikkeld.

Ik ben een hen, had Pulled Pork laatdunkend gezegd. Veel hazen zijn non-binair, daar wordt ons zelden naar gevraagd. En je hoeft er nog niet zo raar om te kijken.

Django wist wat non-binair betekende: dat je geen jongen was, maar ook geen meisje. ‘Daar kijk ik niet raar om. Ik had alleen niet verwacht dat je zou terugpraten.’

Wel, het zou onbeleefd zijn om dat niet te doen.

Sindsdien maakte de haas hem bijna elke nacht wakker. Het was vermoeiend.

‘Wat is er aan de hand?’ fluisterde Django nu.

De tijd dringt. Als de Raad van Ouderlingen er niet snel in slaagt warm vlees te brengen, dan zal Hij die Jaagt op Dode Dingen zich roeren.

‘Dehhh… wie?’

Het is me niet toegestaan dat aan je te onthullen, zei Pulled Pork. Maar er heerst grote onrust onder ons.

‘Onder Dode Dingen?’

Hen haalde de overblijfselen van hun neus op, boven de prominent uitstekende voortanden. We zijn met veel, onderschat ons niet. Zoals we het bij ons zeggen, down in Louisiana: we’re the toughest sons of bitches that ever shat out of a meat ass.

Het was vreemd om de normaal zo eloquent sprekende dode haas Jerry Lee Lewis te horen parafraseren, compleet met stroperig zuidelijk accent. Django kwam overeind. ‘Ik zit ook met een probleem. Mijn ouders en mijn zus zijn allemaal gek geworden. Niet zomaar, maar echt gék-gek. En het huis is net Auschwitz.’

Meer gegil door de muren, onmiskenbaar afkomstig van echte Kaila. Niet Zombie Kaila – die was aldoor verdoofd en leek je niet eens te zien als je voor haar neus stond. Echte Kaila ging door het lint. Een doffe bonk. Iets dat splinterde. Pulled Pork keek bedachtzaam op en richtte zich daarna tot hem.

Hij die Jaagt op Dode Dingen heeft zijn oog laten vallen op het Zustermens.

‘Duh. Altijd al geweten dat ze zo ongeveer dood was.’

Dit is niet iets om grappig over te doen, Django. Ze is speciaal in Zijn ogen. Ze verkeert in groot gevaar. Jullie allemaal.

‘Maar wat kan ik doen? Niemand luistert nog naar me.’

Breng hen tot rede. Er is haast geboden.

‘Mijn zus is een zíj.’

Ik bedoel hen allemáál, domme gans!

Django zuchtte. ‘En wat als ik dat nou eens niet doe?’

De oogkassen van de haas werden glazig. Dan voorzie ik Donkerder Dagen die nooit meer eindigen. Wij zullen gedwongen worden uit onze holen te komen, de Jibblymowers en de Dode Dingen en al het andere dat kruipt; opgejaagd door Hij die Altijd Honger Heeft. We zullen ons niet meer laten tegenhouden door het hek. We zullen jullie huizen binnendringen en warm vlees uit jullie eigen gelederen halen. De Tijd van de Rot zal –

‘Ja, ja ja,’ mompelde Django. Pulled Pork keek verstoord op. ‘Ik ben moe. Laat me met rust, wil je?’

Hij draaide zich op zijn zij en trok het dekbed over zijn schouder, waardoor Pulled Pork met een natte kwak van het bed viel.

Daarna liet hen niet meer van zich horen.

De volgende ochtend werd hij wakker met de doodeenvoudige oplossing voor alle problemen: ze moesten verhuizen. Natuurlijk! Waarom had hij daar niet eerder aan gedacht? Het zou een einde maken aan alle narigheid. De pest met Pulled Pork en hun profetie: als Dode Dingen uit hun holen kwamen om jou naar beneden te trekken, dan maakte je dat je wegkwam.

De eerste aan wie Django het idee wilde voorleggen was mama. Maar zodra hij de keuken binnenkwam zag hij dat hij kansloos was: Andere Mama zwaaide de scepter. Dat hij toch doorzette, was zijn eigen doodsvonnis.

Andere Mama en Kaila waren nog altijd aan het ruziën. ‘Je snapt het niet!’ gilde Kaila in tranen. ‘Ik móét het hebben, ik kan niet uitleggen waarom!’

‘Wat jíj moet is ophouden met die onzin!’ gilde Andere Mama terug.

‘Zeg me dan in elk geval waar het is!’

‘Nee! Dat doe ik niet! Niet totdat je de regels respecteert!’

‘Geef terug!’

‘Hallo,’ probeerde Django in te breken.

‘Gedraag je verdomme een beetje!’

‘Geef terug! Geef terug! Geef terug!’

Django had wel vaker ruzies tussen hen meegemaakt, maar nooit zo heftig. Kaila was haar zelfbeheersing kwijt. Het maakte Django een beetje bang, maar toch waagde hij het Andere Mama aan haar mouw te trekken. ‘Mag ik misschien échte mama even spreken?’

‘Django, wat doe jíj hier?’ vroeg ze, alsof ze hem nu pas voor het eerst zag. Misschien was dat ook zo. Misschien bestond Andere Mama in een dimensie waarin hij niet voorkwam. Haar ogen waren geen knopen zoals in die film, maar ze waren donker en zweefden duidelijk in een andere dimensie.

Django wilde iets zeggen, maar in de halve tel dat hij haar aandacht had afgeleid, was Kaila naar het messenblok gerend. Andere Mama rende haar achterna, maar was te laat. Kaila had het vleesmes uit het blok getrokken en tegen de zijkant van haar hals gezet. ‘Ik doe het!’ gilde ze. ‘Ik zweer het. Eén stap dichterbij en ik doe het. Geef het terug!’

‘Kaila,’ zei Andere Mama, handen geheven. ‘Leg dat mes neer. We kunnen erover praten.’

‘Geef me mijn fucking steen terug!’

Django keek nerveus naar het glanzende staal. ‘Mam, misschien moet je…’

‘Rálph! Kom nu onmiddellijk hier! Kaila, laat dat mes los!’

‘Hallo?’ Django ging op zijn tenen staan en zwaaide voor Andere Mama’s gezicht. ‘Aarde aan Ms. Luana Perreira da Silva?’

‘Django, maak godverdomme dat je wegkomt. Ralph! Nú!’

Plots raakte ook hij zijn zelfbeheersing kwijt en hij schreeuwde: ‘Zien jullie dan niet dat het overduidelijk is dat we moeten verhuizen?’

KLETS.

Haar hand was uitgeschoten en Django zag haar woedende uitdrukking voor hij de pijn op zijn wang voelde. Het was of die van binnenuit naar buiten brandde. Tranen sprongen in zijn ogen.

Ze had hem geslagen. Mama had hem nog nooit geslagen.

Papa stormde de keuken in, nam in één oogopslag alles in ogenschouw en stormde op Kaila af. Django deinsde wankele stappen achteruit. De tranen stroomden nu over zijn wangen, maar hij bleef toekijken, want als Kaila zich weer ging snijden wilde hij het zien. Dat deed ze niet. Ze liet zich overmeesteren, het mes kletterde uit haar hand en ze begon wild om zich heen te slaan. Papa (of was het Papocalyps?) en Andere Mama moesten tot het uiterste gaan om haar in bedwang te houden.

Iedereen schreeuwde nu, ook Django: ‘Ik haat jullie! Ik haat jullie allemaal!’ maar er was niemand die hem hoorde. Voor hij de keuken uit rende keek hij nog één keer om. Hij wou dat hij dat niet had gedaan, want hij zag dat Andere Mama Kaila’s neus had dichtgeknepen en dat papa met geweld een pil tussen haar lippen dreef en een hand over haar mond drukte.

Papocalyps dus.

26 NOVEMBER

Op zaterdagavond ondernam hij zijn tweede poging om te praten, ditmaal met papa. Het ging niet veel beter.

Hij trof hem aan in de garage, waar hij als een schim op de stenen vloer zat. De eerste schok kwam toen Django zag dat papa het laken van de omlijste spiegel uit de hal had getrokken en er met zijn rug tegenaan zat. De tweede toen hij besefte dat hij naakt was. Django had zijn vader vaak genoeg naakt gezien, maar in deze setting had het iets griezeligs. Een halflege drankfles stond tussen zijn gespreide benen. Hij had de hamer vast die hij in de rechtbank gebruikte en sloeg de kop met een doffe wak in de palm van zijn hand.

‘Papa?’

Nog een schok: toen hij opkeek zag Django in het schijnsel van het licht uit de keuken dat hij huilde. Door tranen heen werd hij aangestaard met een wezenloze uitdrukking die geen enkele blijk gaf van herkenning.

Zéker Papocalyps.

Met kurkdroge lippen kwam Django dichterbij, een hand boven en half voor zijn ogen om zich te behoeden voor het kijken in de spiegel. ‘Waarom heb je het laken ervanaf getrokken? Dat is gevaarlijk!’

Wak. Wak. Wak.

‘Het maakt niets meer uit,’ zei Papocalyps met een stem die even dood was als Pulled Pork. ‘Niets maakt nog uit. Snap je dat dan niet?’

Wak!

‘Ik wilde eigenlijk even met je praten, papa.’

De schim op de vloer pakte de fles bij de hals en zwaaide die naar zich toe. Django hoorde de drank klotsen en zag druppels op papa’s harige dijen spatten. Toen hoorde hij hem drinken. Hij kon het niet zien achter het verband van zijn hand en was er dankbaar voor.

‘Aaarrrggh,’ hijgde de schim. Hij zette de fles terug.

Django verzamelde al zijn moed. ‘Wat zou je ervan vinden als we –’

‘Ik heb je nooit gewild. Jou en Kaila. Jullie waren mama’s wens. En door jullie kunnen we hier nooit meer weg. Weet je wat ik daarvan denk?’

Django kon niets uitbrengen. Ineens haalde Papocalyps uit met de hamer en sloeg met een schreeuw de fles kapot. Django deinsde terug toen de glassplinters hem om de voeten vlogen.

De schim op de vloer begon te lachen.

Zonder iets te zeggen verliet Django de garage.

Poging drie volgde onmiddellijk daarop: Django sloop naar zolder. Weglopen met Kaila was de enige optie die hem nog restte. Kaila zou wel weten waarnaartoe. Zij zou voor hem zorgen.

Maar bijna meteen zag hij dat het ook hier moeilijk zou worden: dit was Zombie Kaila. Dat kon je zien aan haar ogen, die halfdicht waren, en haar mond, die halfopen was, en haar gezicht, dat leek op een ingezakte pudding. En er was nog iets: ze lag vastgebonden. Haar armen lagen gespreid in een V boven haar hoofd en waren met henneptouw aan weerszijden vastgemaakt aan de poten van het bed. Er zaten bloederig ingesneden striemen om haar polsen.

‘Djannngo… bennnjij dat?’

Haar stem klonk sloom en dik en op de een of andere manier druipend. Het bezorgde hem jeuk over zijn hele lichaam. Django kon haar benen onder de deken niet zien, maar uit hoe stil ze lag leidde hij af dat er ook touw om haar enkels moest zitten. Behoedzaam kwam hij dichterbij.

‘Waarom lig je zo?’

‘Mammmen pap hebbenda gedaannn. Het zijn mmmonsters. Snel. Helme los te komen.’

Hij probeerde aan de knopen te pulken, maar onmiddellijk schoten pijnscheuten door zijn vingers. ‘Dat kan ik niet, Kaila.’

‘Ga naar bennnedennn. Pak de schaar uide keukennnla. Offen scherp mmmes. Dan sss…nijden we het samen door.’

Django keek haar ongemakkelijk aan. ‘Als ik je losmaak, wil je dan met me weglopen?’

‘Nnnee,’ zei Zombie Kaila. ‘Heeff geen zinnn. Het zzzit inons bloed.’ ‘Wat ga je dan doen als je los bent?’

‘Dan ga ik naarret… dak en spring ik naar bennneden. Daddez de enige manier om hier weg te komen.’

‘Maar ik wil helemaal niet dat je dat doet,’ zei Django.

‘Wil je mmmeme mmmee anders? We kunnen samen gaan. Dazou… beter zijn voor je. Ik wilje wel gooien assje nie durfft.’

‘Dat wil ik niet!’

‘Of weeje wat?’ Er leek vuur in haar ogen te ontbranden en de woorden kwamen nu sneller. ‘Ik doe het meddet mes. Dan majje zien hoe ik me snij. Ik heb je wel naar m’n buik zien kijken. Ik zallen heel diep gat snijjen eddan kruipen we er samen in en gaan we daar wonen.’

‘Hou op, Kaila.’ Tranen stroomden nu over zijn wangen. ‘Je bent jezelf niet. De Donkerder Dagen laten je al die dingen zeggen.’

Een holle grijns verscheen op Zombie Kaila’s gezicht. ‘Ik bennog nnnooit zo mezelf geweessht.’

28 NOVEMBER

In de twee dagen daarna dreven Django’s onstuimige gedachten alleen nog maar af naar muziek. Niet naar jazz, want jazz was vrijheid, had meneer Hendrickx gezegd. Django dacht aan boogiewoogie. Eerder had hij gedacht dat boogiewoogie fun was, maar dat was het niet. Boogiewoogie was agressie.

Django vóélde agressie. Hij voelde het door zijn bloed pompen in hete, felrode pulsen. Zelfs in zijn droom die late maandagavond voelde hij het, wachtend op het juiste moment om tot uitbarsting te komen.

In zijn droom speelden The Killer en hij op een dansfeest in nazi-Duitsland. Twee glanzende Steinways vol vette vingerafdrukken stonden tegenover elkaar op het podium voor een rode hakenkruizenbanner die aankondigde: Django & Jerry Lee Lewis at the ‘Swing Heil’ Nazi Hop! Django zat zo dicht bij The Killer dat hij zijn Brylcreem kon ruiken. Hij ging tekeer als een wildeman en Django – tong uit de mond, armen gespreid – ging tot het uiterste om de drijvende linkerhandprogressie bij te houden: die gevaarlijke, agressieve boogiebeat die steeds de septiem vermeed maar de vijfde en zesde herhaalde en het dansende publiek opzweepte tot gekte. Ze speelden Whole Lot of Shakin’ Going On, ze speelden Wild One en I’m On Fire en in de zaal zwierden uitzinnige, geüniformeerde Duitse soldaten dode Jodenmeisjes in het rond, dode Jodenmeisjes met lege oogkassen en modderig haar en bloed op hun jurken, die als vogelverschrikkers tegen elkaar aan klapten.

Ineens, zoals dat in droomlogica gaat, stonden ze in de coulissen tussen de artiesten die die avond optraden: Buddy Holly and the Crickets, de Chantels… zelfs Chuck Berry met zijn zwarte potloodsnorretje en witte Gibson. Ze waren allemaal aan het wegrotten.

Speel ik het zo goed? hijgde Django.

Jerry Lee knielde voor hem neer en op de een of andere manier had hij het gezicht van meneer Hendrickx. Jij speelt het precies zoals het moet, Django. Ik voel je razernij. Wat heb ik ook alweer gezegd? Als ze niet luisteren, moet je een statement maken.

Razernij, dat was het. Django voelde het als elektriciteit uit zijn poriën knetteren. Het tintelde in zijn vingertoppen.

Daar had je die bekende diskjockey Alan Freed in zijn geruite jasje en rode strik, maar zijn hoofd was dat van Joseph Goebbels. Het schimmelde. Freed wilde dat Chuck Berry de show zou afsluiten, want Chuck had zes nummer 1-hits en Jerry Lee maar één. Jerry was woest, want híj had nú de nummer 1-hit en híj verdiende het als laatste op te treden. Django likte over zijn lippen, balde zijn vuisten en in de echte wereld, in zijn bed in zijn slaapkamertje, deed hij precies hetzelfde: hij balde zijn vuisten, dwars door zijn artrose heen.

Een statement, prevelde hij in de coulissen van zijn droom en in zijn bed kwam het als een fluistering over zijn lippen: ‘Een statement…’

Jerry Lee kwam naar hem toe, met in zijn handen een Coca-Cola-flesje met een kleurloze vloeistof. Ik ga die cat van het podium blazen, zei hij. Zijn gezicht was niet langer dat van meneer Hendrickx, maar dat van Django zelf.

Meinen Dammen und Herren, schreeuwde Goebbels, zijn gezicht uitgelopen als een smeltende kaars, helemaal uit Ferriday, Louisiana en hier om de sterren van de hemel te spelen: Django Lee Lewis!’

Django werd het podium opgeduwd en een publiek van ontbindende soldaten schreeuwde: Django Heil! Django Heil! Django Heil, terwijl ze steeds de Hitlergroet brachten. Django zette het colaflesje op de vleugel en dacht aan hoe Pulled Pork eerder The Killer had geparafraseerd. Zelf kende hij een betere quote, en hij brulde hem naar het publiek: If I’m going to Hell, I’m going there playing the piano!

Daarna liet hij de denderende riff van de linkerhand door de zaal rollen. Een blonde krul, losgeraakt uit Jerry’s pompadour, danste verhit voor Django’s voorhoofd en hij zong: You shake my nerves and you rattle my buh-rain…

Hij ramde de intro eruit en de zaal ging los. Django speelde zoals hij nog nooit had gespeeld. Hij speelde met geweld. Een storm rolde uit het diepst van zijn razernij van het klavier en dreef het publiek tot waanzin. De deuren achter in de zaal vlogen open en officieren van de Sicherheitspolizei drongen binnen om de dansende doden tevergeefs tot de orde te roepen. Toen dat niet lukte begonnen ze hun Mauergeweren op hen leeg te schieten. Overal gingen ze neer, maar niet Django. De kogels konden hem niet raken. Zijn muziek maakte hem onschendbaar. Boogiewoogie was zijn forcefield.

Django werkte toe naar de climax, maar net voor die kwam werd hij bij zijn lurven gegrepen. Ze hadden het podium bestormd. Nu trokken ze hem weg bij de piano.

Nee! Laat me los! Ik moet mijn statement maken!

Maar ze waren met te veel en zijn verzet richtte niets uit.

Django, hoorde hij en hij schreeuwde: Nee-nee-nee-nee! en hij hoorde weer: Django! Word wakker! en hij…

…schoot overeind, elke zenuw tot het uiterste geprikkeld, elke spier op spanning. Hij besefte dat de stem echt was: het was Pulled Pork, die op zijn dekbed zat en een belerend voorpootje opstak. Het is mij ter ore gekomen dat je nog flagrant weinig hebt gedaan met mijn opdracht. Heb ik soms Spaans gesproken?

‘Fuck… jou!’ brulde Django. ‘Jij fucking… fucking… fucking… klote-fuck!’

Zeg, we kunnen er toch over praten… piepte de dode haas, maar Django sprong uit bed, waardoor hen door de lucht werd gelanceerd. Hij schreeuwde door de pijn heen terwijl hij zijn handen uit het verband Hulk’te. Zodra ze vrij waren, griste hij het kadaver bij de achterpoten van de vloer en sloeg het met alle kracht die hij in zich had tegen de muur. Botsplinters vlogen in het rond, maar in Django’s beleving spette zoetruikend, giftig bloed tegen zijn borst en wangen en kronkelden de maden over de grond. Met een grimas verpletterde hij ze onder zijn blote voetzolen en trok indianenstrepen van het bloed op zijn gezicht.

‘Ik ben het… helemaal… zat!’ brulde hij tegen zijn lege kamertje. Met een karatetrap knalde hij de deur open en Django vloog in blinde razernij (en alleen in zijn onderbroek) de trap af.

Zijn geschreeuw schalde over de verduisterde benedenverdieping terwijl hij stoelen omver trapte en in het voorbijgaan met een ruk het laken van de wandspiegel trok. Het had niet veel gescheeld of hij had de hele spiegel over zich heen gekregen. Hij bleef niet staan om de doden te zien die hem vanuit het glas aangaapten. In plaats daarvan rende hij door naar de garage, waar hij eerst de koplampen van de Forester insloeg met zijn vaders rechtbankhamer en daarna de jerrycan met benzine voor de grasmaaier en een pak lucifers van de plank griste.

In de achterkamer rukte hij het laken van de Steinway en nu zag Django de doden wel: de geesten van de Snoqualmie Woods, de Jibblymowers: vervormde, magere gedaantes die in het spiegelende zwart-houten oppervlak hun graaiende handen naar hem uitstaken.

‘Fuck jullie ook!’ schreeuwde Django en hij gutste een sloot benzine onder de klep van de vleugel. ‘Fuck jullie allemaal!’

Hij streek een lucifer af, keek hoe het vlammetje groeide en smeet hem in de vleugel. Er klonk een droge WHAP! die alle zuurstof uit de kamer sloeg. Het inferno was onmiddellijk. Django voelde zijn wenkbrauwen verschroeien en zijn ogen opdrogen en even had hij de illusie dat hij zelf vlamvatte. Toen sprong hij in de wolk van hitte, trapte het krukje weg en ramde de pianosolo van Great Balls of Fire eruit. Zijn handen leken wel de kromgetrokken klauwen van meneer Hendrickx, maar pijn voelde hij niet en nooit had hij zo virtuoos gespeeld als op dat moment.

Dit was het slotstuk. Dit was zijn statement. De vlammen lichtten roodgloeiend op, flakkerden tegen Django’s gladde bruine huid en weerkaatsten in zijn ogen, waar ze talloze graaiende handen verteerden.

Django speelde de sterren van de hemel, maar had het gevoel al in de hel te zijn beland.

RALPH

Paniek. Een geschenk uit de hemel. Levi.

28 NOVEMBER

Ralphs slaap werd geplaagd door geschreeuw (Django?) en lawaai (de piano?), maar pas toen het rookalarm afging was hij opeens klaarwakker.

‘Ralph?’

Luana, een vormloze hoop dekens.

Rook.

Ja, hij kon het ruiken. Hij gooide de dekens van zich af en wankelde naar de deur, maar nog voor hij die had bereikt zag hij het nu ook: rook sliertte onder de kier door. Onmiddellijk ging hij over op een puur reactionair handelen.

Al op de overloop sloeg hij zijn arm voor zijn neus, omdat de rook zijn adem belemmerde. Hij denderde de trap af en o jezus, beneden was het o-zoveel erger. Het bulkte gitzwart onder het plafond. In een impuls rukte Ralph een sjaal van de kapstok en drukte hem tegen zijn neus en mond.

De piano. Django speelde op de piano. Maar kon je dit nog spelen noemen? Zijn muziek gilde een dissonant samenspel met het loeiende alarm en het aanzwellende bulderen van het vuur. Het klonk kwaadaardig en woest en dodelijk beangstigend, maar het swingde niettemin op Django’s kenmerkende boogiebeat.

‘Django!’

Door de woonkamer naar de achterkamer: de monding van de hel. De vleugel stond in lichterlaaie. De gloed van de hitte was verschrikkelijk, Ralphs huid leek wel te dun om het te weerstaan. Vlammen laaiden op tot het plafond. Ook de gordijnen stonden in brand en het vuur dreigde over te slaan op de houten schotten voor de ramen. En voor dat alles stond zijn zoon met gespreide armen op de toetsen te rammen.

Hij leek wel bezeten.

Nee, hij lijkt wel de duivel.

Ralph schoot toe en greep de jongen onder zijn oksels. Zijn eerste impuls was om hem meteen weer los te laten, het leek wel alsof hij zich aan zijn huid had gebrand. Toen rukte hij hem van de piano weg. Op hetzelfde moment hoorde hij een zwiepend ZOIIINK! En nog eens. Het duurde even voordat Ralph besefte dat er binnen in de vleugel snaren knapten.

Ralph sleurde Django de achterkamer uit en de woonkamer door. De jongen begon als een dolle te schreeuwen en te trappelen. Ralph wilde hem iets toeroepen, maar had de sjaal laten vallen en kreeg zoveel hete rook binnen dat hij het uitproestte. Ze struikelden de keuken binnen en rolden over de vloer.

‘Pap?’ Django’s stem, hees en fluitend. Hij keek verdwaasd naar hem op, alsof hij wakker werd uit een droom.

‘Django… o jezus, jongen, wat heb je gedaan?’

‘Ralph!’ Het licht flitste aan, diffuus door de rook. Luana stond in haar nachtpon in de deuropening. Ze had het brandblusapparaat uit de gangkast bij zich. ‘O god Ralph, is hij in orde?’

Ralph wierp een blik op zijn zoon, die hevig rochelde. Zwarte gal droop over zijn kin en tranen uit zijn bloeddoorlopen ogen trokken strepen door het roet op zijn gezicht. Net als zijn borst, buik en armen gloeide het vuurrood, alsof hij in de felle zon in slaap was gevallen. Hij hield zijn kromgetrokken handen gekruist voor zijn borst en rilde van de shock, maar Ralph bespeurde geen brandwonden.

‘Hij is oké,’ hijgde hij, ‘maar de achterkamer niet. We moeten –’

Maar Luana had zich al omgedraaid en vloog erheen.

‘Luana, kijk uit!’

Fuck. O fuck-fuck-fuck. Ralph zocht radeloos om zich heen, niet wetend wat hij moest doen. Toen liet hij zijn zoon los, rukte het gootsteenkastje open, griste er een emmer uit (waarbij flessen Lemi Shine en Bio Drain over de vloer tolden) en zette hem in de spoelbak onder de kraan. In drie sprongen was hij de keuken door, over Django heen en op weg naar de achterkamer. Zijn longen brandden. Hij was op tijd om te zien hoe Luana de brandende vleugel met schuim te lijf ging. Ook om te zien dat het niet genoeg zou zijn voor de gordijnen.

We zullen stikken in de rook.

In twee tellen was Ralph terug in de woonkamer. De dubbele terrasdeuren. Twee tellen aarzelde hij: de plotse aanvoer van zuurstof zou het vuur verder aanwakkeren. Maar de rook liet hem geen keuze. Klip eraf, slot omdraaien, openschuiven. De houten schotdeuren erachter zaten aan de binnenzijde vast met een hangslot en het sleuteltje hing boven in zijn studeerkamer. Geen tijd voor. Ralph gooide zijn schouder ertegenaan en hoorde het hout splijten. De schotten vlogen naar buiten en de kilte trof hem onmiddellijk, maar ook de golf heerlijke, nevelige nachtlucht. Zijn longen zogen het piepend naar binnen.

‘Ralph, niet de achtertuin…’ Luana strompelde de woonkamer in en klapte dubbel van het hoesten. Ze wankelde op hem af en klampte zich aan hem vast. ‘Doe die schotten dicht…’

‘Kan niet, we stikken nog. De rook!’

‘O god, Ralph, kijk…’

Hij volgde haar blik. Door de bewegingssensor was de gevellamp aangesprongen.

De achtertuin lag vol takkenstapels.

Het waren er tientallen.

Eén ogenblik staarde Ralph ernaar, verlamd door zo’n oorspronkelijke doodsangst dat zijn zicht vertroebelde. Toen rukte hij zijn blik ervan los en greep Luana’s schouders vast. ‘Zet Django onder de koude douche. Zijn huid moet afkoelen. En gooi alles aan de voorkant open.’

Ze knikte en staarde hem aan, ogen gevangen in wijde donkere kringen. ‘Luana? Het is niet zíjn schuld. Het zijn de Donkerder Dagen.’

Weer knikte ze, nu grimmig. ‘Ik weet het, Ralph.’

Ze holden naar de keuken, waar Luana zich over Django ontfermde. De emmer liep al over en toen Ralph hem klotsend aan het hengsel uit de spoelbak had getild, een karaf onder de kraan had gezet en met de emmer naar de achterkamer rende, waren Luana en Django al verdwenen.

Het schuim had de brand in de vleugel gedoofd, maar in de gordijnen greep het vuur nog altijd om zich heen. Ralph plensde de emmer erover leeg, dook weg voor wervelende vonken en rende terug naar de keuken. De karaf volgde, terwijl de emmer alweer begon vol te lopen. Het werkte: al bij de tweede emmer zag Ralph dat hij het vuur onder controle kreeg. Het gevoel van triomf zorgde voor een helderheid in zijn hoofd waar het de afgelopen twee weken aan had ontbroken. Hij dacht aan Luana’s laatste, grimmige blik en bedacht zich dat ook zij voor het eerst sinds lange tijd weer echt zichzelf had geleken. Misschien kwam het door de adrenaline, doordat ze in overlevingsmodus stonden of doordat ze in het gezicht van de waanzin toch nog iets van zichzelf hadden kunnen terugvinden. Hoe dan ook, het gaf Ralph een glimp van hoop.

Hij rende af en aan tot de laatste vlammen waren gedoofd. Buiten adem bleef hij staan om de schade te bekijken, dacht fuck it en strompelde naar de woonkamer. Hij trok de pook uit de koperen houder bij de haard en sloeg met een goedgemikte klap de rookmelder van het plafond.

Het werd stil in huis.

Behalve dan dat de nachtelijke tocht door de benedenverdieping wervelde – Luana moest de voordeur hebben opengezet – en dat de gordijnen naar buiten bolden als in een oude gothic novel.

Behalve dan dat Luana de trap af kwam gestormd: ‘Ralph! Ralph, waar is Kaila?’

Ze kwam de woonkamer binnen, ogen groot en wit in het schemerdonker. Ralph wist niet wat hij moest zeggen. ‘Is ze niet boven?’

‘Nee, ik ben gaan kijken, haar kamer was… o god, Rálph…’

Luana had haar handen voor haar mond geslagen. Ralph volgde haar blik en zijn adem stokte. De grote spiegel. Pas nu besefte hij dat het laken ervanaf was getrokken. En daar –

Hij zag Luana en zichzelf gereflecteerd, nauwelijks meer dan silhouetten. Maar zelfs in het schemerduister kon hij zien hoe zijn ogen opzwollen in hun kassen, tot ze uitpuilden. Hij kon zien hoe zijn mond openviel in een stille schreeuw. Eén ogenblik wekte de omlijste spiegel de indruk van een middeleeuws schilderij van een gekkenhuis, waarin zij de bewoners waren, met van afgrijzen vertrokken maskers. Want tussen hen in, een lichter weerspiegeld vlak: de open terrasdeuren. In de mist bij de bosrand dansten blauwe lichten. En halverwege het gazon, tussen de takkenstapels, liep Kaila weg aan de hand van een enorme, misvormde gedaante.

Luana begon te gillen en dat verbrak zijn ban. Met een ruk draaide hij zich om naar de achtertuin. Daar was Kaila. Hij zag de blauwe lichten achter de bosrand, maar van de gedaante ontbrak elk spoor.

‘Kaila! Kom terug!’

Hij keek weer in de spiegel en hij was er wél. Groot. Schokkend. Onmenselijk. Hij nam Kaila kalm mee naar het gaashek.

‘Luana, achteruit!’ brulde hij.

Luana deed wat hij had gezegd en met een zwiep dreef Ralph de pook tegen de spiegel. Het gruwelbeeld ging met spiegel en al aan scherven. Nu was er alleen nog de werkelijkheid om mee te dealen.

Ralph smeet de pook opzij en rende in volle vaart de tuin in.

Die lichten, wat zijn die lichten…

Ze waren overal.

En de takkenstapels. Ralph zwenkte om er een uit de weg te gaan en sneed de zool van zijn voet aan een knoest. Even dacht hij dat hij zou vallen; hij zou midden in de stapel belanden en dan zouden er handen naar boven komen en hem beetgrijpen, hij zou naar beneden worden getrokken en gillend gek worden, en zo zou hij sterven in zijn eigen achtertuin.

Maar dat gebeurde niet. Vlak voor het gaashek had hij Kaila bereikt en greep haar beet. Op slag doofden de dansende lichtjes in de mist achter de bosrand en als er hier iets was, iets roofzuchtigs dat alleen in spiegels zichtbaar zou zijn, voelde Ralph die aanwezigheid niet.

Maar toen hij haar omdraaide ging het haar in zijn nek alsnog overeind staan. Kaila’s ogen waren verscheurd. Het ene was pikzwart en staarde naar de bosrand. Het andere was bruin en keek hem smekend aan.

‘Papa… hou me alsjeblieft tegen…’

Ralph zou nooit vergeten wat hij zag: Kaila’s hand zweefde omhoog, alsof die door iets werd beetgegrepen. En toen hij haar met een ruk naar zich toe trok, durfde hij te zweren dat hij tegendruk voelde.

Wat het ook was, Ralph was sterker.

En hij deed precies wat Kaila van hem had gevraagd.

29 NOVEMBER

De dag dat ze eindelijk goed nieuws kregen brak aan met dezelfde merkwaardige helderheid in zijn hoofd als de avond ervoor. De mist was opgetrokken en de hemel boven Bird Street was staalgrijs, geladen met verwachtingen. Ook Ralph voelde zich zo. Als hij later zou terugdenken aan die laatste dagen van november zouden ze hun consistentie hebben verloren als unheimische herinneringen van lang geleden, maar wat hem zou bijblijven was dat hij die hele dag al had aangevoeld dat er iets op til had gestaan.

De dag begon met puinruimen. De rookschade op de benedenverdieping was zo groot dat er een industrieel reinigingsbedrijf aan te pas zou moeten komen, maar dat zou moeten wachten. Luana en hij probeerden zo goed als het ging de stank te verdrijven, maar hoeveel Febreze ze ook spoten, hoeveel geurkaarsen ze ook brandden, zolang ze niet goed konden luchten zou de roetlucht blijven hangen. En luchten, dat ging niet. Niet nu de terrasdeuren weer dicht zaten, met vuilniszakken over de ramen omdat de schotten uit hun hengsels waren gebroken.

Toen ze klaar waren zag hij Luana verloren naar de geruïneerde Steinway staren. ‘Wat een bende,’ zei ze. Ze begon te snotteren.

Ze had gelijk. Het was ook een bende. Ralph liep naar haar toe en nam haar in zijn armen. Aanvankelijk verstijfde ze, maar daarna liet ze zich gewillig troosten. Ook dat was een primeur: een moment van genegenheid tussen hen. Toch wist hij dat het gevaarlijk zou zijn om te denken dat ze de oude waren. Ze waren in het oog van de storm, dat was alles. Django had hen wakkergeschud. Hij had hun een kans gegeven.

Hij had ons bijna heel wat meer gegeven, dacht hij, terwijl hij over Luana’s schouder de jerrycan naast de resten van de vleugel zag staan. Hij zat nog driekwart vol. Het mag een godswonder heten dat die niet de lucht in is gegaan. Ik geloof niet dat Luana het heeft gezien, anders zou ze een hartverlamming krijgen.

Ralph besloot het haar te besparen… maar opeens keek hij verwonderd op.

Ze hadden gelúk gehad.

Weet je nog hoe je vond dat Django vannacht op een duiveltje leek, hoe hij voor die vlammenzee stond te spelen?

Was het dan wel echt Django geweest die hun een laatste kans had gegeven? Als de Accountant in dit alles een sturende hand had gehad, als Django vannacht in feite een instrument van de Accountant was geweest, dan had deze er kennelijk belang bij dat het pact in stand bleef. Elke dag zou nu het moment kunnen aanbreken dat hun tijd om was en dan zou hij hen een voor een kunnen laten omkomen. Maar het offer moest nog altijd plaatsvinden.

En wij moeten het hem brengen. Dus grijp deze kans!

Hun kleine pyromaantje zelf lag voor pampus op bed. Ralph kon zichzelf wel voor de kop slaan: hoe had hij de voorbije weken zo weinig oog kunnen hebben voor de besognes van zijn zoon? De Donkerder Dagen mochten geen excuus zijn. Hij schaamde zich ervoor. Django was in shock geweest en dat was zíjn verantwoordelijkheid. Godzijdank had hij slechts eerstegraadsverbrandingen opgelopen. Luana had zijn lijf ingesmeerd met verkoelende lotion. Het zou een tijd rood blijven, maar echt ernstig was het niet. Met een pijnstiller en zonder een woord te hebben uitgebracht was hij als een blok in slaap gevallen. Vroeg in de ochtend was hij wakker geworden, had met dubbele tong gebrabbeld over warm vlees en pulled pork (wat vreemd was, want honger had hij niet) en daarna was hij weer knock-out gegaan.

Als er iets over ons waakt, laat het hem dan zo genadig zijn dat hij het hele voorval is vergeten. De geest van een kind kan zich die luxe permitteren.

Ralph kon dat niet: voor zijn geestesoog zag hij steeds weer voor zich hoe Kaila werd weggeleid.

En dat was zeer zeker níét de Accountant. Kaila liep mee aan de hand van een dode. Een van de zielen die jullie door de jaren heen in de bossen hebben laten sterven.

Luana en hij hadden niet begrepen hoe Kaila naar buiten had kunnen gaan. Ze hadden haar nota bene aan haar bed gekneveld om haar in bescherming te nemen tegen zichzelf, een afschuwelijk maar noodzakelijk kwaad. Maar toen ze op zolder waren gaan kijken hadden ze gezien dat de touwen om haar polsen leken te zijn doorgeknaagd.

Het was fysiek onmogelijk dat ze dat zelf had gedaan.

Nee, dat was ze niet zelf geweest. De luiken waren open en de doden stortten zich meteen op de zwakste prooi.

Maar desondanks had Kaila hem verteld dat ze wilde leven. Ondanks het venijn van haar ziekte en het vergif van de Donkerder Dagen had ze hem gesmeekt haar tegen te houden. En Ralph zwoer dat hij alles, werkelijk alles op aarde zou verzetten om haar die kans te geven.

Dus toen die vroege avond het bericht van Gray op Vember verscheen, sprong zijn hart op in zijn borst.

We hebben er een, luidde het.

Levi heette hij, en zijn achternaam wilde Ralph vergeten.

Gray had hem de avond ervoor van Reddit weten op te duikelen omstreeks dezelfde tijd dat bij de Lewis da Silva’s het brandalarm was afgegaan. En opnieuw was Ralph het gevoel bekropen dat hier onmiskenbaar een sturende kracht aan het werk was.

Ze hadden zich opnieuw verzameld in de bungalow van Harry en Elizabeth. Naast Ralph en de Aikmans waren alleen Gray, Juliette en Marc aanwezig. Blij toe, want in de loop van de middag was er toch weer een kille wind opgestoken in zijn hoofd en zonder drank om er tegenwicht aan te bieden, had Ralph de grootste moeite zich daarin staande te houden. Gesprekken met meer dan één ander kon hij nauwelijks volgen. Concentratie opbrengen voor zijn eigen gedachteprocessen lukte al helemaal niet meer.

Hij wist het: het net begon zich weer te sluiten.

‘Zijn post was anders dan al die andere,’ zei Elizabeth. ‘Gray stuurde hem gelijk naar me door.’

‘Geen sensatiezucht,’ beaamde Gray.

‘Maar ook geen aandachttrekkerij. Je weet wel, het geweeklaag van iemand die zich waardeloos voelt, geen vrienden denkt te hebben en die het niet meer ziet zitten onder de druk van school.’

Gray knikte. ‘Daar staat het internet vol mee. Geef ze een paar goede cijfers, trakteer ze in de pauze op een pizzapunt en ze zijn het weekend erop gewoon weer de oude.’

‘Wacht even,’ zei Ralph, die naar zijn voorhoofd greep. ‘Over welke leeftijd hebben we het nu?’

Harry was de enige die hem aankeek. ‘Maakt het iets uit?’

‘Hij is zestien,’ zei Elizabeth zacht.

Marc gooide zijn armen in de lucht. Juliette stond op, liep weg en bleef vol afschuw voor de boekenkast staan. Ralph kon niets uitbrengen. Hij was met stomheid geslagen.

‘Voordat jullie je oordeel klaar hebben,’ zei Elizabeth vlug, ‘ik heb een uur met hem gechat en anderhalf uur met hem aan de lijn gezeten…’

‘Toch wel veilig mag ik hopen?’ vroeg Marc.

‘Wat denk jij,’ zei Gray. ‘We boden aan hem te helpen op voorwaarde dat hij een bestandje wilde downloaden dat wij hem stuurden. In het kort, een soort spyware. Dat begreep die jongen ook wel. Ik ben nu de baas over wat er in zijn telefoon gebeurt. Ik kan wissen en versleutelen wat ik wil.’

‘En daar vertrouw je op? Nu, op dit moment?’

‘We moeten wel!’ viel Elizabeth uit. ‘Ik heb met hem gefacetimed. God, ik ben er nog van ontdaan. Het is zo’n verschrikkelijk verhaal…’ Dat was haar af te lezen: nu het hoge woord eruit was ondernam ze geen pogingen meer haar emoties te verbloemen. ‘Ik heb hem beloofd het voor me te houden en die wens wil ik respecteren. Maar echt, als er ooit iemand zeker is geweest van zijn zaak, dan is het die jongen.’

‘Elizabeth, dat kun je toch niet menen,’ zei Ralph.

‘We hebben geen alternatief. De tijd is om.’

Marc woelde door zijn haren. ‘Jezus Christus, dat jong heeft een trackrecord van hier tot Tokyo. Als er iets misgaat dan hangen we.’ Hij kleurde onmiddellijk rood. ‘Dat was een onbedoelde woordspeling.’

De stilte lag geladen tussen hen in. Ralph voelde zich licht in zijn hoofd.

‘Hoe dan ook, er kleven te veel risico’s aan,’ zei Marc. ‘Als hij zich bedenkt of iets loslaat, zijn we de pineut.’

‘Zie jij een andere oplossing?’ vroeg Elizabeth. ‘Ik heb hem aan alle tests onderworpen, ik heb hem alle alternatieven voorgelegd, ik heb het hem verdorie uit zijn hoofd proberen te praten.’

Bij die woorden barstte ze in huilen uit. Harry schoof ongemakkelijk dichterbij, maar legde geen hand op haar rug. Haar tranen leken hem evenveel te ontwrichten als Ralph. Ralph geloofde dat ze oprecht waren, maar betwijfelde of ze wel echt zo haar best had gedaan om het idee uit het hoofd van die arme jongen te praten. Niet met de druk zo hoog op de ketel. Ondanks dat ze geen kinderen had, wist Elizabeth feilloos hoe je met pubers moest omgaan. Als je te veel dingen zei die ze niet wilden horen, raakte je ze kwijt. Misschien was ze zich er zelf niet eens van bewust geweest dat ze dat risico niet had durven nemen.

‘Hij gaat het toch wel doen,’ zei ze door haar tranen heen, ‘of het nou hier is of ergens anders. En dan kunnen we het maar beter zo humaan mogelijk voor hem maken.’

‘Humaan?’ zei Juliette. ‘Noem je dit humaan? Het is verdomme een kínd! Daar kunnen we toch niet aan meewerken?’

Marc viel haar bij. ‘Kunnen we niets meer doen om iemand anders te vinden? Iemand die ouder is? Desnoods laten we een junkie overdosen.’

‘We hebben gezocht! Dat weet je! Maar de tijd is om, begrijp je dat? De tíjd ís óm. Het mag een wonder heten dat we op de valreep nog iemand hebben kunnen vinden.’

Maar als dit een wonder is, hoe ziet straf er dan uit? dacht Ralph.

‘Het is zó verkeerd dat we hier in deze staat over moeten beslissen,’ zei Juliette.

Plotseling viel een masker van Elizabeths gezicht. De diepe, mooie groeven trokken open en legden een donkere hysterie bloot. ‘Ik had toch geen keus?’ gilde ze – ze gilde werkelijk. ‘Wat had ik dan moeten doen, zeg dat dan eens? Wat moest ik dán, wat moest ik dán!’

Op dat moment begon de iPhone in haar hand schel te bliepen. Haar ogen werden groot en weerkaatsten het scherm.

‘Hij is het. Hij wil facetimen.’ Ze stond op en gebaarde de anderen stil te zijn. Terwijl ze de bibliotheek uitsnelde raakte ze het scherm aan en bij het laatste wat Ralph van haar hoorde lag er alleen nog warmte in haar stem: ‘Hallo Levi. Wat is er aan de hand, jongen?’

De anderen bleven achter als overlevenden na een explosie. Ralph wist niet wat hij griezeliger moest vinden: haar plotse hysterische uitbarsting, of de even plotse omslag naar volmaakte beheersing. Want welk van de twee was haar ware gezicht? Ralph zou het werkelijk niet kunnen zeggen. Hij had zijn handen te vol aan zijn eigen aftakelende referentiekaders. De storm was aangezwollen, elke morele afweging leek weg te waaien in losse frasen die hun betekenis verloren.

Een kind de verdoemenis in helpen.

Een kind helpen.

Een kind.

Juliette had gelijk: het was in alle opzichten verkeerd dat ze in deze staat over zoiets moesten beslissen.

En toch…

Dorothy McKinley was in coma geraakt en opgenomen in het Snoqualmie Valley Hospital. Ze lag aan de beademing en de artsen hadden Graham aangeraden zich voor te bereiden op het ergste.

Olivia Davis had twee dagen geleden hevige pijnen gekregen in haar buik, op precies de plek waar jaren geleden haar tumor was verdwenen.

Ethan Wachowski’s allergische reactie op zijn tetanusshot was verergerd en de artsen twijfelden aan hun diagnose. Schwarzwald, de stichter van alle ellende, was getest en clean… maar Ethan begon verschijnselen te vertonen van hondsdolheid.

En dan was er nog Kaila.

Kaila die hem had gesmeekt haar tegen te houden.

De Accountant had hun misschien een laatste kans gegeven, maar als ze die niet zouden grijpen, dan zouden ze een voor een sterven. Eerst aan Bird Street. Daarna daarbuiten. De Donkerder Dagen zouden om zich heen grijpen als een inktvlek.

Hij gaat het toch wel doen, of het nou hier is of ergens anders.

Levi was hun lucky break.

En hun laatste kans.

Daarom was het Ralph die uit de schaamte haalde wat de anderen niet durfden… want Ralph was het die de morele beslissingen nam. ‘We gaan het doen,’ prevelde hij. ‘Bij God, als het ons lukt om hem zover te krijgen, dan gaan we het doen.’

Elizabeth bleef meer dan veertig minuten weg. Toen ze terugkwam zei ze dat alles in orde was. Levi kwam uit Salem, Oregon en zou morgen om één uur op het Greyhoundbusstation in Portland staan. Zij en Harry zouden hem ophalen.

Ze liet de anderen de anonieme post zien die Gray op het spoor had gezet.

Het was kort en zakelijk: Hoe lang moet je touw zijn om je nek te breken en niet te stikken?

Thuis van de burenbijeenkomst ging Ralph rechtstreeks naar zolder. Het bleke licht van de sterren dat door het raam aan de voorkant naar binnen viel wierp spookachtige schaduwen. Kaila sliep rusteloos, onder de invloed van lithium en Seroquel. Het gaf hem een loden gevoel om haar zo te zien: gekweld, gepijnigd, nu niet met henneptouw vastgebonden maar met leren riemen. Voor je eigen bestwil, hadden ze gezegd en bang, met tranen in haar ogen, had ze er ditmaal mee ingestemd.

Hij boog over haar heen en kuste haar hete voorhoofd. ‘Nog heel even,’ fluisterde hij. ‘Ik beloof dat er een einde aan komt.’

Daarna ging hij naar beneden.

Luana lag nog niet op bed. Ze stond als een fata morgana in het open raam van de slaapkamer. Ze was uit de goudgele nevel van de badkamer gestapt en het donker in gelopen. Halverwege was de handdoek van haar lichaam gegleden en iets in hoe ze naakt in de koude novembernacht stond, rug naar de kamer gekeerd, wekte de indruk dat ze het niet eens in de gaten had. Ze was warm in de koude lucht, omhuld door oplichtende wolkjes die van haar armen en dijen opstegen.

‘Waarom heb je de luiken opengedaan?’ vroeg Ralph zacht.

Luana zei niets, leek hem niet eens te hebben gehoord. Misschien zocht ze in het donker naar iets om te rechtvaardigen wat ze van plan waren. Misschien zocht ze de kou om haar gevoelens te doven.

Ralph bleef vlak achter haar staan, de neiging onderdrukkend langs haar heen de tuin in te kijken. Dit was het lichaam dat hij liefhad. Haar schouderbladen wezen als uitstekende botten naar hem, de damp sloeg van haar rillende huid. Hij wilde niets liever dan die wolk binnengaan, zich ermee omhullen, er helemaal in opgaan. Al het andere, de taak van morgen, zou hij laten voor wat het was. Het idee had een fatalistische aantrekkingskracht.

Uiteindelijk zei ze: ‘Zeg alsjeblieft dat je goed nieuws hebt.’

Ralph vertelde haar alles en zij hoorde het zwijgend aan. Ten slotte trok ze de luiken dicht, sloot het raam en draaide zich eindelijk naar hem om. Hij kreeg een schok. Haar gezicht was grauw, met lobberende ogen in donkere kassen. Het leek alsof er een vloek over was uitgesproken.

Ze trok hem tegen haar met kippenvel bedekte lijf en fluisterde in zijn oor: ‘Zorg dat het gebeurt, morgen. Zorg dat het goed is.’

Ralph had niet onder woorden kunnen brengen hoe koud hem dat maakte.

30 NOVEMBER

De jongen zag er helemaal niet uit alsof hij wilde sterven. Donker windjack over een blauwe Urban Outfitters-sweater. Versleten Conversegympies. Witte band van een Calvinboxer boven zijn laaghangende jeans. Hij had een klasgenoot van Kaila kunnen zijn.

Misschien had hij een wat sombere inslag. Misschien was hij wat in zichzelf gekeerd, want toen Ralph tegen half zes binnenkwam bij de Aikmans zat hij met oortjes in op de bank naar muziek te luisteren. De telefoon was een oude gemodificeerde iPhone van Gray. Goed voor Spotify, niet voor berichtjes. Elizabeth had hem aan het begin van de rit aan de jongen gegeven, want zijn eigen telefoon lag op de bodem van de Columbia River, zodat hij ontraceerbaar was geweest tijdens zijn laatste reis naar het noorden. Zo had Levi zijn bestaan afgeworpen en was hij zoekgeraakt in een vreemde staat, in een vreemde wildernis.

Natuurlijk waren er wel degelijk tekenen aan de wand. De ouderen, de ongeneeslijk zieken, zij praatten vaak honderduit en keken terug op hun leven. De depressieven niet. Zij waren een onpeilbare diepte.

Je kon het zien aan hoe traag Levi reageerde als ze hem iets vroegen. Of aan de ontluisterende zwartheid die hem omringde, die Ralph herkende van Kaila’s donkerste periodes. Ralph wist zich nauwelijks een houding te geven; de situatie had die hele middag als een steen op zijn maag gedrukt. Hij dacht alleen maar: Arm jong. Jij wil dit helemaal niet, het is een bevlieging die voorbijtrekt als je het wat tijd zou gunnen.

Wat had hem hiernaartoe gedreven? Scheiding ouders? Treiterijen, onzekerheid? Aanleg voor depressiviteit, een bipolaire stoornis, net als Kaila? En maakte het iets uit? Hij wilde dood en zij hadden een rekening te vereffenen.

Harry kwam binnen met twee wapperende velletjes fotopapier. ‘Tadaa,’ glunderde hij.

Het was Levi’s wens geweest om een goede portretfoto te maken en dus hadden ze een professionele opstelling met een diascherm en goede flitslichten geregeld. Ralph had er een wee gevoel in zijn maag van gekregen, alsof Levi door zijn beeltenis vast te leggen zichzelf van een plaats wilde verzekeren in de herinnering van zijn dierbaren. Hij probeerde zich voor te stellen hoe het zou zijn om een portretfoto van Kaila te krijgen, genomen op dezelfde dag dat ze een einde aan haar leven had gemaakt. De foto zou een klap in het gezicht van zijn ouders zijn. Maar het gaf Levi een gevoel van afsluiting en daar ging het nu om.

Harry liet hem de foto’s zien en Levi beet op zijn lip. ‘U zei steeds dat ik moest lachen.’

Hij propte de oortjes in zijn zak en liet met tegenzin de eerste foto zien, waarop hij met een brede glimlach de camera in tuurde. Toen begon hij zelf te lachen, voor het eerst en voor het laatst die middag. Elizabeth en Harry deden met hem mee.

‘Maar die andere, die is prachtig toch?’ zei Elizabeth.

De jongen staarde er een tijd naar, met een diepe frons. ‘Denk je dat ze zich zullen afvragen wat ik dacht op het moment dat de foto werd genomen? Wat er door me heen ging?’

Ralph wendde zich af, kon het niet aanhoren.

Mij zou het te veel worden. Wat jij op dat moment had gedacht zou te intiem zijn om met iedereen te delen. Ik zou je beeltenis uitknippen en het omhulsel in een lijst op de kist zetten. Gek genoeg zou het geen moment lijken alsof je nooit had bestaan. Integendeel, alle aandacht zou nu uitgaan naar de afwezige. Want dat was er van je overgebleven: een gat in het karton, een lege contour.

Kort daarop kreeg Levi een huilbui. Elizabeth was er als de kippen bij om hem te omhelzen. ‘Ik wil dat het ophoudt,’ zei de jongen, moeilijk verstaanbaar tussen lange, hartverscheurende uithalen door. ‘Het is te veel. Ik wil het niet meer.’

Daardoor brak ook Ralph. Een peilloos diep verdriet overviel hem, dat beurtelings de overhand zocht met onbegrensde weerzin. Levi, o Levi. Misschien zijn je ouders en vrienden ongewild buiten bereik geraakt, maar zijn wij de laatsten die je op andere gedachten kunnen brengen, en wíl je dat. Misschien lijken wij wel van die lichtjes, trillend aan de overkant van een donker water, waar je zo graag naartoe zou willen, om getroost te worden zonder iets te hoeven uitleggen, maar het lijkt al te ver weg en je durft niet meer.

Kon hij maar. Kón hij maar ingrijpen.

Maar Ralph dacht aan Kaila. Hij dacht aan Django en Luana en hij deed niets.

Elizabeth liet de jongen onbelemmerd onder haar arm schuilen. Ze wiegde hem stevig, wreef over zijn hoofd en drukte hem tegen de warmte van haar boezem. Ralph zag dat ze het moeilijk had, maar ze hield Levi vast zolang hij het nodig had. Toen hij zich uiteindelijk beschaamd losmaakte pakte ze zijn schouders beet en zei ze op begripvolle toon: ‘Je weet het zeker, hè.’

‘Ja,’ zei Levi en hij wreef over de rode vlekken op zijn wangen. ‘Ik wil gewoon rust.’

Sommige leugens zogen alle lucht uit een ruimte voor ze werden uitgesproken, en dat deed deze: ‘Goed,’ zei Elizabeth. ‘Dan gaan wij je daarbij helpen.’

‘Dank je wel,’ fluisterde Levi.

De afhandeling van zaken. Elizabeth overlegde met Levi wat hij in zijn afscheidsbrief wilde zetten en liet hem twee versies met de hand schrijven, waarvan ze hem de beste liet kiezen. Ze herinnerde hem eraan om, als hij ermee instemde, de wachtwoorden van zijn TikTok-, Insta- en Gmailaccounts erbij te vermelden, zodat zijn moeder zijn contacten op de hoogte kon stellen; iets wat ze altijd vergaten in hun afscheidsbriefjes. Toen hij klaar was vouwde hij het papier dubbel en schoof het bij zijn portretfoto in een envelop, waar hij zijn thuisadres op schreef.

‘Wij zullen die straks wel op de post doen,’ zei Elizabeth op diezelfde, begripvolle toon. ‘Daar hoef jij je nu niet druk om te maken.’ Want als de brief eenmaal is gepost, is er geen weg meer terug, betekende dat impliciet.

Ralph staarde in het haardvuur. Zoals alles in de bungalow van de Aikmans was zelfs dat geordend: twee blokken kruislings smeulend op een beroet rooster. Als ze straks zouden terugkeren uit het bos, zou Elizabeth de brief daarin op de post doen. Inclusief foto. Een andere optie was er niet: in een geval als dit hadden ze geen andere keus dan ze spoorloos te laten verdwijnen.

‘Is er nog iets wat je graag zou willen?’ vroeg Harry.

Levi keek hem aan alsof hij hem niet had begrepen. Weer die trage reactie, alsof hij maar half aanwezig was. Hij was te jong en te diep in shock om hún vragen te stellen: waarom ze dit voor hem deden, of ze zich geen juridische problemen op de hals haalden. Vragen waar ze normaal gesproken antwoord op wilden.

‘Iets speciaals te eten of zo,’ verduidelijkte Harry. ‘We kunnen iets laten bezorgen.’

‘O zo. Nee, ik hoef niet.’ Hij werd ongemakkelijk. ‘Kunnen we gaan?’

Harry en Elizabeth wisselden een blik. ‘Nou… je moet iets eten, Levi,’ zei Elizabeth. ‘Anders hou je de pijnstillers niet binnen. Die maken je kalmer.’

Nu begreep hij het. Ralph vroeg zich af of hij een hap door zijn keel zou krijgen. Terwijl Elizabeth in de keuken een PB&J smeerde, maakte Ralph van de gelegenheid gebruik om het oranje polypropeentouw, 3/8 inch doorsnee bij Ace Hardware in Carnation, uit de hal te halen. Hij wist dat het daar lag, omdat hij het er zelf had neergelegd.

Harry was niet snel genoeg om hem tegen te houden.

‘Kijk, Levi, dit is het,’ zei Ralph. Hij telde demonstratief twee strekkende meters uit en duwde het in zijn handen.

Zo lang moet het touw zijn om je nek te breken. Wat er in feite gebeurt is dat je nekwervels door de klap letterlijk van je ruggengraat worden gerukt. Het is maar goed dat de spieren en pezen in de nek vrij taai zijn, maar dan nog luistert het nauw. Er zijn gevallen bekend waarbij de val te lang was en de gehangene volledig werd onthoofd.

Ralph wilde dat hij het zag. Dat hij het voelde. De structuur van het touw door zijn vingers liet glijden en het in zich opnam, zodat hij zich realiseerde waar hij mee bezig was. Dat was wel de minste uitweg die hij hem kon bieden.

Maar als het al uitwerking had, dan was het alleen op de mensen om hem heen. Elizabeth kwam binnen met de sandwich en een glas water en verstarde in de deuropening. Harry zat bleek weggetrokken in zijn stoel. Ralph bleef Levi strak aankijken, hopend op een reactie, op het kleinste signaal dat erop wees dat hij deze weg niet wilde bewandelen. Maar Levi keek onaangedaan naar het touw in zijn handen.

Ralph deed er nog een schep bovenop. ‘Weet je hoe je een strop moet knopen?’

Weer haalde de jongen wezenloos zijn schouders op. ‘Geen idee.’

Ralph nam het touw van hem over, ging naast hem zitten en liet het hem zien. Nog voor hij klaar was met zijn omwikkelingen, zette Elizabeth het bord met een klap op de salontafel. ‘Misschien kunnen we dat straks afmaken. Ik heb nu wat lekkers voor je gemaakt.’

Ze probeerde Ralphs blik te vangen, maar hij liet zich niet van de wijs brengen en ging door met waar hij mee bezig was. Toen de strop was afgebonden hield hij hem Levi voor. Aandachtig staarde de jongen naar de slappe, bungelende lus voor zijn gezicht, leek de speciaal voor hem uitgespaarde ruimte in gedachten te passen.

‘Dat lijkt net een echte, hè,’ zei hij ten slotte met een flauw trekje om zijn mondhoek. Ze schrokken beiden op van een deur die sloeg. Elizabeth was in de keuken verdwenen.

Levi nam de strop van hem over en Ralph zei: ‘Eet maar wat.’

Toen hij de keukendeur openduwde zag hij Elizabeth in het halfduister met trillende vingers twee tabletten tussen haar lippen schuiven. Ze schrok en liet een hele verzameling medicijnstrips op de grond vallen. Voor ze was bekomen was hij al bij haar neergeknield en raapte ze voor haar op. Serax, zoals Harry hem eerder had verteld. Een doktersvoorraad van enkele maanden, zo te zien.

Ze nam een slok water en siste: ‘Was dat nou echt nodig? Die streek met dat touw?’

‘Hij krijgt het toch wel te zien, Elizabeth.’

Ralph gaf haar de medicijnen terug en ze keek hem driftig aan. ‘Je wíl dat het mislukt, hè? Je had het pas in het donker moeten doen. Dit was een risico dat je echt niet had hoeven te nemen.’

‘Toch wel. En als je vindt van niet, dan kun je dadelijk maar beter thuisblijven.’

‘Ik ga mee, Ralph. Waag het niet om me te stoppen.’

‘Jou niet. Maar hem? Als hij echt niet meer zou willen?’

Elizabeth zei niets.

De wolken waren opengebroken en boven de Snoqualmie Woods was het al nacht. Voor het eerst hing er vorst in de lucht. IJskristallen dansten als glinsterende speldenprikjes in het schijnsel van Harry’s Krypton LED. Het leed nu geen twijfel: de Donkerder Dagen liepen ten einde.

Met z’n vieren liepen ze de oprit af. Het was of de kou een ontnuchterende werking had op Levi, want uit het niets raakte hij aan de praat. ‘Gek idee,’ zei hij, ‘dat je alles een keer voor het laatst doet. Voor het laatst binnen zijn. Voor het laatst daglicht zien.’

‘Hoe is dat voor je?’ vroeg Elizabeth, die geen moment van zijn zijde week.

‘Gek. Dat het nu echt aan het eind van alles is.’ De strop hing losjes over zijn schouder. ‘Misschien ook wel een opluchting. Eergister, voor ik dat berichtje op Reddit zette, stapte ik per ongeluk in een punaise. Ik merkte het niet eens, tot ik overal bloed zag op het vloerkleed. De punt zat er helemaal in. Toen wist ik het. Dat het geen pijn zou doen.’

‘We zullen ervoor zorgen dat het geen pijn doet,’ zei Elizabeth zacht. ‘Het is zo gedaan.’

Levi bleef staan kijken naar het sikkeltje van de maan, laag boven het huis van de Wachowski’s. Ralph stelde zich voor hoe de oxazepam in zijn bloed, afkomstig van van de zes tabletten die Elizabeth hem had laten slikken, door zijn hersenen woekerde en de scherpe randen van de realiteit weghaalde. ‘Ik bedacht net dat ik nooit meer een aflevering van Riverdale zal zien. Niet dat dat me een fuck kan schelen.’

Elizabeth spoorde Levi geduldig aan om verder te lopen.

Bird Street lag er bedrieglijk stil bij. Ralph beeldde zich in hoe alle buren achter donkere ruitjes in de voordeuren of tussen de kieren in gordijnen door naar buiten keken. Allemaal zouden ze de jongen zien, maar niemand zou de politie bellen, ondanks de AMBER Alert die inmiddels was uitgestuurd. Alle buren wisten wie hij was en wat hij kwam doen. Opnieuw voelde Ralph zich doordrongen worden van de waanzin van dit alles. De impuls om er een stokje voor te steken was enorm, maar net toen hij op het punt stond om zijn mond open te doen bracht een vlaag ongemene kou vanuit het bos hem aan het rillen, alsof de lucht plotseling in beweging werd gezet door iets anders dan de wind.

De haren in Ralphs nek en op zijn rug gingen rechtovereind staan. Ik word gek. Lieve god, laat me alsjeblieft gek worden. Ik geloof dat ik anders niet in staat ben hiermee door te gaan.

Ze liepen voorbij zijn eigen huis naar dat van McKinley en betraden het landgoed door de rozentuin. Met zijn gesloten luiken en houten panelen leek het grote huis net een vesting.

Ook op het gazon van de McKinleys lagen takkenstapels. Niet zoveel als twee nachten geleden in zijn eigen tuin, maar toch zeker een dozijn, als vreemde molshopen. Harry en hij wisselden een blik en zelfs in het donker kon Ralph zien dat alle kleur uit zijn gezicht was weggetrokken. Ralph probeerde het onbehagen van zich af te zetten en stuurde Luana een whatsappje. Niet veel later lichtte zijn telefoon op: K & D rusteloos. Laat ajb iets weten als het voorbij is.

Ze liepen door naar de onopvallende poort in de met foelie overwoekerde muur, aan het verre eind van het landgoed. In het schijnsel van Harry’s Krypton troffen ze de ladder die Gray daar eerder die middag had neergezet. Toen Harry hem op zijn schouder nam vroeg Levi: ‘Waar is die voor?’

‘Om in de boom te komen, natuurlijk,’ antwoordde Harry.

‘Dat is fucked-up.’ Meer dan de strop die over zijn schouder hing leek de ladder hem ineens te confronteren met de realiteit van zijn plan. Hij aarzelde opnieuw. ‘Moeten we helemaal dat bos in?’

‘Daarachter zijn geen paden,’ zei Elizabeth, terwijl ze de sloten ontgrendelde. ‘Niet voor wandelaars, tenminste.’

De jongen keek haar asgrauw aan.

‘Zo hoeft niemand je te vinden en laat je niemand schrikken, lieverd. Het is privéterrein. Wij bellen morgenochtend de politie en zeggen dat we je hebben gevonden bij het rapen van takken voor de haard.’

Levi leek niet overtuigd, maar volgde Elizabeth toch de poort door. Ralph ging als derde en als laatste kwam Harry met de ladder.

Onder het dak van de naaldbomen was het aardedonker en zonder Harry’s zaklamp hadden ze geen hand voor ogen kunnen zien. Levi draaide gedesoriënteerd om zijn as en kromp ineen toen de tak van een grove den hem in de nek beroerde. Hij sloeg om zich heen alsof hij door een wesp was gestoken. In het bos was het al nacht, en met de nacht kwam ook de stilte. Het was of die haar grijpgrage vingers naar Levi uitstrekte.

‘We krijgen allemaal een beetje de kriebels van het donker,’ zei Elizabeth. ‘Hier, neem er nog twee, daar word je rustiger van.’ Ze drukte twee tabletten uit de strip en gaf ze aan Levi. Hij slikte ze door met behulp van water uit haar flesje. Elizabeth probeerde te glimlachen, maar slaagde er nauwelijks in. Ralph wist niet of het verschil had gemaakt, want toen Harry’s lichtbundel in een flits over Levi’s gezicht viel, zag hij geen spoor meer van de ontnuchtering. Alleen nog afschuw en verwildering.

Zwijgend begonnen ze het pad te volgen.

Het terrein liep omhoog. Harry worstelde met de ladder tussen de nauw op elkaar staande stammen, dus hielp Ralph hem met het uiteinde. Levi sjokte achter hen aan met het lood in de schoenen. Toen Ralph naar hem omkeek drong het tot hem door dat er helemaal geen doorlichtingsproces had plaatsgevonden. Waarom dacht hij daar nu pas aan? Hij wist niets van de jongen. Niet wie hij was, niet wat zijn motieven waren. Hij had zich puur laten leiden door Elizabeth.

Echt, als er ooit iemand zeker is geweest van zijn zaak, dan is het die jongen.

Het is zo’n verschrikkelijk verhaal…

Ik heb hem beloofd het voor me te houden en die wens wil ik respecteren.

Hij gaat het toch wel doen, of het nu hier is of ergens anders.

Het is zo’n verschrikkelijk verhaal…

Die AMBER Alert, die zat Ralph niet lekker.

Het feit dat die was uitgestuurd, betekende dat er om de jongen werd gegeven.

Ralph beeldde zich in dat er ergens in Salem, Oregon, twee bloednerveuze ouders al Levi’s vrienden afbelden of ze soms iets van hun zoon hadden gehoord… en probeerde dat beeld met geweld te onderdrukken.

Het was te laat. Ze waren al te ver, ze konden nu niet meer terug.

Je kunt altíjd terug, zei een stemmetje in zijn hoofd. Zolang hij ademt, kun je dit nog verhinderen.

Vanuit het westen, misschien wel helemaal vanuit de vallei, klonk de roep van een ijsduiker.

Twintig minuten later bereikten ze de executieplaats. Het baldakijndoek dat de open plek had overspannen tijdens hun uitstapje met Ann Olsen Dickinson was weggehaald, waardoor het oog nu viel op de enorme oude esdoorn. Dikke, knoestige takken liepen nagenoeg horizontaal alle kanten op, overwoekerd met mos.

Harry schoof de ladder uit tegen een tak die ruim vier meter boven hun hoofden hing. Terwijl Ralph de stijlen vasthield, klom Harry naar boven om het touw te bevestigen. Hij telde twee meter uit vanaf de strop. Het restant wikkelde hij in een aantal slagen om de tak en bond het af, voor hij weer naar beneden kwam.

Ralph wilde niet naar Levi’s gezicht kijken onder die bungelende feloranje strop, maar hij moest wel. Onder de oppervlakte borrelden onnavolgbare processen. Ralph wou dat hij het niet had gezien, maar wat eerder nog leek te zijn ingeklonken, leek nu ten prooi gevallen aan twijfel.

Het is een wanhoopsactie. Hij is er helemaal niet zeker van. Grijp in. Grijp alsjeblieft in.

‘Is die lengte echt genoeg?’ vroeg Levi, nauwelijks verstaanbaar.

‘Jazeker, maak je maar geen zorgen,’ zei Elizabeth. ‘Het best is als je op de tak gaat zitten, zodat je je recht naar beneden kunt laten vallen. Er zijn genoeg takken om je aan vast te houden, dus dat lukt je wel. Harry zal de zaklamp uitdoen, zodat je niets hoeft te zien als je springt. Dat maakt het misschien wat minder naar.’

Levi maakte geen aanstalten.

Elizabeth legde een hand op zijn schouder. ‘Hoe voel je je nu, lieverd?’

‘Oké,’ mompelde hij. Hij leek een besluit te nemen. ‘Nou… bedankt dan maar. Voor alles.’

Hij stak zijn hand uit en Elizabeth schudde die. ‘Het is goed zo,’ zei ze met een berustende glimlach. ‘Nog even en je kunt het allemaal achter je laten.’

‘Het is goed zo,’ zei ook Harry, toen Levi hem de hand schudde.

Daarna richtte Levi zich tot Ralph en zei: ‘Bedankt.’

Ralph schudde zijn hand, maar zijn bloed bonkte door zijn schedel, zijn borst, heel zijn lijf. Wat waren de juiste woorden voor zo’n moment? Wat kon hij hem ondanks zijn weerzin, ondanks dat ze aan een grens stonden die hij niet wilde overschrijden, nog meegeven? Het druiste tegen zijn gevoel in om tegen hem te liegen en dus zei hij niet dat het goed was. Hij moest tweemaal zijn keel schrapen en zei: ‘Weet je het echt helemaal zeker?’

Levi gaf geen antwoord en klom met trillende benen de ladder op. Bovengekomen lichtte Harry hem bij, terwijl hij zich ophees aan de takken boven zijn hoofd en zijn benen over de dikke tak legde, naast de plek waar het touw vastzat. Toen hij een comfortabel evenwicht had gevonden, boog hij voorover en hees de strop omhoog.

‘Kun je de lamp even uitdoen?’ riep hij met ijle stem omlaag. ‘Om te zien hoe donker het is?’

Harry flitste de Krypton uit en een monumentaal duister sloot zich om hen heen. De stilte drukte harder dan tevoren, leek zich naar binnen te keren.

‘Oké, zo is het goed. Doe maar weer aan.’

Harry deed wat hem werd gevraagd. In de flits die volgde zag Ralph Elizabeth, wier blik zich dwingend aan de jongen vastklampte. Hij zag ook Harry, schijnbaar kalm, hoewel zijn mond was samengetrokken tot een streep. En hij zag Levi, daarboven in die boom, die zijn hoofd door de strop stak en de knoop aanschoof op de achterkant van zijn nek.

‘Oké, doe het maar uit.’

Het werd weer donker en in dat donker bleef Ralph het nabeeld zien van die twee benen die over de rand van de tak bungelden. Hij begon te beven over zijn hele lichaam. Het was alsof de duisternis opeens de gevoelens en gewetenskwesties toeliet die hij al die tijd in een poging tot zelfbehoud had weggedrongen. Niet denken, niet voelen: dat was de enige manier waarop ze deze taak konden verrichten. Niet om je heen kijken terwijl je het donker in liep. Nu drong de volle realiteit ervan echter tot Ralph door. Hij stopte zijn trillende vuist in zijn mond en beet op de knokkels om een kreet te smoren. Zo stond hij daar in het stikkedonker en kropen de minuten voorbij. En al die tijd verwachtte hij elk moment het geritsel van Levi’s kleren bij het afzetten te kunnen horen, gevolgd door die fractie van een seconde dat het stil zou zijn, een stilte die opzwol als een vreselijke storm van in te lossen verwachtingen, en dan de knak.

Maar die kwam niet.

‘Ik durf niet,’ klonk het.

Ralphs benen werden week.

‘Och jongen toch.’ De stem van Elizabeth. ‘Wil je dat ik je erdoorheen praat?’

Lange stilte, misschien wel een minuut. ‘Ik weet het niet.’

‘Och och. Kom maar even naar beneden, hoor.’

Het licht flitste aan. Ralph zag dat Levi in een uiting van peilloze angst aan de knoop achter zijn nek pulkte en de strop van zijn hoofd rukte, zijn wangen nat van de tranen. Hij liet het touw los alsof hij zich eraan had gebrand.

‘Jongen toch,’ zei Elizabeth weer. Ze wilde Levi onderaan de ladder opvangen, maar zodra hij zich naar beneden had gewerkt wendde hij zich af, boog voorover en braakte over de bosgrond.

‘Kalm nou maar. Het is niet erg. Voor niemand is deze stap makkelijk. Zelfs als je weet dat je het wil.’

Elizabeth ondersteunde hem toen hij eindelijk overeind kwam en liet hem water drinken. Hij spuugde het uit en het droop over zijn kin, die hij afveegde met de mouw van zijn jack. Zijn gezicht was bleek alsof hij aan acute koude koorts leed en het duurde even voordat hij zijn stem had teruggevonden. ‘Ik ben duizelig.’

‘Ik weet hoe je je voelt.’ Weer die troostende warmte in haar stem, die je kon bedaren, die je kon vergiftigen, die je onbelemmerd kon leiden. ‘Was je bang geworden?’

‘Ja.’

‘Je merkt er helemaal niets van, Levi.’

‘Dat weet ik wel, maar –’

‘Hè, als je je nek breekt voel je helemaal niets. En binnen nul komma drie seconde ben je volledig buiten bewustzijn. Dat zei je gisteren zelf op FaceTime. Wat is nou nul komma drie seconde?’ Ze knipte met haar vingers.

Levi had genoeg moed verzameld om zichzelf uit zijn schaamte te helpen. ‘Ik zat daarboven. In het donker. Met die strop om mijn nek. En ik dacht aan thuis. Ik dacht –’

‘Het is ook niet eerlijk. O jongen, ik kan me zo goed voorstellen hoe hopeloos dat moet voelen voor je. En het gaat niet voorbij. Het gaat alleen maar erger worden. Ik kan me zo goed voorstellen dat je niet met die gedachte wil leven. Kúnt leven.’

‘Maar –’

‘Je weet het, hè.’ Elizabeth legde haar handen op Levi’s schouder, beminnelijk als een moeder die haar zoon examenvrees uit zijn hoofd praatte. ‘De situatie zal alleen maar moeilijker worden wanneer ze… nou ja, je weet wel. Wanneer iedereen het weet. Denk eens aan hoe dat op school zal gaan. En dan je vader…’

Een felle, alarmerende flits, alsof Ralph voor een ogenblik iets ontzettends in het oog kreeg – maar het was even snel weer weg. Harry hield al die tijd de Krypton op de grond gericht en staarde naar zijn voeten, dus Ralph kon Levi’s gezicht niet goed zien. Maar hij kon wel raden welke uitdrukking erop zou liggen.

‘Hoor je het niet uit mijn hoofd te praten of zo?’ vroeg de jongen.

‘Ja, en dat kan ik voor je doen,’ zei Elizabeth geduldig. ‘Maar ik heb niet het idee dat je dat wilt. Het is góéd wat je voelde, toen je besloot dat je eruit wilde stappen. Het is écht. Niemand kan jou daarop afrekenen. Hoe kunnen ze jou nou afrekenen op iets dat helemaal niet jouw schuld is?’

Levi zei niets.

‘Echt. Het is die ene stap en dan ben je bevrijd van alles. Nooit meer pijn.’ Ze graaide in haar jaszak en haalde de Seraxstrip tevoorschijn. ‘Hier, nog twee. Dat haalt je angst weg.’

‘Echt, ik hoef niet.’

‘Levi. Nog twee. Je staat te trillen als een rietje. Hier, Harry, schijn ons even bij.’

In het schijnsel van de zaklamp drukte Elizabeth twee tabletten uit de strip en gaf ze aan Levi. Willoos nam hij ze aan en slikte ze door met water.

‘Goed zo, dat is het best voor je. Dat maakt het allemaal goed.’ Ze kneep stevig in de schouder van de jongen en zei toen: ‘Zullen we het maar weer gaan proberen, Levi?’

Ralph vroeg zich af of Levi het hoorde. Zijn ogen leken te zweven in zijn gezicht. Verdoofd, misschien van ongeloof. Hetzelfde ongeloof dat Ralph op dat moment in paniek bracht en lamlegde. Maar het gebeurde echt: Levi liet zich weer het donker in leiden.

Hij dacht: Elizabeth?

‘Toe maar. Het komt allemaal goed. Ik help je er wel doorheen.’

En dat deed ze. Levi knikte en begon de ladder weer te beklimmen, terwijl Elizabeth hem kalm toesprak. ‘Goed zo. Voorzichtig maar. Hou je goed vast. Zie, het is allemaal niet zo moeilijk. Zo zit je goed, ja. En nu het touw. Maak die lus maar iets groter. Juist. Je weet dat je het goede doet. Nog even en het is allemaal achter de rug. Geen zorgen meer, je kunt het allemaal loslaten. Iets strakker, ja… zo is het goed. Zullen we de lamp weer uitdoen? Harry, doe die lamp eens uit.’

Het werd weer donker. En in dat donker besefte Ralph dat het niet de Donkerder Dagen waren die hij in Elizabeths stem hoorde, maar menselijke waanzin. ‘Je weet dat je het durft, Levi. Je hoeft je alleen maar naar voren te laten glijden.’

Dit keer duurde het niet lang.

‘Nee. Ik wil het niet.’

Naast hem een gesmoorde vloek. Dat was Harry, en de zaklamp ging weer aan. Ralph zag Levi, bungelende benen, strop om de hals, blik in de diepte en hij schudde zijn hoofd. Op het donkerste uur van zijn leven had hij de redenen van zijn bestaan op een esdoorntak laten balanceren en besloten aan de goede kant ervanaf te stappen.

Maar toen.

Maar toen.

‘Luister nou eens, je kunt nu niet meer terug,’ zei Elizabeth.

‘Hoe bedoel je…’

‘Na al die moeite waar we doorheen zijn gegaan voor jou.’

Levi keek met grote, donkere ogen naar beneden. Hij greep zich vast aan de stijl van de ladder en begon zich die kant op te schuiven.

‘Nee, daar komt niets van in.’ Hartgrondig beende Elizabeth naar voren en gaf de ladder een enorme zet. Het gevaarte kieperde naar achteren en Harry kon net opzij springen voor het met gekraak werd opgevangen door de bosgrond. Levi slaakte een kreet. Hij zwaaide met zijn armen om zijn evenwicht te bewaren.

Hij slaagde erin. Maar zonder de psychologische escape van de ladder verloor Levi zijn zelfbeheersing. In plaats van de strop van zijn hals te halen, klampte hij zich jammerend en met verstarde ledematen vast aan de tak waarop hij zojuist nog in relatieve kalmte had gezeten.

‘Je gaat het nu doen, Levi!’

‘Help!’

‘Doe het! Spring!’

Ralph trok aan zijn haren. Maakte keelgeluiden waarin hij zichzelf niet herkende. Maar hij stond nog altijd in shock aan de grond genageld.

‘Doe het!’ krijste Elizabeth. Haar ogen puilden uit. Het lichtspel van de Krypton wekte de illusie dat ze gitzwart waren. Harry keek ongelovig naar zijn vrouw. Als een waanzinnige sprong ze op en neer. Maaide met haar armen. Krabde striemen over haar wangen met korte, kwaaie halen. ‘Doe het, waardeloze flikker! Je bent helemaal niets waard, je betekent helemaal niets! Je bent een gore, vieze flikker! Maak een einde aan je leven en bespaar je moeder de schaamte die je bent!’

Eindelijk begreep Ralph het en dat brak de ban. Elizabeth was helemaal niet van plan geweest om hun te vertellen wat Levi’s motief was. De jongen worstelde met zijn seksualiteit. In plaats van dat Elizabeth hem uit de kast had geholpen, leidde ze hem zijn dood in.

‘In godsnaam, Elizabeth, hou…’ op, wilde hij zeggen, maar op dat moment liet Levi zich vallen.

Zorg dat het gebeurt, morgen, had Luana gezegd toen ze die nacht haar naakte lichaam tegen hem aan had gedrukt. Ze had zijn gezicht gepakt en de woorden in zijn oor gefluisterd: Zorg dat het goed is.

Maar er was niets goeds aan.

Levi had weer overeind moeten gaan zitten voor hij was gesprongen. Had hij dat maar gedaan! Maar hij was bang geweest, hij had niet meer kunnen nadenken en het touw was onder zijn lichaam verstrikt geraakt. Het bleef achter een knoest haken en kortte zijn val met zeker een halve meter. De klap schudde zijn lichaam gewelddadig als een lappenpop heen en weer maar brak niet zijn nek.

Wat Ralph daarna zag zou hem voor altijd blijven achtervolgen. Het was een vloek dat mensen moesten kijken. Ook al wilde niemand zulke verschrikkingen zien en was onze natuurlijke reactie om weg te kijken zodra de hersenen het gruwelbeeld hadden geregistreerd, er was altijd dat moment dat we het met eigen ogen moesten zien om het te kunnen geloven. Ralph meende dat Harry daarom de Krypton naar boven richtte. En hij kon niet níét kijken. Wie zou dat hebben gekund? Het was misschien maar twee tellen voordat Harry de zaklamp uit kreeg. Maar twee tellen waren genoeg voor een leven lang nachtmerries.

Ongecontroleerd schokten Levi’s ledematen terwijl zijn lichaam vocht om zuurstof. Bloed gutste uit de zijkant van zijn gezicht en kleurde het oranje touw rood. De kracht van het touw op de val had hele repen vlees losgescheurd. Levi’s gezicht was aan het opzwellen. Zijn tong hing uit zijn mond en zijn ogen puilden uit. Ze vulden zich met bloed.

Toen werd het donker. Ralph hoorde Elizabeth gillen. Hij hoorde Harry vloeken. Maar bovenal hoorde hij Levi fluiten. Hij hoorde het kraken van het touw, hij hoorde het geritsel van zijn kleding bij elk spasme van zijn lichaam. Maar bovenal hoorde hij Levi fluiten. De scherpe stank van urine vulde het donker. Er kwamen nog andere geuren bij, geuren die Ralph niet had kunnen beschrijven. Elizabeth had zich huilend afgewend. Niet ver van waar Ralph stond. Harry riep haar naam, zocht op de tast. Maar Ralph niet. Verlamd stond hij. Het was nergens mee te vergelijken, de geluiden van een mens die worstelde tegen verstikking. Al die tijd luisterde hij en zag hij het nabeeld van Levi’s grote, bloeddoorlopen ogen voor zich, verbijsterd naar hem starend.

Het duurde drie lange minuten voordat het stil werd.

En stil bleef.

Ralph werd zich vaag gewaar dat zijn ogen begonnen te wennen aan het donker. Van kale novembertakken en sterren die schitterden in een ver, koud heelal.

Na een tijdje maakte een schaduw zich los uit het duister en flitste de zaklamp aan. ‘Ralph, het spijt me zo verschrikkelijk.’ Harry’s stem brak. ‘Niemand wilde dit. Het is afschuwelijk wat die jongen –’

Ralph haalde uit met een vuist die niet van hem leek. De vuist raakte Harry op de rechterkant van zijn kaak. Harry’s hoofd vloog gorgelend naar achteren en de man ging neer. De lichtbundel van de Krypton rolde over de grond.

Ralph voelde een tintelende hitte in zijn pols. Hij begreep niet goed wat er was gebeurd. Alleen dat hij dorst had. Grote dorst… maar niet naar wat er onder de bestuurdersstoel van de Forester lag, besefte hij.

De gedachte aan alcohol deed zijn maag opeens omdraaien.

Harry krabbelde overeind. Er zat iets donkers op zijn kaak. Bloed. Hij sloeg zijn broek af, raapte de zaklamp op en voelde aan de donkere plek. Hij was volkomen timide. Misschien wilde hij die pijn voelen. Misschien was het boetedoening.

‘Luister, Ralph, misschien is het goed als jij de schep gaat halen en een –’

Iets ritselde en Harry scheen geschrokken de lichtbundel naar boven. Een siddering trok door Levi’s benen. Zijn borst schokte. Nogmaals. Spierreflexen door de opbouw van koolstofdioxide in zijn bloed, ongetwijfeld, maar het zag er luguber uit. Toen Harry zich weer tot Ralph wendde zag hij lijkbleek.

‘Ralph…’

‘Jíj gaat een schep halen,’ zei hij. ‘En je neemt Elizabeth met je mee.’

‘Weet je zeker dat –’

‘Ga!’ Hij schreeuwde het uit. Hoe kon hij Harry duidelijk maken dat hij hier moest blijven, bij Levi? Het was een eis waaraan hij moest voldoen, een verwachting die hij moest inlossen. Alles was de laatste weken doordesemd geweest van twijfel, maar dit zag Ralph nu helder: de dode jongen was zijn verantwoordelijkheid. Levi was de gifbeker die hij moest leegdrinken.

Dus vertrokken Harry en Elizabeth. Zodra ze in het duister waren verdwenen ging hij onder de twee hangende benen zitten, met het hoofd tussen de knieën. Ralph hoorde het zachte kraken van het touw, terwijl het heel langzaam uitdraaide. Steeds doffer, tot het nagenoeg stil kwam te hangen. Ogen dicht. Na een tijdje slaagde hij erin alles uit zijn hoofd te bannen.

Op een zeker moment kwam Ralph overeind en richtte de ladder op tegen de tak. Hij klom tot halverwege, zodat hij Levi’s pols kon voelen.

Er was nog een hartslag. Hij wist dat Levi hersendood was, maar zijn hart klopte nog, hoe zwak ook.

Tien minuten later was ook dat weg. En toen Ralph ditmaal zijn pols checkte, klipte hij het leren polsbandje los dat de jongen had gedragen en stak het in zijn zak.

Toen hij thuiskwam was Ralph geschokt te ontdekken dat het pas kwart voor tien was. Voor zijn gevoel had het niet lang meer geduurd eer het zou zijn gaan dagen in het oosten.

Luana was geweldig. Beter dan hij van haar mocht verwachten. Ze vroeg niet wat er was gebeurd. Ze duldde zijn afstandelijkheid en had begrip voor zijn verdedigingsmechanismen. Het was nog te vroeg om erover te praten. Als hij dat al ooit zou doen. Luana voelde dat aan en gaf hem het vertrouwen in stilte zijn afkeer in te dammen en weer te leren met zichzelf en andere mensen te leven.

Hij sloop naar zolder en keek lange tijd naar Kaila. Ze was diep in slaap. Zodra Luana Harry’s berichtje had ontvangen dat het voorbij was, had ze de leren riemen die Kaila aan het bed kluisterden weggehaald. Nu zag ze er vredig uit. De lithium zou haar nog wel een tijd in slaap houden en dat was goed. Ralph kuste haar voorhoofd en ging zachtjes door het trapgat naar beneden.

Ook Django sliep rustig. Luana had zijn borst nog eens ingesmeerd met zalf, maar de roodheid was al afgenomen. Ralph kuste ook zijn zoon en verliet de kamer.

Er waren ijsbloemen op hun slaapkamerraam verschenen. Hij ademde tegen het glas en keek hoe het boeket smolt en in lange sporen, traag als tranen, naar beneden droop. Daarna ontsloot hij de grendel en deed de luiken open.

Het gazon, het gaashek en het bos daarachter waren bedekt met een dikke laag rijp. Hij keek uit over een landschap dat glinsterde in het licht van de sterren.

De takkenstapels waren verdwenen.

Ralph liet het raam openstaan. Luana zou het koud krijgen, maar hij liet haar alle dekens hebben. Hij lag naakt op bed, zijn lichaam stijf en koud, en keek naar hoe het gordijn opbolde in de tocht.

Hij wilde het raam niet sluiten. Zo kon hij dichter bij Levi zijn.

En zo, sluimerend tussen waken en slapen door, trokken fragmentarisch de beelden aan hem voorbij van de laatste episode in het bos.

Ralph was verbaasd geweest om te zien dat Harry Elizabeth mee terug had genomen, want ze was volkomen ingestort en ze hadden niets aan haar gehad. Staand op de ladder had hij het lichaam vastgehouden terwijl Harry boven hun hoofd het touw had doorgesneden. Harry had willen meehelpen Levi naar beneden te tillen, maar Ralph had niet gewild dat hij of Elizabeth hem ook maar met een vinger zouden aanraken.

Ze hadden een hangmat gemaakt van canvas, het lichaam erin gelegd en het aan de bovenkant dichtgetapet. Daarna waren ze weer op pad gegaan.

De wind had gefluisterd. De kale takken boven hun hoofd hadden steeds een andere lijst om de vrieslucht gemaakt. Waar het kon hadden ze het lichaam gesleept, maar meestal hadden ze het moeten tillen. Ralph voorop, Harry achteraan. Het was zwaar geweest, maar na een tijd hadden de bossen zich geopend. In de verte lag een donker water. Old Scratch’s Hallow, heette het hier. Er waren andere namen voor dit gebied, maar vroeger hadden ze het altijd zo genoemd en waarom zouden ze dat nu anders doen?

Overal hadden takkenstapels gelegen.

Op een vrije plek had Ralph zich op het graf gestort. Hij had de drassige grond aangevallen met de schep, uur na zwoegend uur, totdat zijn spieren het hadden uitgegild en zijn zweet hem had verkleumd. Opnieuw had Harry hulp aangeboden, maar hij had naar hem geblazen en gegromd en toen zijn buurman bleef aandringen, had Ralph zijn schep naar hem geheven.

Het was zíjn graf om te graven.

Al die tijd hadden de bossen hun adem ingehouden. Eenmaal had boven het water een eenzaam gejammer geklonken. Misschien een vogel. Misschien niet.

Het gat was zo diep geworden dat hij er alleen met zijn schouders bovenuit had gestoken. Dat was genoeg geweest. Hij had Levi’s lichaam erin gesleept, hem de ogen gesloten en toegedekt met het canvas. Daarna had hij het volgens traditie dichtgegooid met takken, die Harry en Elizabeth bij de bosrand hadden geraapt.

Een graf: niets meer dan een takkenstapel, waarbij de eerste nacht gewaakt moest worden om de dode koest te houden.

Maar zodra Ralph klaar was en naast de takkenstapel had plaatsgenomen voor de laatste stap van het ritueel, had Harry een hand op zijn schouder gelegd. ‘Dit is geen doen, jongen. Ga naar je vrouw. Ga naar Kaila. Wij waken over hem.’

Lang had Ralph getwijfeld of hij hun deze taak kon toebedelen. Maar hij was aan het eind van zijn Latijn geweest. Hij had niet meer helder kunnen nadenken.

Dus was hij gegaan.

In de kleine uurtjes werd Ralph zich gewaar dat Luana zich dicht tegen hem aan nestelde.

Een stem fluisterde: ‘Ik kan niet slapen.’

Hij sloeg zijn arm om haar heen, maar toen hij een onbepaalde tijd later wakker werd had hij het ijskoud en lag in zijn armen geklemd de Urban Outfitters-sweater waarin Levi was begraven, vochtig en vuil van de aarde.

Ralph gilde het werkelijk uit. Luana schrok wakker en probeerde hem op alle mogelijke manieren te kalmeren, maar Ralph zag haar niet, Ralph hoorde haar niet. Ralph zag alleen maar de twee hangende benen voor zich in het donker.

Hoorde alleen maar Levi fluiten, terwijl hij stikte.

Dat was de eerste keer dat de jongen bij hem terugkwam die lange winter… maar zeker niet de laatste.

>

RALPH

Salem, Oregon. Een goede vader.

WINTER

De dag dat Ralph de voetsporen in de sneeuw vond, reed hij naar het zuiden.

Het was 21 januari en op een korte vorstperiode vroeg in december na hadden ze een zachte winter, met de regelmatige afwisseling van regen en zon die de Puget Trough ten westen van de Cascades de afgelopen jaren zo gewoon was geworden. Maar die nacht was de temperatuur gedaald tot ver onder het vriespunt en de volgende ochtend, een zaterdag, lag er ruim vier decimeter sneeuw. Nog voor Luana en de kinderen op waren, trok Ralph zijn donzen jas aan, haalde de skischoenen en sneeuwschep uit de garage en opende de deur die toegang gaf tot de achtertuin.

Hij stokte toen hij het spoor van menselijke voetstappen zag, dat dwars over het gazon naar de keukendeur liep. Ralph ploeterde langs de gevel in die richting. Het spoor leek helemaal vanaf het gaashek hiernaartoe te leiden, met diepingesneden afdrukken. Het was duidelijk dat de persoon die ze had gemaakt in een rechte lijn naar de keukendeur was gelopen en niet was teruggekeerd.

En hier hielden ze gewoon op. Sneeuw was van de deurklink geveegd. Ralph rammelde eraan, maar de deur zat op slot.

Behoedzaam volgde hij het spoor terug. De contouren van de afdrukken waren niet altijd even duidelijk, omdat er sneeuw in was gegleden bij het wegtrekken van de schoen. Maar er zaten een aantal goede prints tussen en Ralph zag het geruite profiel van een rubberen sneakerzool.

Het spoor begon niet bij het gaashek. Het kwam van verder, vanachter de bosrand. Maar de persoon die het had gemaakt was niet over het hek geklommen, het leek of hij er dwars doorheen was gelopen. Eén voetafdruk werd letterlijk doormidden gesneden door het hek. De neus bevond zich in de achtertuin, de hak aan de boskant. Alsof iemand de tuin in was gelopen en daarna pas het hek was geplaatst.

Maar zo was het natuurlijk niet gegaan.

Ralph luisterde naar de stilte en keek om naar de achterdeur. Zijn adem maakte wolkjes in de heldere vrieslucht.

Als hij in de keuken zou gaan kijken, zou hij daar dan plasjes gesmolten sneeuw aantreffen?

Ja, daar was hij van overtuigd. Net zoals hij wist dat als hij zou googelen op het profiel van Conversegympies, hij dat geruite profiel zou vinden.

Een kastanjerugmees streek een eindje verderop neer in de sneeuw, blies zich op tot een gezellig bolletje en keek naar hem. Ralph kende het vogeltje: het was een territoriaal diertje dat brutaal over hun achtertuin heerste tussen de grotere gaaien en spechten. Django had hem Mr. Jibbly genoemd en hij en Luana voerden hem zaad en stukjes kaas, zodat hij nagenoeg tam was geworden.

Ralph glimlachte bij die gedachte – en onderdrukte zijn glimlach vervolgens met kracht.

Zolang hij kon was hij zich blijven verzetten tegen het geluk dat hem die winter uit alle kieren dreigde te besluipen en zijn gevoelens van schuld en rouw trachtte af te kalven. En toch merkte hij dat ze hem telkens weer overvielen: korte momenten van puur, intens geluk waarop Levi en de vreselijke dingen die ze hadden gedaan in de bossen niet meer voorop in zijn gedachten zaten. Als hij met Luana de liefde bedreef. Als ’s avonds aan de keukentafel een van hen iets zei waardoor Kaila en Django zorgeloos moesten lachen. Als hij ’s ochtends in de Forester wilde stappen om naar de rechtbank te rijden en de roep van een slechtvalk door de schitterende, volblauwe winterlucht schalde.

Of, zoals nu, bij het zien van het kastanjerugmeesje. Wat er in die vroege ochtend ook door de sneeuw naar zijn huis was geslopen, Mr. Jibbly raakte hem dieper.

Daarom liet hij die ochtend een briefje voor Luana achter op de keukentafel en reed naar Salem, Oregon, waar twee ouders nog altijd tegen beter weten in hoopten op de thuiskomst van hun zoon.

De rit kostte hem vier uur. Hij verliet de I-5 en sloeg rechts af een woonwijk in, vervolgens links en daarna weer rechts. Navigatie hoefde hij niet te gebruiken om zijn bestemming te bereiken: op Google Street View was hij hier al honderden keren geweest.

Het was een typische Amerikaanse straat met typische Amerikaanse huizen, waar mensen hun tuinpad sneeuwvrij schepten en kinderen een sneeuwpop rolden. Hij minderde vaart. Voor het grijze houten huis met een kale papierberk in de voortuin stopte hij. Ralph wist dat hij niet te lang kon blijven stilstaan. Buren waren alert in dit soort buurten.

Niet half zo alert als eigenlijk zou moeten, als ze zouden weten wie ik ben. Als ze zouden weten dat ik bij hem was, in die laatste momenten van zijn leven.

Christus, Ralph, wat doe je hier?

Hij was zich ervan bewust dat als Levi nog had geleefd, zijn obsessie met de jongen zou neerkomen op stalken. Maar hij had geen kwade intenties, en bovendien leefde de jongen niet meer. Ralph stalkte een dode. Hij stalkte hem met heel zijn hart, want het was het enige wat hij kón doen.

Hij had keer op keer Levi’s afscheidsbrief doorgelezen (die bewaarde hij in de kluis in zijn werkkamer, nadat hij hem van de Aikmans had opgeëist) in de hoop nieuwe betekenissen te ontdekken tussen de woorden. Hij had de twee portretfoto’s eindeloos door zijn handen laten gaan, ze uit alle hoeken bekeken en zich stukgebeten op de glimlach – de glimlach die Harry hem had opgedragen tevoorschijn te toveren. Levi’s glimlach zat vol beloften, niet over wie hij was geweest maar wie hij had kunnen worden als Ralph het drama zou hebben verhinderd dat zich die donkere novemberavond in de Snoqualmie Woods had ontvouwen. Hij had het internet afgespeurd en was gefrustreerd geraakt dat er niets over hem was te vinden, buiten de melding van zijn vermissing. Geen sportteams die zijn naam in wedstrijduitslagen hadden gepubliceerd, geen credits bij jeugdtheatergroepen of extracurriculums van McKay High. Het leek alsof Levi volledig anoniem door het leven was gegaan en dat vergrootte alleen maar het mysterie van zijn dood.

Er waren natuurlijk zijn TikTok- en Insta-accounts, maar die stonden op privé. Anders was het met de Facebookprofielen van zijn ouders. Hun video-oproepen rondom zijn vermissing waren hartverscheurend. De melding van de Greyhoundchauffeur die Levi na de AMBER Alert als een van zijn passagiers op de ochtenddienst tussen Salem en Portland had herkend, gaf hun aanleiding om te denken dat hun zoon was weggelopen. Ze smeekten om een teken van leven. Om naar huis te komen. Wat er ook was gebeurd, er was niets waar ze niet samen uit konden komen. Ze zouden altijd van hem houden. Vooral in de donkere oogopslag van zijn vader zag Ralph de jongen terug en al folterde hij zichzelf ermee, hij bleef ze steeds opnieuw afspelen.

Het waren er drie. De eerste twee van vroeg in december waren behoorlijk gedeeld; niet genoeg om te stellen dat ze viral waren gegaan, maar de lokale Statesman Journal en KPXG-TV hadden ze overgenomen. De laatste oproep dateerde van vlak voor de kerst en die was nagenoeg anoniem gebleven; de reacties weinig meer dan afstandelijke hartjes of het ‘we bidden voor jullie’ van vrienden. Tegen die tijd was het duidelijk dat Levi een van die typische Amerikaanse tieners was geworden die van de rand van de aarde waren gevallen.

Goed voor de buren van Bird Street, maar het had Ralph gedeprimeerd.

Op een nacht logde hij in op Instagram met het wachtwoord dat Levi in zijn brief had achtergelaten. De hitte steeg hem naar het hoofd toen hij langs zijn foto’s scrolde, maar hij schrok zich pas echt te pletter toen er ineens chatberichten verschenen van een meisje dat Ava Torres heette: OMG en toen: LEVI en toen: Je bent online!!! Waar de fuck ben je????

Ralph had uitgelogd en zijn telefoon weggegooid alsof hij zich eraan had gebrand.

In de dagen erna had hij steeds de neiging moeten onderdrukken opnieuw in te loggen en een bericht te sturen naar Levi’s ouders. Of naar Ava Torres, wie zij ook mocht zijn. Te laten weten dat het hem goed ging. Of dat het hem slecht was vergaan. Of dat het aan hen niet had gelegen. Dat hij van hen hield. Iets.

Hij had het niet gedaan. Het zou immoreel zijn geweest, om niet te zeggen gevaarlijk.

En toch was hij nu hier.

Hij staarde naar het huis. Frunnikte aan het leren armbandje dat om zijn pols zat en vroeg zich af wat Levi’s ouders binnen die muren aan het doen waren. Vroeg zich af wat Levi zelf aan het doen zou zijn geweest, als hij nog had geleefd.

Wat doe je hier in godsnaam, Ralph?

Hij wist het oprecht niet. Hij wist dat er voor hem geen closure was, geen catharsis. Daarvoor zou hij met zijn ouders moeten praten en toegeven wat ze hadden gedaan, en dat was onmogelijk. Levi’s dood was zijn vloek om te dragen. De ironie wilde echter dat hij niet alleen onderhevig was aan het natuurlijke verwerkingsproces – ontkenning ging over in verdriet, verdriet in rouw, rouw ten slotte in acceptatie – maar ook aan de bóvennatuurlijke kracht die dat proces versnelde: de kracht van het geluk dat Bird Street hun toebedeelde. Het vlakte de scherpste randen van de rouw en dempte de diepste pijn voor hij daar klaar voor was. Ralph begreep het maar aanvaardde het niet. Hij weigerde afscheid te nemen van de gevoelens die hem mens maakten. Hij droeg een wond die werd geheeld door duivelse interventie en al wat Ralph kon doen was de korst blijven openkrabben.

Misschien was hij daarom hier.

Zittend achter het stuur van de Forester voor een vreemd huis in Salem, Oregon, dacht Ralph Lewis aan schuld. Aan juridische schuld en aan zielenschuld, aan gevoelens die hij eigenlijk zou moeten voelen maar niet voelde. Hij dacht aan de sociopathische en dementerende kracht van geluk, dat hen dingen niet liet vergeten, maar ook niet liet voelen. En hij zat zo in gedachten verzonken, dat hij opschrok toen er tegen het raam werd getikt.

Hij herkende hem onmiddellijk. Levi’s vader.

Eén bevroren ogenblik overwoog hij gas te geven en weg te rijden. Toen liet hij zijn raampje zakken. In een impuls trok hij de mouw van zijn jas omlaag, om het leren polsbandje te verbergen.

‘Gaat het wel, meneer? U ziet een beetje pips.’

Ralph moest zijn keel schrapen om iets te kunnen uitbrengen. ‘Ik… ik werd geloof ik een beetje duizelig.’

‘Ai! Ik zag u al een tijdje staan. Ik denk, ik ga toch even kijken wat er aan de hand is. Kan ik iets voor u doen?’

‘Nee, het gaat wel weer. Ik… het spijt me zo ontzettend.’

‘Doe niet zo gek. Een cola misschien? Het is troep, maar mijn vrouw zegt altijd dat als je duizelig bent er niets beter is dan die suikerkick.’

‘Ik… het spijt me. Echt.’

‘Hé, maak je niet druk, man.’

Ralph reed weg, maar om de hoek moest hij de Forester stilzetten omdat zijn handen te hevig trilden om het stuur te kunnen vasthouden. Tranen vertroebelden zijn zicht. Hij huilde ook toen hij weer terug naar het noorden was gereden en die avond in Luana’s armen lag. Zij hield hem vast en dwong hem niet om te praten, omdat ze al wel wist wat hem kwelde, en zei hem niet dat hij het moest loslaten, omdat ze vreesde dat de tijd dat vanzelf wel zou doen.

De volgende dag ging Ralph naar Graham McKinley.

Nog een dag later ontving The Trevor Project, de non-profitorganisatie die zich inspande voor zelfmoordpreventie onder LGBTQ-jongeren, een anonieme donatie van vijfhonderdduizend dollar. Het grootste gedeelte kwam voor rekening van McKinley, maar vijftigduizend was afkomstig van Ralphs eigen spaargeld. Hij had erop gestaan.

Het doel was niet geweest om iets af te kopen.

Soms deed je iets om de wereld ietsje beter te maken.

Ralph probeerde die winter een goede vader te zijn en na verloop van tijd slaagde hij daar aardig in.

Django’s artrose genas voorspoedig en hij wist zich nog maar weinig te herinneren van de nacht van de brand. Ralph vond dat gezien de omstandigheden een gezonde reactie. Zijn zoon had de Donkerder Dagen achter zich gelaten met dezelfde veerkracht waarmee hij ze had aanvaard.

In december werd de benedenverdieping gerenoveerd. Ze hadden een meevaller gehad bij het vinden van een om werk verlegen aannemer, omdat vergunningen roet in het eten hadden gegooid van een gemeenteproject in Carnation. In de achterkamer werden de kozijnen vervangen en de muren opnieuw bepleisterd. Alles kreeg een schilderbeurt en Luana en hij zochten nieuwe gordijnen uit. Django had tot zijn grote frustratie aanvankelijk genoegen moeten nemen met zijn oude keyboard, maar via een griffier bij de Superior Court was Ralph ter ore gekomen dat restaurant Eleven in Seattle een restyling onderging. Voor het belachelijk lage bedrag van zeshonderd dollar mocht hij de Yamahavleugel uit de eetzaal overnemen. Weer zo’n unheimisch gelukje dat op zijn pad kwam, maar het was een perfect kerstcadeau.

‘Omigod-papa-mama-jullie-zijn-de-béste!’ had Django uitgeroepen toen hij het doek had weggetrokken, en niets anders in het gelakte hout gereflecteerd had gezien dan kerstlichtjes.

‘Eén ding moet je beloven,’ had Kaila gezegd. ‘Géén Great Balls of Fire meer. Ik haat dat nummer.’

Ze hadden allemaal gelachen en Django was onmiddellijk een kerst-swing-improv begonnen die hij Burn This House Down noemde. Het werd een fijne avond en voor het eerst had Ralph beseft dat de Donkerder Dagen van ’22 definitief achter hen lagen.

Zoals ieder jaar was Kaila’s depressie omgeslagen naar een hypomane toestand waarin ze zich energiek, onkwetsbaar en euforisch voelde. Soms hadden ze hun handen vol aan haar, maar alles was beter dan haar novemberapathie. Niet alles was vergeten en vergeven: het zou tijd vergen van Kaila om te accepteren waar ze onderdeel van zou worden, maar die gesprekken konden wachten tot later in het jaar. Luana en hij verzekerden Kaila ervan dat ze er op haar eigen tempo mee in het reine mocht komen en deden alles om haar in dat proces niet van zichzelf te laten vervreemden.

Haar kerstcadeau was een tweeweeks trainingskamp in Seoul in februari. De avond voordat ze haar en Jax naar SeaTac brachten, betrapte Kaila hem erop dat hij achter zijn bureau naar Levi’s foto’s staarde. Hij was te laat om ze weg te stoppen.

‘Was dat hem?’ vroeg ze nieuwsgierig.

Ralph wist niet hoeveel Kaila bewust had meegekregen van die laatste novemberdagen, maar ze was niet dom en had haar eigen conclusies getrokken. Hij overwoog te liegen, maar deed het niet. ‘Hij was een jaar ouder dan jij. Je weet hoe groot de chaos was. Het was een noodgreep.’

‘Klinkt als iets uit een manga. Hij lijkt wel een beetje op zo’n mangajongen.’

Dat was iets waar ze in de aanloop naar haar Koreatrip in geïnteresseerd was geraakt. Ze zag dat hij het moeilijk had en deed iets wat ze al zeker twee jaar niet meer had gedaan: ze kwam op de armleuning van zijn stoel zitten en leunde tegen hem aan. Hij sloeg zijn arm om haar heen. Ze zwegen een tijdje, terwijl ze samen naar zijn foto keken. Toen gaf ze hem een zoen.

‘Bedankt dat je naar zijn wens hebt geluisterd.’

‘Toch wou ik dat het anders was gegaan.’

‘Vroeger zei mam altijd dat als iemand doodgaat, het een lichtje aan de hemel wordt. Hij is nu een lichtje in het bos.’

Die gedachte was beter dan iedere andere, en Ralph hield er een tijdje aan vast.

Kaila’s trainingskamp was geweldig en ze kwam er ouder en wijzer van thuis dan dat ze ernaartoe was gegaan. Ralph genoot van de routinematige afwisseling tussen het leven thuis en de zaken die hij behandelde in de rechtbank. Luana had haar colleges hervat. Elke woensdag bracht hij Django naar de Puget Sound School of Music in Tacoma voor het excellentieprogramma. Soms plakten ze er een bezoekje aan meneer Hendrickx aan vast, maar niet zo vaak meer als vroeger. Het maakte hem wat weemoedig.

De buren ging hij pertinent uit de weg. Ralph wilde Elizabeth niet onder ogen komen en wist niet wat hij zou doen wanneer dat uiteindelijk toch zou gebeuren. Het onvermijdelijke vond plaats op de begrafenis van Dorothy McKinley op 24 maart.

Dorothy was volledig hersteld van de longinfectie die haar in november bijna fataal was geworden en zoals ieder jaar waren de symptomen van haar parkinson na de Donkerder Dagen minder erg geworden. Maar de impact op haar lichaam was ditmaal zichtbaar geweest, vertelde Graham later: ze was gaan kwijnen. Haar haar was dunner geworden, haar handen hadden plots vol levervlekken gezeten. Dorothy McKinley had het einde voelen naderen en had daar vrede mee gehad. Graham was dankbaar dat hun nog een kalme, gelukkige winter was gegund. De laatste avond had hij zijn vrouw welterusten gekust en een beroerte had ’s nachts met z’n vingers geknipt en het werk afgemaakt. Django vroeg of mevrouw McKinley pijn had gehad en Ralph zei nee, het was een dood geweest om voor te tekenen.

Elizabeth zag hij tijdens de wake in het McKinleyhuis, terwijl in het zwart geklede buren, oude zakenrelaties en verre familieleden hun eer betoonden aan de dode vrouw.

‘Ralph,’ zei ze, naar hem knikkend, terwijl ze voorbij de kist was geschreden.

‘Elizabeth,’ zei hij.

Meer was het niet. Hij wisselde een ongemakkelijke blik van verstandhouding met Harry. Híj was het die elke dag moest leven met wat er was gebeurd toen in de bossen het masker van zijn vrouw was afgevallen. Ralph wist niet hoe hij dat deed, maar blijkbaar was er een manier, want ze waren nog altijd bij elkaar… en schijnbaar gelukkig.

Dat gold niet voor iedereen. Bij de wake vernam hij dat Olivia en Juliette in januari uit elkaar waren gegaan. Olivia was vertrokken zonder afscheid te nemen, maar ze had vijf volgeschreven kantjes opgerold achtergelaten tussen de slagtanden van het zwijn in de jachtkamer. Daarin concludeerde ze dat ze gelukkiger zou zijn te sterven aan een tumor dan te leven met wat ze in november hadden gedaan. Wat er van haar was geworden wist niemand, maar het liet zich raden.

Hun winter verstreek. Hoezeer Ralph zich er ook tegen verzette, hoezeer het hem ook conflicteerde, de dagen regen zich steeds vaker aaneen dat hij simpelweg gelukkig was. Het schuldgevoel was er nog wel, maar eerder als iets theoretisch, en ten slotte vervaagde ook dat, net als Levi, als een geest.

Toch kreeg hij een paar dagen na Dorothy McKinleys wake een whatsappje van een onbekende afzender. Er stond: Het touw had langer moeten zijn. Je zei dat het lang genoeg was, dat het snel zou gaan, maar dat was het niet.

Ralph staarde er lange tijd naar en vroeg zich af of op de bodem van de Columbia River in Portland, Oregon, een oud telefoonscherm kortstondig zou zijn opgelicht.

KAILA

Girls day in Seattle. Goede dingen. Vos.

LENTE

Op 7 april vierde Kaila haar sweet sixteen. In Lock Haven, Washington, betekende dat dat ze volgens de wet haar rijbewijs mocht halen (give it, please!), dat ze zo ze wilde mocht trouwen met Jax (no way in hell), dat ze zich mocht registreren als orgaandonor (prima) en dat ze mocht stoppen met school (hm… nee).

Het betekende ook dat ze vanaf november mensen mocht gaan euthanaseren om ze te voeren aan een monster. Tot dan toe had ze uitgesteld om daarover na te denken, maar het vooruitzicht begon zich in haar op te blazen als een ballon, dus toen mam haar de volgende dag meenam op girls day in downtown Seattle besloot ze het onderwerp ter sprake te brengen.

Als ze eens wist hoe.

Zwijgend slenterden ze over de Pike Place Market, Kaila etend van een pokebowl-to-go en mam van een clam chowder uit een uitgeholde broodbol van zuurdesem. In het Waterfront Park zaten ze op een bankje dat uitkeek over Elliott Bay en het reuzenrad en dronken ze aardbei-rabarbergemberbier uit plastic bekers. En nog altijd wist ze niet hoe ze het moest aansnijden.

‘Oké, gooi het eruit,’ zei mam ten slotte. ‘Ik weet dat het je bezighoudt, ik hóór je denken en het is oorverdovend.’

Kaila zuchtte, gevangen in het niemandsland tussen volwassen willen zijn en zich hopeloos tekort voelen schieten, maar op dit moment was ze blij dat haar moeder haar nog altijd feilloos kon doorzien. ‘Voelt het voor jou nooit als valsspelen?’

‘Wat bedoel je?’

‘Straks in Indiana,’ zei ze. ‘Als ik win. Als ik word geselecteerd. Is het dan wel míjn prestatie geweest?’

Mam trok een wenkbrauw op, schijnbaar verrast dat dit hetgeen was wat haar kwelde. Maar Kaila wilde niet spreken over de ethische kwestie (ze had gaandeweg leren aanvaarden dat wat haar ouders deden onvermijdelijk was) en ook niet over de keuze die haar wachtte (want het alternatief was gezien haar sluimerende depressie te gevaarlijk). Ze wilde spreken over de consequenties. In juni vonden in Indianapolis de selectiewedstrijden plaats voor het Olympisch team voor Parijs ’24 en Kaila was de jongste deelnemer.

‘Natuurlijk zal het jouw prestatie zijn, lieverd. En wie zegt dat het zo makkelijk wordt? Je moet je eerst nog maar eens zien te plaatsen.’

Ze keek haar moeder ongelovig aan. ‘Doe niet zo naïef,’ floepte ze eruit.

Dat maakte haar aan het lachen. ‘Ik bewonder je zelfvertrouwen.’

‘Natuurlijk ga ik me plaatsen, dat weet je best. Dat is het ’m nou juist. Ons geluk is doping. Het is oneerlijk. Zou ik ook winnen als ik ergens anders zou wonen?’

‘Dat zul je nooit weten tot je het uittest. Maar je hebt het mis. Ja, de sterren staan je gunstig en ja, je hebt geluk dat je een lichaam hebt gekregen dat zulke uitzonderlijke prestaties kan leveren. Dat is een enorm voorrecht, Kaila. Omarm het! Je speelt niet vals. Je bent vastberaden. Gepassioneerd. Je traint elke dag keihard om je doelen te bereiken. Nogmaals: ik bewonder je!’

‘Bla bla bla…’ Ze rolde met haar ogen.

‘Wat ik bedoel te zeggen is dat geluk niet absoluut is. José Saramago schreef ooit dat geen mens alles kan bereiken wat hij of zij verlangt, behalve in dromen… dus goedenacht, allemaal!’

Ze lachte, maar Kaila lachte niet mee.

‘Jij droomt van het beste en hebt het geluk aan je zijde, maar je moet er wel het werk voor verzetten. Dat komt je toe, Kaila.’

‘Ons geluk is niet hetzelfde als geboren worden in een rijk land of in een upperclass witte buurt, mam.’

Haar moeder zuchtte, stond op, liep naar de reling en leunde eroverheen. ‘Als ik me nu zou laten vallen en in de baai plons, wat zou er dan gebeuren?’

‘Ik zou op zoek moeten naar een moeder zonder motorische stoornis?’

‘Ha ha. Geluk of niet, ik zou net zo onderkoeld raken als ieder ander. En als ik niet zou blijven watertrappelen, wat zou er dan gebeuren?’

Nu zuchtte Kaila. ‘Dan zou je verdrinken.’

‘Precies, dat is mijn punt. We zijn niet onsterfelijk, we zijn geen supermensen, we krijgen alleen een duwtje in de rug. Het is aan jou om te bepalen wat je daarmee doet, want dat maakt wie je bent. Dat was ook Saramago: wij maken strikt genomen geen beslissingen, beslissingen maken ons.’

Kaila was zestien en een dag en kon de impuls niet onderdrukken om het laatste woord te hebben. ‘De beslissing om hier onderdeel van te zijn maakt ons ook.’

Ze wist dat ze haar had klemgeluld, maar voelde zich er eigenlijk alleen maar schuldig over. Voor haar was het ook niet makkelijk. Ze had respect voor hoeveel geduld haar moeder met haar had, want ze nam weer naast haar plaats en sloeg een arm om haar schouders. ‘Luister. Geniet je ervan?’

‘Waarvan?’

‘Als je springt. Als je al die buitelingen en schroeven maakt en je de wind langs je heen voelt zoeven. Als je het water in duikt. Geniet je ervan?’

Kaila dacht aan de euforie, aan hoe vliegen haar altijd had doen voelen dat ze leefde – dingen die ze nooit onder woorden had kunnen brengen. ‘Ja,’ zei ze eenvoudig.

‘Soms is dat genoeg. Het is nobel dat je je bewust bent van al die dingen, maar vreet jezelf er niet over op. Geniet een beetje.’

Kaila haalde beverig adem. ‘Ik wil naar de filmschool.’

‘O ja? Waar?’

‘USC in LA.’

‘Wat een mooi doel om naartoe te werken, Kaila.’

Ze keek haar moeder aan. ‘Kán dat dan?’

‘Natuurlijk. Je vader ging naar Berkeley. Alle McKinleys hebben aan de Oostkust gestudeerd en je weet hoeveel Juliette reist.’

‘Maar zit je dan niet… vast aan Bird Street?’

‘Uiteindelijk vestig je je er, ja. Maar natuurlijk krijg je de gelegenheid om uit te vliegen. Om te studeren. Je kunt je semesters op de campus doorbrengen en komt in november naar huis.’

Kaila keek de lege ruimte in. ‘Misschien kan dat wel de titel van mijn eerste film worden. Voor de toelating, weet je wel. Coming Home for November.’

‘Oeh, dat klinkt goed.’

Maar Kaila wist niet of ze het daarmee eens was.

Het voorjaar verstreek en Kaila genoot van het leven. Na Memorial Day brak een lange periode van warm lenteweer aan waarin ze zich laafde aan de zon en zelden dacht aan de Donkerder Dagen, die nu even ver in het verleden als in de toekomst lagen. Nu ze zestien was, waren haar ouders makkelijker geworden met het blijven slapen bij Jax en na een make-good-choices-speech mochten ze zelfs een hotelkamer delen in Indianapolis. Kaila genoot van de goede keuzes die ze maakte – heerlijke keuzes, zelfs – en Jax en zij waren verliefder dan ooit.

Natuurlijk plaatste ze zich voor het selectieteam, met een nette drieëneenhalf-achterwaarts van de tien en een perfect uitgevoerde tweeëneenhalf-achterwaarts met dubbele schroef van de zeveneneenhalf. Jax vloog haar in de armen toen hij van de tribune kwam gestormd en duwde haar zijn iPad in handen, waarop haar al even jubelende ouders en broertje op Zoom hadden meegekeken. Omdat ze haar niet konden omhelzen omhelsden ze elkaar en pap snotterde zelfs een beetje.

‘We gaan naar Paríííjssssss!’ zong Django. ‘Ik ga zoveel stokbrood eten dat ik ziek word!’

Daar proestten ze allemaal om.

In juni hielp ze Django bij het maken van filmpjes voor zijn nieuwe YouTubekanaal Mr. Djangoman. Hij had bijna onmiddellijk succes: zijn veertigerjaren swingversie van Lady Gaga en Bradley Coopers Shallow en zijn boogieuitvoering van Harry Styles’ Watermelon Sugar werden tienduizenden keren bekeken. Maar zijn echte doorbraak kwam met Great Balls of Fire. Toch weer dat klotenummer.

Django kwam de volgende ochtend beduusd naar beneden en liet haar de iPad zien. ‘Ik snap het niet,’ zei hij.

Onder het filmpje stond: 2,1 mln. weergaven • 16 uur geleden.

‘Hooooooly shit…’ zei Kaila.

‘Taal!’ riep mam, maar toen ze het ook zag floepte zij er een nog ergere krachtterm uit. Reden voor een nieuw feestje in huize Lewis da Silva. Daarna kwamen de aanvragen binnenstromen, zoveel dat Puget Sound als impresariaat moest optreden. De meeste werden afgeslagen, maar toen de redactie van James Corden belde om in een van de laatste afleveringen van The Late Show te mogen optreden, zei Django dat hij dat wilde en stonden pap en mam het hem toe. Die twee dagen in LA met het hele gezin werden een feest.

Django onderging zijn roem zonder spoor van arrogantie. Het leukst vond hij het om thuis met Kaila reactievideo’s op YouTube te bekijken. Kaila begreep het succes van haar broertje wel: veel mensen vonden het hilarisch om een tienjarig virtuoosje uit z’n dak te zien gaan op zijn piano met ouwelullenmuziek. Het had iets ontwapenends. En hij was goed. Kaila had een gruwelijke hekel aan van die perfect zuivere, zingende kinderstemmetjes, maar Django’s stem had iets hees, iets rauws. Hij had edge.

In die gelukkige dagen was het voor Kaila bijna onvoorstelbaar dat er zoiets had bestaan als haar doodswens. Maar er waren momenten dat ze dacht aan de jongen op paps foto en iedereen die hem was voorgegaan. Dan viel er iets donkers over haar heen, zoals een wolk vanuit de Cascades in de namiddag plots een schaduw kon werpen op een zonnige dag.

Natuurlijk zei ze dan niets tegen Django. Zijn leven was prachtig en vrij en zat nog vol verrassingen, en ze wilde het niet voor hem verpesten.

Soms moest je een beetje genieten, zolang het kon.

Soms dacht Kaila de Accountant te zien.

De eerste keer gebeurde het op trainingskamp in Seoul. Ze stond op het punt haar afsprong te maken, toen ze hem in een flits op de tribune dacht te zien zitten. Donkerder en langer dan de mensen om hem heen. Zijn gezicht verborgen in rookslierten, als kale novembertakken die deinden in de wind, maar toch wist ze dat hij glimlachte. Toen hadden haar benen in een automatisme al de afzet gemaakt.

Ze ging niet plat, haar sprong was perfect. Ze kwam met bonzend hart boven en speurde de tribune af, maar hij was er niet geweest. Natuurlijk niet, had ze tegen zichzelf gezegd. Ze was aan de andere kant van de wereld. Hier zou hij haar toch zeer zeker niet opzoeken?

Een andere keer zag ze hem niet, maar rook ze hem alleen. Zij en Jax waren op een examenfeestje van zijn beste vriend in Redmond en opeens waren de geuren van de dreamsicle punch en tienerzweet naar de achtergrond verdreven door een sterke aromatische hallucinatie, een fantoomgeur die onmiskenbaar van hém afkomstig was. De rook die van zijn schouders wervelde. De musky lucht van zijn eau de cologne. De rot van het woud. Ze had verschrikt om zich heen gekeken en even was de muziek dof geworden, even dacht ze die druipende stem te horen echoën: Ik wil je wat geven. Het is alleen van jou.

Jax had gevraagd of ze in orde was geweest. Dat was ze niet. De geur was de hele avond om haar heen blijven hangen. Vlakbij. Binnenín haar, soms.

Kaila kon niet bepalen of zulke waarnemingen echt waren of uitwerkingen van haar manieën. Maar op avonden dat ze zich alleen voelde, dat haar hypomanie haar uitputte en ze zich ervan bewust was dat ze niet altijd werkelijkheid en fantasie van elkaar kon onderscheiden, haalde ze het stuk zwart vulkaanglas uit haar sieradenkistje en drukte ze het tegen haar hart.

Hoe de steen bij haar was teruggekomen herinnerde ze zich niet meer. De eerste keer dat ze er afstand van had gedaan had een vos hem teruggebracht. Maar de tweede keer, nadat haar moeder hem had meegenomen?

Ze wist het niet. Het maakte ook niet uit.

Het belangrijkste was dat de steen haar troost gaf.

Troost… en een geheim gevoel van toebehoren, dat ze niet kon plaatsen en waar ze geen weerstand tegen kon bieden, maar dat haar niettemin intrigeerde.

Toen ze op de laatste lenteavond een rondje was gaan joggen, zag ze bij de bosrand een vos. Hij stond daar doodstil tussen het hoge gras en keek naar haar.

Ze bleef staan.

‘Vos,’ riep ze zacht. ‘Ben jij het?’

De vos bukte zich in het kreupelhout en rende weg.

DJANGO

Mood Indigo. Kuilen in het bos. Een boodschap uit Louisiana.

ZOMER

In juli, niet lang nadat ze terug waren van vakantie in California, vertelde papa dat meneer Hendrickx was overleden. Django mocht spelen tijdens de uitvaart. Hij kreeg een stropdas en eindelijk een paar zwarte glimmende lakschoenen, zodat hij het ritme kon meetikken net zoals meneer Hendrickx altijd had gedaan. Onder de vleugel op het podium lag een kleed, maar Django vroeg of ze het konden weghalen, omdat hij dacht dat meneer Hendrickx dat zo zou hebben gewild. Dat tikken moest je horen.

Hij wist niet precies wat hij zou gaan spelen tot hij het uit zijn vingers hoorde komen. Het lied was Mood Indigo en al was Django voor het eerst in zijn leven zenuwachtig, hij vond de melodie waar hij altijd al was geweest: schemerend door een waas van vervloeiende akkoorden. Steeds vertrouwder werd het en Django liet zich er gewillig door meevoeren. Hij wist dat het goed was toen hij het warme ‘Jadadal-dieda’ van mevrouw Hendrickx op de eerste rij hoorde, die haar rode ogen depte met een tissue. Ze zag er die dag oeroud uit en Django begreep dat ze niet lang meer te leven had. Dat was goed, vond hij, want na het grootste deel van een eeuw samen moest je niet te lang alleen door willen.

Er volgde geen applaus, dat deed je niet op een begrafenis, maar daarna kwam een filmpje van meneer Hendrickx die Farewell Blues speelde en Django, die nog niet had gehuild, drukte zijn gezicht tegen papa’s pak en huilde.

‘Wat mooi, hè,’ fluisterde papa.

‘Het is de laatste keer dat ik hem zal horen spelen.’

‘Nee, jongen. Je zult hem elke keer horen als je speelt.’

‘Ik durf wel hoor,’ zei Liam.

‘Het mag niet.’ Dat was Harper.

‘Nou en, er mag zoveel niet.’

Ze stonden bij de uitsparing die Liam en hij onder het gaashek hadden gegraven. Liam hield zijn vingers tussen de ruiten, zodat hij de metalen punten aan de onderkant omhoog kon trekken. Eigenlijk had Harper natuurlijk gelijk. Overal rond Bird Street mochten ze spelen, maar vier plekken waren verboden: onderaan de bosweg bij de Camp Heron Market (te ver uit het zicht en het verkeer was te druk), bij de deur van de werkkamer van Joyce Wachowski (ze zouden haar storen bij het schrijven), in Django’s achtertuin bij het gaashek (duh) en in het stuk bos voorbij de bungalow van de Aikmans (even duh).

Daar waren ze nu. Django luisterde graag naar zijn ouders, zeker wat de Donkerder Dagen betrof, maar hij was nu elf, het was augustus en heet en de bossen zaten vol gonzende libellen. Hij was nieuwsgierig geworden.

‘Wie gaat het eerst?’ vroeg Liam. ‘Ik hou het omhoog voor jou, of jij houdt het omhoog voor mij.’

‘Ga jij maar.’

‘Dat is goed.’

Liam maakte aanstalten om te bukken, maar Harper hield hem tegen. ‘Ik wil niet. Het mag niet.’

‘Oké, maar dan moet je terug naar huis. Wij gaan wel en je mag hier niet alleen spelen.’

‘Ik wil niet naar huis.’

‘Dan moet je met ons mee. Kijk, het is helemaal niet moeilijk.’

Hij liet zich op zijn blote knieën vallen en tijgerde zich door de uitsparing. Django trok het strakke gaas zo ver mogelijk omhoog en Liams T-shirt bleef maar één keer haken aan de gewikkelde metalen uitsteeksels. Aan de andere kant krabbelde hij overeind.

Liam stond achter het verboden hek. Django voelde een ader kloppen onder zijn ooglid.

‘Nu jij.’

Op zijn beurt hield Liam het gaas omhoog en nu liet Django zich zakken. Op zijn buik en met zijn neus bijna op de bosgrond vulde de heerlijk zwoele geur van het bos hem op: bramen, dennennaalden en zwarte aarde. Django was niet zo supermager als Liam, maar Liam was sterk genoeg om het gaas hoog op te trekken en Django slaagde erin zich onder het hek door te wurmen zonder zijn schouders of benen te striemen. Hij kwam overeind en keek om.

Net had hij daar gestaan. Nu stond hij hier. Het was gek hoe weinig verschil er tussen twee plaatsen kon bestaan, en dat toch alles anders was.

‘Kom op, Harper,’ beval Liam. ‘Er is niks aan.’

Met tegenzin begon ze onder het hek door te kruipen. Halverwege liet Liam het gaas los, zodat de punten in de kont van haar spijkerbroek grepen.

‘Nu zit je vast!’ kraaide hij.

‘Liam, rotjong! Doe niet zo flauw!’

‘Het was maar een grapje.’ Hij trok het gaas weer op. ‘Kom maar, niets aan de hand.’

Harper was zo klein en dun dat de punten niet eens haar jeans hadden gesleten. In een mum van tijd stond ze naast hen.

‘En nu?’ vroeg Django.

‘Nu gaan we ontdekken.’

Het bos was groen en bruin en vol stil licht. Aanvankelijk liepen ze in een rechte lijn bij het hek vandaan, maar algauw dwongen dichte varens en het onregelmatig oplopende terrein hen daarvan af te wijken. Het makkelijkst was het om de geulen van drooggevallen riviertjes de heuvel op te volgen. Soms kon je de zandsporen ervan nog zien tussen de bovengrondse wortels. Soms zagen ze donkere poelen waar de geur van vochtig wier roerloos boven was blijven hangen. Het had een plaagzieke verlokking, als een bos uit een sprookje.

Liam had een ingenieuze manier bedacht om niet te verdwalen: hij draaide aldoor een tak rechtop de grond in als wegwijzer. Goed diep vast, en hij zorgde ervoor dat als je omkeek je de vorige nog kon zien. Waterdicht, vond Django. En veel slimmer dan de steentjes van Hans en Grietje, want steentjes glinsterden helemaal niet in het maanlicht (de broodkruimels waren natuurlijk helemaal dom geweest, dat kon iedere debiel bedenken).

Ze hadden wichelroedes van gevorkte takken en speurden eerst naar verborgen goud uit de tijd dat Scrooge McDuck naar Klondike was getrokken en daarna naar Jibblymowers.

‘Hoe weten we het als we iets vinden?’

‘O, dat weet je vanzelf,’ zei Liam. ‘De wichelroede zal uitslaan.’

Django wist niet precies wat dat betekende, maar hij vertrouwde erop dat het zo zou zijn. Nu ze eenmaal de zo beladen grens van het hek over waren, voelde hij zich in evenwicht. Alles scheen hem dierbaar en intiem toe: de schaduwrijke plekken op de helling, de hommels in de gele bloemen, de krekels tussen het gebladerte. Het bos behoorde hem toe, niet alleen omdat het aan zijn achtertuin grensde of omdat hij hier altijd al had gewoond. Hij had het gevoel er onderdeel te zijn van een geheim dat aan de bron stond van zijn leven.

‘Ho, wacht…’ zei Liam. Hij bleef staan en keek geconcentreerd naar de punt van zijn wichelroede. ‘Nee, het is niets.’ Ze liepen verder.

‘Heb jij ze wel eens gezien?’ vroeg Django.

‘De Jibblymowers? Nee, nooit. Maar ik weet dat ze er zijn.’

‘Hoe weet je dat dan?’

‘Omdat Ethan het me heeft verteld. Hij heeft ze ook nooit gezien, maar hij heeft het weer van die jongen die vroeger in het huis van Gray en Laura woonde. Híj heeft ze wel gezien.’

‘Ik ook,’ opperde Harper, die haar best deed om hen bij te houden. ‘Lieg niet, stommerd.’

‘Ik lieg niet!’

‘Wanneer heb je ze dan gezien?’

‘Vorige winter.’

‘Ik geloof je niet.’

‘Het maakt niet uit of je me gelooft, maar ik heb ze wel gezien.’

Nu keek Liam toch voor de zekerheid naar zijn zusje om. ‘Waar dan?’

‘In de wei. Toen Sappy onder dat blauwe zeil lag en het de hele tijd zo hard regende. Mama zei dat ik maar niet te veel uit het raam moest kijken als ik er verdrietig van werd. Maar dat deed ik toch, want ik was toch al verdrietig. En ik wilde tegen Sappy zeggen dat het me speet.’

‘Wat zag je dan?’ vroeg Liam, ondanks zijn ongeloof toch benieuwd. En een beetje van zijn stuk gebracht, dacht Django te zien.

‘Lichtjes. Zes, ik heb ze geteld. Ze hingen heel stil, allemaal rond Sappy.’

‘No way!’

‘Yes way. Waarom zou ik liegen?’

‘Hoe zagen ze eruit dan?’

‘Als kleine lampjes in de mist. Want er was toen geen regen, alleen mist, heel laag boven de grond. En de maan scheen heel hard, dus je kon alles heel goed zien.’ Harper klom over een omgevallen stam heen en Liam ondersteunde haar gedachteloos. ‘Het waren net kaarsvlammetjes, alleen waren ze blauw.’

‘En wat gebeurde er toen?’

‘Ze begonnen rond te draaien. Sommige werden heel lang en kronkelig, als spoken. En ik weet waarom.’

‘Waarom dan?’

‘Omdat ze wisten dat ik naar ze keek.’

Django voelde een prikkeling achter in zijn nek, die helemaal langs zijn ruggengraat naar beneden liep. Het was onprettig, alsof iemand een ijsblokje in zijn shirt had laten glijden.

‘Als het waar is wat je zegt,’ zei Liam, ‘dan ga je binnenkort dood.’

‘Niet waar!’

‘Wel waar. Als je Jibblymowers ziet betoveren ze je en ben je vervloekt. Dan krijg je ongeluk en ga je dood. Toch Django?’

‘Misschien is dat niet zo,’ zei Django, vooral omdat hij Harper niet bang wilde maken. ‘We weten het niet zeker.’

‘Jawel. Dat heeft Ethan me verteld. Op een dag zal je ze weer zien en dan leiden ze je steeds verder mee het bos in tot je bent verdwaald en dan trekken ze je hun holen in.’ Hij liet zijn stem dalen. ‘Misschien vandaag wel…’

‘Je doet stom! Ik ga naar huis en ik ga het zeggen, hoor!’

‘In je eentje zeker?’

Django zag dat Harpers lippen trilden. ‘Maar als je doodgaat als je ze ziet,’ kwam hij vlug tussenbeide, ‘waarom zouden wij dan naar ze op zoek zijn?’

‘Om ze in hun noten te trappen!’ joelde Liam en hij holde vooruit, terwijl hij zijn wichelroede woest tegen de varens sloeg en een karatetrap in de lucht deed.

‘Liam is gek,’ vertrouwde Harper hem zakelijk toe.

‘Ik weet het,’ zei Django.

Maar Liam was ook grappig en slim en zijn beste vriend. In een glasheldere flits zag hij ineens twee sporen voor zich. Op het ene groeide Liam op tot een succesvol center fielder bij de Seattle Mariners. Hij zou een transfer verdienen naar de Dodgers en dan zou hij de World Series winnen, en misschien zou hij daarna wel een prestigieuze nieuwe wolkenkrabber ontwerpen. Op het andere zou hij op een novemberdag aan het eind van zijn tienerjaren een AR-15 mee naar Cedarcrest High nemen en de magazijnen leegschieten op zijn klasgenoten.

Django bleef staan. Het was of hij een klap had gekregen. Opeens voelde de zomerwarmte onder het bladerdak klam, kleverig. Niet meer welkom, maar drukkend. Hij kreeg er rillingen van.

‘Het is echt waar hoor,’ zei Harper zacht. ‘Dat ik ze heb gezien.’

‘Ik geloof je wel.’ Django moest zijn keel schrapen.

‘Ook dat ik doodga?’

‘Nee. Dat denk ik niet.’

Ze versnelden hun pas om Liam in te halen en toen ze daarin waren geslaagd, keek Harper buiten adem om. ‘Ik zie de vorige wegwijzer niet meer.’

‘Jawel,’ zei Liam. ‘Daar beneden, achter die twee gedraaide bomen. Daar komen we vandaan.’

‘Maar ik zíé hem niet.’

Django tuurde de helling af, die bezaaid lag met afgerukte, felgroen bemoste takken. Harper had gelijk. ‘Denk je dat we terug moeten?’

‘Nee,’ zei Liam. ‘We vinden het heus wel.’

Hij begon een nieuwe tak in de aarde te draaien, maar ging slordig te werk: de tak viel steeds om.

‘Ik wil naar huis,’ klaagde Harper.

‘Niet zeuren! Je mocht mee op voorwaarde dat je niet zou zeuren.’

‘Maar waar gaan we dan helemaal naartoe?’

‘Gewoon! Ontdekken. Als je ontdekt weet je niet precies waar je naartoe gaat. Dat is de hele bedoeling ervan.’

‘Ik vind ontdekken stom.’

‘Ik vind jou stom.’

Liam had het draaien opgegeven, dus probeerde Django het maar op een plek waar de aarde minder hard was. Hij vroeg zich af hoe ver terug de vorige wegwijzer zou staan. Echt zorgen maakte hij zich nog niet. Je volgde gewoon de helling naar beneden: almaar bergaf en je kwam vanzelf bij het hek.

Er zou hun niets overkomen. Ze waren tenslotte geluksvogels.

Ze struinden voort over vlakker terrein, tussen enorme woudreuzen wier stammen rood waren en zo dik als schoolbussen. Een onbepaalde tijd later bleef Liam staan. ‘Hé, moet je luisteren.’

Django hield zijn hoofd schuin. Er heerste hier een diepe stilte die de lucht dik leek te maken. Er was geen wind te horen. De dennentoppen hingen roerloos en oneindig ver boven hen. Maar het eerdere koor van libellen en krekels was er ook niet meer.

‘Je hoort helemaal niets, hè? Niet één vogel.’

‘Nee,’ zei Django. Weer moest hij denken aan een bos uit een sprookje, maar nu had het idee niet meer dezelfde opwindende spanning. Bossen uit sprookjes waren leuk in het begin, maar uiteindelijk verdwaalde je en dan kwam er altijd iets uit het donker dat je wilde opeten.

Hij trok zijn mond open om voor te stellen terug te gaan, maar Liams ogen werden groot. ‘Whoa. Wat is dat?’

Hij begon te rennen, zijn wichelroede zwiepend voor zich uit.

‘Liam, wacht!’

‘Ik wil naar huis toe!’ brulde Harper opeens.

Twee tellen bleef Django besluiteloos staan. Toen greep hij Harper bij de pols en rende met haar achter Liam aan. Het idee om alleen met een huilend kind in de bossen achter te blijven stond hem allerminst aan. Wat er ook gebeurde, ze moesten bij elkaar blijven.

‘Liam, stop!’

‘Ik wil naar huis ik wil naar huis ik wil naar huis!’

‘We gaan zo naar huis! Maar nu moet je sneller zijn!’

Maar Harpers korte beentjes konden niet sneller; ze struikelden over de bosgrond en Django sleurde haar achter zich aan om Liams fladderende witte T-shirt niet uit het oog te verliezen. Ze brulde het uit, geen woorden, maar lange onverstaanbare gieren van een baby in paniek.

Toen zag Django het ook.

Het woud opende zich en voor hen lag een landschap dat in alle opzichten mooi had moeten zijn, maar het niet was. In de verte glinsterden brede vennen waarin beboste bergen werden weerspiegeld. De vlakte die naar de oever afhelde was doorvlochten met kronkelende wortels zonder stammen of stronken, hoge pollen verdroogd gras en lage heideplanten. En overal lagen takkenstapels. Tientallen, misschien wel honderd. Het leken net nesten voor condors of dondervogels of de vliegende reptielen uit Jurassic World.

Liam was voorbij de schaduw van de bosrand blijven staan en eindelijk haalden ze hem in. Hij keek triomfantelijk naar hen om. ‘Zie je nou wel dat het goed is dat we zijn doorgelopen? Anders hadden we dit nooit gevonden!’

Harper was opgehouden met huilen. Ze veegde haar ogen af met de rug van haar arm en keek verdwaasd om zich heen.

‘Wat zijn al die takkenstapels?’ vroeg Django.

‘Al sla je me dood.’

‘Hebben mensen die neergelegd, denk je?’

Liam moest zoiets weten. Liam was de bouwer.

‘Dat moet wel. Dit is niet natuurlijk.’

‘Maar waarom dan?’

‘Misschien is het wel een oude indianenbegraafplaats.’

‘Whoa…’ Dat opende een schatkist aan vette ideeën. ‘Misschien hebben moerasgeesten ze wel neergelegd. Of druïden.’

‘Wat zijn druïden?’ vroeg Harper.

‘Oude mannen met lange baarden die aan witte magie deden. Zoals Gandalf.’

‘Of aan zwarte magie, als ze slecht zijn,’ voegde Liam eraan toe.

‘Ja dat kan ook, maar ze bouwen dus allerlei gekke plaatsen om aan magie te doen. En zo zien die eruit.’

‘Ik zie geen mannen met lange baarden,’ zei Harper, uitkijkend over het water.

Het viel Django op dat het ook hier volkomen stil was. Er was geen zuchtje wind. Geen vogel die over het ven riep. Achter hen stond de zon laag in hun nek te branden. Het moest al laat zijn. Alles zinderde in de hete augustusmiddag. Alles was warm van kleur: de lucht, het water, de dorre mossen. En toch voelde alles verkeerd.

Dood, dat is het woord. Alles voelt dood.

Een eind verderop lag iets tussen de takkenstapels. Liam holde erheen. ‘Yegggh! Django, kom kijken!’

Django volgde hem en ook Harper maakte aanstalten, maar Liam stak zijn hand op. ‘Nee, jij niet, Harper.’

Iets in zijn stem straalde genoeg ouderlijke autoriteit uit om zijn zusje te doen aarzelen. Op hetzelfde moment zag Django het en hij schermde met zijn lichaam het zicht voor haar af. Het was een eland, in verre staat van ontbinding. Het gewei stak uit de kop, maar ogen had het niet meer. Overal zaten wormen en vliegen. Warm vlees, dacht Django uit het niets, schijnbaar betekenisloze woorden die een hele lawine van begraven herinneringen in beweging brachten. Daar was de bekende ammoniaklucht. De geur van de rot. Daar begonnen de draden te spinnen, zo vanuit gaten in de flank van het dier naar de aarde en terug.

Nee… hij beeldde het zich in. Het waren niet de Donkerder Dagen. Toch voelden die opeens heel dichtbij.

‘Weg,’ zei Django, maar hij moest zijn keel schrapen om door te gaan. ‘We moeten weg hier.’

‘Wat is het?’ riep Harper.

‘Een dood beest,’ zei Liam, bleek om de neus. ‘Hij is helemaal aan het rotten. Je kunt maar beter daar blijven, Harper. Het stinkt!’

Hij pookte met de punt van zijn tak in de flank en Django wendde zich af. ‘Liam.’

Liam kwam naar hem toe en knikte grimmig. Met gedempte stem vroeg hij: ‘Jibblymowers wonen in holen, toch? Denk je niet dat…’ Hij maakte zijn zin niet af, maar knikte naar de dichtstbijzijnde takkenstapel.

Django’s tong zat tegen zijn verhemelte gekleefd. Nu porde Liam met zijn stok tussen de takken. Op de een of andere manier was dat erger dan de eland.

‘Niet doen,’ prevelde hij. ‘Je mag het niet verstoren…’

Maar Liam was nieuwsgierig. Hij wroette er met de punt van zijn sneaker in. De takken waren oud, bijna wit vergrijsd en kurkdroog, als de botten van bejaarden. Django hoorde er een aantal knappen onder Liams zool.

Daarna ging het heel snel. Liam bracht zijn gewicht naar voren, zodat hij in de houtstapel kwam te staan, in de verwachting die uit elkaar te breken. In plaats daarvan zakte hij erin weg, alsof het drijfzand was. Eerst tot zijn heupen. Toen tot zijn schouders. Hij graaide om zich heen maar kreeg alleen dode takken te pakken die met hem mee tuimelden, alsof de grond zich daaronder had geopend. Het ging traag genoeg dat Django de schrik op zijn gezicht kon zien. De blik in Liams ogen, hij zou hem nooit vergeten.

‘Help…’

Django schoot toe. Hij dacht niet na. Hij liet zich vallen, schaafde zijn knieën en greep Liams pols beet, maar Liams momentum trok hem verder naar voren en daardoor belandde Django boven op hem, midden in de stapel. Takken staken hem overal in zijn lijf. Door het extra gewicht knapten ze als rietstengels en Django had de verbijsterende sensatie van een luchtzak. In een flits zag hij wat er daaronder wachtte. Een diep, donker gat. Vol takken.

Alleen was er geen bodem: het bleef maar doorlopen.

Hij schreeuwde. Onder hem schreeuwde Liam. Boven hem gilde Harper, maar dat was nu ver weg. Het werd razendsnel donkerder. En terwijl Django dieper in het hol viel, dacht hij: Jibblymowers. Jibblymowers wonen in holen. Jibblymowers en Dode Dingen en al het andere dat kruipt.

Opgejaagd door Hij die Altijd Honger Heeft.

Misschien duurde de val maar een paar tellen, al leek het in Django’s beleving ongelooflijk lang. Toen ze plots stillagen leek de wereld zelf tot stilstand te zijn gekomen.

Langzaam begon die zich weer te vullen met geluiden. De stootjes van zijn ademhaling. Liam die kreunde. Het gonzen van het bloed in zijn oren. Harper die het weer op een brullen had gezet, heel ver weg. Veel dichterbij een tak die knapte, luid als een pistoolschot. Ze zakten weer. Django slaakte een kreet. Een klein stukje maar.

‘Auw,’ jammerde Liam.

Ver boven zijn hoofd, misschien wel acht meter, zag Django een rond gat met daglicht. Het leek wel of ze op de bodem van een put lagen. Aarden wallen rezen loodrecht omhoog. Er staken hangende wortels en een wirwar van vervlochten takken uit. Daar moesten ze dwars doorheen zijn gevallen… alleen begreep Django onmiddellijk dat wat hij zag onmogelijk was.

De takken waren geknapt tijdens hun val. Dat had hij gehoord. Dat moest wel, anders hadden ze nooit door de schacht kunnen zakken. Volgens de wetten van alles wat normaal was moesten de takken ónder hen zijn terechtgekomen, het ruwe bed vormend waar ze nu op lagen. Alleen was hier niets normaal. Want boven hun hoofd had zich een driedimensionaal spinnenweb van wortels gesloten.

Alsof het hol zich weer had opgevuld.

Alsof de takken leefden.

Met een ruk keek Django naar beneden en zag nu pas hoe penibel hun situatie was. Ze hadden de bodem helemaal niet bereikt. Ze hingen zomaar ergens halverwege, omdat dikke wortels en takken onder Liams uitgespreide lichaam blijkbaar sterk genoeg waren geweest om zijn gewicht te houden. Django bevond zich misschien een meter boven hem. Hij zou zweren dat hij Liam net nog onder zich had gevoeld (hij was er zéker van, zijn arm had in Liams zij gepord toen hij zich had proberen op te richten), maar ook tussen hen in vlochten zich nu al wortels. Verwilderd en doodsbang keek Liam naar hem op. Zijn armen en benen zaten onder de striemen en er liep bloed over zijn voorhoofd.

‘Liam! Liam, gaat het?’

‘Ik geloof het niet! Ik kan me niet bewegen, of alles breekt!’ Maar hij bewoog zich toch en er knapte een dikke tak. Met een bange schreeuw zakte hij weer een stuk.

‘Niet bewegen!’ schreeuwde Django.

‘Fuck-fuck-fuck!’

Liam huilde en dat maakte alles nog erger. Zelf was hij op wat striemen na niet gewond, omdat Liam zijn stootkussen was geweest. Maar wortels kraakten onder zijn rug en Django moest denken aan een tekenfilm waarin de held op dun ijs lag, waarin steeds meer barsten verschenen. Dat was grappig, maar dit niet. Als hij erdoorheen zou zakken, dan zou hij als een biljartbal tegen Liam stoten. Hoeveel verder zouden ze dan vallen? Hoe diep voerde de schacht de aarde in?

‘Kun je omhoog klimmen?’ klonk Liam beverig.

De schacht was te breed om te kunnen schoorstenen, met je rug tegen de wand en met één voet aan weerszijden onder je geklemd. Heel, heel voorzichtig bracht Django zijn hand naar de wal en greep een wortel vast bij de basis. Hij gaf er een ruk aan. Aarde woelde los, maar de wortel was sterk genoeg en Django kon zich er een klein beetje aan optrekken.

Meteen brak de tak onder zijn heup.

Razendsnel maaide Django met zijn vrije hand naar een andere wortel. Zijn benen zwiepten, zijn kuiten schramden en met een droge ‘oempf’ kwam hij aan zijn armen te hangen. Liam wendde zich af voor wat er op hem neerregende, terwijl Django’s voeten een dikke tak vonden.

Het was hopeloos. Het was of je een kaartenhuis probeerde te beklimmen.

‘Het lukt me niet.’

‘Heb je je telefoon bij je?’ vroeg Liam.

Tegen beter weten in sloeg hij met één hand op zijn broekzakken. Meestal nam hij die niet mee bij het buitenspelen. ‘Nee. Jij?’

‘Ook niet.’

Opnieuw wisselden ze een blik en nu voelde Django paniek opkomen. Meer wortels waren nu tussen hen in gegroeid, sommige zo dik als armen. Hij had ze niet zíén groeien, hij had ze niet vóélen groeien, maar toch was het gebeurd. Wat als Liam zich er niet meer doorheen zou kunnen wurmen? Wat als hij hem dadelijk niet eens meer zou kunnen zien?

Hij keek omhoog en schreeuwde: ‘Harper! Harper, ben je daar?’

Stilte.

Liam begon met hem mee te schreeuwen. Harpers ronde gezichtje verscheen in het gat. Ze huilde nog altijd ongecontroleerd.

‘Harper!’ riep Liam. ‘Je moet ophouden met huilen en luisteren!’

‘Ik kan jullie niet zien!’ jammerde ze.

‘We zijn hier! Kijk maar, tussen de takken! Harper, je moet hulp halen! We zitten vast en we kunnen er niet uit!’

‘Maar ik weet niet waar ik naartoe moet!’

Django dacht na. ‘Harper! Zie je het water en de bergen?’

Ze keek om, waardoor haar gezicht even uit het gat verdween. ‘Ja,’ hoorden ze kleintjes.

‘Ga met je rug naar het water staan en loop er recht vandaan. Dan kom je bij de bosrand en daarna loop je almaar de helling af. Misschien vind je Liams wegwijzers, maar als je die niet kunt vinden, loop je alleen maar naar beneden. Dan kom je vanzelf bij het hek.’

Het bleef even stil. ‘Ik durf niet!’

‘Je moet, Harper!’ riep Liam en Django hoorde de wanhoop in zijn stem. ‘Anders komen we hier nooit meer uit!’

‘Maar Hans en Grietje volgden ook het spoor terug en zij kwamen bij het huisje van de heks!’

‘Er wonen geen heksen in Lock Haven!’ riep Django.

Liam dempte zijn stem. ‘En mevrouw Aikman dan?’

Django dacht even na. ‘Behalve misschien mevrouw Aikman,’ riep hij, ‘maar als je bij haar huis komt dan hoef je alleen nog de straat over te steken!’

‘Maar ik wil niet alleen gaan!’

Django sloeg gefrustreerd tegen de wal, maar schrok toen de takken waarop hij steunde bewogen. Harper was zeven, hoe kon je logisch redeneren met een zevenjarige? ‘Luister,’ riep hij, ‘het is nu nog licht, je kunt nu nog makkelijk de weg terugvinden! Je hoeft alleen maar naar beneden te lopen! Maar als je nog langer wacht dan wordt het donker en koud en dan komen er wel heksen uit het water en ook wolven!’

‘En Jibblymowers!’ riep Liam. Aan Django vertrouwde hij toe: ‘Daar is ze bang voor.’

‘En Jibblymowers,’ riep Django naar boven. ‘Je kunt dus maar beter daar zijn dan hier. Je móét hulp halen, zo snel als je kunt!’

Lang bleef het stil. ‘Oké,’ klonk het toen, zenuwachtig.

‘Goed zo, Harper! Hartstikke goed!’

‘Dan ga ik nu!’

‘En Harper?’ riep Liam. Ze keek nog een laatste keer naar beneden. ‘Geen lichtjes achterna lopen.’

Haar ronde gezichtje verdween uit het gat en het werd stil.

‘Denk je dat ze de weg gaat vinden?’ vroeg Django na een tijdje.

Liam keek hem alleen maar aan, zijn gezicht bleek en bang. Misschien was het beter dat er geen antwoord kwam op die vraag. Misschien was het beter gewoon af te wachten.

Nee, niet wachten. Na een korte tijd die als een eeuwigheid had gevoeld, dacht hij dat hij gek zou worden als hij niets zou doen en dus waagde hij weer een poging om uit de put te klimmen. Hij sloeg dunne takken boven zijn hoofd weg, trok zich omhoog aan andere, maar wat hij ook deed, ze braken of schoten los en hij moest vreselijk oppassen om niet dieper weg te zakken.

‘Het heeft geen zin,’ zei Liam toen hij het opgaf. Zijn stem klonk vreemd. Niet alleen omdat hij nu van verder onder hem kwam, of omdat Django de verslagenheid erin kon horen.

Het had geklonken als de stem uit een graf.

Hoeveel tijd er was verstreken wist hij niet, maar er was iets veranderd aan het licht. De honinggele lucht van de augustusmiddag had plaatsgemaakt voor de einde-van-de-wereldgloed van de ondergaande zon. De dag bloedde dood en hier beneden in het hol waren zijn ogen al gewend aan het donker.

Django kon niet bevatten hoe het had kunnen gebeuren. Hoe hun gelukkige zomer zomaar ineens had kunnen omslaan in dit duistere sprookje. Hoe ze het ene moment zorgeloos hadden kunnen spelen en het volgende onder de grond bekneld waren komen te zitten tussen wormen en kevers en slijmerige schepsels die in holen woonden.

Het was afschuwelijk om hier volkomen machteloos te moeten wachten, maar het was nog afschuwelijker dat ze geen woord meer met elkaar hadden gewisseld. Het was of de shock hen had stomgeslagen. Django had al zijn aandacht nodig om zijn almaar opflitsende paniek in bedwang te houden. Waarom was Harper nog niet terug met hulp? Hoe zou het met hen aflopen als er geen redding kwam? Wat als de Jibblymowers kwamen? Natuurlijk had hij geen ruimte om zich te bekommeren om Liam: hij had zijn handen vol aan zichzelf.

Maar dat was niet het enige.

Het was Liams idee geweest om het bos in te gaan. Liam was begonnen met de uitsparing onder het hek. Liam was blijven pushen, zelfs nadat ze waren verdwaald en Harper bang was geworden. En het was Liam die de takkenstapel had verstoord. Als het iemands schuld was dat ze hier zaten, dan was het die van Liam.

Het maakt niet uit wiens schuld het is. Jullie hebben allebei de regels overtreden en moeten nu de prijs betalen. Want Harper heeft haar enkel verzwikt of is door een hongerige wolf opgegeten en er is niemand die jullie komt helpen.

Hij rukte zich uit die gedachte los. Hij kon zich maar beter warmhouden. Zelfs al was het boven zomer; hier, onder de aarde, was het koud en zijn spieren begonnen al stijf te worden. Je even lekker warm wrijven zat er niet in op het breekbare evenwicht van de takken. Dus samentrekken en ontspannen maar, die spieren. Net als voor hij begon met pianospelen.

Het hielp niet en Django huiverde onwillekeurig.

Je had nooit naar Liam moeten luisteren. Liam zei dat Jibblymowers je hun holen in zouden lokken, maar dankzij hem zitten we nu hier. Hij was het. Hij heeft je erin gelokt.

Wat wás dit voor hol, eigenlijk?

Instinctief voelde Django aan dat het niet was gegraven, niet door mensenhanden althans. Zelfs niet door druïden.

Het wás er gewoon.

En het was verkeerd.

In de verte, misschien wel helemaal boven het water, klonk een schelle, hysterische roep. Django’s haar ging letterlijk overeind staan en hij voelde zijn netvliezen opdrogen. Het was een hoog gekakel dat opsteeg als een sirene en even plots weer afbrak in een hees snikken. Django kende geen vogel die zoiets kon voortbrengen – maar een vogel was ook niet waar hij aan dacht.

Het werd stil en de hemel boven het gat was nu dieppaars. Snelle flitsen lichtten erin op. Django herkende ze als de eerste vuurvliegjes die strepen trokken. Geen dwaallichten, dat was tenminste iets. Niettemin sijpelde de kou door tot in zijn botten en het huiveren werd onbedaarlijk.

Hij keek omlaag. Vanuit het donker staarde Liam recht naar hem terug. Zijn lippen waren blauwpaars. Zijn bleke huid dooraderd, zijn blik koud en geconcentreerd en beschuldigend. ‘Je hebt met Catherine geneukt,’ zei hij.

‘W-wat?’

‘Ik rook goud, in het verre noorden. Jij hebt mijn vrouw gestolen.’

Django’s hart zonk van zijn borst naar zijn maag. Er was iets mis met Liam, iets heel erg mis. Django kon zijn blik niet van hem lostrekken. Liams ogen gloeiden van een verbeten woede. Hij probeerde zijn naam uit te spreken, maar wat over zijn lippen kwam was een schor gefluister zonder betekenis.

Een holle, schrikwekkende grijns spleet Liams gezicht in tweeën. Het was of er een masker afviel en nu zag Django dat het Liam helemaal niet was met wie hij in het donker zat, maar een volslagen onbekende. ‘Het is te laat,’ zei deze. ‘Ik kan je niet meer redden. Nu ben je met mij in het donker en wachten we tot onze botten zich hebben vermengd.’

De wereld begon waanzinnig te kantelen en alle takken tuimelden over hem heen. Alleen waren het geen takken; het waren botten, botten met gewrichten die bleek glansden in het stervende licht. Django raakte in een gruwelijke paniek en greep krampachtig om zich heen. De schacht helde terug en schoot door de andere kant op. Ongecontroleerd begon hij zich een weg omhoog te waden, maar wat hij ook deed, alles knapte of brak en Django werkte zich alleen maar dieper in de nesten. Met elke beweging zakte hij dieper naar dat díng daar beneden dat ooit zijn beste vriend was geweest, maar dat nu iets heel anders was, en vlak onder zich hoorde hij het lachen. Vlekken bloemden op voor zijn ogen, zijn oren suisden en in een poging tot behoud van zijn geestelijke gesteldheid pompte zijn hart al het bloed weg uit zijn hersenen. Django verloor van pure angst het bewustzijn.

Volkomen gedesoriënteerd werd hij wakker. Rammelende botten. Iemand riep zijn naam. Plots gealarmeerd werd hij zich bewust van zichzelf en zijn omgeving. Hij lag nog altijd in het hol, in een web van krakende wortels. Dat was dus geen droom geweest. En wat hij hoorde waren takken, geen botten. Liam was aan het bewegen. Maar was het –

‘Django! Django, ben je er weer?’

Het wás Liam. Er klonken tranen in zijn stem. ‘Ik ben hier, Liam.’

‘Je was aan het freaken…’

‘Ik weet het. Het gaat weer. Hou me alsjeblieft vast.’

Want dat deed hij. Django voelde zijn handen op zijn middel liggen. Hij moest tot vlak boven hem zijn gezakt en nu had Liam zijn armen om hem heen geslagen. Misschien om hem te troosten. Misschien omdat hij zelf hunkerde naar een omhelzing. Normaal zou hij zich daarvoor schamen, maar nu verwelkomde Django het maar al te graag. Een gebaar van warmte. Dat ze nog vrienden waren.

Django tastte en greep een van Liams handen. De hand greep zich aan hem vast. Hij voelde koud.

‘Sorry,’ zei Liam zacht. ‘Het is mijn schuld dat we hier zitten. Ik had niet zo moeten doordrammen.’

Er trok een rilling door Django heen, helemaal van de kruin van zijn schedel tot aan de zolen van zijn voeten. Liams stem.

Hij klonk nog altijd van zeker anderhalve meter onder hem.

Django keek omlaag en zag in het bijna-donker Liams handen vuil en groezelig en besmeurd met aarde afsteken tegen het geel van zijn T-shirt.

Het waren er drie.

Hij liet de hand los en een woest spasme schokte als een elektrische lading door hem heen. Onmiddellijk brak de tak waarop zijn voeten steunden en Django schoot een halve meter omlaag. Hij walgde, hij jeukte, hij woelde, hij kronkelde, want het was of hij de hand nog steeds als een echo in de zijne voelde, en pas nu drong het tot hem door hoe week en dood hij had aangevoeld.

‘Liam!’

‘Hùùùhhh…’ bracht Liam uit. ‘Wat dóé je?’

‘Ik doe niks!’

‘Jawel, je raakte me aan!’

Plots tintelde alles. Zijn hals. Zijn haren. Onder zijn armen. Overal aanrakingen. Overal strelingen. Met een ruk keek hij op.

De handen waren overal. Ze kwamen uit de aarden wal, boven hem, onder hem, om hem heen. Ze reikten naar hem. Django gaf een schreeuw en de meeste schoten weg tussen de wortels, alsof ze van hem schrokken.

‘Wat de fuck!’ schreeuwde Liam.

‘Wat gebeurt er?’

‘Er is hier iets!’

‘Hier ook!’

‘Wat de fuck! Wat de fuck is dat!’

Django tuurde omlaag en de wereld schemerde voor zijn ogen. Het donker zat vol zwevende handen. Ze tastten over Liams lichaam. Over zijn armen, onder zijn shirt, over zijn gezicht, door zijn haren. Liam kronkelde en gilde.

Het was niet rationeel wat Django deed. Het was puur instinct en het was het enige dat hij kon doen. Hij boog zich voorover, zijn gezicht naar beneden en hij brulde het uit, zo hard hij kon. Harder dan Little Richard in Good Golly Miss Molly. Harder dan James Brown voor I Feel Good. Hell, harder dan The Killer bij zijn wildste optredens bij The Steve Allen Show.

Als ratten bij een overstroming schoten de handen alle kanten op en verdwenen. Liam veerde overeind en sloeg schreeuwend over zijn lichaam. Rukte zijn hoofd omhoog.

‘Nu!’ brulde Django. ‘Weg hier!’

Gedreven door blinde paniek greep Django wortels bij de basis, maar zorgde er ditmaal voor dat hij ook zijn voeten op uitstekende knoesten plaatste. Onder hem deed Liam hetzelfde. Misschien was het hun pure doodsangst die beide jongens in staat stelde om boven zichzelf uit te stijgen, die hen in staat stelde te doen waar ze eerder niet in waren geslaagd: om zich stukje bij beetje door de schacht omhoog te wurmen. Django tastte, sloeg dode takken weg, wendde grommend zijn gezicht af en voelde nieuwe, steviger wortels waaraan hij zich kon optrekken. Het hol was inmiddels zo dichtgegroeid dat er overal wel houvast was. Soms kreeg hij de indruk had dat hij bleef steken en niet meer voor- of achteruit zou kunnen, dat hij als een vlieg in een web zou blijven hangen en Liams doorgang zou blokkeren en dat ze beiden van pure ellende zouden omkomen. Maar dan brulde hij en trok met al zijn kracht wortels kapot, dan wrong hij zijn lichaam in bochten en vond hij toch weer een weg.

Handen zag hij niet, maar hij voelde ze wel. Hij voelde ze overal. Ze streken langs zijn rug en kuiten. En dan schreeuwde Django, hij trapte naar ze, en op een gegeven moment zong hij. Wat, dat zou hij zich later niet meer kunnen herinneren, maar hij zong zijn keel schor en hij lachte. Op dit meest donkere moment van zijn leven voelde Django een blijde opwinding door zijn buik gieren en al zou hij later de hele ervaring aan papa vertellen, dit gedeelte zou hij achterwege laten, omdat zelfs hij met zijn elf jaar aanvoelde dat hij op dat moment dicht bij een blijvende krankzinnigheid was gekomen.

Zo trok hij zich ten slotte over de rand van het hol heen. Django bleef plat op zijn buik en midden tussen de takken liggen, buiten adem. De bodem was verrassend warm. Het was inmiddels helemaal donker geworden en sterren blonken aan de hemel. Hierboven was het een zwoele nazomeravond en waarom zou hij niet even zijn ogen sluiten? Gewoon even lekker liggen, luisteren naar de muggen en misschien wel een dutje doen.

Toen werd hij bij zijn arm gegrepen en meegesleurd: Liam.

‘Weg hier,’ zei hij. ‘Nu onmiddellijk.’

Van hun dwaaltocht door het bos zou hij zich later weinig details meer herinneren, behalve dat het donker monumentaal was. Oriëntatie was onmogelijk, behalve dat op een zeker moment het terrein steeds steiler omlaag ging lopen. Django probeerde zich alleen te concentreren op het geritsel van Liams voetstappen in het onderhout. Met regelmaat struikelde een van hen over een stronk of dode stam en dan hielpen ze elkaar overeind en vervolgden ze hun weg langzamer. Het was als een geblinddoekte speurtocht door een enorm obstakelparcours.

Ze zeiden alleen nog het strikt noodzakelijke tegen elkaar. Er was iets veranderd tussen hen. Voor altijd, vermoedde Django, al kon hij er niet goed zijn vinger op leggen waarom. Hij moest steeds denken aan al die handen. Aan hoe ze over Liams lichaam hadden geglibberd.

Alsof ze hem hadden gemarkeerd.

Toch nog onverwachts botsten ze uiteindelijk tegen het gaashek op. Maar ze waren op een heel andere plek beland, want het was nog altijd aardedonker. Liam zei dat ze het naar rechts moesten volgen en dus baanden ze zich een weg door dicht struikgewas, tot ze eindelijk de geeloranje gloed van lantaarnpalen door de bomen zagen schemeren. Ze vonden de uitsparing in de bosjes achter de bungalow van de Aikmans.

Ze overlegden waar ze naartoe moesten: Liams of Django’s huis. Ze twijfelden wiens ouders het kwaadst zouden zijn. Maar ze moesten natuurlijk weten hoe het Harper was vergaan, dus gingen ze naar Liam.

Harper was niet thuisgekomen.

En hun ouders waren woedend.

Natuurlijk werden papa en mama er onmiddellijk bij gehaald. Ze schreeuwden. Hoe hadden ze zo stom kunnen zijn. Zo onverantwoordelijk. Ze kenden de regels. Maar zelfs toen al zag Django ook iets anders in papa’s ogen. Hij verweet het hém niet, hij verweet het zichzelf. Zoiets als dit moest een keer gebeuren.

Papa, Marc, Gray Jr. en meneer Aikman gingen met zaklantaarns het bos in om Harper te zoeken. Mama nam Django mee en zei dat hij niet meer van zijn kamer mocht komen. In bed probeerde hij misschien wel duizend houdingen uit, maar geen voelde echt goed. Daarna bedacht hij een ingewikkeld binnenmuurs systeem van spaakwielen, katrollen en vliegertouw aan zijn vingers, dat beneden in de achterkamer de hamers van de toetsen in beweging zou zetten zodat hij zo, vanuit bed, zou kunnen pianospelen.

Hij moest in slaap zijn gevallen, want later werd hij wakker van papa die zijn kamer binnenkwam. Hij zei dat Harper was gevonden. Ze had in het water gelegen. Half op de oever. Ze was onderkoeld en wist niet meer waar ze was of hoe ze daar was gekomen, alleen dat er blauwe lichten waren geweest.

‘Hebben jullie die ook gezien?’ vroeg papa, terwijl hij op de rand van het bed kwam zitten.

‘Nee,’ zei Django.

‘Ze had wel dood kunnen zijn. Begrijp je dat? Jullie hebben haar helemaal alleen in de bossen eropuit gestuurd. Er had wel van alles kunnen gebeuren. Ze had in een greppel kunnen vallen, of haar hoofd kunnen stoten aan een steen. Ze had kunnen verdrinken. Een beer of een bergleeuw had haar kunnen grijpen.’

Of iets anders, dacht Django. Hij wilde het hardop zeggen, maar het was niet nodig, want hij zag het al in papa’s ogen gereflecteerd.

Ze zwegen een tijdje en papa draaide krullen van Django’s haar, wat Django altijd zo fijn vond. ‘Wat haalden jullie je toch in je hoofd? Je kent de regels. De bossen zijn gevaarlijk.’

‘Maar we hebben toch geluk? We dachten dat ons niets zou overkomen.’

Papa keek hem lang en ondoorgrondelijk aan en schudde toen zijn hoofd. ‘Er bestaat geen medicijn tegen stommiteit.’

De volgende ochtend bij het ontbijt werd zijn straf besproken: twee weken huisarrest, tot het eind van de zomervakantie. En een maand geen zakgeld. En Django moest helpen met allerlei stomme taken in huis. Papa en mama hadden het met de Wachowski’s besproken en Liam zou dezelfde straf krijgen. Toch waren ze niet boos meer, niet echt. De nachtmerrie van de vorige avond leek alweer te zijn vervluchtigd, als iets dat langer geleden was gebeurd. Misschien wel helemaal tijdens de Donkerder Dagen van vorig jaar. Mama deed of ze lid was van de jury en papa velde het oordeel als een echte rechter door met zijn hamer op de keukentafel te slaan, waardoor ze allemaal moesten lachen.

Liam en hij zouden de rest van de zomervakantie niet meer met elkaar kunnen spelen, maar Django merkte dat hij er niet rouwig om was. Ze hadden hem de piano niet afgenomen, dat was het belangrijkste.

Na het ontbijt, toen Django met een spons en de fles Mr. Clean Magic Eraser de oven aan het schrobben was, kwam mama naar hem toe met de iPad.

‘Ik heb een boodschap voor je.’

‘Van wie?’ vroeg Django.

‘Puget Sound stuurde het me door,’ zei mama, wat geen antwoord was. Ze opende een bestand. Het was een filmpje, opgenomen met een telefoon.

De man was stokoud en droeg een rood, glinsterend jasje. Zijn zuidelijke tongval was nog zwaarder geworden en hij sliste door zijn beroerte, maar Django herkende hem onmiddellijk.

‘Howdy, howdy, howdy,’ zei hij. ‘Iemand attendeerde mij op je optreden bij The Late Show en ik heb je zien spelen. En daarna heb ik je videokanaal Mr. Djangoman opgezocht op YouTube. Ik moet zeggen, er is niet veel waar ik nog mijn voet op kan tappen met al die hippiecrap van tegenwoordig, maar jij raakt alle snaren juist, Django. Je speelt met ballen en je speelt met vuur, precies zoals ik dat vroeger deed.’ Hij gniffelde en smakte met zijn lippen. ‘Ze noemden mij de eerste “wild man” van de rock-’n-roll, maar jij mag je met trots de tweede noemen. Als ik tien jaar jonger was geweest had ik je uitgenodigd om naar Louisiana te komen en had je mijn protegé mogen worden, maar ik ben bang dat mijn pianodagen achter me liggen. Een mens kan niet alle geluk van de wereld hebben, Django, maar toch wil ik je zeggen dat er niets is wat je niet kunt bereiken, als je het maar doet met vuur. Neem dat maar aan van je goede vriend, Jerry Lee Lewis.’

LUANA

Squamish Treehouses. Kaila’s script. Seizoenseinde.

HERFST

De eerste van hun traditionele oktoberuitstapjes ging naar Squamish Treehouses, een exorbitant sfeervolle boomhutaccommodatie op vier uur rijden in British Columbia. Om het voor Kaila aantrekkelijk te maken hadden ze er een dagje Vancouver aan vastgeplakt, maar toen vuurkorven hun door het donkere dal de weg wezen naar hun hut, die als een landend ruimteschip tussen de douglassparren schitterde, zag Luana ook in haar ogen de kinderlijke verwondering oplichten die ze zo van vroeger kende. Het was met voorsprong het gelukkigste moment van haar najaar. Django sprong juichend uit de Forester en Kaila volgde hem op de voet, en samen renden ze in de kegels van de koplampen het pad af.

‘Het is een cliché om te zeggen,’ zei Luana tegen Ralph, die op de bijrijdersstoel zat te grijnzen. ‘Maar het is perfect.’

‘Ik weet het. Ik ben een wandelend cliché. Maar soms schud ik nog een verrassing uit mijn mouw.’

‘O ja? Laat vanavond dan maar eens zien waar je die nog meer uit schudt.’

Het werd een fantastisch weekend. Zelden had Luana meer het gevoel van thuiskomen ervaren. Thuis was waar je niet weg wilde met de mensen die je liefhad. Hier in Canada leken de Donkerder Dagen verder weg dan ooit en de Lewis da Silva’s hadden de tijd van hun leven.

Ze roosterden hotdogs aan stokken en zaten tot de kleine uurtjes bij het vuur met glühwein voor Ralph en Luana, chai tea voor Kaila en warme appelcider voor Django. Ze speelden Weerwolven, praatten over alles behalve de Donkerder Dagen en er werd veel gelachen. En toen de kinderen sliepen stelde Ralph haar in het bed van uitgesneden boomwortels niet teleur met zijn extra verrassing – geen slechte prestatie, vond Luana, na zeventien jaar huwelijk.

Natuurlijk was het een illusie: de Donkerder Dagen waren dat hele najaar aanwezig geweest. Hun levens waren ermee vervlochten. En in september had Luana heel bewust de weegschaal voelen kantelen op het punt dat het vooruitzicht van de aanstaande november zwaarder begon te drukken dan de terugblik op de vorige.

Dat gebeurde op de dag dat ze in haar werkkamer op U-Dub had gebeld met Danilo Lopez in Guatemala. Het ging hem goed, vertelde hij. De financiële buffer had hem in staat gesteld een appartement te huren in Puerto Barrios aan de Golf van Honduras en hij werkte in een restaurant dat de opvarenden van Caribische cruiseschepen bediende. Elke dag fietste hij voor dag en dauw twintig kilometer naar een plaatsje dat San Francisco del Mar heette, om daar de zon uit de zee te zien rijzen. Het herinnerde hem eraan dat elke dag het waard was om voor te leven. En zelfs al miste hij zijn vrouw en kinderen meer dan het leven zelf, hij was verliefd geworden op een vrouw die daar schelpen schoonmaakte.

Lopez bedankte haar en drukte haar op het hart de anderen te bedanken, wat ze niet zou doen. Luana weigerde zichzelf en haar buren als de weldoeners te zien die hij van hen maakte. Ze verzekerde hem dat een mens alleen zelf in staat was zijn geluk terug te vinden, en met die gedachte kon ze de vorige winter achter zich laten.

Ralph had daar nog altijd meer moeite mee. Er waren momenten dat ze hem met die donkere blik voor zich uit zag staren en dan wist ze waar hij aan dacht: aan wat er met die jongen in de bossen was gebeurd. Het trauma had een diep gat geslagen en Ralph was er subtiel, maar naar Luana veronderstelde voorgoed door veranderd. Ze was er dankbaar voor. Het luchtte haar op dat zij niet als gewetenloze gelukszombies door het leven gingen. Als die last de prijs was die zij moesten betalen, dan aanvaardde ze die gretig.

Na het gesprek met Lopez gaf ze een college over de Braziliaanse Cinema Novo, een van de nieuwe vakken dit herfstsemester waar ze zich bevlogen op had gestort. Toen de studenten na afloop de collegezaal uit stroomden zag ze dat ze een ingesproken bericht had van Ralph. Kaila had de knoop doorgehakt, zei hij. Ze zou zich laten initiëren.

Het had er de hele zomer aan zitten komen en Luana was erop voorbereid geweest, maar toch werd ze nog overvallen door de mix van emoties die het bij haar opriep. Opluchting, jazeker, maar vooral ook angst, en een diepe weemoedigheid over haar dochters toekomst. Kaila wilde zich ervoor inzetten, had ze zich laten ontvallen, net als haar vader, dat het offer op de meest humane manier zou blijven plaatsvinden. Maar hoe kon dit lot het meest humane voor Kaila zijn?

Toen Luana laat die middag naar huis reed scheen de laagstaande zon via het spiegeltje in haar ogen en dacht ze met een huivering: Ja, het komt er nu echt aan. De vorige winter doet er niet meer toe; verwerkt of niet. Wat ertoe doet is wat er op til staat.

Natuurlijk waren de voorbereidingen al in gang gezet om een herhaling van vorig jaar te voorkomen. Ralph had de ethische voorwaarden aangescherpt: in aanmerking kwamen alleen nog terminale patiënten die hun einde wilden bespoedigen en alleen als ze geen levenspartner hadden. De oogst: zeven kandidaten, van wie vier veelbelovend, met nog anderhalve maand te groomen. Vooral Elizabeth had er hard aan getrokken, dit jaar.

Luana wist al die dingen en had er vertrouwen in, maar dat deed niets om haar zorg weg te nemen. Haar gedachten waren bij Kaila en het ingewikkelde balansspel van de Donkerder Dagen en haar bipolaire stoornis, een mijnenveld waar ze haar zoals elk jaar ongeschonden doorheen moesten zien te loodsen. Maar Kaila was op een leeftijd dat ze niet meer klakkeloos van haar ouders aannam wat goed voor haar was. Ze zou haar eigen onbezonnen keuzes gaan maken. Gedurende het jaar bokste haar geluk voldoende op tegen de problemen waarin haar hypomane toestand haar bracht, maar zou ze bestand blijven tegen de krachten die in november zo onvergeeflijk op haar depressie inbeukten?

Misschien zal het allemaal zo’n vaart niet lopen, dacht Luana toen ze de stalen brug over de Snoqualmie River passeerde en de weg naar Lock Haven insloeg. Ze mag dan zestien zijn, maar voorlopig is ze ook nog een kind. We kunnen haar nog helpen.

Ja. In oktober zouden ze gestaag een beschermende dosis lithium in haar bloed opbouwen. En op 3 november zouden ze iemand naar de bossen brengen, iemand die aan alle criteria voldeed. Het zou de eerste keer goed gaan, zoals dat zo vaak het geval was geweest. En daarna zou het niet meer zo erg worden – niet de nachtmerrie van vorig jaar. Samen zouden ze de Donkerder Dagen uitzitten. En in 2024 stonden er grote dingen te gebeuren voor Kaila. De Olympische Spelen van Parijs. Haar eindexamenjaar op Cedarcrest High.

Het was september, het laatste licht van de ondergaande zon straalde in gloeiende, prachtige nazomerkleuren en Luana vertrouwde op dat licht en op de liefde.

Op een avond een week later kwam Kaila naar haar toe en vroeg haar de eerste versie van het script te lezen voor haar toelatingsproject.

‘Nu al!’ riep Luana uit. ‘Je bent er vroeg bij, je hebt nog anderhalf jaar, toch?’

Kaila haalde haar schouders op. ‘Een film maken kost tijd. En ik was geïnspireerd.’

Luana zei dat ze het met veel plezier zou lezen, maar dat deed ze niet. Het bleek een nihilistische urban noir over een meisje dat Alicia heette, dat na mishandeling bij haar middleclass suburban ouders wegloopt om haar geluk te zoeken in Hollywood. Maar al op de eerste avond verdwaalt ze in de schimmige straten van Skid Row, waar ze van een man wiens gezicht onder zijn hoodie nooit wordt onthuld heroïne krijgt aangeboden. In een mum van tijd is ze verslaafd en leeft ze op straat. Alicia wordt meermaals gearresteerd voor kleine vergrijpen – diefstal, verstoring van de openbare orde, drugsbezit – maar op een avond gooit ze een baksteen van een viaduct op een passerende auto, waarbij een peuter ernstig gewond raakt. Ze ontkomt aan de politie, maar op dat punt nam het script een duikvlucht naar regelrechte horror als Alicia diezelfde nacht nog wordt gebeten door een rat, die het schuim op de kaken heeft staan. In paniek zoekt ze haar dealer op, maar hij verkracht haar. In plaats van dat die daad haar van hem afstoot trekt ze juist naar hem toe, en in de laatste akte leiden ze samen een gedegenereerd en gewelddadig leven, altijd op de vlucht, terwijl bij hen beiden nu het schuim over de lippen borrelt. Het eindigt als Alicia in het donker in zijn armen ligt, ‘Ik hou van je’ in zijn oor fluistert en eerst een spuit in zijn arm en daarna in de hare zet, vermoedelijk om hen te laten overdosen.

Luana las Kaila’s script met afschuw. Het was een cynisch portret van een eenzame antiheld vol vervreemding, ontgoocheling, pessimisme en morele corruptie, zonder enige compassie of glimp van hoop aan het eind. Uit niets bleek de schoonheid en passie van de Italiaanse cinema, waar ze de afgelopen jaren zo aan verknocht was geweest. Het was een verheerlijking van verval die Luana, als ze eerlijk was, schokte.

Voordat ze er met Kaila over wilde praten liet ze het aan Ralph lezen. Hij oordeelde verrassend mild. ‘Ik lees vooral puberale agressie,’ zei hij schouderophalend. ‘Niets waar niet al duizend songs en films en games over gaan die ze op die leeftijd tot zich nemen.’

‘Baart dit je dan geen zorgen? Het is pervers! Ik vind dit niets voor Kaila.’

‘Een paar weken geleden koos ze nog Midsommar voor ons filmavondje. Jij was vroeg naar bed omdat je de volgende ochtend college had. Maar goed ook, ik denk niet dat je die film had kunnen uitkijken, zo gruwelijk als die is.’

‘Maar ze was geïnspiréérd,’ zei ze. ‘Wat inspireert haar tot het schrijven van zoiets?’

‘Schat, ze wordt volwassen. Haar hormonen schieten alle kanten op, haar blik op de wereld verruimt en ze leert dat het leven niet altijd het sprookje is dat het lijkt als je kind bent. Ik zie hier echt niets vreemds in.’

‘Denk je dan niet dat dít alles ermee te maken heeft?’ Ze gebaarde in het wilde weg om zich heen: naar het huis, naar wat er buiten de muren lag, naar het seizoen dat dichterbij kroop.

‘Natuurlijk zullen die dingen een rol spelen,’ zei Ralph. ‘Net als de angst voor haar depressie. Maar als Kaila geneigd is zulke frustraties om te zetten in iets creatiefs, dan vind ik dat een uiterst gezonde manier om ermee te dealen.’

‘Misschien heb je wel gelijk. Ik maak me gewoon zo’n zorgen om haar. Hoe het allemaal moet straks.’

‘Ze doet het fantastisch op school. In het zwembad nog beter. Als haar prestaties er nou onder zouden lijden, oké, maar dat is niet het geval.’

‘Nog niet,’ zei ze.

‘Nee, nog niet. Maar ook daar helpen we haar doorheen.’

‘Dat zeggen we elk jaar.’

Hij keek haar ondoorgrondelijk aan. ‘Ik laat het geen herhaling van vorig jaar worden, Luana.’

‘Dat weet ik. Soms mis ik gewoon onze Kaila die het liefst zelf door de Trevifontein was gaan waden.’

Hij trok haar tegen zich aan en gniffelde. ‘Dat was fijn, in Rome. Als we haar niet hadden tegengehouden had ze het zo gedaan. En die Kaila is er nog. Die zal er altijd zijn. Elf maanden per jaar.’

‘Elf maanden per jaar,’ beaamde ze.

Uiteindelijk ging Luana het gesprek aan met Kaila, maar het gesprek met Ralph had ervoor gezorgd dat ze milder was in haar oordeel en het script evalueerde op wat het was. De genreswitch in het midden kwam te plotseling uit de lucht vallen, zei ze, en de kijker zou meer met Alicia kunnen meeleven als haar leven niet van meet af aan al een aaneenrijging van negativiteit zou zijn. Kaila waardeerde haar advies, maar verraste haar door te zeggen: ‘Ik weet het niet. Ik ben alweer met iets nieuws begonnen. Deze had wel erg veel shit.’

Dat hak op de tak: ook dat was hypomanie.

Luana was dankbaar. Soms losten dingen zichzelf op.

De ochtend dat ze wakker werden in hun Squamish Treehouse namen ze de Sea to Sky Gondola de bergen in en wandelden ze over de hangbrug naar het uitzichtpunt, dat uitkeek over het fjord en de besneeuwde bergtoppen. Daar, ver weg van de toeristen bij het bergstation, deelden ze het natuurschoon met z’n vieren en een mollige geelbuikmarmot die schooide om voedsel.

Voor Kaila en Django was dit het perfecte decor voor een TikTokfilmpje. Ze kozen Anaconda van Nicki Minaj en twerkten geïnspireerd door de schommelende kont van de marmot erop los, waarbij Ralph en zij steeds beurtelings de telefoon moesten vasthouden omdat de ander de slappe lach kreeg.

Kijkend naar haar kinderen in dat moment van absolute gelukzaligheid zag Luana hen voor zich als ze ouder waren. Ze keek voorbij aan de gouden medailles die Kaila zou winnen en de concerten die Django nog tijdens zijn middelbareschoolperiode zou geven en zag hen als de volwaardige mensen die zij op middelbare leeftijd zouden worden, misschien wel met eigen gezinnen, misschien wel met eigen huizen op andere plekken. Ze zag dit allemaal voor zich en ze dacht: Wat zijn ze mooi.

Daar, met het vrolijke gelach van Ralph en haar kinderen op de achtergrond, overviel Luana opeens zo’n sterk voorgevoel van duisternis dat ze begon te wankelen. Dat zal allemaal niet gebeuren. Ze zullen aan Bird Street sterven. Geen eigen leven, geen geluk van zichzelf. Ze waren míjn droom. En ik ben de ketting die hen aan Bird Street geketend houdt.

Luana dook diep in haar kraag weg voor een kille windvlaag, die de aankondiging van het seizoenseinde met zich meedroeg. Ze huiverde. Ze keek om zich heen, naar het onbewogen landschap dat voor haar lag. Alles zag er precies uit zoals eerder. Wat bezielde haar in vredesnaam? Ralph en de kinderen leken zich nergens van bewust te zijn.

Er is ook niets om je van bewust te zijn. Je haalt je dingen in je hoofd. Zet het van je af.

Dat deed ze en het ging verrassend makkelijk. Wat er in het verschiet lag, wat met de meedogenloze onstuitbaarheid van een schip op weg naar haar thuishaven op hen afstevende, lag nog ruim vier weken in de toekomst, maar tegen de tijd dat Django en Kaila voor hen uit dartelden over het pad van grijze rotsplaten en Ralph en zij kalmpjes volgden, was Luana haar voorgevoel alweer vergeten.

Ze was waar ze niet weg wilde met de mensen die ze liefhad en was volmaakt gelukkig.

RALPH

Receptie. Driving Home for November.
Een keten van consequenties.

31 OKTOBER

Ralph Lewis zette de ondergang van zichzelf en alles wat hij liefhad in, niet thuis in Lock Haven maar veertig kilometer ten westen daarvan in Seattle, en niet tijdens de Donkerder Dagen van ’23, maar op de avond ervoor.

Ze hadden natuurlijk hun tradities op Halloween – het rituele sluiten van de luiken en het weghalen van de spiegels waren de belangrijkste – maar dit jaar liep het allemaal even anders. De Superior Court organiseerde een receptie ter ere van het afscheid van een aantal collega’s en door een overvolle agenda van zowel het gerechtshof als de accommodatie, waren ze aangewezen op Halloweenavond. Volgens Django tekende die flater het soort saaie volwassenen waarmee zijn vader omging: geen leven, geen plezier (‘Guilty as charged,’ gaf Ralph volmondig toe). Normaal gesproken zou Ralph dit soort bijeenkomsten met plezier hebben overgeslagen, maar drie dingen waren dit keer anders: een van de mensen die afscheid nam was Steve Reuman, respectabel jurist en een van zijn beste vrienden; de accommodatie in kwestie betrof het Sky View Observatory op de hoogste verdieping van het Columbia Center en het scheen allemaal nog fancier te worden dan het uitzicht al beloofde; en de volgende dag begon zijn novembersabbatical, dus zo’n feestje markeerde een mooie transitie naar de Donkerder Dagen.

‘Ik weet niet, misschien moet ik het gewoon maar aan me voorbij laten gaan,’ had hij aan de keukentafel geaarzeld. Maar Luana zag zijn tegenzin… en op dat moment had Kaila haar wens uitgesproken om met Jax naar een Halloweenfeestje in Redmond te gaan dat, nu ze zestien was, tot laat in de avond doorging. En Django wilde eigenlijk met Liam en Noah Stone gaan trick-or-treaten in Carnation. Noahs vader zou een oogje in het zeil houden, ze mochten blijven logeren en de volgende dag konden ze dan vanuit daar naar school. Luana protesteerde dat ze twee dagen later ook al bij de Stones zouden blijven slapen (op de avond van de samenkomst in McKinleys jachtkamer), maar zelf rook ze opeens de kans om, met het oog op november, een avondje voor zichzelf te hebben.

‘Maar vinden Noahs ouders dat dan echt wel goed?’ En meteen daarop, om de stroom aan geluid uit Django’s mond af te kappen: ‘Nee, geef maar geen antwoord, ik bel ze zelf wel op.’

‘We kúnnen het allemaal gewoon eens anders doen,’ zei Ralph. ‘Dan kun jij lekker in bad, met dat nieuwe badzout dat zo lekker ruikt. Een boek lezen.’

Luana sloeg haar handen voor haar mond. ‘En we zouden één keer de niet-bij-Jax-blijven-slapen-op-een-doordeweekse-dagregel kunnen vergeten en Kaila ook uit huis zetten. Oeps, zei ik dat echt?’

Kaila’s ogen werden groot. ‘O, mag het? Please-please-please?’

‘Dan zorg ik dat ik rond tienen thuis ben voor de luiken. En dan hebben we daarna het rijk alleen.’

‘Ielw, als jullie maar niet nog een baby gaan verwekken,’ zei Django. ‘Pas maar op,’ zei Luana. ‘Het zal niet de eerste keer zijn.’

De knoop werd doorgehakt en de kinderen waren door het dolle heen. In zekere zin stemde het Ralph weemoedig om een einde te maken aan een jarenlange traditie, maar zijn instinct zei hem dat het zo symbolische sluiten van de luiken misschien ook wel zijn beste tijd had gehad. Het legde te veel de nadruk op de zaak. En bovendien zag hij ertegen op. Meer dan andere jaren. Zelfs als alles dit keer vlekkeloos zou verlopen (en daar zag het gezien de gedegen voorbereidingen naar uit), zou het nog zwaar genoeg worden. Nog één extra avondje je kunnen vastklampen aan wat zorgeloos geluk zou voor hen allemaal goed zijn.

In die hoedanigheid begon Ralph in de dagen daarop de receptie te benaderen: een symbolische avond in het teken van overgang, een moment van licht voor het donker, een einde-van-het-seizoensritueel dat een feestelijk in plaats van versoberend karakter mocht hebben.

En zo kwam het dat hij zin kreeg in een borrel.

De receptie begon om vijf uur. Omdat het pijpenstelen regende liep hij met Steve en zijn meest betrouwbare rechtenspecialisten Liz Gorinsky en Miriam Weinberg onder grote zwarte paraplu’s naar de toren.

‘Toepasselijk weertje voor Halloween,’ zei Steve, die moest roepen om boven het lawaai van 4th Avenue uit te komen.

‘Toepasselijk weertje voor je afscheid,’ riep Ralph terug. ‘Zo visualiseerde ik je carrière ook altijd.’

Steve schaterde het uit. Het was maar twee blokken, maar het had niet veel gescheeld of ze waren doorweekt aangekomen, want de wind blies de regen in haast horizontale vlagen door de straten. Maar toen ze uit de lift kwamen deed zelfs het hondenweer geen afbreuk aan het panoramische uitzicht over Elliott Bay en de Space Needle.

De Observatory Bar was lang en modern en sfeervol verlicht met roze en gele lampen. Het stond al goed vol. Obers in smoking (Django zou ze pinguïns hebben genoemd) gingen rond met dienbladen vol canapés voor collega’s die Ralph in meer of mindere mate kende: rechters, griffiers, specialisten, stafleden, mensen van het secretariaat; mannen en vrouwen die met glazen in hun handen in hun eigen kliekjes bleven rondhangen tot ze genoeg alcohol hadden geconsumeerd om te gaan rouleren. Ralph hoorde ze het soort opmerkingen uitwisselen in het juridische jargon dat er de reden van was dat hij dit soort feestjes het liefst meed: ja, ongelofelijk, die achterstand in civiele zaken; en ja, de budgetten waren voor het derde achtereenvolgende jaar gekrompen. Ralph voelde zich niet op zijn plaats en aangezien zijn gezelschap in afwachting van de verplichte speeches was opgegaan in de massa, zwierf hij naar de bar.

Ze schonken een groot assortiment aan exclusieve cocktails, waarvan de Kill Bill (Crystal Head, passievrucht, limoen, mango, pikante honing) en de Mezcal Telekinesis (sterkgerookte mescal met sechuanbloemen) het meest interessant leken.

De barman beaamde dat. ‘Die laatste zal u een tintelend en verdovend elektrisch mondgevoel bezorgen, alsof u uw tong tegen de uiteindes van een negenvoltsbatterij heeft gelegd.’

‘Nog net geen hallucinaties, als ik het zo hoor,’ grapte Ralph.

‘Nee, meneer,’ zei hij in volle ernst, ‘daar kan ik voor instaan.’

‘Nou, doe mij er dan maar zo een.’

Terwijl de barman mixte appte Ralph naar huis. Luana had het heerlijk, schreef ze. Ze had iets laten bezorgen van Sam’s Noodle Town, de deurbel uitgezet en zou inderdaad dat bad nemen. Geniet ervan, schat, stuurde hij. Doe voorzichtig, stuurde ze terug. Hij stopte zijn telefoon weg.

Ralph beschouwde zichzelf niet als een drinker. Hij wist uit zijn ervaring met zaken waarin alcoholisme een rol had gespeeld dat er niet zoiets bestond als gematigd drinken: je dronk of je dronk niet. De laatste tijd stond hij niet droog (er was dat ene wijntje bij het eten, of de glühwein bij het vuur in Canada) maar hij drónk niet. Zijn problemen met alcohol ontstonden alleen tijdens de Donkerder Dagen. Alleen dan overviel de dorst hem als een hunkering. En alleen als de Donkerder Dagen niet te donker waren, kon hij er weerstand tegen bieden. Vorig jaar was het gruwelijk misgegaan. Maar vorig jaar was alles misgegaan.

Die periodieke hunkering maakte hem in zijn ogen echter nog geen alcoholist. Hij was openhartig nagegaan of hij zichzelf daarmee niet voor de gek hield, maar het zou niet oprecht voelen om op een AA-bijeenkomst op te staan en te zeggen: ‘Hoi, ik ben Ralph en ik ben een alcoholist.’ De waarheid zou luiden: ‘Hoi, ik ben Ralph en ik ben een alcoholist in november.’ Daar kon je moeilijk mee aankomen.

Maar vanavond maakte Ralph zich geen zorgen. De man die over drie dagen achter zijn huis een afspraak had met de dood heette Bill Nielsen en had van zijn oncoloog een prognose gekregen van drie maanden. Een partner met eventuele bedenkingen was er niet, wel een afwijzing op zijn officiële verzoek tot hulp bij zelfdoding vanwege bezwaren op grond van zijn geestelijke competentie, vanwege een verleden met dwangneurose. Volgens Harry Aikman was hij niet alleen pragmatisch, maar ook zo agnostisch als het maar kon. ‘Dat lijden, dank u vriendelijk,’ had Nielsen gezegd. ‘Ik bepaal graag zelf wanneer de wormen me mogen opruimen. En ik moet nog even wat rekeningen afsluiten, maar daarna ben ik er klaar voor.’

De kans dat Nielsen zich zou bedenken was nihil. Daarmee zouden de Donkerder Dagen meteen al in de kiem worden gesmoord. Het ongeluk zou mild blijven, het risico dat Ralph onbeheersbaar zou gaan drinken klein. Bovendien was het vanavond nog geen november. Vanavond zou zich een beetje laten gaan geen gevolgen hebben.

‘Laat je dan ook eens een beetje gaan,’ snauwde hij tegen zichzelf. Dat eeuwige geïnternaliseer ook altijd. Je hoefde niet altijd op spanning te staan.

‘Zei u iets, meneer?’ vroeg de barman.

Ralph glimlachte verontschuldigend. ‘Nee, ik was in gedachten verzonken.’

‘Dat zijn we allemaal wel eens. Eén Mezcal Telekinesis meneer.’

Ralph proefde, voelde dat de barman geen woord had gelogen en knipoogde. ‘Oeh, ik begin geloof ik al te trippen!’

‘Laat ze vliegen, meneer.’

En dat deed Ralph.

Tegen de tijd dat de speeches voorbij waren (Ralph had iets gezegd over Steve Reuman en hij had de lachers op alle juiste momenten op zijn hand gekregen) en de muziek een aantal streepjes luider was gezet, was hij bezig aan zijn vierde drankje. De tweede was de Kill Bill geweest: prima, maar te veel poespas naar zijn smaak. Daarom was de derde zijn eigen signatuur geworden: wodka-tonic op ijs met limoen. En toen hij zich bij de vierde erop betrapte een wodka-sans-tonic te hebben besteld, drong het plotseling tot hem door dat hij misschien een niet al te verstandig traject was ingeslagen. Bovendien liep het al tegen achten. Het zou geen goede indruk maken op Luana als hij op de vooravond van de Donkerder Dagen dronken thuiskwam.

Hij drong zich naar de bar, wankelde en greep zich vast aan iemands schouder. Hij verexcuseerde zich en de barman glimlachte vriendelijk naar hem. ‘Nog een wodka voor u, meneer?’

‘Mocht je willen, Lloyd. Eén cola graag.’

‘Kerel, een cola?’ Dat was Steve, die uit het niets achter hem was verschenen en zijn arm om zijn schouder sloeg. ‘Dat is toch geen leven? Geniet eens een beetje, dit is mijn afscheid!’

‘Nog één zo’n cocktail en ik kan afscheid nemen van mijn vrouw,’ zei Ralph en Steve bulderde van het lachen.

Hij werkte zichzelf door de meute naar de panoramaramen en verwonderde zich een tijdje over hoe met het vallen van het duister de ambiance in de bar was veranderd. De verregende lichten van de skyline drupten diffuus door de reflectie van de kletsende mensen heen. Het hier en nu lag op de voorgrond. De buitenwereld bestond niet. Er zat een mooie symboliek achter: als je meer drank op had werd de wereld introspectiever.

‘In spiegelbeeld lijken we allemaal op geesten,’ mompelde hij en hij hief zijn glas naar het raam.

Een half uur later had hij twee cola op en was de ergste roes voorbij. Ralph besloot dat dit het moment was om te vertrekken. Als hij nog langer bleef zou hij zich lamzuipen of gek worden en geen van beide was een optie. Hij nam afscheid van een aantal mensen, maar toen hij in de lift wilde stappen greep Miriam hem bij de arm. ‘Ralph… neem je een Uber?’

Hij wuifde met zijn telefoon. ‘Natuurlijk. Beneden bestel ik er een.’

‘Wil je dat ik met je meeloop? Je ziet er niet helemaal oké uit.’

‘Nee joh. Geniet van het feestje. Misschien gaan ze een singalong doen.’

‘Ugh. Ik vind het niets dat je een hele maand weg bent, Ralph.’

‘Ik weet het. De rechtbank zal niet hetzelfde zijn zonder mijn verlichte aanwezigheid.’

Ze proestte. ‘Fijne Thanksgiving, Ralph. Doe Luana de groeten.’

‘Jij ook, Miriam. En jij aan Lydia. Tot in december.’

Maar in de lobby, met zijn duim boven de bevestiging van zijn ophaallocatie, bedacht hij zich dat het eigenlijk erg onpraktisch zou zijn als de Forester hier in Seattle zou blijven staan. Ralph had alle dossiers die hij tijdens zijn sabbatical wilde doorlezen al thuis liggen en was niet meer van plan geweest om naar de stad te komen. Morgen wilde hij inkopen doen voor de Donkerder Dagen. Luana had colleges en had de Optima nodig. Hij kon natuurlijk met haar meeliften om de Forester op te halen, maar dan moest of zíj het centrum in (wat flink om was), of híj vanaf de campus een Uber nemen. Beide opties schenen hem nodeloos omslachtig toe.

En zoveel had hij nu ook weer niet op. Goed, als hij zou worden aangehouden zou hij een blaastest niet doorstaan en een eventuele arrestatie zou een lelijke zaak worden: King County waardeerde het niet als haar officieren hun voorbeeldfunctie beduimelden.

Maar dat zou niet gebeuren. De Donkerder Dagen waren nog niet begonnen.

Zulke garanties waren gewoon de kleine voordeeltjes die je genoot als je aan Bird Street woonde. Morgen? Dan werd het een ander verhaal. Maar niet vanavond.

Ralph voelde zich opvallend verkwikt, nu hij uit die slecht geventileerde bar weg was. Toch liep hij nog gauw even naar de automaat en haalde er een grote koffie uit.

Gewoon voor de zekerheid.

Het was drie blokken lopen naar de Goat Hill Garage. Toen hij daar aankwam was zijn plu drie keer dubbelgeklapt in de wind. De laatste keer waren de baleinen zodanig verbogen dat Ralph hem in de container bij de ingang dumpte en de regen uit zijn gezicht veegde.

De rechtbank had speciaal toegewezen plaatsen, maar hij meende zich te kunnen herinneren dat die vanmorgen bezet waren geweest. Twee verdiepingen struinde hij af voor hij op het idee kwam om de vertrouwde plek te checken en ja, daar stond de Forester op hem te wachten. Ralph gniffelde. Sukkel, dacht hij.

Hij gooide zijn tas op de achterbank, liet zich achter het stuur zakken en trok het portier dicht. In het achteruitkijkspiegeltje staarde Levi hem aan.

Er trad een vertraagde reactie op, waarin hij de druk achter zijn oogbollen voelde opbouwen en zijn hersenen trachtten te registreren wat hij zag. Toen draaide hij zich met een ruk om. De achterbank was leeg.

Opnieuw keek hij in het spiegeltje, maar dit keer was er niemand.

‘Jesus Christ,’ mompelde hij hardop. Hij wreef met zijn rechterhand over zijn gezicht terwijl het nabeeld zich op zijn netvliezen uitkristalliseerde: Levi’s ogen die zich beschuldigend aan hem hadden vastgeklampt.

Hij graaide in het handschoenenkastje, vond een flesje water en sloeg het achterover. Daarna voelde hij zich iets beter.

Waar ben je mee bezig? Je bent dronken. Stap uit en neem een Uber.

Ralph startte de auto en draaide achteruit de parkeerplaats uit. De garage zou zijn testparcours zijn. Als hij de Forester onbeschadigd hieruit zou loodsen, dan zou hij in staat zijn om naar huis te rijden. Zo niet, dan zou hij de wagen laten staan.

Hij slaagde voorbeeldig. Zijn banden raakten niet eens de opstaande rand bij het uitrijden, toen hij zijn pasje scande.

De slagboom ging omhoog en Ralph ging op weg.

Toen hij eenmaal de Freeway achter zich had gelaten joeg de Forester met een snelheid van honderdtien kilometer per uur over de 202 het groot licht van zijn koplampen achterna en zong Ralph luidkeels mee met Baba O’Riley van The Who.

Hij kon moeilijk verklaren waarom hij zo opgewekt was, nu hij definitief voor november naar huis reed. Normaal bezorgde het hem altijd een hol gevoel in zijn maag. Misschien hadden de gebeurtenissen van vorig jaar hem in het reine laten komen met de taak die voor hem lag, omdat het nooit meer zo erg zou kunnen worden als toen, en kon hij die nu aanvaarden zonder innerlijke tegenspraak. Het neigde op het oog misschien haast naar een religieuze overgave, maar dat was het niet: het had te maken met toebehoren. Bird Street, zijn gezin, de taak: hij was er verantwoordelijk voor en ze waren van hem. Het zou misschien wat donker worden, maar ook dat donker was van hem.

Bij de Shell in Sammamish Point stopte hij voor een pakje kauwgom tegen de alcohol in zijn adem en nu voelde Ralph zich nuchter en zelfverzekerd genoeg om Luana onder ogen te komen. Ja, hij had een drankje op (een drankje te véél misschien), maar dat was geen enkel probleem gebleken. Hij had zich een beetje laten gaan. Hij was zijn boekje niet te buiten gegaan.

De stromende regen maakte watervallen tussen het zwiepen van de ruitenwissers. Ralph minderde vaart, nam Tolt Hill Road naar Carnation en Two Rivers Hill naar Lock Haven. Pas toen hij de troosteloze Halloweenversieringen op de veranda’s zag dacht hij aan Django en Liam. Arme jongens. Hun Halloween was helemaal in het water gevallen. Django had zich er zo op verheugd: hij zou verkleed gaan als Mandalorian uit die Star Wars-serie op Disney+. Het liep nu tegen tienen, maar Ralph vroeg zich af of het eerder op de avond veel drukker zou zijn geweest op straat. Niet met dit weer. Hij hoopte maar dat Noahs ouders hun ingekochte snoep in schalen voor de jongens hadden neergezet en dat ze waren gaan gamen.

Kaila zou het makkelijker hebben. Als je ouder werd ging het spannende leven meer binnenshuis plaatsvinden. Weer of geen weer, kinderen beleefden hun avonturen op straat.

Bij de Camp Heron Market sloeg hij rechts af en reed de bosweg op. Twee kilometer verderop zou deze overgaan in Bird Street. Nog één keer drukte Ralph het gaspedaal in. Baba O’Riley stond op repeat; sommige nummers verdienden het om de soundtrack van een avond te zijn en Ralph trommelde mee op het stuur. Nu hij bijna thuis was ervaarde hij dat zonderlinge, opgewekte gevoel van toebehoren nog sterker. Het lag hier in de bossen, die zo onstuimig bewogen in het noodweer; het lag op de weg die hij zo goed kende en het lag in het verstrijken van de tijd, dat oktober in november deed verglijden en dat de lijm was die al deze elementen bij elkaar hield.

Je kijkt ernaar uit, hè? Je hebt er zín in.

Ja. Het was idioot en het was waar. Hij besefte dat hij uitkeek naar de Donkerder Dagen zoals de kinderen uitkeken naar Kerstmis. Niet naar het offer, maar naar het zo intieme gevoel van collectiviteit dat ze vormden als gezin. Samen zouden ze zich weer opsluiten. Binnen zou het warm en gezellig zijn. Spelletjes zouden ze doen, en niet luisteren naar wat er buiten tegen de luiken sloeg. De kinderen werden ouder. Deze momenten waren er om te koesteren.

Zwart, nat asfalt slipte tussen bomen door. Schaduwen van stammen gleden met hoge snelheid over het gaashek rechts van de weg.

Was er nog alcohol in huis? Ongetwijfeld stonden er nog wijnflessen in de garage. Misschien konden Luana en hij die dadelijk samen leeggieten. Nog meer symboliek voor het overgangsritueel.

Hij zat zich juist te bedenken hoe blij hij Luana daarmee zou maken, toen de weg een bocht maakte en Ralph een flits zag in de voorruit. Het ging verschrikkelijk snel. Opeens was er die misselijkmakende BONK, niet eens zo luid, in feite nauwelijks hoorbaar boven The Who uit, maar vóélbaar; hij voelde het met elke vezel van zijn lichaam. Op bijna hetzelfde moment spatte een rode fluim tegen de rechterkant van de voorruit. Eén tel lang was hij daar zichtbaar, een kronkel, een vraagteken dat uitliep in de regen. Toen zwiepten de ruitenwissers hem weg.

Ralph ging niet op de rem staan; hij had de tegenwoordigheid van geest om te bedenken dat hij met deze snelheid nagenoeg zeker zou scharen en de Forester om een boom zou vouwen. In plaats daarvan remde hij pompend, maar toch piepten nog de banden, toch vloog hij nog in zijn gordel, toch smakte zijn tas nog tegen de rugleuning van zijn stoel.

Hij stond stil.

Zijn handen klampten zich vast aan het stuur. De knokkels wit. Zijn kaak verkrampt. Hij voelde zijn netvliezen opdrogen, zo intens staarde hij naar de plek waar dat rode vraagteken even tevoren zichtbaar was geweest. Knipperen kon hij niet. Als hij in het achteruitkijkspiegeltje zou hebben gekeken, dan zou hij hebben gezien dat de druk op zijn oogbollen van binnenuit zo hoog was dat er haarvaatjes knapten, zomaar lossprongen en het wit rood kleurde. Maar hij keek niet in het spiegeltje. Hij keek zelfs niet naar wat er binnen of buiten de auto was. Zijn ogen waren blind, bevroren op die flits in de voorruit.

Dat was geen hert. Geen dier.

Heel, heel langzaam liet hij het stuur los. Zijn hand beschreef een trage boog naar de audioknop en hij schakelde de muziek uit. Stilte kan niet oorverdovend zijn, maar toch leek het zo: het klateren van de regen, het zwiepen van de ruitenwissers, het stationair draaien van de motor en de echo van The Who: al die dingen waren stilte.

Beverig ademde hij in.

Misschien is het niet zo erg. De klap was niet hard. Wat het ook was, misschien heb je het maar geschampt.

Maar hij zag die rode fluim weer voor zich, die donkere bloedspetter die tegen de vooruit was gespat.

Je reed te hard. Je reed véél te hard.

Ralph opende het portier en stapte uit in de stromende regen. Hij liep om de motorkap van de Forester heen. De wagen werd spookachtig gereflecteerd in de diepe plas aan de zijkant van de weg. Het glas van de rechterkoplamp was gebroken, maar de lamp deed het nog. Er was blikschade, maar niet veel. Niets dat wees op een zware aanrijding.

Weer kreeg Ralph een glimp van hoop.

Zijn blik ging verder, langs de wagen naar achter.

Er lag daar iets. In de berm. Dertig meter terug. Er stonden geen lantaarnpalen; vierhonderd meter verderop begon de straatverlichting en nog eens honderd meter verder stond de bungalow van de Aikmans. Op dit stuk van de weg werd het ’s nachts zo donker dat Elizabeth er wel eens over had geklaagd bij de gemeente.

Nu was er alleen de rode gloed van de achterlichten.

Ralph liep op loden voeten die kant op.

Al op twintig meter ervandaan zag hij dat het een mountainbike was. Een van de rubberen handvaten van het stuur stak roerloos omhoog.

Die heb ik niet geraakt. Onmogelijk. Je reed zeker zeventig. Er zou veel meer schade zijn.

Nog eens tien meter verder zag hij dat het een kinderformaat was.

Ralph sloeg zijn handen voor zijn mond.

Laat het niet Django zijn. Alsjeblieft. Laat het niet Django zijn. Laat me dat geluk tenminste nog hebben…

Met bevende handen haalde hij zijn telefoon uit zijn zak en zette de zaklamp aan. De mountainbike was inderdaad niet die van Django. Een ogenblik bleef hij staan, want de fiets was niet verwrongen of zelfs maar beschadigd, op een lekke achterband na. Hij had hem inderdaad niet geraakt. In plaats daarvan leek hij gewoon te zijn neergevallen. Maar wat was dan…

Ralph keek naar links en zag het.

Hij werd duizelig en voelde de wereld wegdraaien in parelgrijze vlagen. Er was een felle pijnscheut vanuit zijn knie voor nodig om hem weer bewust te maken van zichzelf en zijn omgeving: in een moment van flauwte was hij kennelijk op het natte wegdek door zijn benen gezakt. Kreunend wankelde hij overeind en strompelde naar de zijkant van de weg.

In de greppel, tegen het gaashek gesmeten, lag een lichaam. Ralph was geen dokter, maar wist in een oogopslag dat het niet meer in leven kon zijn. Het was gehuld in een bruine, doorweekte deken die nu besmeurd was met modder en natte bladeren. De benen staken er verdraaid onder vandaan.

Ralph kwam dichterbij en zag een groen masker met grote zwarte amandelogen en gremlinoren die zich al met regenwater begonnen te vullen. Twee tellen later herkende hij het als Baby Yoda.

O god, dat masker. Het masker is volgelopen met bloed…

Ralph knielde neer, terwijl de waarheid in misselijke golven tot hem doordrong. Django was vanavond als Mandalorian verkleed gegaan. Het sprak vanzelf dat zijn metgezel dan Baby Yoda zou zijn, zodat Django hem tot grote hilariteit op de rug had kunnen dragen als ze van deur tot deur zouden gaan.

Voorzichtig trok hij het masker af.

Het was Liam Wachowski.

Lange tijd zat Ralph in de regen aan de kant van de weg met het verminkte lijk van zijn overbuurjongen in zijn armen. Hij had het niet over zijn hart kunnen verkrijgen hem tegen het gaashek te laten liggen – niet daar, niet op die plek. Maar zijn plan reikte niet verder dan dat en dus was hij daar doorweekt en koud in de berm blijven zitten, en wiegde het.

Zijn duizeligheid was weggetrokken, maar daarvoor in de plaats was hem een diep, hevig afgrijzen bekropen. Ruimte voor rationele gedachten was er niet, zijn zelfbeheersing spiraalde van hem weg en voor onbepaalde tijd was Ralph niets meer dan een toeschouwer van zijn eigen paniek. Hij huilde, hij beefde, hij schold en hij schreeuwde. Hij krampte zijn handen machteloos samen. Met zijn mondhoeken in een diepe boog neergetrokken sloeg hij zijn vuisten op de borst van de jongen en prevelde steeds maar weer die ene vraag: ‘Waarom?’

Geleidelijk aan doemden uit die staat van absolute radeloosheid ook andere vragen op.

Wat had Liam hier verdomme gedaan? Midden op straat, op dit klote-uur, in dit kloteweer?

Hoe had dit in godsnaam kunnen gebeuren?

En hoe had dit vanávond kunnen gebeuren?

Het was nog geen november!

Ze hadden verdomme een deal!

Maar gelijk schoot door hem heen wat hij tegen Django had gezegd, toen hij en Liam afgelopen augustus de bossen in waren gegaan en in die put vast waren komen te zitten: Er bestaat geen medicijn tegen stommiteit.

‘Wat heb ik gedaan?’ prevelde hij. ‘O god, wat heb ik gedaan? Wat heb ik verdomme gedaan?’

Voor zijn geestesoog begon zich een vaagomlijnd scenario af te spelen. Om een of andere reden had Liam besloten niet meer bij Noah Stone te willen logeren. Waarom, dat wist hij niet. Evenmin waarom de Stones hem hadden laten gaan. Maar hier was hij beland, alleen en in het donker; iets wat een elfjarige jongen niet gauw voor zijn plezier zou doen, dus kennelijk had hij zich ertoe genoodzaakt gevoeld. Hij was naar huis gaan fietsen, maar had een lekke band gekregen. Waarom hij met zijn fiets in de hand was gaan lopen? Geen mobieltje bij zich. Niet opgeladen. Die dingen gebeurden, het waren kinderen. Als het in Lock Haven was gebeurd zou hij bij een bekende hebben aangebeld om naar huis te bellen, dus lag het voor de hand dat het pas net was gebeurd, op de bosweg. Er zaten kuilen in het asfalt. Hij kon over de knoest van een afgewaaide tak zijn gereden.

Hoe konden de Stones hem verdomme alleen eropuit hebben gestuurd?

Misschien hebben ze dat wel helemaal niet gedaan. Misschien hebben de jongens ruzie gehad. Django en Liam zijn dit najaar uit elkaar gegroeid. Weet je nog dat Luana dacht dat er iets specifieks moest zijn voorgevallen in die put? Iets waar Django zich nooit helemaal overheen heeft kunnen zetten? Maar je hebt hem er nooit naar gevraagd. Het leek niet belangrijk, je was verblind door je geluk.

Misschien hadden ze ruzie gehad, was Liam in een vlaag van woede vertrokken en waren Noahs ouders nergens van op de hoogte.

Of misschien wist hij zelf niet waarom hij het deed. Misschien hoorde hij wel die roep van de kracht hier in de bossen en kon hij niet anders dan er gehoor aan geven. Die regisserende kracht, die er ook voor zorgde dat jij te veel dronk en je deed besluiten om geen Uber te pakken, maar achter het stuur te gaan zitten.

Nee, zoiets weigerde hij te geloven. Zo’n kracht bestond niet. Hij had zijn keuze gemaakt en Liam de zijne. Ze waren zelf verantwoordelijk voor de consequenties van hun daden.

Hoe het ook was gegaan, Ralph had Liam niet gezien en Liam had de Forester in de regen te laat horen aankomen. Als hij rechts van zijn fiets had gelopen was er misschien niks gebeurd. Maar hij had links van zijn fiets gelopen en de wagen had hem met hoge snelheid van achteren geraakt. Hij was over zijn fiets gevlogen, met zijn hoofd tegen de stam van een hemlock geslagen en tegen het hek gekwakt. Het was in elk geval snel gegaan.

Ja, het ging snel. Liam was bijna thuis geweest. En jij was ook bijna thuis geweest. En toch leidden jullie beider wegen naar dit fatale, rampspoedige punt. Maar één troost ten opzichte van Levi: het ging in elk geval snel.

De duizelingen kwamen terug en daarmee begonnen ook de rillingen. Hij rilde niet van fysieke kou, maar van een kilte die veel elementairder was, een kilte in zijn ziel. En toen die ten slotte overging was er alleen nog de verstilling.

Ralph keek links de weg af. Daarna rechts. Hoelang had hij hier al gezeten? Hij wist het niet. Waarom kwam er niemand?

Omdat je nog niemand hebt gebeld.

En toen: Wat ga je doen, Ralph?

Daar, op dat moment, drong de volledige betekenis van wat hij had gedaan tot hem door als een keten van oorzaak en gevolg, die hij hand over hand binnenhaalde: consequenties als gesmede schakels die nieuwe, grotere consequenties tot gevolg hadden. Als geen ander wist hij hoe streng de wetten omtrent roekeloos rijden waren in Washington State. Iemand onder invloed doodrijden werd gezien als vehicular homocide, een klasse A-strafbaar feit waarvoor zonder verzachtende omstandigheden levenslang werd gegeven. Ralph had die strafmaat zelf wel eens opgelegd en had er ethisch gezien volledig achter gestaan, omdat zulk gedrag idioten tot moordenaars maakte en willekeurige omstanders vogelvrij. En hij kon geen verzachtende omstandigheden bedenken die voor hemzelf zouden gelden. Liam was een kind. Hij was rechter bij de Superior Court. Het zou een schandaal van jewelste worden. Ralph was ertoe bereid de consequenties voor zichzelf te aanvaarden… maar wat hem tegenhield was de gedachte aan zijn gezin.

De eerstvolgende keer dat hij zijn kinderen zou zien, zou het achter glas zijn in het huis van bewaring. En hij zou een oranje overall dragen.

Alleen daar lag het probleem.

Zóú hij zijn kinderen daar zien?

Tegen die tijd zou het november zijn.

De paniek, de rouw, de woede… alles zou worden ontregeld.

De Donkerder Dagen. Het offer.

Kaila zou niet tegen de schok bestand zijn.

Zouden Luana en de kinderen nog getolereerd worden in het burengemeenschap na zoiets afschuwelijks? Of zouden ze hen verbannen?

En wat dan? Dan zou Luana’s grootste geluk hun ontvallen.

Dan zouden de kinderen hun ontvallen.

Consequenties die grotere, niet te overziene consequenties tot gevolg hadden. Dit was een tragedie die alleen maar verliezers kende en hij was er verantwoordelijk voor. Verantwoordelijk voor de vernietiging van zijn gezin. Als mens had je je verantwoordelijkheid te dragen… maar Liam zou er niet mee terugkomen.

Stopte er maar iemand, zodat hij kon opbiechten wat hij had gedaan. Dan zou het hem uit handen worden genomen: niet alleen dit verpletterde lichaam, maar ook de last van wat eraan vasthing. Dan zou de keus voor hem worden gemaakt.

Maar er kwam niemand.

Hitte steeg naar zijn hoofd.

Energiebanen leken zich naar binnen te keren.

Met een op hol slaand hart stond hij op. In de dood was Liam vederlicht en Ralph kon hem met één arm tegen zich aan drukken om de achterklep van de Forester te openen. De bruine deken van zijn Baby Yoda-kostuum was hoog opgeschoven en beschermde zijn hoofd. Zo voorzichtig als het ging plaatste hij het lichaam in de kofferbak. Duwde de voeten aan. Sloeg de klep dicht. Daarna griste hij het masker uit de greppel, smeet het op de achterbank en laadde de mountainbike in.

Ralph reed naar huis.

Het klokje op het dashboard gaf aan dat het 22:39 uur was toen hij de oprit opdraaide. Met de afstandsbediening aan de zonneklep opende hij de garagedeur. Ralph slaagde erin beheerst naar binnen te rijden en naast Luana’s Optima te parkeren, maar zodra hij de motor had afgezet en de garagedeur achter hem dichtratelde, begonnen zijn handen te beven.

Mijn god, wat heb je gedaan? Het had een afschuwelijk ongeluk kunnen blijven. Een tragedie zonder weerga, waarvoor je verantwoordelijkheid zou moeten dragen maar waarmee je, op den duur, zou kunnen leren leven. Maar die kans is nu verkeken.

Ralph luisterde naar het tikken van afkoelend metaal van de motor.

Naar het druppen van regenwater van de grille.

Liam Wachowski. Zijn overbuurjongen. De zoon van Joyce en Marc. Gewikkeld in een deken in zijn kofferbak.

Hij besefte heel goed dat hij niet meer wist wat hij deed. Dat hij uit paniek had gehandeld en niet uit verstand, dat hij stommiteit op stommiteit stapelde en dat hij een weg was ingeslagen waar geen terugkeren van mogelijk was. Hier golden andere wetten dan de ethische. Van alle kanten sloop het op hem toe en viel het hem aan: de dreigende waanzin. Hij balanceerde er op een smalle balk overheen en één onoplettend moment zou het einde betekenen van alles. Nu moest hij de consequenties van zijn handelen onder ogen zien.

Om te beginnen, de bekentenis aan zijn vrouw.

Hij stapte uit, maar bleef staan.

Hij kon zich er gewoon niet toe zetten om naar binnen te gaan.

Hij wist dat ze op hem wachtte. Bij het tankstation in Sammamish had hij haar zijn ETA geappt en die was hij nu al met veertig minuten overschreden. Luana was er niet het type naar om zich snel zorgen te maken (ze zou denken dat hij was gestopt bij de avondwinkel in Carnation, of voor een burger bij de Tipsy Cow), maar vanavond zou het anders zijn, op de vooravond van de Donkerder Dagen.

Ralph klopte op zijn zakken. Hij had zijn telefoon laten liggen op de bijrijdersstoel. Hij wist zeker dat als hij op het scherm zou kijken, hij meerdere gemiste oproepen van Luana zou zien.

Minuten later kwam hij in beweging. Hij luisterde naar het slosh-slosh-slosh van zijn voetstappen. Het klonk als een log zeedier dat zich uit de branding het strand op sleepte.

Hij opende de keukendeur. Meteen kwam de warme, zoete lucht van de oven hem tegemoet. Luana had een appeltaart gebakken.

Ralph bleef drie stappen in de keuken staan en had opeens het gevoel dat hij moest overgeven. Zijn maag trok zich drie keer agressief samen, maar er kwam niets uit dan een zure oprisping, waarin hij alcohol proefde.

‘Ralph, ben jij dat?’ hoorde hij uit de woonkamer.

Wat moest hij tegen haar zeggen? Hoe moest hij het zeggen? Hij had werkelijk geen flauw idee. Hun levens zouden voor altijd veranderd zijn.

Hij hoorde gerucht, ze was opgestaan en kwam naar de keuken toe. Zo te horen op pantoffels. Nog een paar tellen. Een paar tellen dat ze in onwetendheid kon leven. Een paar tellen voordat die zeepbel van gestoord geluk definitief uit elkaar zou spatten.

Luana kwam de keuken binnen en wat ze ook had willen zeggen bestierf haar op de lippen.

‘Ralph? Wat is er gebeurd? O jezus, Ralph, ben je gewond?’

Hij keek omlaag. Zijn pak was doorweekt en met modder besmeurd. De mouwen hingen slap naar beneden en er droop bruin water van zijn vingertoppen op de keukenvloer. Het jasje hing open en zijn witte overhemd plakte tegen zijn huid, alleen was het doordrenkt met bloed.

Waar Liams hoofd heeft gelegen, dacht Ralph. En toen: Zijn masker. Zijn masker zat vol met bloed. Zijn gezicht puilde op alle verkeerde plekken uit.

Hij kon niets uitbrengen. Schudde alleen traag zijn hoofd.

‘Ralph!’

Ze rende naar hem toe.

‘Ralph, wat is er gebeurd? Je maakt me bang! Zeg iets, verdomme!’

Hij barstte in tranen uit.

Ze hield hem vast.

Hij vertelde het haar.

LUANA

Het besluit. Een nachtelijk videogesprek. De schim aan het bed.

31 OKTOBER

Gedurende haar zeventien jaren aan Bird Street was Luana ervan overtuigd geraakt dat er geen grens bestond aan de plooibaarheid van de menselijke geest. Integendeel, hoe meer schokkende informatie die te verwerken kreeg, hoe meer rek er optrad en hoe makkelijker ze in staat was gebleken om de verschrikkingen die het leven opwierp te accepteren. Maar vanavond was daar een abrupt einde aan gekomen. Het nieuws van Ralph had haar geest in één klap tot ver voorbij het breekpunt opgerekt en nu was hij geknapt als een springveer. De vernietiging was enorm. Van acceptatie of verwerking kon geen sprake meer zijn; wat overbleef waren ongeloof

(…nee, nee, nee, zeg dat het niet waar is Ralph, zeg dat het niet waar kan zijn…)

woede

(…gedronken? Hoe haal je het verdomme in je hoofd om…)

en een diep, hol afgrijzen

(…méégenomen? Mijn gód! Ralph!)

dat haar voor enige tijd volkomen lamsloeg.

‘Luana…’

Zijn stem. Heel dichtbij.

Ze kwam opeens tot zichzelf, alsof ze kortstondig uit haar lichaam was getreden en er nu weer in terugdaalde. Ze stond in een plas regenwater in de helderverlichte keuken, haar armen om Ralph geslagen. Afschuw overspoelde haar. Kón ze hem onder deze omstandigheden wel blijven omhelzen? Maar waarom ook niet? Hij was haar man. Ze hield van hem; hij verkeerde in shock en hij had haar nodig. Het was geen keuze: liefde kon je niet reguleren. Zelfs al was hij te gronde gegaan, zelfs al dreigde hij haar en de kinderen in zijn val mee te sleuren (misschien was ze al te laat om dat nog te verhinderen), het maakte wat ze in haar hart voelde niet minder waar.

Ralph huilde ongecontroleerd. ‘Het sp-p-pijt me… z-z-zo… vers-s-schrikkelijk…’

Ze voelde de doorweekte kou van het lichaam dat ze altijd had liefgehad en ze trok hem steviger tegen zich aan, maar met zijn adem zo dichtbij rook ze nu ook de alcohol en dat bracht haar woede terug. En toen ze haar blik naar beneden liet zakken zag ze die bloedvlek op zijn overhemd, zo groot als een dinerbord.

De keuken werd grijs en leek zich van haar weg te draaien. Luana probeerde zich uit zijn armen te wurmen, maar hij klampte zich aan haar vast en ze kon slechts met moeite zijn vingers van haar armen lospulken. Ze had het plots niet meer in zich om hem aan te raken. Ze wankelde van hem weg, gooide haar handen in haar nek en kneep hard om niet flauw te vallen. Terwijl de kleuren langzaam terugebden staarde Luana met grote ogen langs dezelfde keten van consequenties die Ralph eerder ook had gezien en drong de volledige waarheid tot haar door: dat deze avond in elk opzicht nooit meer echt zou eindigen.

Opeens een idee. Een aanlokkelijk idee, waaraan ze zich uit alle macht wilde vastgrijpen. ‘Weet je het wel helemaal zeker?’ En met urgentie: ‘Misschien leeft hij nog. Misschien was hij alleen maar buiten bewustzijn. We moeten…’

Hij schudde traag zijn hoofd. ‘Luana…’

‘Heb je het gecheckt? Heb je gecheckt dat hij dood was?’

Hij liet zijn hoofd zakken. ‘Hij is dood, Luana.’

‘Maar hoe wéét je dat?’

Ze besefte dat ze ratelde en dat haar handen net zo beefden als Ralphs hele lichaam en dwong zichzelf met beide op te houden. Het was de ontkenning waar ze naar snakte. Voorstelbaar, maar bepaald kinderachtig en bovendien gevaarlijk, want ze verloren kostbare tijd.

‘Hoelang geleden is het? Hoelang heb je daar gezeten?’

Ralph kreeg geen woord meer over zijn lippen en begon bij wijze van antwoord hulpeloos te klappertanden. Ze pakte zijn hand vast, voelde zijn slappe, koude vingers. Hij was er slecht aan toe, de shock had hem onderkoeld.

Ze trok hem mee naar de woonkamer. Na haar bad eerder op de avond had ze het haardvuur en de kaarsen aangestoken en terwijl de benedenverdieping heerlijk aan het opwarmen was, had ze de spiegels in de garage opgeborgen. Daarna had ze het zich behaaglijk gemaakt op de bank, waar ze met opgetrokken benen onder haar deken had zitten lezen en wachten tot Ralph zou thuiskomen. De geuren van kokend dennenhars in de haard en de afkoelende appeltaart op het aanrecht hadden haar een weldadig gevoel van kalmte bezorgd. Nu begreep ze dat dat een farce was geweest. Een morbide grap van de Donkerder Dagen.

Ho-ho-ho, daar zijn we weer! Hebben jullie ons gemist? Dachten we al, daarom zijn we een dagje te vroeg gekomen! Want wij hebben júllie gemist, geloof dat maar!

Luana schoof het kleed weg (er was geen reden waarom hij daar modder of bloed op zou moeten lekken, dacht ze koud) en liet Ralph voor de haard in elkaar zakken, waar hij onbedaarlijk begon te rillen. Voor haar geestesoog zag ze hem thuiskomen van zijn beproeving in het bos, vorig jaar, op de laatste dag van november. Dit was erger. Veel erger. En dit keer was het zijn schuld.

‘Mijn god, Ralph. Hoe heb je zo stóm kunnen zijn?’

‘Ik weet het niet,’ zei hij, zo zacht dat het bijna een fluistering was. Hij keek haar niet aan. ‘Ik weet het e-e-echt niet.’

‘Hoeveel heb je gedronken?’

‘Ik weet het niet,’ zei hij weer.

‘En dan ga je achter het stúúr zitten? Hoe haal je het in je hoofd!’

Hij zei niets.

‘For fuck’s sake, Ralph!’ Haar stem zwol aan. Ze hoorde er de hysterie in weerklinken en besefte dat ze riskeerde haar zelfbeheersing te verliezen, maar kon er niets tegen beginnen. ‘Ik weet hoe weinig respect je hebt voor dronkaards die zo stom zijn te gaan rijden en de macht over het stuur verliezen. Die onschuldige mensen meenemen. Je weet hoe weinig respect ík daarvoor heb!’

‘Ik weet het.’

‘Waarom heb je geen Uber gepakt?’

Hij keek met donkere ogen naar zijn schoot. ‘Ik weet het niet.’

‘Weet het niet? Je zult met wat beters moeten komen!’

‘Ik dacht dat het wel kon. Met ons geluk.’

‘Dat het wel kón?’ Hou je in de hand. Eén uur nog en het is november. In godsnaam, hou je in de hand, anders is alles verloren. ‘We leren onze kinderen toch dat we gelúk hebben? Niet dat we Superman zijn!’

‘Hoe is dit dan gelúk, Luana?’ viel hij uit. ‘Het had nooit moeten kunnen gebeuren!’

‘Dit is stommiteit!’ In een impuls griste ze iets van het dressoir en smeet het naar hem toe. Het was het houten lijstje met de foto van hen vieren in Squamish Treehouse – mat en geen glasplaatje ervoor, vanwege het spiegelen. Het zeilde tegen Ralphs arm. Hij deed niet eens moeite het te ontwijken. ‘Je had beloofd niet te gaan drinken! Je had het beloofd, Ralph!’

‘Het was nog geen november. Ik dacht dat het wel kon.’

‘Mijn god!’

‘Ik weet het.’ Zijn ogen waren bloeddoorlopen, maar wat ze daarin zag was oprecht en zoveel groter dan schuld of spijt. Ze vroeg zich af of voor zoiets wel een woord bestond.

‘En-en-en-en… en toen dacht je, ik neem hem maar mee naar húís?’

Hij liet zijn blik weer zakken.

‘Je hebt geknoeid met bewijs! Je hebt een misdrijf verdoezeld! Dat maakt het allemaal nog zóveel erger!’

‘Ik weet het.’

Ze sloeg haar vuisten tegen haar mond. Haar woede verdween op slag, Luana dacht: Liam. Liam is dood, en daarmee begon de hele cirkel van ongeloof en ontkenning weer van voren af aan. Toen ze sprak was haar stem flauw, bijna jengelend.

‘Is dit geen droom, Ralph? Is dit echt gebeurd?’

Hij keek haar wezenloos aan.

‘En hij ligt nú in je kofferbak?’

Het idee was te monsterlijk, het kon gewoon niet waar zijn. Ralph huiverde en keek naar de deken op de bank. Dat bracht haar op een idee.

‘Daar komt niks van in, dat is mijn mooie overtrek. Ik pak een oude deken voor je uit de garage.’

Met een ruk zette ze zich in beweging. Hij riep haar na, maar was niet bij machte om op te staan. Of misschien begreep hij dat het geen zin had.

Hij had iets voor haar mee naar huis gebracht.

Waarom zou ze het niet mogen bekijken?

Het schemerdonker van de garage rook naar geoliede tuinmeubels. Je hoorde er het klateren van de regen en het tikken van de motor van de Forester (Rálphs Forester, dacht ze nu, niet dé Forester), maar toch heerste er de illusie van een diepe stilte. Dat kwam door de wetenschap van wat er in de kofferbak lag. Zoiets monumentaals dreef alle geluiden weg en zoog alle energie naar zich toe, als een compact zwart gat.

Doe het niet, Luana. Waarom zou je kijken? Geloof hem toch op zijn woord. Soms maakt iets met eigen ogen zien de zaak niet beter, maar wel heel veel slechter.

Een goede raad, maar ze was te ver heen om die op te volgen. Op haar pantoffels liep ze naar de achterkant van de wagen. Daar bleef ze staan. De achterruit was nog nat van de regen. Ze zag de contouren van haar reflectie in het donkere glas, onmenselijk en vervormd. Het was nog net geen november, maar als Liam met dode ogen naar buiten zou staren, zou zij het spook zijn in de spiegel.

Ze tastte naar het knopje onder het logo. De achterklep ging open met een zachte klik, te weinig om iets te onthullen. Met beide handen tilde ze de klep omhoog en nu zag ze het wel, in het flauwe, gele licht van het kofferbaklampje. Een bundel in een bruine deken gewikkeld. Het leek op een opgerold tapijt, geknikt in het midden. Pas toen zag ze de modderige sneaker die er aan de linkerkant uitstak.

Haar hart zonk en ze sloot haar ogen. Ze schrok op van een triest, afschuwelijk miauwgeluid en besefte dat het uit haar eigen keel was gekomen.

Het was Liam, dat leed geen twijfel. Ze herkende de aftrappertjes die hij meestal droeg als hij en Django een balletje gingen werpen op het speelveldje aan de overkant. Moschino Kids: een getuigenis aan de dure smaak van zijn ouders. Ze zag de zoom van zijn jeans, opgestroopt alsof hij door onverschillige handen (Ralphs handen) in de kofferbak was gepropt. De modderige, doorweekte sok. Daarboven de bleke, ontblote huid van zijn enkel.

O Joyce, dacht ze. O Marc. Het spijt me zo, zo, zo verschrikkelijk.

In haar shock was Ralphs warrige relaas voor het grootste deel aan haar voorbijgegaan, maar ze herinnerde zich nog wel dat hij had gezegd dat de Wachowski’s waarschijnlijk geen benul hadden van het feit dat hun zoon op dit moment niet in Carnation bij Django en Noah was. Ze zouden hem natuurlijk nooit van zijn leven hebben toegestaan alleen in het donker naar huis te fietsen. Over Django zelf maakte Luana zich geen zorgen, want tegen tienen had hij nog een verplicht Trusten mam teruggeappt, wat in Djangotaal zoveel betekende als: druk, nog aan het gamen, niet storen a.u.b. Niets over Liam. Niets dat kon verklaren waarom hij was vertrokken. Maar zo waren kinderen.

Als Ralph gelijk had, dan waren Joyce en Marc waarschijnlijk gewoon thuis. Misschien keken ze wel een spannende film voor Halloween. Misschien bedreven ze wel de liefde, terwijl hun zoon dood en met modder besmeurd in een kofferbak in de garage van hun overburen lag.

Opnieuw kermde Luana. In een impuls stak ze haar hand uit. Ze wilde hem aanraken. Hij was alleen geweest. Zoals hij daar nu lag, opzij gegooid als een stuk vuil, was hij nog steeds alleen.

Haar trillende vingers raakten de natte zoom van zijn spijkerbroek aan. Vonden de huid daaronder. Ze legde haar hand om de magere kuit van de jongen. Die voelde koud, maar nog niet stijf.

De bundel dekens bewoog.

Luana verstijfde, voelde haar scalp prikken en rukte haar hand terug. Dat heb ik niet echt gezien, dacht ze. Ze wachtte met ingehouden adem tot het opnieuw gebeurde. Of misschien tot een hand onder de deken vandaan zou komen om met die verpletterde, gebroken kindervingers beschuldigend naar haar te wijzen.

Er gebeurde niets. Ze had het zich verbeeld. Hij kwam niet meer tot leven, want er zat geen leven meer in hem. En dus sloot ze de achterklep.

Ze griste de deken van de opgeslagen spiegels en verliet de garage.

Luana kwam de woonkamer binnen, vastbesloten om te zeggen dat Ralph 911 moest bellen, dat er nog niet veel tijd verloren was gegaan, maar al op de drempel bestierven de woorden haar op de lippen.

De Accountant was gekomen.

Hij zat voor het vuur met zijn rug naar haar toe. Rook walmde van de schouders van zijn pak. Hij was gekomen om zijn offer op te eisen: Liam was het offer, hij zou hem meenemen naar het bos om hem daar te begraven en elke november zijn ziel op te jagen. Luana kon zijn hongerige, hete ademhaling horen. Ze smoorde een schreeuw toen hij zich begon om te draaien, want ze wist dat ze achter die zwarte ogen zijn ware essentie zou zien: een honger die brandde als een nucleaire oven.

Pas op het laatst drong het tot haar door dat het de Accountant niet was. Het was Ralph. Hoe had ze zich kunnen vergissen? Maar ze begreep het al: zijn natte pak dampte voor het vuur en dat had de illusie van rook geschapen.

Lieve god, ze was haar verstand aan het verliezen.

‘Gaat het wel?’ vroeg Ralph. ‘Heb je hem… gezien?’

Ze herstelde zich, liep naar hem toe en sloeg de deken om zijn schouders. ‘Je moet 911 bellen. Het is nog niet te laat. Je kunt zeggen dat je hem niet in de regen kon laten liggen. Dat je niets had om hem mee af te dekken. Het is verdomme een kind…’

Ze brak en begon te huilen. Ralph was er in zijn staat niet aan toe om haar troost te bieden (en ze wist niet of ze het van hem had kunnen ontvangen als hij dat wel was geweest), dus moest ze dit alleen dragen. Ze zag Liams roerloze sneaker voor zich, dat stukje blote huid van zijn enkel, daarna Joyce en kon alleen maar denken: Wat een gruwel. Wat een verschrikking.

Toen ze wat bedaarde zag ze dat Ralph naar haar keek met diezelfde wezenloze, zonderlinge blik in zijn ogen als eerder. Maar het was toch niet helemaal wezenloos, zag ze. Eerder bedachtzaam. Later zou ze aan dit moment terugdenken en beseffen dat hij toen al had geweten wat ze zouden gaan doen. En zij, diep vanbinnen, ook.

‘Luana,’ zei hij zacht. ‘Ik zal gaan bellen, als je dat wil. Ik heb een onvergeeflijke fout gemaakt en ik zal de consequenties aanvaarden. Dat beloof ik je. Als ik dat doe, dan hoop ik dat je me ooit zult kunnen vergeven, maar ik weet dat ik dat niet eens van je mag vragen.’

‘O, Ralph…’

Hij hief zijn hand. ‘Maar voordat ik bel, sta alsjeblieft één moment stil bij de gevolgen. We hebben niet veel tijd, maar we kunnen het ons niet veroorloven die over het hoofd te zien.’

Dat deed ze… en daardoor begreep ze hoe diep de ellende was waarin Ralph hen had gestort, nog los van de tragische dood van Liam.

Ten eerste zou Ralph voor jaren, misschien wel voor de rest van zijn leven, achter de tralies verdwijnen. Het zou nagenoeg zeker het einde van hun huwelijk betekenen. Dat viel onder de te verwachten consequenties die Ralph als gevolg van zijn daad zou moeten aanvaarden, maar die ook haar ten deel vielen. En Ralph had gelijk: ze dacht niet dat ze het hem ooit zou kunnen vergeven.

Dat betekende niet dat ze geen compassie met hem had. Ralph was rechter. In gevangenissen als Monroe en Walla Walla zaten gedetineerden die niet erg dol waren op mensen zoals hij. Gedetineerden waarvan híj er een aantal had veroordeeld. Ze zouden zijn leven allesbehalve gemakkelijk maken. Misschien zelfs onmogelijk.

En dat was nog maar het begin. Welke gevolgen ging dit hebben voor Kaila? Overmorgen zou ze geïnitieerd moeten worden in een pact waar ze in haar hart nooit achter had kunnen staan. Schoorvoetend had ze zich overgegeven aan haar lot, alleen maar omdat ze wist dat dit het beste van het slechtste was. En ondanks haar aversie was haar vader in deze keuze toch Kaila’s morele leidraad geweest. Daar zou nu in één klap een eind aan komen. Zou ze die schok aankunnen?

Onwillekeurig moest ze denken aan Frank, Ralphs broer waar Kaila in zoveel opzichten op leek, en die een week na zijn initiatie een einde aan zijn leven had gemaakt.

Het was alsof Ralph haar gedachten kon lezen, want hij zei: ‘Kaila gaat dit niet trekken.’

Ze wist het. Langzaam, als door een kracht die buiten haar omging, bracht ze haar hand naar haar mond.

‘En er is nog iets waar ik bang voor ben. Wat gaat de rest van de straat doen? Ik mag dan vastzitten, maar zal ik daarmee genoeg gestraft zijn? Willen ze nog wel blijven samenwerken met een familie die dit op z’n geweten heeft?’

‘Dit is toch niet ónze schuld?’ viel ze verbluft uit.

‘Nee. Maar elke keer dat ze jou of de kinderen zien, zullen ze ermee geconfronteerd worden. Verbeeld je dat dit Django zou zijn overkomen.’ ‘Zeg zoiets niet, Ralph!’

‘Goed, maar dan begrijp je wat ik bedoel. Ze zullen het niet aankunnen.’ Hij bleef haar aankijken. ‘Bovendien kunnen ze mij harder straffen als ze jullie verbannen.’

De waarheid drong tot haar door en greep haar bij de keel. ‘Dat zullen ze toch niet doen?’

Maar ze twijfelde en dat was genoeg. Het web van consequenties, Luana voelde zich er steeds dieper in verstrikt raken. De ene zette de andere in gang en de gevolgen waren nauwelijks te overzien.

Voor het laatst zocht haar geest naar uitwegen, zelfs al wist ze dat ze uitstelde het onvermijdelijke onder ogen te zien. Misschien kon dít wel een uitweg zijn. Eindelijk een manier voor haar en de kinderen om een normaal leven te leiden, ver weg van Lock Haven, Washington en het pact van Bird Street. Ze hadden altijd gedacht dat zoiets onmogelijk zou zijn, maar wisten ze dat eigenlijk wel zeker?

‘Zouden we niet kunnen leren leven met verbanning? Een normaal leven, zonder buitensporige talenten of geluk… zouden de kinderen daar op den duur niet mee kunnen leven?’

‘De kinderen misschien. Zij kunnen weg. Maar jij niet, Luana.’

‘Maar hoe wéten we –’

‘Door de Nyholms. Het geluk dat deze plek je heeft gegeven valt weg. Je bent onvruchtbaar, Luana. Wil je riskeren dat Kaila en Django op een dag een ongeluk krijgen, zoals die handtastelijke professor die je naar Amerika heeft gehaald? Dat ze ziek worden en overlijden? Of dat je op een dag wakker wordt en ze gewoon niet meer bestaan?’

‘Ze hadden sowieso niet mogen bestaan!’ gilde ze en in het vuur sprong een knoest, zo luid dat ze beiden geschrokken hun hoofd draaiden. Ze wist niet waar die uitval vandaan was gekomen; zo dacht ze niet. Toen zag ze het klokje op de mantel en begreep ze het wel. Het was al ruim over half twaalf. De Donkerder Dagen stonden voor de deur… maar natuurlijk waren die hier, in huize Lewis da Silva, al begonnen.

‘We hebben nog niet eens aan het meest voor de hand liggende gedacht,’ zei ze, met een stem waar geen enkele toon meer in klonk. ‘De Donkerder Dagen. Er zullen de komende weken geen scenario’s zijn waarin het wel zal meevallen, Ralph. Voor niemand van ons. En het zal alleen maar erger worden. Zelfs in het beste geval, als de buren compassie tonen en wij hier kunnen blijven wonen, welk effect gaan de Donkerder Dagen dan hebben op Marc en Joyce? Rouwende ouders, vol wrok…’

Opeens herinnerde ze zich wat Ralph vorig jaar had verteld na het schietincident in de alpacawei. Marc had in een impuls Liam tegen de grond geslagen, toen hij erachter was gekomen dat deze het pistool uit de kluis had gepakt.

Ralph begreep het ook. ‘Hij zal op gelijke voet wraak willen nemen.’ ‘Dus wat moeten we nu, Ralph?’ vroeg ze. ‘Wat moeten we?’

Hij stond op, liep naar haar toe en nam haar in zijn armen, waardoor ze door en door begon te huiveren.

Want beiden wisten ze het al.

Geen van hen durfde het als eerste uit te spreken. Ze cirkelden eromheen als vliegen om een lijk in een kofferbak. Uiteindelijk was het Luana die er genoeg van had en het hardop zei: ‘Je moet hem naar het bos brengen. Er is geen andere optie.’

Hij keek haar geschokt aan. ‘Wat?’

‘O, waag het niet te beweren dat jij daar ook niet aan dacht, Ralph! Waag dat niet!’

‘Dat is het niet,’ suste hij. ‘Ik had alleen niet gedacht dat jij tot dezelfde conclusie zou komen.’

‘We kunnen toch niet anders? Alles is zo afschuwelijk naar de klote…’ Ze trommelde tegen zijn borst, omdat hij het was die dit had veroorzaakt en het makkelijker was om terug te vallen in het maken van verwijten dan de realiteit te accepteren. Weer huilde ze en dit keer was ze niet bij machte om zijn troost af te slaan. Toen ze was bedaard zei ze: ‘Begraaf hem. Begraaf hem en laten we alsjeblieft hopen dat hij telt als offer. Dan is zijn dood tenminste niet helemaal voor niets geweest.’

Nu het hoge woord eruit was leek een vreemde kalmte over Ralph neer te dalen, alsof hij voor het eerst weer een zekere controle over de situatie had gekregen. Hij keek haar geduldig aan. ‘Luana… hij telt niet.’

‘Hoezo niet?’

‘Hij is niet in het bos gestorven.’

‘Je zei dat hij… dat zijn hoofd tegen een boom…’

‘Maar niet daar. Je weet toch dat Frank –’

‘Frank stierf hiervoor, op de oprit! Liam létterlijk aan de bosrand, je zei dat hij nota bene tegen het hek is gevlogen!’

‘Ja. Aan deze kant ervan.’

Ze begreep het, maar wilde het niet begrijpen. ‘We kunnen het toch proberen? We zouden er de Donkerder Dagen mee in de kiem smoren! Het onheil dat ons staat te wachten beheersbaar maken. Zo zinloos kan zijn dood toch niet zijn?’

‘Luana, we mogen blíj zijn dat hij niet telt. Je weet toch wat er gebeurt met degene die wel tellen?’

Ze wist het en ze zei niets. Het was erg genoeg dat Liam dood was. Hem ook nog verdoemen zou het onnoemelijk hebben gemaakt.

‘Bovendien kunnen we het niet aan de buren vertellen. Er zal hoe dan ook nog iemand moeten sterven.’

‘Dat snap ik,’ zei ze zacht.

‘Goed. Maar snap je ook op welke grens we staan?’ Hij greep haar bovenarmen vast met handen die koud en klam waren en keek haar doordringend aan. ‘Op dit moment is het nog volledig mijn schuld en ga jij vrijuit. Zelfs dat we niet eerder hebben gebeld kun je uitleggen met dat we tijd nodig hadden om door de eerste shock heen te komen. Dat is menselijk, shock verlamt. Nu kun je nog zeggen dat je op mij hebt zitten inpraten nadat ik in een vlaag van verstandsverbijstering met Liams lichaam naar huis ben gevlucht. Maar als we dit doen, dan word je er onderdeel van. Als het misgaat zal ik zeggen dat ik alleen heb gehandeld en dat jij er nooit van hebt geweten. Misschien zal dat werken. Maar in je hart zul je het met je meedragen en daar kan ik niets aan veranderen. Je zult het jezelf niet kunnen vergeven.’

Nee, dacht ze. Ik zal het jou nooit kunnen vergeven. Daar ben ik nu geloof ik wel achter.

Als ze hierin meeging, dan deed ze dat voor de kinderen. Of hun huwelijk nog te redden was, moesten ze op een later moment maar uitvogelen.

Maar verplaats je verdorie eens in Joyce! Wat zou jíj willen als je in haar schoenen stond? Wat zou je willen als het wél Django was geweest?

Gerechtigheid. Zoals iedereen. Het maakte niet uit dat ze nooit vriendinnen waren geweest: Joyce Wachowski was een moeder en haar kind was dood.

En toch… wat ze ook zouden doen, Liam zou er niet mee terugkomen.

Gerechtigheid zou levens kosten.

Om te beginnen die van de kinderen.

Lang bleef ze stil. Ten slotte keek ze op. ‘Zijn we monsters, Ralph?’

‘Ik denk het.’

Hij boog zich naar haar toe, maar ze wurmde zich uit zijn armen, omdat zijn omhelzing steeds meer op een wurggreep was gaan lijken. Het vervulde haar met ontzetting. Maar bevrijd van zijn aanraking doemden er alweer nieuwe bezwaren voor haar op.

‘Wat halen we ons hiermee op de hals? God helpe ons, dit zal áltijd boven ons hoofd blijven hangen.’

‘Dat weet ik.’

‘Ik bedoel, hoe kan ik Joyce en Marc ooit nog onder ogen komen? Ze zullen denken dat Liam is vermist! En ik weet het! Ik wéét het!’

‘Dat zullen we heel goed moeten doorspreken. En daar hebben we tot ongeveer morgen lunchtijd de tijd voor, schat ik, als de school naar de Wachowski’s belt om te vragen waar Liam is. Maar nu moeten we eerst –’

‘Niemand kan het ooit weten.’ Ze fluisterde het hees in zijn gezicht. ‘Niemand kan ooit weten wat we hebben gedaan.’

‘Niemand zal het ooit weten. Dáár zullen ze hem nooit vinden. Maar daarom moet ik nu wel opschieten om –’

‘O nee, daar komt niks van in. Jij gaat nergens heen voor je de luiken hebt gesloten. Kijk eens hoe laat het is.’

Hij zag het. Het was twaalf uur.

Haar telefoon ging.

1 NOVEMBER

Joyce of Marc, schoot het door haar heen. Ze hadden vernomen dat hun zoon bij de Stones was vertrokken. Of Django, die zich zorgen maakte omdat Liam niet had teruggeappt. Nu al zou de storm losbarsten en ze waren er niet op voorbereid. Wie er ook belde en wat de boodschap ook was, goed nieuws belde nooit om middernacht.

Maar het waren niet de Wachowski’s en het was ook niet Django. Het was Kaila. Ze liet Ralph het scherm zien, rechtte haar rug en nam op. ‘Kaila! Is alles in orde?’

‘Ja hoor.’ Op de achtergrond klonk gedempte muziek. Nog op het feestje, zo te horen. ‘Ik dacht dat je nog wel wakker zou zijn, dus ik probeerde het even.’

‘Wat is er aan de hand?’

‘Niks, echt niet. Maar het is begonnen. Je weet wel. En ik kreeg een gek gevoel. Ik wilde gewoon even checken of jullie oké zijn.’

Ze sloot haar ogen en tastte met haar vrije hand naar haar voorhoofd. ‘Och schat, wat lief van je.’ En de eerste leugen: ‘Maak je om ons alsjeblieft geen zorgen.’ De tweede: ‘Met ons is alles goed.’

Het is begonnen. Het grote toneelspel. Nu is er geen weg meer terug.

‘Je klinkt niet alsof alles goed is,’ zei Kaila. ‘Je stem is raar.’

‘Nee hoor, hoezo?’

Er volgde een stilte die langer aanvoelde dan hij waarschijnlijk was. In die stilte hoorde ze het knapperen van het vuur in de haard, de aanhoudende regen op het dak en het bonzen van haar hart, dat niet uit haar borst, maar vanachter haar oogbollen afkomstig leek. Ze was ontroerd door Kaila’s volwassen zorgen en ze schaamde zich vanwege de leugens die ze vertelde. Maar ze was vooral bang. Bang dat ze nooit meer tegen de blik van haar dochter opgewassen zou zijn.

‘Alsof je hebt gehuild,’ zei Kaila ten slotte. ‘Is er iets gebeurd?’

‘Nee, maar je hebt gelijk,’ hoorde ze zichzelf zeggen. ‘Ik ben ook een beetje uit mijn doen. Ik denk dat we ons allemaal een beetje gek voelen, vanavond.’

‘Is papa al thuisgekomen?’

‘Ja hoor,’ zei ze, terwijl ze keek naar Ralphs met bloed doordrenkte overhemd. Ze gebaarde vinnig dat hij in actie moest komen. ‘Hij heeft net de luiken gesloten en staat nu onder de douche.’

Hij begreep de boodschap en vertrok. Kaila vertelde over de kostuumwedstrijd op het Halloweenfeestje, dat ze een liveaction Murder Mystery hadden gespeeld en nu halverwege een griezelfilmmarathon waren. Het klonk alsof ze het naar haar zin had. Luana kon moeilijk plaatsen waarom ze dan toch de behoefte had gevoeld zo uitgebreid te bellen.

‘Maken jullie het niet te laat, lieverd?’

‘Nee, nog even, we gaan zo terug naar Jax’.’

‘En heb je niet gedronken?’

‘Alleen punch, mam.’

‘Ja ja.’

‘Serieus!’

‘Het is al goed, ik jaag je maar op de kast.’

‘Hey, ik zat te twijfelen of ik niet beter naar huis kan komen. Jax zou me wel kunnen brengen.’

Nee! schreeuwde ze bijna, maar ze bedwong ternauwernood de impuls. ‘Lieverd, dat hoef je echt niet te doen. Geniet nou nog even en heb het leuk met Jax. Je zult nog vaak genoeg thuiszitten, de komende weken.’ Ze wachtte even en voegde eraan toe: ‘Tenzij je zelf heel graag thuis wíl zijn, natuurlijk.’

Die trof doel. ‘Goed dan, dan blijf ik bij Jax. Dan zie ik je morgen na school.’

‘Ik hou van je, lieverd. Bel me als er iets is, goed?’

‘Doe ik. En ik hou ook van jou.’

Ze hing op. Luana huilde al voordat de glimlach van haar gezicht was verdwenen.

Twintig minuten later zaten alle schotten voor de ramen, waren de luiken boven gesloten en had Ralph zich warm aangekleed in zijn regendichte ski-jas. Luana had thee gezet voor zichzelf en drie espresso’s in een grote mok gegoten voor Ralph. Ze moest de krankzinnige aanvechting onderdrukken om te gaan lachen: ze stonden op het punt iets afschuwelijks te doen en dronken thee en koffie. Toen dacht ze aan wat er in de garage lag en verdween de neiging onmiddellijk.

Ze had er niet bij willen zijn toen Ralph Liams lichaam met de schep in de deken had gerold die hij eerder nog voor het vuur om zich heen had geslagen, maar nu stond ze naast hem in de garage. Met ducttape had hij er een strakke bundel van gemaakt, waar hij een dik, oranje touw uit de werkkast aan had geknoopt. Luana begreep met een wee gevoel in haar maag waar het voor diende. Het terrein liep steil omhoog en misschien zou Ralph gedwongen worden om Liam stukken achter zich aan te slepen.

‘Ik wou dat dit een droom was,’ zei ze. ‘Een nachtmerrie. Denk je niet dat dit een droom kan zijn?’

‘Dat zullen we over een tijd misschien denken, als het allemaal achter de rug is.’ Tot op zekere hoogte had hij gelijk, vermoedde ze, en dat was nog het ergste. Als ze de Donkerder Dagen zouden doorkomen, zou de tijd daar vanzelf voor zorgen. Daar wilde ze nu niet aan denken. Het was te ranzig.

Ralph duwde zijn zaklamp onder zijn oksel, bukte en kwam overeind met de bundel in zijn armen. De blik in zijn ogen was grimmig, angstig, gevuld met weerzin. ‘Ik neem de ladder en klim op het dak van de schuur. Ik denk dat ik hem aan de andere kant wel over het hek kan laten zakken. En dan laat ik de ladder aan die kant staan. Voor de terugweg.’

‘Ik ben zo bang. Niemand gaat in november alleen de bossen in. Wat als je niet meer terugkomt?’

‘Dan heb ik dat verdiend, waarschijnlijk.’

‘Waag het niet. Ik kan het niet aan om de komende tijd alleen door te komen.’

‘Ik kom terug, Luana. Maak je geen zorgen.’

Maar dat deed hij zelf wel: ze waren lang genoeg getrouwd geweest dat zijn ogen voor haar geen geheimen meer verborgen.

‘Is je telefoon opgeladen?’ vroeg ze.

‘Ik heb hem onderweg naar huis in de lader gehad.’

‘Bel me. Bel me zodra je over het hek bent. Een videogesprek. We hebben samen de keus gemaakt. We doen dit samen.’

‘Maar je zal niks zien.’

‘Ik zal je horen. Ik wil weten dat er niks met je gebeurt. En…’ Ze aarzelde. ‘Ik wil het ook weten als er wel iets gebeurt.’

Hij knikte en ze zag zijn opluchting. Ook hij zou zich duidelijk beter op zijn gemak voelen met haar stem dichtbij, om hem af te leiden van het feit dat hij alleen met het lijk van zijn overbuurjongen de bossen in trok. ‘Ik bel je. Niet via Vember, want ik vermoed dat Gray bij privégesprekken kan. FaceTime.’

Ze opende de deur naar de achtertuin en huiverde bij de kille windvlaag die de garage binnenkwam.

Nog één keer hield ze hem tegen. ‘Gaat hij ons verraden?’

Hij keek om. ‘Hoe bedoel je?’

‘In de spiegels.’

‘Nee. Hij is niet daar gestorven, toch?’

‘Dan is het ook geen offer,’ fluisterde ze.

Hij liep de regen in.

Ze ging naar de badkamer, gebruikte het toilet en poetste haar tanden. Haar tong plakte als een zure spons tegen haar verhemelte en ze had een vieze smaak in haar mond, bijna of ze zijn alcohol kon proeven. Misschien was dat ook zo. Zijn misdaad was haar misdaad geworden. Schuld kon als een virus worden overgedragen. Ze spuwde, zette haar tandenborstel terug in de beker en keek op, half verwachtend de schuldige vrouw tot wie ze was verworden terug te zien staren uit de spiegel, maar die had ze natuurlijk eerder op de avond weggehaald. Blij toe: ze wilde niet zien hoe gegoten zijn schuld haar paste.

Ze plensde water in haar gezicht, dat gezwollen en ontstoken aanvoelde, en wilde haar handen droogvegen aan haar peignoir, maar zag dat er een dof aquarel van bloedvlekken op de revers zat. Liams bloed, dacht ze. Ze rukte hem zo fel uit dat de stof scheurde. Ze smeet hem bij Ralphs natte kleren op de grond, ging naar de slaapkamer en trok een dikke wollen coltrui en pyjamabroek aan. Daarna raapte ze alle kleren van de badkamervloer, frommelde ze tot een bal en liep ermee naar beneden.

In de haard smeulden nog kolen. Luana gooide er drie houtblokken op en spoot er lampenolie overheen. Algauw laaide het vuur op.

Ze begon met haar peignoir, want ze wilde het ding nooit meer zien. Toen de vlammen het satijn hadden verteerd, volgde Ralphs natte, met bloed doordrenkte overhemd. Dat begon hevig te roken en dreigde de vlammen te doven, maar met wat extra olie kreeg het vuur er ten slotte vat op.

Ze keek geschrokken op, alsof ze een geluid achter zich hoorde. De woonkamer zag er nog hetzelfde uit als altijd, maar toch leek het of alles onmerkbaar van plaats was veranderd. Het was niet alleen de wetenschap dat het nu 1 november was, of dat ze in de stilte van middernacht alleen was in het normaal zo vertrouwde huis, dat nu zo vijandig aanvoelde. Wat Ralph in de bossen aan het doen was drukte op haar als een loden last. Er loerde een onkenbaar gevaar: daar, maar op de een of andere manier ook hier, binnenshuis.

Waarom had hij nog niet gebeld?

Wat als hij niet zou bellen? Wat als ze gewoon helemaal niets meer van hem zou horen? Nooit meer?

Onzin. Hij was zich op zijn taak aan het concentreren. Als het nog langer zou duren, zou ze zelf bellen.

Van Ralphs overhemd was alleen nog een stuk mouw over. Met de tang duwde ze het in de vlammen.

Goed zo, mevrouw Perreira da Silva. Het vernietigen van bewijsmateriaal gaat u aardig af. Me dunkt dat u er al eerdere ervaring mee heeft opgedaan, is het niet?

Die stem smoorde ze. Ralphs colbert en pantalon waren niet goedkoop geweest en konden in de wasmachine misschien worden gered, maar Luana voelde zich niet in de stemming om hem gunsten te verlenen. Ze was net bezig het jasje over de brandende houtblokken uit te spreiden toen Ralph eindelijk belde.

‘Waarom duurde het zo lang?’

‘Het was nog niet eenvoudig,’ zei hij en daar liet hij het bij. Er klonk geritsel van kleren en wind en op het scherm was niets te zien dan spiegelend zwart. Ze zette haar telefoon op de speaker. Het geritsel werd een geroffel en toen Ralph weer sprak klonk zijn stem verrassend dichtbij, bijna of hij naast haar in de kamer stond. ‘Kun je me zo goed verstaan?’

‘Prima.’

‘Oké, ik jou ook. Ik heb mijn telefoon in mijn capuchon gestoken. Je kunt toch niks zien en zo wordt hij niet nat.’

Nu begreep ze wat het geroffel was: de regen die zijn gore-texkap geselde. ‘Waar ben je?’ vroeg ze.

‘Gewoon achter, nog. Ik ga zo dicht mogelijk het hek volgen tot ik op het pad stuit bij de McKinleys. Zo kom ik het snelst vooruit.’

Meer geritsel en Luana hoorde gekreun. Een snelle lichtflits, waarin ze van heel dichtbij Ralphs wang en de rode rand van zijn capuchon zag. Toen weer duisternis. Hij had Liam opgepakt, leidde ze daaruit af. Daarna volgde het regelmatige hijgen van zijn ademhaling. Hij was gaan lopen.

‘Hoe voel je je nu?’ vroeg een van hen na een tijdje.

‘Slecht. Jij?’

‘Ook.’

Geen van hen had de behoefte om iets te zeggen, dus zwegen ze. Luana ging verder met het verbranden van de kleren. Toen er niks meer van over was dan resten die in de loop van de nacht in de smeulende as zouden worden afgebroken (Ik moet niet vergeten de knopen er morgen uit te zeven, dacht ze, gewoon voor de zekerheid) ging ze naar de garage. Ook daar wachtte het nodige opruimwerk. Maar algauw zonk de moed haar in de schoenen. Bloed in de kofferbak (ze had het op de zwarte bekleding niet kunnen zien en had met haar vingers gedept, waar ze onmiddellijk spijt van kreeg), Liams mountainbike op de achterbank en het ergste: zijn Baby Yoda-masker, waar ze háren in zag kleven. Ze slaakte een kreet van afschuw en liet het achter de bijrijdersstoel vallen. Veel te vlug trok ze zich terug van de achterbank en stootte haar hoofd.

‘Wat is er?’ vroeg Ralph, gealarmeerd.

‘De auto!’ jammerde ze. ‘Ik kan het niet! Er is zoveel om op te ruimen en ik kán het niet!’

‘Lieverd, doe dat dan ook niet! Laat het aan mij. Ik zorg er morgenochtend voor.’

‘De keukenvloer moet gedweild worden. En wat als de kinderen de garage in gaan?’

‘De kinderen komen pas morgenmiddag na school thuis.’

‘Ik heb bloed op me, Ralph! Liams bloed!’

‘Ik weet het. Het spijt me. Ga daar weg. Je moet tot rust komen.’

‘Maar hoe moet het dan met zijn fiets! En met je auto, er zit een enorme deuk en als Liam wordt vermist en ze zien dat je auto is beschadigd… Wat een klerezooi, we hebben dit helemaal niet doordacht!’

‘Dat heb ik wel. Kijk eens goed, de schade valt enorm mee. Het glas is gebroken, maar de koplamp doet het zelfs nog. En de bumper kan worden vervangen. Luister. Marc heeft een gevelcamera waarmee je tot onze oprit kunt kijken. Maar de schade zit rechts, dus die is daar nooit op te zien geweest. Zolang wij niks verdachts doen aan de voorkant van het huis is er geen enkele aanleiding dat ze bij ons gaan kijken. Er rust geen verdenking op ons! Begrijp je dat?’

‘Ralph, doe niet zo naïef! De politie zal toch onderzoek doen?’

‘Denk nou na. De politie zoekt altijd eerst in de directe omgeving bij de vermissing van een kind. Denk je nou echt dat de buren de politie erbij betrekken, met wat we al die jaren in de bossen hebben gedaan? En nu, in november?’

‘Maar… maar…’

‘En we hebben meer tijd dan je denkt. Morgenochtend rij ik met jouw Optima naar de stort in Kirkland. Daar hebben ze zo’n ijzerpers en ik zal erop toezien dat zijn mountainbike wordt vernietigd. De Forester laten we een paar dagen in de garage staan. We kijken hoe de dingen zich ontwikkelen en volgende week breng ik ’m dan als het ’s ochtends nog donker is via Tolt River Road naar een garage hier ver vandaan.’

Luana had naar hem geluisterd met haar gezicht in haar elleboog verborgen, maar nu draaide ze zich om en schopte steeds weer tegen het achterwiel van de Forester. Ze bezeerde haar teen, maar ze kon het niet helpen.

‘Luana.’ Zacht. Te dichtbij, te echt. ‘Luana, luister. Ga naar de badkamer. In Kaila’s kastje ligt een strip Seroquel. Neem er een, daar kalmeer je van. Moet je geen gewoonte van maken, maar je hebt iets nodig nu. En let erop dat je niet de lithium pakt.’

Dus dat deed ze en daarna ging ze op bed liggen. Ze kon zich niet herinneren zich ooit zo uitgeput te hebben gevoeld. Haar voorhoofd drukte op haar oogleden en algauw merkte ze dat ze in en uit een delirium zweefde. De telefoon leunde naast haar tegen Ralphs kussen. Steeds als hij iets zei of de wind vat kreeg op zijn capuchon schrok ze op uit wilde, onaangename flarden die het begin van nachtmerries waren. Ralph zei iets over Levi, dat hij zijn aanwezigheid kon voelen in het donker, en dus kwam Levi erin voor. Hij zei iets over lichten, en dus zag ze lichten. Zo gleed ze door dit verwarde, halfgedroomde denken en steeds besefte ze dan weer met een schok dat ze wakker werd in de ware nachtmerrie: die cirkelde om haar heen en had geen gezicht, behalve misschien dat van haarzelf.

‘Luana,’ klonk het op een zeker moment.

‘Mmm?’

‘We hebben nog veel te bespreken. Morgen. Wat we zeggen.’

‘Ik weet het.’

‘Ons verhaal moet kloppen.’

‘Ralph.’

Stilte.

‘Vertel me eens over onze vakantie naar Italië?’

Nog meer stilte. Toen: ‘Wat wil je horen?’

‘Alles. Alles wat je nog weet.’

Dat deed hij. Hij vertelde over de lekkerste linguine ter wereld, die ze hadden gegeten in een klein familierestaurant in Cortona waar de kokkin, een forse tandeloze dame met een vuil schort voor, steeds had geroepen: ‘Solo quatro ingredienti!’ Over hoe Django het hele boottochtje in Cinque Terre een felgroene reuzensprinkhaan tussen gebolde handen had gehouden, omdat hij bang was geweest dat hij te water zou raken als hij hem zou loslaten. Ralph vertelde over het wijnproeven in een palazzo uit de renaissance in Montepulciano, over de geur van geperste hooibalen op glooiend land met de kleur van rauwe sienna en over de keer dat ze doodsangsten uitstonden toen Kaila in Arezzo een fiets stal, om met Django op het stuur La Vita è Bella na te spelen. Toen hij vertelde hoe ze de liefde hadden bedreven op een ligstoel onder de Umbrische sterrenhemel, haalde ze snotterend haar neus op.

‘Dat was mooi,’ zei ze met een lichte stem. ‘Ik was gelukkig, weet je? Ik was echt gelukkig.’

‘Ik weet het, lieverd. Dat was ik ook.’

‘We hebben nooit recht gehad op dat geluk.’

Een tijdlang luisterde ze naar zijn zware ademhaling. Ten slotte zei hij: ‘Ik weet het niet. Geluk is niet iets waar je recht op hebt. Geluk heb je. Of niet.’

‘Dan hoop ik dat we het nooit meer hebben. We verdienen het niet. Met terugwerkende kracht zou ik het allemaal willen inleveren.’

‘We kunnen het koesteren,’ opperde hij. ‘Wat is geweest.’

Maar dat was in het licht van deze nacht zoiets fundamenteel en onverbiddelijk tegenstrijdigs, dat ze niet wist of ze daar ooit nog ruimte voor zou hebben.

Veel later schrok ze wakker en zei hij dat hij er was. Waar was? Bij het ven. De grafplaats. Luana was eenmaal op die beladen plek geweest, jaren geleden, maar daarna had Ralph haar de last van het begraven van de lichamen altijd willen besparen. Hier zou hij een kuil graven voor Liam. Hier zou hij bij hem waken.

Voor het eerst haalde hij zijn telefoon uit zijn capuchon en ze zag in de stromende regen waar hij met zijn zaklamp scheen. Ze zag takkenstapels. Ze zag ze overal. Ze zag heidegrond, ze zag de schep, rechtop in de aarde geplant, en toen, in een flits, zag ze Liam. Deken teruggeslagen, blootgesteld aan de regen. Het was niet Ralphs bedoeling geweest en hij rukte zijn telefoon van hem weg, maar in die ene tel was het gebeurd: ze zag Liam.

Dat was te veel. Opeens kon het haar niet meer schelen welke gevaren er in de bossen scholen en of Ralph vannacht zou thuiskomen. Wat er ook zou gebeuren, het zou hem ten deel vallen.

‘Succes ermee,’ mompelde ze kortaf, en ze hing op.

Ralph begreep het. Of niet. Maar hij belde niet terug.

Later, veel later, werd ze half wakker uit een diep, droomloos onderbewustzijn. Gedesoriënteerd merkte ze de aanwezigheid van een schim op in de slaapkamer, maar niet naast haar in bed. Hij stond roerloos in het donker aan het voeteneind. En heel even had ze de indruk dat er twéé schimmen stonden, de achterste iets kleiner dan de voorste. Het alarmeerde haar kort maar hevig, maar voordat ze wakker genoeg was voor een versnelde hartslag rook Luana Ralphs lichaamsgeur, die haar na zeventien jaar huwelijk niet meer voor de gek kon houden. Hij is thuisgekomen, dacht ze onverschillig.

De schim kwam in beweging en als er al een tweede was geweest, dan waren ze nu samengesmolten. Toch ving ze ook een vleug op van iets anders: een onbekende geur, onaangenaam, meer een stank eigenlijk. Ze wendde haar hoofd ervan af.

Ze was zich er nog vagelijk van bewust dat ze het matras voelde inzinken onder zijn gewicht, maar ze sliep alweer toen hij lusteloos de wekker van zijn telefoon instelde. Ze kreeg niet mee dat hij zijn telefoon naast zich op het kussen liet vallen en ook niet dat deze een paar minuten later, toen zijn ademhaling langzaam en regelmatig was geworden, van het kussen gleed.

Daardoor zag ze niet dat de lichtgevende cijfers van het klokje op zijn nachtkastje in het beeldscherm werden weerspiegeld: 4:53 uur. En evenmin zag ze de donkere, modderige gestalte die roerloos in die weerspiegeling was te zien.

RALPH

Paniek bij de buren. Beelden in de Camp Heron Market.
Het geluk van de duivel.

1 NOVEMBER

Ralph schrok wakker in de schemering van even-voor-zonsopkomst, ervan overtuigd dat hij de wekker had gehoord. Hij kwam overeind en vertrok zijn gezicht van twee felle pijnscheuten, de ene in zijn rug en de andere achter zijn voorhoofd. Christus, dat beloofde wat.

Luana bewoog zich onrustig onder de dekens. Het digitale klokje zei dat het 7:41 uur was en dat verwarde hem. Had hij zijn telefoon niet gezet voor 8:00 uur, zodat hij ten minste één slaapcyclus van drie uren zou volmaken voordat hij in de weer moest om zijn sporen uit te wissen?

Dat was niet de wekker, dat was de deurbel. Het zijn de Donkerder Dagen die daar voor de deur staan.

Als om dat te bevestigen ging de bel opnieuw. Ralph vloog uit bed en strompelde door de kamer. Jezus, het voelde of zijn lichaam door de mangel was gehaald. Op zijn leeftijd pretendeerde Ralph Lewis niet meer jong te zijn, maar hij koesterde er een zekere trots in om in vorm te blijven en er een gezonde levensstijl op na te houden. Maar wat hij vannacht had gedaan ging iedere work-out te boven.

Hij griste een jeans en sweater uit de kast, trok ze aan, kneedde zijn gezicht.

Politie, dacht hij toen op de trap opnieuw de bel klonk. Iemand heeft je gezien. Je dacht wel dat je onopgemerkt was gebleven, maar wat weet jij nou? Ergens heb je een fout gemaakt. En nu komen ze je arresteren.

Maar door het ruitje in de voordeur zag hij dat het erger was – veel erger. Het was Marc Wachowski, die daar in het grauwe licht stond. Onmiddellijk voelde Ralph zijn hartslag in zijn keel schieten en de aderen op zijn slapen kloppen.

Hou je in bedwang. Dit is je eerste misrekening, je had gedacht dat er nog tijd was, maar je kunt dit nog onder controle krijgen. Dus hou je verdomme in bedwang!

Maar hoe moest hij dat doen? Ralph was als rechter getraind om bij het uitspreken van een vonnis en in situaties waarin er veel op het spel stond zijn emoties onder controle te houden, maar híj was het nooit geweest die op het spel had gestaan. Nu stuiterden zijn emoties door het complete spectrum heen en kwamen telkens terug bij regelrechte angst.

Hij likte over zijn lippen, haalde de clips eraf, draaide de sleutel om en opende de voordeur. ‘Hey, Marc. Sorry dat het even duurde, ik moest uit bed komen. Jij bent er vroeg bij.’

‘Liam is weg.’

Ralph krabde zich op zijn achterhoofd en tuurde langs Marc de oprit af. Stille plassen glinsterden in de goten. In de loop van de afgelopen uren was het kennelijk droog geworden. ‘Liam… ze zijn toch bij de Stones?’

‘Felicia Stone belde net. Liam schijnt dus gisteravond te zijn vertrokken, maar hij is nooit thuisgekomen.’

De Stones. Dat scenario is verdomme niet eens in je opgekomen.

‘Wát?’ Kwam zijn shock geloofwaardig over? Niet te dik aangezet? Net op tijd kreeg hij een idee. ‘En Django?’

‘Ja, die was daar wel. Volgens hem en Noah hadden ze ruzie en toen is Liam weggegaan. Maar Felicia en Bill wisten van niks, die ontdekten pas net bij het ontbijt dat hij weg was. Daarom belden ze. Joyce is nu al zijn vriendjes in Carnation aan het afbellen. We dénken dat hij naar iemand anders moet zijn gegaan, want het regende zo hard gisteravond…’

‘Maar hij heeft niks laten weten?’

‘Nee.’

‘En zijn telefoon?’

‘Die heeft hij dus bij de Stones laten liggen. Kwamen we net achter met Zoek mijn iPhone.’ Marc keek peinzend naar de telefoon in zijn hand, alsof hij desondanks verwachtte dat hij ieder moment zou overgaan. Hij leek niet in paniek, nog niet, maar het was duidelijk dat hij volkomen uit zijn doen was. ‘Heeft Django niets gezegd tegen jullie?’

‘Eh… niet dat ik weet, maar ik was pas laat thuis gisteravond. Ik had een receptie bij de rechtbank. Ik zal het Luana vragen.’

‘Wil je dat doen, ja? En zou je Django willen bellen en hem uithoren? Joyce heeft hem en Noah net al kort gesproken, maar misschien voelden ze zich onder druk gezet en zegt hij tegen jullie meer.’

‘Ja, natuurlijk, ik ga meteen bellen. Jezus Marc, ben je oké?’

‘Waarschijnlijk is het gewoon een onverantwoorde actie. Maar het is 1 november en ik ben er niet gerust op tot ik weet waar hij is. Dank voor je hulp, Ralph. Ik ben thuis, de voordeur staat open. Zie ik je zo?’

‘Ja, natuurlijk.’

Zonder afscheid te nemen liep Marc de oprit af, maar toen hij de straat had bereikt zette hij het op een hollen. Hij gelooft helemaal niet dat het gewoon een onverantwoorde actie is. Ralph deed de deur dicht en sloeg zijn handen voor zijn ogen. Dank voor je hulp, Ralph. Lekkere jongen ben je.

Maar nu was niet de tijd voor morele overpeinzingen. Hij liet zijn handen zakken en wilde net naar boven gaan, toen hij een schok kreeg.

Zijn handen. De lijnen en groeven waren scherp afgetekend van het vuil. Donkere aarde en opgedroogd bloed. Onder zijn nagels zwarte en donkerbruine halvemaantjes. Snel en met uitpuilende ogen sloeg hij ze af, wat natuurlijk niet hielp; de snelle douche die hij bij thuiskomst in de kleine uurtjes had genomen had al niet geholpen.

Jezus Christus. Heeft Marc iets gezien?

Hij kon zich niet herinneren dat hij naar zijn handen had gekeken. Als dat toch het geval was en hij zou er later bij stilstaan, kon hij natuurlijk zeggen dat hij in de tuin had gewerkt, maar dat was niet logisch: hij had gezegd dat hij laat was thuisgekomen van een receptie.

Je bent hiervoor uit het verkeerde hout gesneden. Schiet op, sukkel, en was je handen.

Met twee treden tegelijk holde hij de trap op en ging naar de slaapkamer, waar Luana midden op het bed overeind zat, de deken los om haar middel. ‘Was dat…’

‘Ja. De Stones hebben gebeld. Ik dacht dat we nog een paar uur zouden hebben, maar het circus is begonnen. Ben je er klaar voor?’

‘Heb ik een keus?’

‘Nee. Heeft Django gisteravond iets laten weten?’

Ze liet hem zijn appje zien: Trusten mam. Meer niet, dat was goed. ‘Oké. Ga je opfrissen en sta klaar, want je zult nodig zijn. Ik moet Django bellen en daarna naar de overkant.’

Ze knikte. Hij zag aan haar gezicht dat ze vol vragen zat. Over vannacht (en je wil haar niet vertellen wat er precies is gebeurd, hè? Nee, dat kun je maar beter niet vertellen), over wat ze precies moesten zeggen en over haar rol in dit alles, mocht het misgaan. Maar ze stelde ze niet. In plaats daarvan liep ze zonder hem sterkte te wensen of een blijk van liefde te geven naar de badkamer. Hij besefte dat hij zoiets waarschijnlijk ook niet verdiende, maar toch was hij verrast hoe diep het hem raakte.

Hij ging naar beneden en belde Django. Zodra hij de stem van zijn zoon hoorde, kreeg hij tranen in zijn ogen. Hij slikte ze weg. ‘Django, pap hier. Je weet wat er aan de hand is, hè?’

‘Ja. Het spijt me zo. Ik snap het alleen niet.’

‘Wat is er gebeurd, gisteravond?’

‘Liam wilde per se trick-or-treaten. Maar het was zo’n vies weer en meneer Stone zei dat je met poncho’s de kostuums niet eens kon zien. Maar Liam bleef maar zeuren en toen zei meneer Stone maar dat we niet mochten. Hij en mevrouw Stone hadden een speurtocht door het huis bedacht, maar Noah en ik vonden ons eigenlijk te oud daarvoor en toen kregen we het snoep gewoon en zijn we gaan gamen.’

‘En Liam? Kregen jullie ruzie?’

‘Nee, niet eens. Alleen Liam was de hele tijd sjaggie, dus dat was best wel irritant. We lieten hem steeds voor zijn beurt spelen, maar het hielp niet. En opeens smeet hij de controller neer en zei hij dat-ie naar huis wilde.’

‘Zonder aanleiding?’

‘Hij ging dood,’ zei Django. Ralphs mond viel open, maar toen voegde de jongen eraan toe: ‘In Avengers.’

Langzaam hief Ralph zijn hand en woelde door zijn haar. ‘En zei hij specifiek dat hij naar huis ging? Niet naar een ander vriendje of zo?’

‘Nee, naar huis. We probeerden hem nog over te halen te blijven, maar hij was kwaad en stormde Noahs kamer uit. En omdat het zo regende dachten we dat meneer of mevrouw Stone hem wel zou wegbrengen. Alleen die hebben dus niks gehoord.’

Als het niet had geregend, dacht Ralph, als Bill Stone ze maar had toegestaan om te gaan trick-or-treaten, als hij verdomme had gewonnen met die stomme game, dan was dit allemaal niet gebeurd.

Het antwoord kwam meteen: Als jij niet had gedronken ook niet.

‘Pap, ik maak me zorgen. Is Liam oké?’

Ralph voelde zijn hart zinken. ‘Nou, hij is niet thuisgekomen,’ zei hij schor. ‘De Wachowski’s zijn iedereen aan het afbellen om te kijken waar hij naartoe kan zijn gegaan. Gaan jullie nu naar school?’

‘Ja.’

‘Goed, wil je me appen of Liam op school is? Zodra je daar bent?’

‘Zal ik doen.’ Django haperde even en vroeg toen: ‘Had ik het moeten zeggen? Dat Liam wegging, bedoel ik? Had ik jullie moeten appen, of mevrouw Wachowski misschien?’

God. Django voelde zich schuldig. Ralph had gedacht dat zijn hart al een dieptepunt had bereikt, maar dat bleek niet zo te zijn. ‘Het is niet jouw schuld, Django, onthoud dat goed. Maar dat was beter geweest, ja.’ En als je dat had gedaan, voegde hij er in gedachten aan toe, dan had ik gehangen en was het waarschijnlijk jouw doodsvonnis geweest, dus goddank voor die vergissing. ‘Ik moet nu naar de overkant. App me zodra je op school bent, oké?’

‘Oké.’ Ralph wilde ophangen, maar Django zei nog iets. ‘Wat nou als Liam door een vreemdeling is gesnatcht?’

Niet door een vreemdeling, dacht Ralph en hij sloot zijn ogen. ‘Zulke dingen moet je niet denken, Django. App me.’

Hij hing op.

Na het gesprek met zijn zoon schrobde hij het vuil onder zijn nagels vandaan. Hij had er het borsteltje voor nodig en ging er zo ruw mee tekeer, dat de huid onder de nagel van zijn linkerringvinger opensprong. Met tissues en een verkrampte grimas stelpte hij het bloeden. Toen hij klaar was en zijn handen bekeek, zag hij dat ze beefden. Geconcentreerd probeerde hij ze stil te houden, maar het ging niet: alleen als hij met de ene de ander vastpakte, hielden ze op. Goed, dat zou wel tot rust komen.

Ralph schoot zijn jas aan en liep met hoog opgetrokken schouders de oprit af. Hij had de indruk in zijn rug gestaard te worden. Het was waar wat ze zeiden: ieder geheim dat een man met zich meedroeg stond met grote, oplichtende neonletters op zijn voorhoofd geschreven. Geen wonder dat er mensen waren die goed geld verdienden met het doorprikken van de leugens van verdachten; hij had er in zijn werkpraktijk dagelijks mee te maken.

Hij maakte aanstalten om de straat over te steken, maar bedacht zich en zette koers naar de bungalow van de Aikmans. Een bliksemafleider had hij nodig. Iemand die een eigen dynamiek met zich meebracht en de aandacht zou afleiden van zijn zenuwachtige gedraai. Harry kon die bliksemafleider zijn.

Zodra hij had aangebeld – weer die bevende wijsvinger – kreeg hij spijt dat hij niet Harry’s mobiele nummer had gebeld. Als er iemand was aan wie hij deze ochtend geen behoefte had was het wel Elizabeth, met haar gretige haviksblik. Sinds het drama vorig jaar had hij haar niet meer kunnen verdragen. De afgelopen weken had hij er tijdens de voorbereidingen op de Donkerder Dagen telkens voor gezorgd dat hij niets met haar vandoen hoefde te hebben. Hoe Harry het had verwerkt wist hij niet en dat interesseerde hem ook niet. Maar elke keer dat Ralph haar zag, zag hij weer voor zich hoe ze als een dolle marionet op en neer was gesprongen en haar gezicht had opengekrabd, terwijl ze gilde: ‘Doe het! Doe het, waardeloze flikker!’

En natuurlijk deed Elizabeth open. ‘Ralph! Goeiemorgen, jou had ik niet verwacht.’

‘We hebben misschien een probleem,’ viel hij met de deur in huis. Haar blik verscherpte onmiddellijk: Elizabeth ging prat op problemen. Ze had ook een onfeilbare intuïtie, wist Ralph, en dat kon gevaarlijk zijn. ‘Nee, schrap “misschien”. Er is stront aan de knikker. Liam is vermist.’

Elizabeth schrok en hij legde uit wat er was gebeurd. Toen hij vroeg of zij en Harry mee konden komen naar de Wachowski’s om de situatie onder controle te houden, zei ze dat ze onmiddellijk Harry zou halen. Wat hij ook van Elizabeth vond, ze kende de belangen van Bird Street als geen ander en in die zin kon hij van haar op aan.

Ralph haastte zich naar de overkant. De voordeur stond inderdaad open, maar zodra hij die binnenging was het of hij een wolk gifgas binnenliep. De lucht was dik, de atmosfeer geladen, er hing een haast tastbare nerveuze spanning in het huis.

‘Liam is weggelopen,’ klonk een klein stemmetje en Ralph keek geschrokken op. Harper zat halverwege de trap met een boekje op schoot. Dragons in a Bag van Zeta Elliott, las hij op het omslag.

‘Ik begreep zoiets,’ zei Ralph. ‘We…’ vinden hem wel, had hij er bijna uitgefloept, maar hij kon het niet over zijn hart verkrijgen om tegen haar te liegen. ‘We gaan hem zoeken, Harper.’

Ze knikte en wendde zich weer tot haar boek. Ralph liep door naar de woonkamer en zag onmiddellijk dat zijn zorgen om gelijk doorzien te worden ongegrond waren. De Wachowski’s waren te zeer in beslag genomen met hun eigen sores om acht te slaan op hem. Joyce was aan het bellen met haar agenda en laptop open op de eettafel en Marc drentelde als een nerveus hondje om haar heen. Eerder aan de deur had hij nog een zekere zelfbeheersing tentoongespreid. Nu was hij nog steeds niet in paniek, maar het scheelde niet veel. Ethan zag hij nergens. Hij ging net als Kaila naar Cedarcrest High in Duvall en was waarschijnlijk al op weg geweest toen het telefoontje van Felicia Stone was gekomen.

Hij kuchte om zijn aanwezigheid kenbaar te maken en Marc holde naar hem toe. De hoop op zijn gezicht was haast onverdraaglijk. ‘Wat zei Django?’

Ralph herhaalde het telefoongesprek in grote lijnen en de teleurstelling op Marcs gezicht was nog onverdraaglijker. ‘Dus ze hadden géén ruzie? Weet je dat heel zeker?’

‘Volgens Django had Liam een pesthumeur omdat het trick-or-treaten niet doorging en was hij vooral chagrijnig.’

‘Hij had zich er ook al zo lang op verheugd… En zei hij niks anders? Iets over waar hij naartoe kan zijn gegaan?’

‘Volgens Django zei Liam dat hij naar huis ging.’

‘Verdomme!’ Marc balde onwillekeurig zijn vuisten. ‘Waarom hebben Noah en hij ook niks tegen de Stones gezegd? Zo fucking onverantwoordelijk!’

Ralph stak zijn handen op, maar vouwde ze gauw in elkaar, omdat ze nog altijd hevig beefden. ‘Het zijn kinderen. Liam is in het donker gaan fietsen en heeft ook niks laten weten.’

‘Ik weet het. Ik zou ’m op z’n flikker moeten geven, maar op dit moment zou ik vooral blij zijn als-ie terecht is. Sorry, Ralph, ik heb nogal de zenuwen…’

‘Snap ik. Heeft het bellen niets opgeleverd?’

Marc schudde zijn hoofd. ‘Ik begrijp het niet. Niemand weet iets. Hij zal toch niet echt naar huis hebben willen fietsen? Het is acht kilometer! Hij moet haast wel in Carnation zijn gebleven met dat takkeweer.’

Elizabeth kwam met Harry in haar kielzog binnen, maar Marc sloeg nauwelijks acht op hen. Harry knikte kort en liet zijn blik zakken, Elizabeth spiedde grif de kamer rond.

‘En ik begrijp best dat hij kwaad was,’ vervolgde Marc, ‘maar zodra hij besefte dat hij zijn telefoon was vergeten zou hij toch terug zijn gegaan om hem te halen? Hij is verslaafd aan dat ding!’

‘Django en Noah zijn nu op weg naar school,’ zei Ralph. ‘Django appt me zodra hij weet of Liam daar komt opdagen.’

‘Dat is mooi,’ zei Elizabeth.

Joyce was klaar met haar telefoongesprek en legde haar telefoon op tafel. ‘Ook al niks. Hai.’ Ze trok een vlugge, gepijnigde grimas naar haar buren, iets wat onder deze omstandigheden het dichtst bij een glimlach in de buurt kwam. Haar mondhoeken trilden, maar Ralph vond dat ze zich opvallend kranig hield. ‘Ik heb iedereen gebeld. Schoolvriendjes, zijn teamgenootjes van Redmond Ridge, maar niemand heeft iets van hem gehoord.’

‘Fuck!’ riep Marc, die zich allesbehalve kranig hield. Harry verkrampte een spier in zijn hals.

‘Is er nog iemand anders waar hij naartoe kan zijn gegaan?’ vroeg Elizabeth. ‘Iemand die misschien wat minder voor de hand ligt? Een vriend van de familie?’

‘Of een jongen met wie ze wel eens rondhangen in het dorp?’ voegde Harry eraan toe.

Joyce keek hen met lede ogen aan. ‘Ik zou niet weten wie.’

‘We hadden ze nooit moeten toestaan dáár Halloween te vieren,’ barstte Marc uit. ‘Hoe hebben we zo fucking stom kunnen zijn?’

Elizabeth legde vakkundig een arm om zijn schouder – ze moest ervoor omhoog reiken – en kneep in zijn vlees. ‘Laten we nou niet van het ergste uitgaan, hè? Je weet hoe kinderen zijn. Misschien is hij wel gewoon vergeten iets te laten weten en verschijnt hij dadelijk op school. En vergeet niet dat het gisteren nog geen november was. Er zal niks naars zijn gebeurd.’

‘Vandaag is het dat wel,’ zei Joyce.

‘Dan nog. De schrik zit er goed in, maar het zal allemaal wel loslopen. We hebben een pact, vertrouw daarop. Hij zou nooit laten gebeuren dat Liam iets ergs zou overkomen.’

Daar vertrouwde ik ook op, dacht Ralph. Niemand vroeg Elizabeth wie ze bedoelde met ‘hij’ en niemand reageerde op wat ze als een voldongen feit stelde… want niemand kon dat in alle eerlijkheid uitsluiten.

Joyce griste haar sleutels van tafel. ‘Ik kan niet gewoon staan afwachten hier. Ik breng Harper naar school. Misschien heb je wel gelijk, Elizabeth. Ik ga hem daar zoeken.’

‘Ik ga met je mee,’ zei Marc resoluut.

Ook hier greep Elizabeth subtiel maar handig in. ‘Laat mij met Joyce meerijden. Een van jullie moet hier zijn, mocht hij thuiskomen. Als hij daar is, vinden wij hem. Jij kunt in de tussentijd hier met Ralph en Harry bedenken of je nog andere opties te binnen schieten.’ Dat was misschien waar, maar het belangrijkste sprak ze niet uit: Marc was stuurloos. Elizabeth hield ernstig rekening met de mogelijkheid waar de Wachowski’s nog niet aan wilden denken: dat Liam wel eens níét op school zou kunnen zijn. Als een van beide ouders in paniek zou raken, zou Liams vermissing aan de grote klok komen te hangen. Veel te veel ouders in Carnation en Lock Haven wisten op dit moment al dat er iets aan de hand was door Joyce’ belrondje, maar dat kon nog worden ingedamd met een goed verhaal. Nu nog wel.

Marc knikte met de verwarde uitdrukking van een man die zich half in een droom bevond. Ralph wisselde een blik van verstandhouding met Elizabeth, die grimmig knikte.

‘Harper, ben je klaar om naar school te gaan?’ riep Joyce.

‘Allang!’ klonk het uit de gang.

‘Bel zodra je iets weet,’ zei Marc. Joyce knikte en ging Elizabeth voor de kamer uit.

Even later zagen ze hen door het raam de oprit afrijden.

‘Het komt goed,’ zei Harry tegen Marc, om de stilte te doorbreken. ‘Ik denk dat hij gewoon op school is. Vanmiddag kun je hem een standje geven. Elizabeth heeft gelijk: vertrouw op het pact.’

Maar dat deed Marc niet. En toen Django een klein kwartier later appte dat Liams tafeltje leeg was, geloofde niemand nog dat het goed zou komen. Er ging een siddering door Marc heen, een puur fysieke reactie van wanhoop, en Ralph moest hem naar een stoel begeleiden omdat alle kracht uit hem was weggelopen. Hij zocht hulp bij Harry, want nu zou het erop aankomen. Ralph wist hoe wanhoop werkte: zolang het werd gevoed met hoop kreeg het iets om zich aan vast te klampen, al was die hoop nog zo klein.

Goddank belde juist op dat moment Elizabeth. Marc veerde overeind en zijn ogen werden zo groot dat ze uit zijn hoofd leken te poppen. Hoe afschuwelijk ook, van die vergeefse hoop moest Ralph nu gebruikmaken. Een man in paniek was geen pretje; Mark Wachowski in paniek was een voetzoeker die in een kruitvat schoot.

Harry zette zijn telefoon op de speaker. ‘Hij is er niet, Marc!’ klonk Joyce in tranen. ‘Ik heb hem nergens kunnen vinden!’

‘O schat…’ Marcs stem sloeg over. ‘Ik weet het. Django appte net.’

‘We zitten nu in de auto op het parkeerterrein,’ zei Elizabeth, die duidelijk liet doorschemeren dat zij de leiding had genomen. ‘We blijven nog even wachten, voor het geval hij te laat is en zo nog komt. We kunnen vanaf hier de ingang goed zien.’

‘Hebben jullie Ms. Hewitt al op de hoogte gebracht?’ vroeg Marc.

Een korte hapering. Ralph begreep waarom: Ms. Hewitt was Liam en Django’s docent. ‘Nee, Marc. We moeten nu heel voorzichtig zijn wat we zeggen en tegen wie. Joyce heeft Harper op het hart gedrukt dat er niets aan de hand is en haar gevraagd om er met niemand over te praten.’

‘Niets aan de hand?’ Marcs gezicht was rood aangelopen. ‘Liam is al de hele nacht zoek!’

‘Marc…’

‘Ik ga de politie bellen.’

Nu sprak Joyce door haar tranen heen. ‘Dat kan niet zomaar, Marc. Elizabeth heeft gelijk.’

‘Joyce, dat kun je niet menen! Er kan wel van alles zijn gebeurd!’

‘Je weet best waaróm het niet kan!’ barstte Joyce uit.

Marcs onderlip trilde, hij was verbijsterd. Harry legde onhandig een hand op zijn schouder, die Marc woest van zich af schudde. Hij stond onder hoogspanning, maar net op dat moment klonk er gerucht en Ralph keek om. Graham McKinley Sr. kwam de woonkamer binnen, op de voet gevolgd door Laura, de staatssenator-in-spé (Vaccarelli 2024, had Ralph eerder deze maand op een door Luana aangewezen poster zien staan, naast het olifantenlogo van de GOP. Ze hadden gegrapt over mogelijke slogans, waarvan ‘Ruimdenkender over vrijwillige levensbeëindiging dan God en u denken!’ hun veruit de beste had geleken). Politieke opvattingen ten spijt, de komst van twee leden van de McKinleyclan was weer zo’n impuls die Marc kon afleiden. Elizabeth moest het op Vember hebben gezet, voordat ze Harry had gebeld. Hij begon zowaar respect voor haar te krijgen.

Maar is dit wel het werk van Elizabeth? schoot het door Ralph heen. Tot nu toe gaat het je wel heel gemakkelijk af. Alsof je het geluk van de duivel aan je zijde hebt. Word je misschien… gecompenseerd?

Van die gedachte kreeg hij het door en door koud.

‘We zijn meteen gekomen,’ zei Laura. Ze liep linea recta op Marc af en ook zij sloeg haar arm om zijn schouder, maar iets in hoe zelfverzekerd zij dat deed maakte dat Marc haar niet afpoeierde. De oude McKinley zocht ondertussen Ralphs blik en zijn zorgen waren evident. Dit was iets nieuws en het was of hij wilde zeggen: En dat al op de eerste. Hoe is het mogelijk?

‘Laura, ben jij dat?’ klonk Elizabeths stem uit Harry’s telefoon.

‘Ja, ik ben het. Graham is er ook. Mijn schoonvader, bedoel ik. Gray was al op weg naar kantoor maar hij heeft rechtsomkeert gemaakt en kan hier elk moment zijn.’

‘Laten we even resumeren,’ zei Graham met een zekere autoriteit. ‘Waar hebben we hier mee te maken? Hij is dus in de regen weggefietst en nooit thuisgekomen. Hoe laat?’

‘Rond negenen,’ klonk Joyce. ‘Dat dachten Django en Noah, tenminste.’ Marc zocht bevestiging bij Ralph, die knikte. Hij had Django er niet eens naar gevraagd, besefte hij.

‘En jullie hebben alle mogelijke adressen afgebeld waar hij naartoe kan zijn gegaan?’

Dat beaamde Joyce.

‘Is er iets gebeurd wat hiertoe aanleiding kan hebben gegeven?’ vroeg Graham.

Marc keek hem niet-begrijpend aan en Laura vulde haar schoonvader aan. ‘Dat Liam zou willen weglopen.’

‘Uitgesloten/onmogelijk,’ kwam het antwoord onmiddellijk, want Joyce en Marc spraken door elkaar heen. ‘Niet Liam,’ voegde Joyce eraan toe. ‘Niet mijn zoon!’

‘Maar wat kan er dan zijn gebeurd?’ vroeg Graham.

‘Weten wij veel?’ zei Marc. ‘Hij kan wel door een of andere perv zijn gepakt! Laten we alsjeblieft geen tijd verspillen en de politie waarschuwen!’

‘Wat nou als hij van de weg is geraakt?’ jammerde Joyce door de telefoon. ‘Het is ’s avonds altijd zo donker langs Two Rivers Hill en de bosweg! En het moet glad zijn geweest met die regen. Misschien ligt hij wel ergens met een gebroken heup op een helling!’

‘Maar dan zou hij toch wel om hulp hebben geroepen?’ merkte Harry op.

‘Ja of weet ik veel!’ snauwde ze. ‘Misschien is-ie wel buiten bewustzijn. We moeten gaan zoeken!’

‘Wacht even,’ suste Graham. ‘Ik begrijp de impuls om als een kip zonder kop te willen gaan rondrennen, maar denk eens logisch na. Wat er ook is gebeurd, het kan nooit al te ernstig zijn. Het was nog geen november.’

‘Dat zei ik dus ook al,’ klonk de betweterige stem van Elizabeth.

‘Wat maakt die ene dag nou uit?’ blafte Marc. ‘Die ene avond, verdomme? Wie zegt dat het niet al was begonnen?’

‘November is nooit te vroeg begonnen,’ zei Graham met trillende wenkbrauwen. Het ging hem kennelijk aan het hart.

‘Afgelopen zomer,’ zei Harry. ‘Toen de kinderen het bos in gingen. Liam en Django kwamen met dat vage verhaal dat ze in een put vielen, waarmee ze nota bene waarschijnlijk een van onze graven bedoelden. Stel je voor. En Harper hebben we net op tijd kunnen vinden voor ze onderkoeld zou zijn geraakt. Toen dachten we ook dat zoiets nooit had moeten kunnen.’

‘Wat wil je daarmee zeggen?’ vroeg Graham.

‘Dat geluk je niet beschermt tegen stomme keuzes. Gisteravond. Halloween in het water gevallen. Als Liam zonder iemand op de hoogte te brengen de weg op is gegaan met zijn stuntfietsje, is dat nogal onverantwoordelijk van hem geweest. Wie weet wat er dan kan zijn gebeurd.’

Over de telefoon hoorden ze Joyce ineens piepend lucht naar binnen zuigen. ‘Wat als hij weer het bos in is gegaan?’

‘Waarom zou hij dat doen?’ vroeg Marc. ‘Hij is er als de dood voor, sinds de zomer.’

‘En wat nou als hij er niet zelf voor heeft gekozen?’

Even zei niemand iets. Ralph keek zijn buren een voor een aan. Hij had zich zo veel mogelijk afzijdig gehouden van alle speculaties, maar hij had geweten dat het uiteindelijk hiernaartoe zou leiden. Als alle vergankelijke, ondermaanse verklaringen de revue waren gepasseerd, dan bleef nog één mogelijkheid over: het bovennatuurlijke. Niet bij gewone, weldenkende mensen. Maar hier. Want deze bossen waren anders.

Het was duidelijk dat dat geen van hen die deur al wilde openzetten. Want bij een ongeluk of perv kon je nog hopen op een goede afloop.

‘Het zal toch niet?’ zei Laura zacht.

‘O, laten we niet doen alsof dit normaal is!’ riep Joyce uit. ‘We weten toch allemaal wat daar rondwaart?’

‘Vroeger zeiden we altijd dat als je daar eenmaal dwaallichten had gezien, dat je was gemarkeerd,’ klonk opeens een nieuwe stem: die van Gray Jr. Iedereen keek verschrikt om zich heen, maar Laura hield schuldbewust haar telefoon op. Hij luisterde kennelijk al een tijdje mee. ‘En dat ze je dan op een dag zouden komen halen, om je het moeras in te leiden.’

‘O kom op, dat zijn toch spookverhalen!’ tierde Marc.

‘We léven in een spookverhaal, had je dat nog niet door?’ viel de oude McKinley uit.

De stilte die volgde was kort maar beladen. Laura wendde zich tot Ralph. ‘Hébben ze dwaallichten gezien, van de zomer?’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Ik kan me niet herinneren dat Django het daarover heeft gehad.’

‘Harper wel…’ kreunde Joyce.

‘Luister, jullie zitten verdomme je tijd te verdoen!’ Marc tastte in zijn broekzak naar zijn telefoon. ‘Mijn zoon is weg en ik wil nú de politie bellen!’

‘En dat zullen we doen,’ loog Graham met opgestoken hand, ‘mits hij in Carnation of beneden in Lock Haven vermist is geraakt en niet langs de bosweg. Daar moeten we zo snel mogelijk achter zien te komen. De vraag is hoe.’

‘Makkelijk,’ opperde Gray uit Laura’s telefoon. ‘De Camp Heron Market. Die moeten beveiligingscamera’s hebben. Met een beetje geluk staat er eentje afgesteld op de weg. Als Liam daarop te zien is, weet je genoeg.’

Ralph voelde zijn ingewanden wee worden. Als dat zo zou zijn, zou niet alleen Liam te zien zijn, maar ook hij. Dat was op zichzelf nog geen ramp, maar als ze het tijdstip dat hij daar was langsgereden zouden matchen met het veel latere tijdstip dat hij de oprit was opgedraaid, zoals de gevelcamera van de Wachowski’s moest hebben vastgelegd, dan zouden er vragen rijzen. Heel veel vragen.

‘Goed idee,’ zei Sr. intussen. ‘Kun je op afstand zo’n systeem hacken en die beelden bekijken?’

Gray grinnikte smalend. ‘Zo makkelijk gaat dat nog niet. CCTV-beelden staan op gesloten systemen, daar kom je niet zomaar in. Het is veel makkelijker en sneller om gewoon te vragen of je die beelden mag bekijken.’

‘Dat gaan ze je toch nooit toestaan?’ zei Ralph, die moest kuchen om zijn stem vaster te laten klinken. Hij had zijn handen krampachtig in elkaar gevouwen om niemand te laten zien hoe hevig ze beefden. ‘Ik bedoel, we kunnen niet zeggen dat er een kind is vermist.’

‘Vorig jaar is Helmut ontsnapt uit zijn hok,’ zei Gray. ‘We vonden hem helemaal voorbij Goat Mountain Road. Zeg dat we gisteravond het hok niet goed hebben afgesloten en dat de hond weg is. Dat we erachter willen komen of hij richting Lock Haven of de andere kant op is gezworven, voordat we zoeken tot we een ons wegen.’

‘Slim!’ zei Graham en Ralph vloekte inwendig. ‘Oké, laten we meteen in actie komen. Wie gaat er naar de Camp Heron?’

‘Ik,’ zei Ralph, iets te gretig. Als er iets te zien was op die beelden, dan moest hij het weten. ‘Ik wil wel. En ik zal Luana vragen om Django uit de klas te halen. Hij zal precies de route weten die ze van Noah altijd naar huis nemen. Misschien is het goed om daar alvast rekening mee te houden.’ En daarmee koop ik misschien wat tijd, dacht hij.

‘Ik ga met je mee,’ zei Marc.

‘Nee, dat ga je niet,’ zei Graham.

‘Hij is godverdomme míjn zoon!’

‘En daarom is het ook een vreselijk slecht idee. Je hebt je emoties niet onder controle, Marc. Er is niemand die je dat kwalijk neemt. Wat je ook zal zien op die beelden, je zult een reactie hebben en je zult je verspreken. Harry gaat met Ralph mee. Akkoord, Harry?’

‘Natuurlijk.’

‘En jij en ik lopen samen de bosweg af. Als hij het hek over is gegaan, dan moeten we zijn fiets vinden.’

En weer kon Ralph zich wel voor zijn kop slaan. Liams fiets! Die lag op de fucking achterbank van zijn Forester. Het had een tragisch, o zo voor de hand liggend verhaal kunnen zijn: dat Liam was gaan dwalen in de Snoqualmie Woods en was verdwenen. Maar zijn fiets zou de ontbrekende schakel zijn. Waarom had hij daar in hemelsnaam niet aan gedacht?

‘Joyce en Elizabeth,’ vervolgde McKinley, ‘jullie rijden via Two Rivers Hill naar Carnation en zoeken daar, om tijd te winnen. Want Ralph kan gelijk hebben. Luana zal jullie de route doorbellen, zodra ze jongeheer Django heeft opgepikt. Kijk ook uit naar bedrijven en huizen die camera’s hebben hangen, want dat kan later nog van belang zijn. Iedereen duidelijk?’

‘Ja!’

‘Ik ben er over een kwartier,’ zei Gray aan de telefoon. ‘Dan kan ik ook helpen.’

‘Ik wacht bij Joyce en Marc op je,’ zei Laura, ‘voor het geval Liam thuiskomt. Ricky sliep net, ik zal hem hier in zijn buggy zetten.’

‘En communicatie graag,’ zei Graham Sr. ‘We spreken alleen nog via Vember. Zodra iemand nieuws heeft, rapporteer het, dan bepalen we de volgende stappen.’

Iedereen kwam in beweging. Laura en Harry hingen op, Marc schoot zijn jas aan, Harry zocht Ralph op. ‘Nemen we jouw wagen?’ vroeg hij.

‘Rij de jouwe anders alvast voor, dan winnen we tijd. Ik moet nog even langs Luana om haar op de hoogte te brengen.’

‘Ook goed.’

Iedereen ging zijns weegs. Net op tijd, want Ralph geloofde niet dat hij nog een tel langer had kunnen voorkomen dat niet alleen zijn handen zouden beven, maar zijn hele lijf.

Hij haalde het tot de voordeur, maar zodra hij die achter zich had dichtgrtrokken zakte hij door zijn benen, alsof zijn pezen in slap elastiek waren veranderd. De paniek trof hem met een serie daverende klappen, alsof een mentale wervelstorm de brokstukken van zijn eerder uitgedachte plan als ontwortelde bomen tegen hem aan smeet. In een mum van tijd was zijn veronderstelling dat hij het geluk van de duivel aan zijn zijde had uit elkaar gespat en voelde hij zijn leven en dat van zijn kinderen door zijn vingers glippen. En hij had er niet eens erg in gehad.

Die fiets! Dat was de genadeslag geweest. Het vooruitzicht van de beelden bij de Camp Heron was erg, maar wellicht zou hij daar een logische verklaring voor kunnen bedenken, als hij tot bedaren kon komen. Maar die fiets sloeg een gat in wat het meest eenvoudige vrijpleitscenario zou zijn geweest. En het zou zo duivels perfect zijn geweest, want Liams fiets was onbeschadigd gebleven. Liams fiets had hij niet geraakt.

Hij hoorde een lang, beverig geluid aan zijn lippen ontsnappen.

‘Ralph, ben jij dat?’ riep Luana van boven.

Goed, opkrabbelen dan. Die kans was verkeken: dan maar het originele plan. Laag bij de grond vliegen. Liam was vermist; Ralph wist net als alle andere buren van niks. Misschien kon hij Harry op een of andere manier afleiden. Ze waren officieel op zoek naar een hond, verdomme.

En hoe zie je dat voor je, slimme jongen? Als Liam te zien is en ze weten dat hij naar boven is gegaan, dan is het eerste wat Harry wil weten of er nog meer verkeer is langsgekomen. En natúúrlijk doet het tijdstip er dan toe.

‘Ralph?’ Dichterbij. Ze kwam de trap af en haar ogen werden groot. ‘O nee, je gaat niet instorten, hoor je me? Niet nu!’

Ze greep zijn pols beet en gaf er een ferme ruk aan, waardoor ze bijna over hem heen tuimelde. Hij hield haar bij haar schouders tegen en kwam onhandig overeind. ‘Je hebt gelijk,’ zei hij. ‘Ik zal niet instorten. Beloofd.’

Ze keek hem met koortsige ogen aan, haar pupillen groot en zwart. Ze had zich inmiddels aangekleed, maar zag er doodmoe uit. ‘Ik kon het niet, Ralph. Ik kon niet komen.’

‘Dat is niet erg. Niet alle buren waren er. Ga straks maar, als je je ertoe in staat voelt.’

Hij vertelde beknopt wat was besproken. Toen hij over de beveiligingsbeelden van de supermarkt begon trok ze bleek weg. ‘Kunnen ze daar iets uit afleiden?’

‘Ik weet het niet. Daarom wil ik ook meekijken. Luister, er is nu geen tijd. Jij moet Django van school halen en hem vragen naar de route die ze normaal vanuit Noah naar huis fietsen.’

‘Maar alle troep in de garage dan!’

‘Nu geen tijd voor. Hou de garagedeur op slot. En als je met Django thuiskomt, parkeer de Optima dan op de oprit. Er is nu geen andere optie.’

Ze knikte. ‘Goed dan. Ik zou me sowieso prettiger voelen als ik hem bij me heb. Normaler.’ Maar hij zag dat ze dat zelf niet geloofde. ‘Er staat koffie in de keuken. Drink wat. Je ziet er net zo uit als ik me voel.’

Hij knikte dankbaar, ging naar de keuken en sloeg een kop achterover. Toen hij Harry’s Explorer met draaiende motor hoorde wachten en aanstalten maakte om te vertrekken, hield Luana hem tegen.

‘Ralph… worden de dingen erger?’

‘Hoe bedoel je?’

‘Vorig jaar. Zo erg hadden we het nog nooit gehad. En nu, nog voor het goed en wel is begonnen, gebeurt dit. Ik heb het gevoel dat we in een stroomversnelling zijn terechtgekomen. Dat we ons nergens meer aan vast kunnen grijpen en dat we worden meegesleurd naar een enorme waterval.’

Twee tellen was hij te verbluft om iets te zeggen. Toen kneep hij zachtjes in haar hand. ‘Dat is onzin, lieverd. Het was een ongeluk. Een afschuwelijk ongeluk, omdat ik een stomme idioot ben geweest. Niets meer dan dat.’

Maar ook dat kon ze duidelijk niet geloven.

‘Wat een klerezooi,’ zei Harry, terwijl ze Bird Street uitreden. Even verderop liepen Marc en Graham, ieder aan hun eigen kant van de weg, turend in de berm. Ze staken een hand op toen ze hen passeerden. ‘Wat denk jij? Gaan we hem vinden?’

Ralph keek hem zijlings aan. ‘Waarom niet?’

‘Ik weet het niet. Ik heb er een hard hoofd in, Ralph.’

‘Ik heb er ook geen goed gevoel over. Maar we kunnen op z’n minst hopen.’

‘De logica klopt niet. Wat Elizabeth zegt, bedoel ik. Gisteren waren de Donkerder Dagen misschien nog niet begonnen, maar vandaag wel. Vanaf vandaag hebben we pech. En dat jong is nog steeds niet terecht.’

Ralph zweeg. ‘Wat denk jij dat er is gebeurd?’

Harry gebaarde met zijn hand naar links. ‘Als hij het hek over is gegaan, als zíj ’m hebben, dan is hij weg. Drillen jullie dat er niet al van jongs af aan in bij de kinderen?’

Ralph knikte afwezig. Het zou waardevol zijn om Harry’s kijk op de zaak te horen, maar hij kon zich er niet op concentreren. Het enige dat door zijn hoofd spookte was wat er op de beelden te zien zou zijn. En hier, verderop langs de weg. Ralph had zijn leven lang aan Bird Street gewoond en kende de bosweg als zijn broekzak: elke bocht, elke plek waar deze vlak langs het hek slingerde of er verder vandaan afboog. De sitkasparren en hemlocks die dicht op elkaar in de berm stonden. Hij wist precies in welke bocht het ongeluk was gebeurd, zou waarschijnlijk zelfs de boom kunnen aanwijzen waartegen Liams schedel kapot was geslagen, ondanks dat het stikkedonker was geweest. Hij was bijna thuis geweest, hooguit een paar honderd meter. Zijn hart begon in zijn keel te roffelen toen de bocht naderde. Graham en Marc waren niet meer te zien in het spiegeltje, maar binnen onafzienbare tijd zouden zij hier ook langslopen.

‘Ik maak me ook zorgen om de repercussies,’ vervolgde Harry. ‘Als Liam niet snel wordt gevonden is iedereen hier met heel andere dingen bezig. Het lijkt me van groot belang om het offer snel en –’

In een impuls onderbrak Ralph hem. ‘Wacht, stop!’

Harry remde onmiddellijk. ‘Wat is er?’

‘Ik dacht dat ik iets zag.’ Hij tuurde uit het raam naar het hek. De Explorer kwam tot stilstand en Ralph stapte uit. Bewust liep hij achter de wagen langs, om niet in Harry’s volle blikveld te staan. Misschien nam hij een te groot risico om hier, op de plek van het ongeluk, te stoppen. Maar het risico dat Graham en Marc op eventueel bewijs zouden stuiten was nog groter.

Daar was de boom. De stam waar Liam tegenaan was gesmakt.

En zie je wel. Glas op het wegdek. Glas van de behuizing van zijn koplamp. Ralph deed of hij slenterde, zijn blik gefocust achter de bosrand, maar in werkelijkheid schopte hij de grootste scherven in een modderige plas aan de kant van de weg. Harry liet zijn raampje zakken en hij kon geen grote bewegingen maken zonder aandacht te trekken, maar het meeste had hij, toch? Ja. Het moest genoeg zijn.

‘Wat zie je?’ vroeg Harry. Hij staarde hem recht aan.

‘Ik dacht dat ik iets zag glinsteren. Zijn fiets, misschien.’

Hij liep naar de berm en keek zijlings of hij bloed zag. Dat was niet het geval. De hevige regenval leek er korte metten mee te hebben gemaakt.

Schouderophalend liep hij terug. ‘Niets. Het zal een natte stronk zijn geweest die glinsterde.’

‘Kom, Ralph. We hebben geen tijd te verliezen.’

Nee. Maar had Harry hem nou voor een fractie van een moment onderzoekend aangekeken, of had hij zich dat verbeeld?

‘Kijk, ons CCTV-systeem laat ons kiezen wat we willen opnemen,’ zei Ollie Brinks, bedrijfsleider van de Camp Heron. Ze tuurden naar een groot beeldscherm in het kantoortje achter de supermarkt, waar je kwam als je bij de koelingen een deur door ging. ‘Overdag gebeurt er zoveel op de parkeerplaats dat het geen zin heeft om iets aan de standaardsettings te veranderen, maar als we dicht zijn zit er een bewegingsdetector op. Dan neemt-ie alleen op als de camera door een beweging wordt getriggerd. Spaart enorm veel geheugen uit en je kunt veel makkelijker zoeken. Je kunt zelf instellen hoe gevoelig hij staat, super savvy allemaal. Hoe laat is die hond van jullie uitgebroken?’

‘Pfoeh, wat zei Gray? Om negen uur hadden ze hem naar z’n kennel gebracht, toch?’ Harry krabde zich quasinonchalant achter zijn hoofd. Kudos voor de poging, maar als acteur stelde zijn buurman weinig voor, vond Ralph. ‘Dat kan dan op ieder moment tussen gisteravond negen uur en zonsopkomst zijn geweest. Eerder vroeger dan later lijkt me, want ze hebben het slot open laten staan.’

‘Goed, laten we eens kijken.’

Ollie boog zich over het toetsenbord. Ollie Brinks was een goedgemutste manager die op deze ochtend niet te beroerd bleek om zijn vertrouwde clientèle een handje te helpen. Hij vond het zelfs wel amusant; hij kende Gray en zijn hazewindhonden met die vreemde Duitse namen natuurlijk en het opsporen van een uitgebroken huisdier was de grootste opwinding die hij in een slaperig stadje als Lock Haven uit zijn systeem zou halen.

‘Hier zijn de files van de buitencamera van gisteravond, allemaal achter elkaar met timestamps. Je kunt er met de cursor tussen skippen. Maar ik geef jullie weinig kans, jongens. Zie je hoe-ie is afgesteld? Je kunt eigenlijk alleen de parkeerplaats zien. Als die bastaard hier bij de containers is komen snuffelen heb je geluk, dat doen de wasberen ’s nachts ook. Maar als-ie op de weg is gebleven weet je nog niks.’

Ralph zag het: het beeld was haarscherp en in kleur, maar reikte tot de wal tussen het parkeerterrein en de bosweg. Vanaf de oprit bij het kruispunt liep deze in een bocht naar het noorden om de Camp Heron heen, waar de tweede oprit zich bevond. Ook deze viel buiten beeld. Dat gaf Ralph een glimp van hoop.

‘Laten we toch maar even kijken,’ zei Harry, ‘gewoon voor de zekerheid. Zijn baasjes maken zich vreselijk zorgen.’

‘Waar is Gray eigenlijk?’ vroeg Ollie.

‘Aan het zoeken,’ zei Ralph prompt. ‘Met Schwarzwald. En Laura.’

‘Tof dat jullie helpen. Hier, dit is de eerste die ik heb na negen uur. Wij waren vanwege Halloween al om zes uur dicht, dus je ziet hoe leeg de parkeerplaats is.’

Wat de camera had getriggerd om 21:07 uur was een kartonnen doos, die van rechts naar links door het beeld tuimelde. Diepe plassen rimpelden in de wind en reflecteerden het gele licht van de lantaarns.

‘Je zult veel van dit soort interferentie krijgen met dat hondenweer van gisteravond. Het is lastig om ’m zo af te stellen dat-ie niet aanslaat door de regen. Kijk, dat bedoel ik.’

Het volgende beeld was inderdaad weergerelateerd en de beelden die daarna kwamen ook: horizontale regenvlagen, sparrentakken die aan de rand van het terrein zwiepten of het schijnsel van de lantaarns kortstondig blokkeerden. Maar om 21:46 uur hadden ze beet.

‘Hey, moet je zien,’ zei Harry en hij boog zich naar voren. Ralph herkende de figuur die van de kant van het kruispunt het parkeerterrein op kwam gefietst onmiddellijk aan zijn Baby Yoda-kostuum: Liam. Het beeld deed zijn adem stokken. Liam boog zich voorover tegen de harde regen, maar slalomde desondanks schijnbaar zorgeloos door een gefantaseerd parcours. Dus toch. Hij was over het parkeerterrein afgesneden. Zoals kinderen nou eenmaal deden.

‘Dat lijkt wel E.T. op z’n fiets,’ zei Ollie. ‘Is dat een kínd?’

‘Ik vind het meer een gremlin,’ mompelde Harry.

Op dat moment steigerde Liam op zijn achterwiel en nu was er geen twijfel mogelijk. ‘Dat is de zoon van de Wachowski’s,’ zei Ralph. ‘Liam. Die zit bij ons ook altijd zo te daredevillen op zijn fiets.’

‘Verrek,’ zei Ollie. ‘Dat ze die zo laat nog alleen over straat laten.’

‘Kwart voor tien,’ bevestigde Harry voor zichzelf, en voor de vorm: ‘Zeg dat wel.’ Hij wisselde een blik met Ralph, die de vertwijfeling op zijn gezicht zag. Harry wist wat dit impliceerde.

Liam was klaar met zijn gestunt en croste staande op zijn trappers naar de hoger gelegen oprit, waar hij uit beeld verdween. Ralph kreeg de haast onweerstaanbare neiging om in het beeld te reiken en hem aan zijn kraag tegen te houden, maar het dramatische lot dat hem anderhalve kilometer verderop wachtte was al geschied en viel niet meer terug te draaien. Vlak hierna moest hij zijn lekke band hebben gekregen. Met ongetwijfeld de nodige tegenzin moest hij met zijn fiets in de hand de laatste etappe naar huis zijn gaan lopen. Maar hier, op de beveiligingsbeelden van de Camp Heron Market, was hij voor het laatst vastgelegd, en elf uren later was Ralph de enige die wist dat zij de laatsten waren die hem in leven zagen. Want daarna was hij niets meer geweest dan een flits in de voorruit.

Een flits, ja, maar vergeet vooral ook die rode fluim niet die één tel lang zichtbaar was, voor de ruitenwissers hem wegzwiepten.

En toen: Leeft bloed eigenlijk nog, fysiologisch gesteld, als het warm uit een lichaam spat?

Met kracht forceerde hij de nagels van zijn wijsvingers in het vlees van zijn duimen en smoorde die gedachte.

‘Oké, een kind, geen hond,’ zei Ollie en hij skipte verder.

Het volgende beeld was weer een regenbeeld, evenals het beeld daarna, maar Harry stak zijn hand op. ‘Wat is dat?’

Dat ben ik, dacht Ralph. Daar gaan we.

‘Dat is een interessante. Zie je hoe die lichtflits over de wal en de stammen aan die kant beweegt? Het lijken de koplampen van een auto te zijn. Maar het is moeilijk te zeggen. Voor hetzelfde geld waaien er takken voor de straatlantaarns.’

Maar daar was het te kunstmatig voor, dacht Ralph… en Harry moest dat ook zien. ‘Kwam jij niet thuis rond die tijd?’

Volgens de timestamp was het 22:03 uur. Ralph deed zijn mond open maar moest opnieuw beginnen, omdat er alleen een schor geluid uit kwam. ‘Ik weet het niet meer precies. Kan ook later zijn geweest.’

Lieve god. Als je niet weet wat je moet zeggen, zeg dan niets!

‘En jij hebt geen hond gezien daar?’ vroeg Ollie.

‘Nee, zou me wel zijn opgevallen.’

Meer interferentie volgde en Ralph zag dat Harry de beelden scherp in de gaten bleef houden. Geen lichtflitsen meer die koplampen konden zijn. Ralph voelde zich volkomen machteloos, maar wat kon hij beginnen? Alleen maar proberen er geen verdere aandacht op te vestigen.

‘Denk je dat het nog veel later kan zijn geweest?’ opperde hij voorzichtig, toen de timestamps richting middernacht kropen.

‘Lijkt me onwaarschijnlijk,’ zei Harry. ‘Misschien nog even voor de zekerheid?’

Maar ze zagen niets meer dat van belang kon zijn. Het meest opzienbarende waren drie muildierherten die om 2:41 uur een tijdlang op het parkeerterrein rondzwierven.

‘Het spijt me, jongens,’ zei Ollie, toen hij het programma wegklikte. ‘Ik wou dat ik meer voor jullie kon betekenen. Maar het is een opvallend beest. Zal vast wel ergens opduiken, toch?’

‘Dat denk ik ook,’ zei Harry.

‘Zeg tegen Gray dat hij welkom is om hier een poster op te hangen bij de ingang.’

Ze bedankten hem voor zijn moeite en liepen naar buiten. Zodra ze alleen waren bleef Harry staan. ‘Ben je oké, Ralph? Je lijkt er niet helemaal bij.’

Zijn eerste impuls was om te zeggen dat er niets aan de hand was, maar hij bedacht zich. ‘Eerlijk gezegd niet helemaal. Dat was ik al niet, met Kaila’s initiatie en zo. En nu dit…’

‘Ik begrijp het, jongen. Hou je sterk, er is werk aan de winkel.’

Hij voelde zich er smerig door, maar hij wist dat hij er nog een schepje bovenop moest doen. ‘Ik beeld me steeds in wat ik zou doen als ik in Marcs schoenen zou staan. Als het Django was geweest die weg was, weet je wel. Ik zou niet weten hoe ik het zou hebben.’

Harry knikte. ‘Wees maar blij. Hé, wat ik nog wilde vragen…’ Hij maakte een wijds gebaar over het parkeerterrein. ‘Liam kwam hier om 21:46 uur langs. Jij zeventien minuten later. Heb je echt helemaal niks gezien? Niets dat anders was dan anders?’

‘Wat ik al tegen Ollie zei: als er iets zou zijn geweest, zou het me wel zijn opgevallen.’

‘Het is alleen zo’n kort tijdsbestek. En jij bent met de auto veel sneller dan hij met zijn fietsje. In die korte tijd moet er iets zijn gebeurd.’

Ralph knikte, haalde zijn schouders op.

‘Was je maar iets vroeger geweest.’

‘Hoezo?’

‘Dan was je ’m misschien tegen het lijf gelopen en had je ’m een lift kunnen aanbieden.’

‘O zo.’ Ralph zuchtte van wat naar hij hoopte frustratie liet zien. ‘We weten natuurlijk niet helemaal zeker of ik dat was. Het kan goed zijn dat ik een van die vage lichtflitsen later was.’

‘Ik heb daarna geen lichtflitsen meer gezien,’ zei Harry.

‘Of ja, hoe heet het? Die interferentiebeelden. Ik weet het ook niet, het was allemaal zo onduidelijk. Als je koplampen net iets anders staan afgesteld zie je misschien wel niks. Ik dacht gewoon dat ik iets later was. Ik zal het Luana vragen.’

Harry trok met zijn mond, meer reactie gaf hij niet. Dat was goed… voor nu. Hij knikte naar de Explorer. ‘Kom, we moeten ze bellen.’

Om half tien die ochtend was de paniek in huize Wachowski tot een kookpunt gestegen, aangewakkerd door een hysterische Marc, die dreigde het pact op te blazen als niet onmiddellijk de politie zou worden ingeschakeld. De McKinleybroers moesten hem fysiek in bedwang houden toen hij hun vader te lijf wilde gaan, die dat pertinent verbood. Uiteindelijk kon alleen Joyce, die doodsbang maar bewonderenswaardig kalm was, tot hem doordringen.

‘Schei hiermee uit,’ zei ze met trillende stem, terwijl ze Marcs polsen beetgreep, ‘en wees de vader die Liam nodig heeft. Het is aan ons om hem nu te gaan zoeken en waag het niet om daarin een last te zijn!’

‘Maar de politie heeft honden…’

‘…en die zullen heel wat meer vinden in deze bossen dan Liam, dringt het nu tot je stomme kop door? Liam is er niet mee geholpen als we allemaal hangen. Dus hou hiermee op en help liever!’

Nu de beveiligingsbeelden onomstotelijk hadden bewezen dat Liam ergens tussen de Camp Heron en Bird Street van de aardbodem was verdwenen, waren de verzamelde buren tot de conclusie gekomen dat Liam om welke reden dan ook de bossen achter het hek in was gegaan. Natuurlijk vroegen Joyce en Marc of er nog ander verkeer vlak voor of na Liam te zien was geweest (dat was er niet, behalve iets dat mógelijk dus Ralph was geweest) en om het zekere voor het onzekere te nemen bekeken Marc en Gray hun eigen CCTV-beelden in de app op hun telefoon. Ralph kreeg het bijna te kwaad toen Gray het zonder omhaal in de groep gooide: ‘Hier kijk, hier kom jij thuis, maar dat is pas veel later. Bijna een uur nadat jullie Liam langs de Camp Heron zagen fietsen.’

Ralph had geen benul wat hij zou zeggen, tot hij het kalm uit zijn mond hoorde komen: ‘Ah, zie je Harry, het was dus toch later.’

‘Hoe bedoel je?’ vroeg Joyce scherp.

‘Nou, om iets na tienen pikte hun camera een lichtflits op en Ollie zei dat het van koplampen kon komen. Maar voor hetzelfde geld was het een dennentak die voor de straatlantaarns waaide, zei hij. De weg was gewoon niet te zien, dat is echt klote.’

‘Stel nou dat het wel een auto was,’ zei Harry, ‘dan kán iemand anders achter Liam aan naar boven zijn gereden en iets met hem hebben uitgespookt, voordat jij daar langskwam.’

Maar Elizabeth zei: ‘Dat is niet logisch. Die flits was ruim een kwartier later, tegen die tijd moet Liam normaal al thuis zijn geweest. Als iemand hem in de smiezen zou hebben gehad, zou die hem sneller zijn gevolgd. Dus zou het een pure toevalstreffer moeten zijn geweest. Goed, het was Halloween, maar hoe groot is de kans dat een potentiële kinderlokker om tien uur ’s avonds in de stromende regen op jacht gaat op een verlaten bosweg, die alleen maar naar vijf huizen en het Tolt Reservoir loopt?’

Ralph schudde zijn hoofd. ‘Nee, dan moet het echt wat anders zijn geweest.’

‘Weet je zeker dat jij het niet kan zijn geweest?’ drong Harry aan. ‘We zagen niet nog zo’n flits, toch?’

‘Dat kan niet,’ zei Marc. ‘Ralph kwam pas om 22:39 uur thuis.’

‘Dat klopt,’ zei Luana, die zich voor het eerst in het gesprek mengde. ‘Ik weet nog dat het zo laat was. Ik zei nog dat we niet zoveel tijd meer over hadden voor de luiken, weet je nog?’

Ralph knikte en raakte dankbaar haar been aan.

‘Dan moet het inderdaad een speling zijn geweest,’ besloot Harry.

‘Jongens, we verdoen onze tijd!’ smeekte Joyce. ‘Kunnen we nu eindelijk gaan zoeken?’

‘Natuurlijk,’ zei Graham. ‘Maar het is goed om alles uit te sluiten.’

Ralph keek verwonderd zijn buren langs. Hij begreep waarom niemand er verder bij stilstond: niemand geloofde nog echt in een andere optie dan de bossen. Zelfs Harry niet. En opnieuw bekroop hem het gevoel dat hij uitzonderlijk veel geluk had.

Uiteraard was er al gezocht langs de weg, maar niet systematisch, en dat werd nu georganiseerd. Django was niet meer nodig voor de fietsroute; des te meer interesse was er in de weg die de jongens afgelopen augustus de bossen in hadden afgelegd. Maar Django kon weinig meer specificaties geven dan de plek achter de bungalow van de Aikmans waar ze destijds een uitsparing onder het hek door hadden gegraven, omdat de bossen ‘zo’n doolhof’ hadden geleken en hen schijnbaar als vanzelf naar het ven met ‘al die takkenstapels’ hadden geleid. De uitsparing hadden de vaders afgelopen zomer al dichtgegooid en nadere inspectie wees uit dat daar geen nieuwe doorgang was gemaakt. De pakweg anderhalve kilometer tussen Bird Street en waar het hek van de bosweg naar het oosten wegliep zou meter voor meter moeten worden nagelopen op gaten. Was Liam eroverheen gegaan – niet onmogelijk, voor een behendige jongen – dan kon dat op elke willekeurige plek zijn gebeurd.

Nog voor tienen bevonden alle buren van Bird Street zich in de bossen achter hun huis.

Ze hadden zich opgesplitst. De strategie was om het terrein vanaf het gaashek over de hele lengte methodisch uit te kammen, maar er was ook geen tijd te verliezen om een kijkje te nemen bij het ven. Graham piekerde er niet over om op zijn tweeëntachtigste achter te blijven, maar stelde voor dat hij de South Sunday Trail naar de grafplaats zou nemen, om niet het risico te lopen op onherbergzaam terrein ten val te komen. Ralph had geen andere keus dan met hem mee te gaan; Luana en Harry voegden zich bij hen. Elizabeth, Joyce en Marc, Gray, Laura, Juliette en Maurice begonnen met de kolossale onderneming van de zoektocht bij het hek.

Vlak voordat ze gingen had Maurice voorgesteld om naar Ace Hardware op en neer te racen voor twee megafoons, een verrassend onbaatzuchtig aanbod voor de jongste McKinleytelg… tot hij Joyce om haar creditcard had gevraagd, natuurlijk.

Onder geen beding mochten ze elkaar in het bos uit het oog verliezen. Bovendien zouden ze waakzaam zijn. Het was november en de onuitgesproken implicatie was dat de bossen wakker waren. De lucht leek geladen met een statische elektriciteit en wat hier ronddoolde was niets goeds, niets dat in leven was.

McKinley liep met zijn wandelstok over het pad, zijn knokige vuist om de nikkelen steenbokkop geklemd. Luana en Harry ploeterden elk op tien meter aan weerszijden ervan door het kreupelhout en Ralph weer tien meter links van Luana. Om de zoveel tijd riep Harry door de megafoon dingen als: ‘LIAM! LIAM, ALS JE ONS HOORT, GEEF DAN EEN TEKEN!’

En dan wachtten ze op antwoord, wat nooit kwam. Aanvankelijk hoorden ze nog Joyce’ megafoonstem uit de verte komen, maar algauw waren ze buiten gehoorsafstand.

Alleen met zijn gedachten voelde Ralph zich slecht op zijn gemak. Het grote bedriegen drukte als een loden last op zijn geweten en al was hij er tot nog toe mee weggekomen, vandaag was het de eerste ochtend van de rest van zijn leven. Maar erger nog was het déjà vu, dat hier tastbaar onder het naaldendak hing en hem meedogenloos terugduwde in de afgelopen nacht.

Weet je nog hoe zwaar hij was? Hoe je armen en je rug verkrampten onder zijn dode gewicht? Maar je kon het niet over je hart verkrijgen om met hem te gaan slepen, hè? Nee, want het irrationele idee bekroop je dat Liam al maanden dood was en dat een flinke stronk of rotsblok zijn pezen gewoon zou losscheuren en zijn lichaam uit elkaar zou rijten. Wat een trieste vertoning zou dat opleveren! Maar dat was nog niet alles. Dat touw, dat oranje polypropeentouw waarmee je de deken bij elkaar had gebonden, dat deed je hier in de bossen aan iets anders denken. Want je was je er heel goed van bewust wat er met het ándere uiteinde was gebeurd.

Hij probeerde die gedachte uit zijn hoofd te bannen, maar was te laat.

Levi.

Levi was dichtbij geweest, vannacht. Dat had hij gevoeld aan alles. Zijn rationele brein zei dat het logisch te verklaren was, dat de paralellen onmiskenbaar waren, maar het was meer dan dat. De dood van de jongen had hem het afgelopen jaar nooit helemaal kunnen loslaten, alsof hij een deel van hem altijd met zich mee had gedragen. Soms had hij het gevoel gehad Levi’s koude ademhaling in zijn nek te kunnen voelen, als hij zomaar in de rechtszaal zat of in de auto op weg naar huis, en dan waren de haren op zijn rug recht overeind gaan staan. En vannacht had hij het zeker geweten: vanuit het donker had de dode jongen naar hem gestaard. Luana’s vertrouwde stem over de videocall had daar niets aan afgedaan.

En toen kwam het, hè? Je luisterde naar het vreemde piepen van de boomstammen in de wind, dat klonk hoe Levi had geklonken toen hij zich had laten vallen. En ineens vroeg je je af of je zijn ogen wel had gesloten. Je liep met het lijk van Liam door het bos en je kon je niet meer herinneren of je Levi’s ogen had gesloten. En misschien, dacht je, liet hij je daarom wel geen rust.

‘LIAM!’ schalde Harry door de megafoon en Ralph schrok op uit gedachten. ‘LIAM! LIAM, HOOR JE ONS?’

Hij moest het van zich afzetten. Vannacht was afschuwelijk geweest, maar hij zou zijn volle aandacht nodig hebben om wat ze nu deden in goede banen te leiden.

Niet veel later bereikten ze de open plek en voegden zich samen. Vannacht had Ralph hier zijn blik strak vooruit gericht in de bundel van de zaklantaarn

(…want je wilde niet omhoogkijken hè? Nee, je was bang dat je hem dan zou zien bungelen, alsof jullie hem daar nooit hadden weggehaald. Je was bang dat hij dan met die uitpuilende, verglaasde ogen op je zou neerkijken…)

maar nu zag hij de esdoorn die zo onheilspellend met zijn horizontale takken over de executieplaats reikte. Ralph likte over zijn lippen, die kurkdroog aanvoelden. Vandaag en morgen zouden ze hier eigenlijk voorbereidingen treffen voor de komst van Bill Nielsen, de man die zich op de derde wilde laten euthanaseren. Harry had gelijk: ze zouden met heel andere dingen bezig zijn en moesten alles op alles zetten om het vroege offer niet in gevaar te laten komen.

Luana keek asgrauw om zich heen. Hij vroeg of ze oké was.

‘Jawel. Het gaat.’ Ze keek op haar telefoon. Django zat alleen thuis en ze hadden afgesproken elk kwartier te appen.

De afgelopen minuten had Harry steeds sporadischer door de megafoon geroepen; nu hield hij hem slap langs zijn lichaam omlaag, alsof zijn vertrouwen in het nut was verdwenen. ‘Die fiets,’ peinsde hij. ‘Die zit me niet lekker.’

Graham vroeg wat hij bedoelde, maar Ralph wist het al.

‘Als Liam het hek over is gegaan, waarom hebben we dan niet zijn fiets gevonden? Het is al een opgave om eroverheen te klimmen, je gaat me toch niet vertellen dat hij ook nog zijn fiets achter zich aan heeft gesleept?’

McKinley keek hem beheerst aan. ‘Harry, een kind gaat tijdens de Donkerder Dagen niet vrijwillig deze bossen in. Hij is er zijn hele leven bang voor gemaakt. Als hij hier is, dan heeft iets hem meegenomen.’ ‘En dat iets had toevallig ook een nieuwe Schwinn nodig?’ schimpte Harry.

‘Wat ik bedoel te zeggen is dat hier krachten aan het werk zijn die ons voorstellingsvermogen te boven gaan.’

‘Je zei zelf dat november nooit te vroeg begint.’

‘Dat weet ik, maar misschien moet ik daar wel van terugkomen. Voor zover wij weten kan Liam wel met fiets en al naar hetzelfde astrale vlak zijn gezonden waar al deze narigheid vandaan komt!’

‘Dat klinkt me iets te veel als Stranger Things.’

‘Ik weet niet wat dat is, maar ik weet wel dat we nog geen fractie begrijpen van wat hier plaatsvindt. Neem de Accountant. Waar komt hij vandaan? Waar blijft hij als het december wordt? Volgens de wet van behoud van energie moet hij érgens zijn. Maar wellicht voldoet hij niet eens aan de natuurwetten die wij kennen! Dat hol onder de takkenstapel waar de jongens afgelopen zomer in vielen, dat klinkt als iets uit Alice in Wonderland. De mensen die hier hun leven geven zien we terug in spiegels. Al die dingen zouden niet moeten kunnen gebeuren, maar we accepteren ze.’ Zijn stem, tot dan toe krachtig, begon te kraken en voor het eerst klonk er wanhoop in door. ‘Misschien zien Marc en Joyce hun zoon binnenkort wel terug in een spiegel. Daar ben ik vreselijk bang voor.’

Harry zuchtte. ‘Dan heeft zoeken sowieso geen zin.’

‘Daar ben ik me van bewust. Maar we moeten ze toch íéts geven?’ Hij wendde zich tot Luana. ‘Gaat het wel? Je bent zo stil.’

Ze schrok zichtbaar van zijn vraag. ‘Deze plek geeft me de kriebels. Al die dingen waar jullie het over hebben geven me de kriebels.’

‘Laten we dan doorlopen.’

Aan de andere kant van de executieplaats vernauwde het pad zich tot een nauwelijks te onderscheiden spoor, maar voor ze weer uitwaaierden vroeg Harry: ‘Kan het de Accountant zijn geweest?’

‘Ik kan het me niet voorstellen,’ zei Graham. ‘Hij heeft nooit zelf gehandeld.’

‘Wat dan? Wraakgeesten? Dwaallichten? Geloven we daar ook in?’

‘Django noemt ze Jibblymowers,’ zei Ralph.

‘Die naam is even goed als elke andere,’ zei Graham. ‘Waar het om gaat is dat we heel goed weten wie het zijn.’

Harry deed er het zwijgen toe. Ralph moest denken aan het gesprek dat ze vorig jaar november hadden gehad, toen hij zo in de rats had gezeten over Kaila. Dat de doden hier rust zochten maar dat in deze bossen niet kregen, was een wezenlijke morele implicatie van wat ze hier deden, en toen was Harry er net zomin dieper op ingegaan als nu. Misschien was dat wel hoe hij in staat was gebleken met Elizabeth verder te leven, na wat er met Levi was gebeurd. En misschien zou dat zijn hoe hij, Ralph, uiteindelijk met zijn geweten zou leren leven: door te zwijgen.

En toch, zodra ze hun weg hadden vervolgd begon dat stemmetje weer.

Ja, je kunt zwijgen. Je kunt het mee je graf in nemen, maar over graven gesproken: jij weet wat je vannacht hebt gedaan, hè? En het léék zo logisch. Het hele jaar had je hem al opgezocht. In je gedachten, in Oregon, op zijn socials, maar nooit had je zo dichtbij durven komen. Vannacht werd je ertoe gedwongen en die ogen van hem, ze lieten je niet los. Als je inderdaad was vergeten zijn ogen te sluiten, kon je daar dan niet wat aan doen?

Die ogen. Die afschuwelijke dode ogen. Hij had gevoeld dat ze zich in het donker aan hem hadden vastgeklampt. Luana was in slaap gedommeld en had niet doorgehad dat de paniek als glinsterend, vlijmscherp ijzerschaafsel door zijn brein was gaan snijden. En elke nieuwe stoot had een flits met zich meegebracht: Levi op de bank bij de Aikmans, die met doffe blik de bungelende lus van de strop in zich had opgenomen. Levi op de dikke tak van de esdoorn, de angst in zijn ogen reflecterend in het flitslicht van Harry’s Krypton. En Levi’s schoppende benen, toen –

‘Hou op,’ gromde hij tien uur later tussen zijn tanden door. ‘Loop je niet gek te maken…’

Maar Levi kende geen barmhartigheid… want die had Ralph vorig jaar voor Levi ook niet gekend.

Je kon je niet zomaar van Liam ontdoen alsof hij een oud stuk vuil was. Liam verdiende hetzelfde respect als ieder ander die hier stierf. Misschien zou de Accountant hem dan wel accepteren als offer. Of beter nog: misschien niet. Misschien zou hij dan rust kunnen vinden in zijn onfortuinlijke, voortijdige dood. Misschien zou Liam dan in zijn graf blijven liggen.

Verdiende ik geen respect? had ineens een stem geklonken, heel echt en heel dichtbij, en Ralph had zijn longen volgezogen met lucht die geen zuurstof had lijken te bevatten. Wild had hij om zich heen geschenen. Druipnatte boomstammen voor zo ver de bundel had gereikt.

En toen riep je zijn naam, hè? O ja, je riep hardop de naam van een dode en Luana sliep, Luana werd niet wakker en je angst werd een wurggreep, want je was alleen in het bos met de doden. Zij waren wél wakker en bijna liet je de bundel uit je handen glippen, de bundel die Liam was, want nee, de doden vonden geen rust hier, misschien was Liam ook al wel wakker geworden…

Hij had Liam niet laten vallen. Maar toen was de regen tegen hem gaan spreken.

Kom, Ralph, had deze gefluisterd. Hier ben ik, ik heb op je gewacht. Ik wilde niet en jij zette door. Het is jouw schuld dat ik dood ben. Het is jouw schuld dat ik mijn ogen niet meer kan sluiten.

Verlamd had hij het duister in gestaard, zijn vingers klauwend in de natte deken.

Je wil toch dicht bij me zijn? Kom dan hier en omhels me. Ik wikkel het touw om ons heen en zal je altijd blijven omhelzen…

En nu, tien uur later, besefte hij dat op dat moment zijn verstand was geknakt.

Zelfs nu nog probeerde zijn rationele brein allerlei redenen op te voeren waarom hij het had gedaan. Liam had een graf verdiend. Levi’s ogen hadden het verdiend om gesloten te worden. Beiden hadden iemand verdiend om over hen te waken. Maar zelfs vannacht had althans een deel van hem geweten dat het waanzin was, pure waanzin, want het stond hem nog voor de geest hoe zijn gedachten het hadden uitgegild toen hij, bestookt door wind en regen in het open veld, met zijn schep Levi’s takkenstapel uit elkaar had gewrikt: O lieve god wat ben ik aan het doen in vredesnaam WAT BEN IK AAN HET DOEN!!!

Hij had Levi’s ogen niet meer kunnen sluiten. Er waren helemaal geen ogen meer geweest.

Tien minuten later bereikten ze de grafplaats. Vol ongeloof staarde Ralph naar het landschap.

Vannacht had het hier bezaaid gelegen met takkenstapels.

Nu zag hij er, tot zo ver het oog reikte, niet één.

‘Het jachtseizoen is geopend,’ zei McKinley schor. ‘Ze zijn op de vlucht…’

Het had hem niet moeten verrassen, maar dat deed het toch, en het enorme contrast met wat hij luttele uren eerder had gezien wekte een diep, haast religieus ontzag voor het bovenmenselijke spel dat hier gaande was. Traag gleed zijn blik over de lege vlakte, het stille ven en de bergen in het oosten, die schuilgingen in staalgrijze wolken.

‘Tot zover dus deze theorie,’ mompelde Harry. Ze hadden gehoopt de takkenstapel te vinden waar Liam en Django afgelopen augustus in vast waren komen te zitten, omdat het niet ondenkbaar was dat Liam daarnaartoe zou zijn gelokt. Als aanknopingspunt was het op z’n best een slag in de lucht, maar het was het enige dat ze hadden gehad. Nu was ook dat verdwenen, evenals het graf waarin ze hem wél hadden kunnen aantreffen. Als het er nog zou zijn geweest, zouden ze bijna zeker hebben gezien dat de takken zeer recentelijk nog waren verstoord – nog iets waar hij vannacht geen moment bij had stilgestaan.

Luana zocht zijn blik. Op slag begreep hij dat ze uit zijn verbijstering de waarheid kon afleiden: dat de aarde het bewijsmateriaal eenvoudig had opgeslokt.

En als je nog steeds niet gelooft dat je het geluk aan je zijde hebt, jongen, dan ben je te dom om voor de duvel te dansen.

‘Kom,’ zei Graham. ‘Laten we bij de waterkant kijken. God, wat hoop ik dat hij daar niet ligt.’

De hele middag kamden ze tevergeefs de bossen uit. Tegen drieën begon het weer te regenen en Ralph kon nauwelijks meer tegen zijn moeheid op, maar Joyce en Marc weigerden in hun eindeloze, martelende hoop om op te geven. Toen het om half zes begon te schemeren en ze nog maar een fractie van het omheinde reservaat hadden bestreken zonder ook maar een spoor van Liam of de takkenstapels te hebben gevonden, beseften ook zij dat het onbegonnen werk was.

De roep om politie kwam weer, ditmaal van Joyce. ‘We hebben een hele dag verloren! Mijn kindje is weg en jullie zeiden dat we hem zouden vinden!’

Iedereen wist dat de eerste vierentwintig uur na een vermissing het belangrijkst waren en dat de kans om een kind levend terug te vinden daarna met rasse schreden afnam. Iedereen wist dat de politie met K9-units en infraroodhelikopters in een uur tijd veel meer had kunnen uitrichten dan zij allen tezamen in een hele week. Maar iedereen wist ook dat dit geen gewone vermissing was. Zelfs Marc wist dat. Hij zag lijkbleek en was uitzonderlijk stil.

Terwijl de buren probeerden op Joyce in te praten, zonderde Graham zich af en belde met iemand. Even later kwam hij terug. ‘Dat was Orville Cooder, een oude vriend van mijn jachtclub in Maple Valley. Hij heeft drie speurhonden. Orville wijkt normaal gesproken voor geen goud van hun zijde, maar ik heb hem een kleinigheidje toegezegd en morgenochtend kan Gray ze ophalen.’ Hij knipoogde bijna onzichtbaar. Geen kleinigheidje, dacht Ralph. ‘Bij zonsopkomst komen we hier terug, Joyce, en dan zoeken we veel gerichter. Ik beloof je dat die honden niet onderdoen voor de K9’s van de politie.’

‘En vannacht dan?’ smeekte ze. ‘Dadelijk wordt het donker…’

‘Ik vind het vreselijk voor jullie,’ zei Elizabeth met de afstandelijke troost van iemand die bedreven was in het voeren van slechtnieuwsgesprekken, ‘maar er moet nog zoveel worden gedaan. Harper moet worden afgehaald, Ethan moet iets worden verteld, de familie Stone en al die ouders van het belrondje moeten appjes worden gestuurd dat Liam terecht is en het vals alarm was, voor dit een eigen leven gaat leiden. En Joyce, jullie hebben rust nodig, anders ben je morgen niets waard. Liam gaan we hier in het donker niet vinden.’

Joyce draaide zich om en strompelde weg uit de groep. ‘Liam!’ schreeuwde ze naar het bos. ‘Liam, kom terug! Geef hem terug, motherfucker! Geef me mijn kindje terug!’

En ze bleef maar schreeuwen. Iedereen keek in gespannen afwachting naar Marc, maar hij staarde wezenloos voor zich uit, alsof hij niet helemaal kon bevatten wat er om hem heen gebeurde. En dus schoten Juliette en Elizabeth toe, ze sloegen hun armen om de huilende vrouw en troostten haar zo goed als ze dat konden. Ralph zag tranen in Luana’s ogen en voelde ze ook branden in de zijne. Hij veronderstelde dat compassie hebben hun vrijstond, omdat mensen en monsters vrijwel hetzelfde waren.

Om kwart over zes, toen de schemering in duisternis was overgegaan, kwamen ze thuis, fysiek en mentaal gebroken, maar met de gedachte dat de ellende voor vandaag althans voorbij was.

Dat was het niet, want om half tien belde Harry aan.

Kaila had voor afhaal gezorgd. In plaats van het normale samenzijn aan het begin van de Donkerder Dagen stond alles die avond in het teken van Liams verdwijning. De kinderen reageerden er beiden verschillend op: Django in zichzelf gekeerd, Kaila juist strijdlustig. Ze beargumenteerde dat aangezien ze morgen onderdeel zou worden van het pact, ze ook mee de bossen in wilde om te zoeken. Ralph voelde zich verantwoordelijk om zich met zijn gezin te bemoeien, maar Luana zag hoezeer hij erdoorheen zat en stuurde hem direct na het eten naar bed. ‘Ik ga wel iets met ze kijken,’ zei ze. ‘Rust alsjeblieft uit.’

Dat deed hij niet, want in zijn slaap hadden eindelijk de gruwelen vrij spel die hij de hele dag uit zijn geest had proberen te weren. Hij was zich vaag bewust van een stank, dezelfde stank die hij had geroken toen hij vannacht de takken uit Levi’s graf had geschept. Het was niet de stank van verse ontbinding maar van een ouder, diepgaander bederf, want wat daar had gelegen was al bijna een jaar aan het vergaan. In zijn slaapkamer wendde Ralph zich er kreunend van af, maar het ging niet, want het was overal, leek zelfs uit hemzelf te komen. De stank werd een aanwezigheid, hij draaide zich er opnieuw van weg maar lag verstrikt in een touw en hij jammerde hardop, want op dat moment sperde hij in zijn droom zijn ogen open en zág hem. Hij zag wat er van Levi was overgebleven.

Hij schrok op van de bel, viel opnieuw ten prooi aan een déjà vu, besefte toen waar hij was. Dof luisterde hij naar hoe Luana opendeed en was niet verbaasd dat ze even later naar boven kwam om hem te halen.

‘Wie is het?’ vroeg hij.

‘Harry. Django is al boven en ik ben bij Kaila. Hou het kalm, oké?’

Ralph knikte. Hij was in zijn kloffie op bed gaan liggen, dus hoefde hij zich niet aan te kleden voor hij haar naar beneden volgde. Hij zag dat Harry buiten was blijven wachten, nerveus onder een paraplu met de houding van een man die dolblij was dat hij iets vasthad om aan te frunniken.

‘Hey Harry. Wat kan ik voor je doen?’

‘Joyce is doorgedraaid.’

‘O?’ Ralph bracht zijn hand naar zijn gezicht.

‘Heb je het nog niet gelezen op Vember?’

‘Nee, ik lag op bed. Ik was kapot.’

‘Elizabeth was bij ze. Zij en Juliette waken om de beurt bij hen. Joyce is ervan overtuigd dat de Accountant Liam heeft.’

‘O… ké.’

‘Elizabeth zei haar dat ze zich dat moeilijk kan voorstellen, maar dat ze ’t morgen maar aan ’m moet vragen bij het diner. Christus, ik weet niet eens of dat doorgaat, onder deze omstandigheden. Maar goed, ze ging een boekje voorlezen aan Harper, want Marc en Joyce hebben totaal geen oog meer voor hun andere kinderen. Toen ze weer beneden kwam had Joyce de woonkamer veranderd in een halve tempel. Kaarsen, gebrande salie, pentagrammen, de hele mikmak. Een soort doe-het-zelfséance om de duivel op te roepen.’

‘Jezus.’

‘De Accountant heeft zich nooit laten oproepen, maar dat wil niet tot Joyce doordringen.’ Hij keek Ralph doordringend aan. ‘Ze krabde naar Elizabeth, toen ze haar probeerde te stoppen. Ze gromde naar haar, met al haar tanden. Voor zover ik weet is ze nu nog met die onzin bezig.’

‘Tsjonge. En Marc?’

‘Doet niks. Heeft de hele avond niks gezegd. Hij heeft een paar kalmeringstabletten geslikt en ligt nu op bed.’

‘Wat een klerezooi.’

‘Mja.’ Harry zweeg, keek ongemakkelijk naar de regen die van de baleinen van zijn paraplu drupte.

‘Wilde je me dat komen vertellen?’

‘Nee. Er is nog iets.’ Hij leek moed te verzamelen, keek hem toen recht aan. ‘Ralph… is er iets wat ik moet weten?’

‘Hoezo?’ vroeg hij na een korte aarzeling onbewogen.

‘Ik wilde er niet over beginnen met de hele groep erbij, maar het laat me niet los. En hoe meer ik erover nadenk, hoe minder het me loslaat.’

‘Wat bedoel je, Harry?’

‘Die lichtflits op de beelden bij de Camp Heron. Ik weet eigenlijk wel zeker dat dat koplampen waren. Het bewoog te gelijkmatig voor iets anders. En we hebben er maar één gezien, om 22:03 uur, dus dat moet jij zijn geweest. En volgens Marcs camera kwam je pas om 22:39 uur thuis. Zesendertig minuten voor twee kilometer. Dat klopt niet, Ralph.’

Ralph deed zijn mond open, maar Harry gaf hem geen kans.

‘Is er in de tussentijd iets gebeurd? Ik ken je al jaren als een goede buur, de meest betrouwbare buur, durf ik zelfs te zeggen. Ik wil je nergens van beschuldigen, maar als er iets is gebeurd dat de boel in gevaar brengt wil ik dat weten.’

‘Harry… ik wás het niet.’ Zijn handen trilden weer en hij hield ze achter zijn heupen verborgen. ‘Ik was van plan om rond tienen thuis te komen, maar ik was later en ik herinner me ook weer waarom. Ik had al afscheid genomen op de receptie, maar bij de liften werd ik opgehouden door mijn collega Miriam Weinberg en we hebben bijna een half uur over een zaak staan napraten. Onderweg werd ik moe en ik ben nog gestopt bij de Shell in Sammamish voor koffie. Echt, ik wou dat ik je meer kon vertellen, dat ik iets geheimzinnigs had gezien of zo, maar zoiets is er niet. Sorry.’

Hij hóópte dat de leugen landde. Leugens kon je het best vertellen wanneer ze dicht bij de waarheid lagen en Ralph meende dat er niets vreemds in zijn stem had geklonken, maar desondanks bleef Harry hem onderzoekend aankijken. Ten slotte zei hij: ‘Ik geloof je niet.’

Er klonk een geluid achter hen: Luana was in de gang verschenen. ‘Waar beschuldig jij mijn man nou eigenlijk van, Harry?’

‘Luana, ik wil niet –’

‘Hebben we niet al genoeg ellende? Moeten we ook nog verdeeldheid onder elkaar zaaien? Echt waar, begint dat gedonder nu al?’

‘Luana…’

‘Nee, niks Luana!’ Misschien was ze woedend om een andere reden dan die Harry kon begrijpen, maar aan haar woede was niets gespeeld. ‘Wat insinueer je nou eigenlijk? Dat Ralph iets met Liam heeft uitgespookt? Meen je dat echt? Van iedereen zou ik zoiets kunnen verwachten, maar van jóú?’

‘Ik had niet moeten komen,’ mompelde Harry.

‘Nee, zeker niet! Wat valt me dit ontzettend van je tegen.’

‘Harry, je ziet spoken,’ probeerde Ralph nog eens, kalmer. ‘Ik begrijp dat je iets wil zoeken wat zijn verdwijning kan verklaren, maar die beelden waren te vaag, dat moet jij toch ook toegeven.’

Hij bromde wat.

‘Slaap. Rust uit. Ik hoop dat die honden morgen wat uitwijzen. Ik hoop dat we hem vinden, verdomme.’

Harry knikte en droop af zonder nog iets te zeggen. Ralph sloot de deur, maar niet voordat hij zijn buurman een kort moment duidelijk naar de garagedeur had zien omkijken. Niet goed.

‘Wat een doffe ellende,’ kreunde Luana. ‘Gaat dit ooit makkelijker worden?’

‘Ik denk het niet. Maar je deed het fantastisch.’

‘Zeg dat alsjeblieft niet. Ik voel me er afschuwelijk over.’

Hij glimlachte triest naar haar. Ten slotte glimlachte ze even triest terug. Dat was tenminste iets.

DJANGO

Memorabilia. Beste vrienden voor altijd.
Kaila’s kamer. Het wekken van de doden.

1 NOVEMBER

Het waren de insignes die Liam en hem weer dichter bij elkaar hadden gebracht. De insignes met de swastika’s erop. Met Halloween hadden ze die nog stiekem onder hun kostuum gedragen.

Liam had ze een paar weken eerder gevonden op een veilingsite voor souvenirs uit het Derde Rijk. Alles was er in het zwart en dat was gek, want er hingen in de comments vooral veel white supremacists rond. En Jodenhaters. De aangeboden memorabilia, zoals ze dat noemden, varieerden van granaatscherven tot riemgespen en van baretemblemen tot nazivlaggen. Nepperij, zei Liam, zeker toen ze vlaggen vonden met de letter Q erop en met Donald Trump die reed op een robotvelociraptor, maar hij vond het toch wel cool om er iets van te hebben. Gewoon, voor het ‘doen alsof’. Sinds de dood van meneer Hendrickx was Django’s eigen interesse in de oorlog naar de achtergrond verdwenen, maar toen hij de insignes zag was er toch opeens weer die kriebel achter zijn voorhoofd geweest. Ze leken namelijk superecht. Een zwart-op-wit hakenkruis met een koperen, rondlopende inscriptie. Dat was alles. Hun eenvoud verraadde een oud, efficiënt ambacht. En het kón, natuurlijk. Zoiets waardevols kón aan het oog van historici zijn ontsnapt en na al die jaren op een veilingsite opduiken. Met zijn geluk achtte Django het zelfs mogelijk dat ze van het uniform van een dode Himmler zelf waren geplukt, nog stinkend naar cyanide!

Liam had er vijfentachtig dollar voor geboden. Django had gevraagd of hij daar geen stront mee kreeg.

‘Neh, ik bestel zo vaak K’nex met m’n pa’s creditcard, dat checken ze nooit. Ze willen mijn “creatieve ontwikkeling” niet in de weg staan.’

Ze waren één keer overboden (met tien dollar) waarop Liam hónderdvijfentachtig bood, niet echt wat je bij Monopoly leerde maar oké, want twee weken later had hij een anoniem pakketje kunnen onderscheppen van de ups-bezorger. Maar zodra ze het hadden opengemaakt was Django’s opwinding omgeslagen in doffe afschuw.

Ze waren echt, dat leed geen twijfel. Ze lagen koud en zwaar in de hand en er ging een onheilspellende lading van uit. De man aan wie ze hadden toebehoord was door en door slecht geweest, dat voelde hij aan alles. En ook het symbool, dat eerder nog zo mystiek had geleken, stond voor pure slechtheid. Django had er niets van moeten hebben, maar voor Liam had hij gedaan alsof. Liam had ze gekocht om te lijmen wat er tussen hen gebroken was. Als een soort vriendschapsbandjes.

‘Jij krijgt er een en ik krijg er een,’ had hij gezegd. ‘Nu hebben we een geheim dat we nooit met iemand mogen delen. En je moet hem altijd bij je dragen, goed?’

‘Goed.’

Liam had zijn insigne opgehouden. ‘Beste vrienden voor altijd?’

‘Beste vrienden voor altijd,’ had Django beaamd. En toen ze de swastika’s tegen elkaar hadden geketst, was het of er een vonk tussen hen was overgeslagen.

Alleen was alles nu anders.

Liam was weg en dat was zijn schuld. Django had zich niet aan hun afspraak gehouden. Pas met Halloween had hij zijn insigne voor het eerst opgespeld, onder zijn Mandalorianharnas. Hij had het gewoon niet eerder gekund, het had verkeerd gevoeld. Hij had een bestevriendendeal verbroken en nu was Liam verdwenen.

Alleen en op zijn slaapkamer liet hij het insigne door zijn vingers gaan. Als het de magie had van een vriendschapsbandje zou hij er Liams aanwezigheid doorheen moeten kunnen voelen, maar hij voelde helemaal niets en Django wist waarom: Liam was dood. Dat wist hij even goed als dat hij had geweten dat de insignes echt waren. De Jibblymowers hadden hem te pakken gekregen. Logisch, dat was te verwachten na wat er afgelopen zomer in de put was gebeurd. Liam was gemarkeerd. Al die handen die over zijn lichaam waren gegleden…

Een pijnscheut schoot door zijn vingers en het insigne viel op het matras. Waarom moest het ook weer november zijn? Django had het gevoel gekregen dat de Donkerder Dagen dit keer meteen op volle sterkte waren gekomen. Hij kon hem door zijn botjes en kootjes voelen kruipen. De wormen waren wakker.

Waarom had hij niets gezegd? Papa zei wel dat het niet zijn schuld was, maar als hij de Stones zou hebben gewaarschuwd hadden ze Liam nooit alleen langs het bos laten fietsen. Dan hadden de Jibblymowers hem nooit te pakken gekregen.

Het had niet uitgemaakt. Ze zouden hem toch wel hebben gevonden. Was het niet gisteren, dan wel vandaag of morgen.

Maar gold dat dan niet ook voor Django? Ook hij had in die put vastgezeten. Ook hij had hun handen op zijn lichaam gevoeld. Niet zoveel als Liam, want Liam had dieper gezeten. Maar Django zou nooit vergeten hoe zijn huid was gaan tintelen, zoals wanneer mama hem vroeger zo lekker over zijn borst kietelde, alleen dan alsof mama’s handen uit een graf waren gekropen en hunkerden naar de aanraking van iets levends.

Als Liam was gemarkeerd, dan was hij dat ook. De hele dag had deze gedachte al op de loer gelegen, maar nu kwam hij eindelijk aan het licht: dan zou ook hij nu wel heel gauw sterven.

Django kwam overeind en dook onder het blauwe gordijn. Eens had de wereld van Bird Street zo grenzeloos geheimzinnig en vertrouwd geleken, en van hém bovendien, maar dat was niet langer het geval. Nu scheen het hem eerder oud toe en gevaarlijk. Hij zei tegen zichzelf dat hij niet zo stom moest doen, dat een straat niet gevaarlijk kon zijn, maar toch was het zo.

Onder het portiek van Liams huis waren de lichten aangelaten. Misschien dachten Joyce en Marc wel dat als Liam zou thuiskomen, hij zonder licht niet meer de weg naar zijn eigen voordeur zou weten te vinden. Een dwaallicht dat was verdwaald in het donker.

Django likte over zijn lippen, maar zijn tong voelde aan als een dood lapje vlees. Ja, Bird Street zag eruit als een oud en seniel ding. Een bejaarde, stervende heks die wachtte op het juiste moment om nog één allesvernietigende spreuk te prevelen, die met haar laatste, stinkende adem over haar lippen zou komen. Maar wanneer was de tijd rijp?

Morgenavond, om klokslag tien.

Die gedachte kwam zomaar uit het niets opzetten en Django keek geschrokken om. Het gordijn rustte op zijn schouders. Kriegelig schudde hij het van zich af.

Waar was dat opeens vandaan gekomen?

Hij keek naar het nazi-insigne op zijn kussen en merkte dat hij bang was, zomaar en ongebreideld bang. Zijn kamer leek nog steeds hetzelfde, maar net als de spreuk van een heks waren ook de Donkerder Dagen onzichtbaar en Django voelde hun invloed als een inktvlek dichterbij kruipen. Over de muren. Over de lakens. Door zijn vingers. Hij kreeg het haast onbedwingbare verlangen om te vluchten, weg uit zijn kamer, naar beneden desnoods, maar het had geen zin, want ook daar was het november.

Ook in papa. Ook in mama.

Van zolder klonk een doffe bonk. Django’s blik vloog met een ruk omhoog.

Het had geklonken als een koe in een stal die hard met haar hoef tegen het hout stampte, omdat ze onraad rook.

Er volgde een lang, diep gekraak. Het hield maar niet op. Hoe je dát moest beschrijven wist Django niet. Het beeld dat in hem opkwam was van houten plinten die door zware machinerie onder spanning werden opgerekt.

Eindelijk werd het stil.

Kaila was beneden met mama.

Wat was er dan boven op zolder?

Het antwoord volgde bijna onmiddellijk: Liam.

Naar boven. De zoldertrap op. Hij wilde niet, maar het was of zijn benen een bevel opvolgden. Zijn handen op de treden leken te ver boven hem uit te reiken. Zijn armen leken wel van elastiek.

De lichten waren uit in Kaila’s kamer, maar zodra hij zijn hoofd door het trapgat stak, zag hij het.

Midden op de houten vloer lag een takkenstapel. Het lag daar als het nest van een prehistorische monstervogel. Gedeeltelijk op het warmevoetenkleedje aan het uiteinde van het bed en gedeeltelijk op de plinten ernaast, omdat hij zo groot was. Of nee, niet óp de vloer, zag Django… erín. Er zat een gat dat was opgevuld met takken en Django wist wel wat daaronder zou zijn.

Niet zijn slaapkamer.

Lange, lange tijd stond Django roerloos in het trapgat, met een uitdrukking die voor kalm en zelfs wat afwezig had kunnen doorgaan. In werkelijkheid was hij bezig zijn doodsangst te bezweren. De zolder was verdwenen; voor zijn geestesoog zag hij een oude piano. Gebroken ivoor op oude toetsen. Zitten en het pedaal indrukken, luisteren naar de vertrouwde galm van de snaren. Open lagen ze te wachten tot hij ze het sein zou geven. Zou het Count Basie zijn dit keer, of Cab Calloway of Duke Ellington? Of toch iets moderners, The Weeknd of BTS of Lil Nas X, in de stijl van Mr. Djangoman? In zijn geheugen lag al die muziek opgeslagen, klaar om gespeeld te worden als hij zich verveelde of troost zocht of als het zijn leven moest redden, zoals nu.

Hij dacht aan meneer Hendrickx.

Hij dacht aan zijn goede vriend Jerry Lee Lewis.

Hij dacht: Music, maestro!

Zijn handen daalden neer en er klonk een laag akkoord, met diep nazingende snaren. Aarzelend legde zijn rechterhand er een melodie overheen. Op de rand van het trapgat deden zijn vingers exact hetzelfde en Django voelde geen pijn. De melodie was vreemd en mooi, niet triest en niet vrolijk, en hij liet zich erdoor leiden. Waarom speelde hij juist dit? Hij wist het niet. Rollende schouders toen het ritme de melodie opstuwde, één, twee, drie octaven hoger, uitwaaierend over zolder. Wind rukte om het huis en liet ergens een luik klepperen, maar Django hoorde het niet. De deurbel ging en die hoorde hij wél, een bepaald deel van zijn onderbewuste althans; papa was er en mama ook en hun stemmen klonken boos, en hij dacht: Buurman Harry. Ze hebben ruzie. Maar het liet hem onverschillig, want voor Django bestond er alleen de beweging van het lied in zijn hoofd.

Toen het klaar was klom Django stilletjes naar boven. Eindelijk ademde hij weer. Zijn hartslag was kalm geworden. De takkenstapel lag er nog, maar Django was er niet meer bang voor.

Als Liam was gekomen, dan wilde hij hem iets vertellen.

Hij liet zich op handen en knieën zakken en kroop behoedzaam naderbij.

Je kunt me niks doen. Je bent maar takken. Takken doen niks.

Wat erin zat misschien wel, maar daarvoor moest het eerst naar buiten komen.

Hij tuurde naar binnen. Trok de takken wat uit elkaar met zijn rechterhand. Ze waren oud en droog en bedekt met korstmossen. Daarna tuurde hij opnieuw en fluisterde: ‘Liam. Liam, ben je daar?’

Het was diep en donker daarbinnen. Het stonk naar een graf en Django hoorde een oude bekende in zijn hoofd: De Tijd van de Rot is aangebroken.

Hoe diep reikte de put? Misschien wel dwars door zijn slaapkamer heen, helemaal tot aan de benedenverdieping. Of verder nog, helemaal de grond in. Hij trok nog meer takken weg, maar lette wel op dat hij er niet in zou vallen.

‘Liam, ik wil met je praten,’ riep Django zacht.

Maar Liam antwoordde niet en na een tijdje begreep Django dat er meer voor nodig was om de doden op te roepen.

De deur tussen de keuken en de garage zat op slot. Dat was gek, want die zat nooit op slot, zelfs niet tijdens de Donkerder Dagen.

Hij was op zijn tenen naar beneden geslopen. Nu moest hij weer helemaal terug naar boven om de sleutel te halen. Vanuit de woonkamer klonk het geluid van de tv. Mama en Kaila keken een film en merkten hem niet op toen hij langs sloop.

Boven passeerde hij de slaapkamer van papa en mama. Vanachter de kier in de deur klonk reutelende ademhaling. Nu geen tijd om bang te zijn; door naar papa’s werkkamer. Achter in de kast hing het rekje met papa’s geheime sleutels. Django wist niet welke van de garagedeur was, dus nam hij ze allemaal maar mee.

Wat was er eigenlijk in de garage dat hij niet mocht zien? Django kon niets bedenken. En wat wisten papa en mama nou helemaal? Als ze zouden zien wat er op Kaila’s kamer lag, zou de zolder ook wel verboden terrein worden. Als het zo doorging zou er geen ruimte in huis meer overblijven.

Zo geluidloos mogelijk probeerde hij de sleutels. De derde werkte. Django glipte de garage in en sloot de deur achter zich. Het duurde even voor zijn ogen aan het donker waren gewend en al die tijd hield hij de deurklink vast, voor het geval hij plots zou moeten vluchten.

Wat als dat papa helemaal niet was boven, maar een monster? Wat als papa hier is, bezig met geheime dingen, zoals het graven van een kuil, en dat hij dan van me schrikt en zich omdraait en mijn kop inslaat met een spade?

Of wat als hij het met zijn rechtershamertje doet?

Maar papa was hier niet. Alles in de garage was stil. Django zag de donkere vorm van papa’s Forester en hij merkte dat zijn benen hem die kant uit droegen. Alle spiegelende oppervlakken in huis waren weggehaald. Daarom sprongen de autoruiten hem nu in het oog, zwartglanzend in het vage schijnsel dat onder de spleet van de deur door kwam. Er bewogen vormen in en Django besefte dat het zijn eigen reflectie was die naderbij kwam.

Hij raakte met zijn vingertoppen het koude glas aan en het was of er van binnenuit een hand terugreikte en de zijne ontmoette. ‘Sorry dat je daar nu moet wonen,’ prevelde hij. ‘Maar ik wil dat nog niet. Ik wil nog niet dood.’

Opeens kreeg hij kippenvel over zijn hele lichaam. De Jibblymowers waren dichtbij, hij leek hun reikende handen op zijn huid te kunnen voelen. Django rukte zich los en liep vlug naar links, waar de spiegels stonden opgeslagen, gescheiden door handdoeken. De spiegel van boven de gootsteen op de wc was klein en niet al te zwaar. Het zou genoeg moeten zijn.

Hij nam hem onder zijn arm en verliet de garage.

Tien minuten later had hij alles in gereedheid gebracht en zat hij in kleermakerszit met zijn rug naar de takkenstapel. Pal voor hem, tegen Kaila’s bed, stond de spiegel, zodat hij eerst zichzelf en daarachter de takkenstapel zag gereflecteerd. Uitgestald op de vloer lagen vijf magische objecten. De foto van Liam en hem met hun armen om elkaars schouders bij de zomerbarbecue van Carnation Elementary, zodat er geen misverstand over kon bestaan om wie het ging. De Mandalorianhelm die hij met Halloween had gedragen, als recente herinnering. De door J.P. Crawford gesigneerde baseball die hij van Liam had gekregen, omdat baseball belangrijk voor Liam was geweest tijdens zijn leven. Het nazi-insigne, als symbool van hun vriendschap. En een brandende kaars, want dat hoorde nu eenmaal. Misschien zou het beter zijn geweest als hij ook nog de staart van een dode kat of een stormworm in een jampot vol zout water had gehad, maar hier moest hij het maar mee doen.

En nu?

Nu wist hij het eigenlijk niet precies.

‘Liam Wachowski,’ sprak hij plechtig, ‘ik beveel je naar boven te komen. Laat je zien, maar doe mij alsjeblieft niks. Ik ben je beste vriend.’

De takkenstapel lag roerloos achter hem.

Django wist niet het fijne van necromantie, maar zo moest het toch ongeveer gaan.

‘Liam Wachowski, sta op uit de dood. Geef een teken, als je er bent. Maar niet te hard graag, want dan schrik ik of horen papa en mama het nog. Laat het bedlampje maar knipperen of zo.’

Het bedlampje bleef uit. De takkenstapel bewoog zich niet.

Django tuurde in de spiegel naar alle donkere hoeken van Kaila’s kamer, maar alles was nog hetzelfde. Het zou net iets voor Liam zijn om opgepropt in het donker onder het bureau verstopt te zitten en hem aan het schrikken te maken. Maar ook daar was niets te zien.

Zijn hart klopte vreemd.

Hij pakte het swastika-insigne en voelde de stille macht die het uitwasemde.

‘Hey Liam, dude, geef nou antwoord…’

Django probeerde van alles. Hij bood hem al zijn stripboeken. Hij zei dat het hem speet dat het insigne hem zich zo akelig had laten voelen en beloofde dat hij het voor de rest van zijn leven zou dragen. Hij zei dat hij elke dag naar het hek achter de bungalow van de Aikmans zou komen om zijn levende kameraadje te zijn; hij aan deze kant van het hek, Liam aan de andere. Hij bood aan om als bewijs van zijn vriendschap een baksteen door de ruit bij de McKinleys te gooien. Hij zette zelfs even de Mandalorianhelm op, maar dat voelde dom en door het beperkte zicht op de spiegel raakte hij eigenlijk meteen in paniek, dus die deed hij gauw weer af.

Waarom is de takkenstapel eigenlijk in Kaila’s kamer verschenen? Als Liam met me wilde praten, waarom kwam hij dan niet in míjn slaapkamer?

Django luisterde naar de regen op het dak en moest onverhoopt denken aan het licht dat brandde onder het portaal van de Wachowski’s.

Omdat dit Liam niet is, zei een stem.

Het was of zijn hart in één klap van zijn borst naar zijn bekken zakte.

En op dat moment hoorde hij wel degelijk een geluid uit de put onder de takkenstapel komen.

Het was alsof diep daarbinnen een verschuiving had plaatsgevonden. Takken die door elkaar werden gehusseld. Takken die gelijktijdig braken en weer stil kwamen te liggen.

Alsof iets zich daarbeneden had geroerd.

Maar als het niet Liam was, wie dan wel?

Iets anders.

Muziek had zijn doodsangst bezworen, maar één geluid, één gedachte en die was terug.

Django pakte zijn Mandalorianhelm, stond op, liep op blote voeten naar het trapgat en daalde af tot halverwege. Daar zette hij de helm op en bleef muisstil op een trede zitten wachten. Hij zat daar nog steeds toen mama een kwartiertje later naar boven kwam om zich klaar te maken voor bed. Ze merkte hem niet eens op, zelfs niet toen ze naar de badkamer ging. En hij zat daar nog steeds toen veertig minuten later eindelijk Kaila kwam.

In het donker botste ze bijna tegen hem op. ‘Jezus-fuck, ik schrik me helemaal de tyfus! Wat doe jíj hier nou?’

‘We moeten praten,’ fluisterde Django.

KAILA

Vreemd broertje. Wat de dode jongen wilde vertellen.
Bezoek in de nacht.

1 NOVEMBER

Wat haar broertje haar vertelde was opzienbarend, maar eigenlijk had Kaila zoiets al voelen aankomen.

De afgelopen weken was ze er steeds sterker van overtuigd geraakt dat ze aan de vooravond stond van een enorme verandering. Een lévensverandering, in de orde van grootte die je misschien maar één keer meemaakte. En toen ze die middag in de bus naar huis had gezeten had ze het aan alles gevoeld: die verandering was nu schrikbarend dichtbij. Dat ze niks tegen Jax kon zeggen maakte het tot een claustrofobische ervaring, maar in zekere zin ook volwassen. Ze veronderstelde dat de meeste overgangen naar volwassenheid eenzaam waren.

Natuurlijk had het haar al weken beziggehouden: de samenkomst van morgen, haar initiatie, de rituelen die ermee gepaard gingen en het offer. Hoe bereidde je je voor op het feit dat ze overmorgen iemand gingen euthanaseren? Nu het zover was, liet het haar geen rust. Je stapte niet koud in zoiets, zeker niet zij, die wist wat het was om een doodswens te koesteren. Het onderwerp was te complex, er zaten te veel keerzijden aan. Ze haatte deze onzekerheden en ze haatte dat zij in de positie zat dat ze zich ermee moest verhouden, maar ze haatte nooit haar ouders, want zij hadden vroeger in hetzelfde schuitje gezeten. Ze hadden bovendien bepaald dat zij te jong was om mee het bos in te gaan en stiekem was ze daar dankbaar voor. Maar ze was er nu wel onderdeel van en dat maakte haar medeverantwoordelijk. Ja, het was onvermijdelijk; tuurlijk, ze voorkwamen erger, bla-bla-bla… de waarheid was dat die persoon ook voor haar geluk zou sterven.

Toch was er één ding dat haar gedachten meer in beslag had genomen dan al het andere. Het was niet geheel toevallig ook het enige waarover ze niet met haar ouders kon praten. En dat was de komst van de Accountant. Vanaf de dag in oktober dat haar vader haar de eerste dosis lithium was komen brengen, had het door haar hoofd gespookt.

‘Maak je maar niet druk,’ had hij gezegd. ‘Je weet dat we het dit keer vlug de kop in zullen drukken.’

Hij had gedacht dat ze zich zorgen maakte om haar novemberdepressie. In zekere zin was dat ook zo, maar lithium was niet wat die zou weghouden. Zodra haar vader was vertrokken had ze het pilletje onder haar tong vandaan gehaald en door de gootsteen gespoeld. Daarna had ze uit haar sierradendoosje de zwarte steen tevoorschijn gehaald.

Ik wil je wat geven. De wil om te leven.

Niet haar vader, maar de Accountant had haar de steen gegeven. En Kaila had de proef op de som willen nemen. Wat haar ouders niet wisten was dat er nu, drie weken later, geen milligram lithium in haar bloed zat. En toch had ze zich voor het eerst in jaren niet op één suïcidale gedachte kunnen betrappen. Duister? Tuurlijk, een beetje duister waren haar gedachten aan het begin van de Donkerder Dagen altijd wel. Maar niets zoals voorgaande jaren.

Hou het goed bij je. Het is alleen van jou.

Wat maakte haar zo bijzonder, dat hij haar tegen zichzelf in bescherming wilde nemen? De Accountant was een monster en de dingen die hij deed waren afschuwelijk, maar toch keek ze met nerveuze opwinding naar de ontmoeting uit. Misschien zou ze eindelijk antwoord krijgen op haar meest prangende vraag.

Alleen nu was Liam dus vermist en was de chaos aan Bird Street compleet. Ook dat was iets afschuwelijks, zeker voor Django en nog meer voor de overburen. Dat hun de komende dagen alleen maar meer onheil ten deel zou vallen, bood weinig hoop op een goede afloop. Daar moest absoluut over worden nagedacht – hadden haar ouders en buren er daarmee zelf schuld aan, bijvoorbeeld? – maar Kaila betrapte zich erop dat ze er nu geen ruimte voor had. Egoïstisch en puberaal misschien, maar dit hadden háár Donkerder Dagen moeten worden. Als Liam morgen nog niet terug was, zou haar hele initiatie erdoor worden opgeslokt.

Zoiets kon ze natuurlijk nooit hardop uitspreken en dus borrelden al die zorgen in de gaarpot van haar hoofd, toen ze die avond tegen elven in het trapgat op Django stuitte.

‘Nu?’ vroeg ze. ‘Je hoort allang in bed te liggen.’

Hij zette zijn Mandalorianhelm af en zei: ‘Het is een zaak van leven of dood.’

‘Dramaqueen.’ Ze floepte het eruit, maar kreeg onmiddellijk spijt. Haar broertje was duidelijk overstuur. Liam, natuurlijk. ‘Wacht, kom mee naar boven, dat praat makkelijker.’

Ze dirigeerde hem met een zachte duw de trap op, maar Django zette zich schrap. ‘Je kunt niet naar boven. Het is niet veilig.’

‘Niet veilig?’

‘Shhh, zachter, straks horen papa en mama je. Zij mogen hier niks van weten.’

‘Maar wat ís er dan?’

‘Er ligt een takkenstapel op je kamer.’

‘Een takkenstapel?’

‘Ja. Bij je bed. En ik dacht dat Liam misschien –’

‘Weet jij waar Liam is?’ vroeg ze fel. Haar tienerinstinct had de neiging om meteen daarop te roepen: Zijn jullie op mijn kamer geweest? Maar ze herstelde zichzelf, want op dat moment drong pas echt tot haar door van wat hij had gezegd.

‘Nou nee, ik dacht dus dat hij daarín zou zitten, omdat de Jibblymowers hem hebben gemarkeerd en omdat ze hem te grazen hebben genomen. Maar het is niet Liam. Het is iets anders en ik denk dat het is gekomen voor mij. Want mij hebben ze ook gemarkeerd.’

Hij pakte haar arm, drukte zijn gezicht ertegenaan en begon te huilen.

Ze nam hem mee naar zijn eigen slaapkamer, maar niet voordat ze haar hoofd door het trapgat had gestoken om een blik op zolder te werpen. Eén blik was genoeg om het te begrijpen. Niet alles, maar veel. Te veel, eigenlijk.

Nu zaten ze tegenover elkaar op Django’s bed. Haar broertje was gekalmeerd, maar klemde zijn Mandalorianhelm stevig tegen zich aan. ‘En waarom dacht je dat het Liam zou zijn?’ vroeg ze, terwijl ze zijn enkels beetpakte.

‘Omdat de Jibblymowers hem overal aanraakten. Onder zo’n takkenstapel zitten hun holen en die zijn heel diep. Toen we van de zomer erin vastzaten kwamen hun handen uit de muren. Mij raakten ze ook aan, maar niet zoveel als Liam. Daarom leef ik langer, denk ik.’

Bij elk van die zinnen paste eigenlijk een exploding-brain-emoji, maar wat ze zei was: ‘Liam is vermist. Dat wil nog niet zeggen dat-ie dood is.’

‘Jawel,’ zei Django. ‘Dat is hij wel.’

‘Waarom denk je dat?’

‘Dat denk ik niet. Dat weet ik. En ik wilde hem oproepen, omdat ik hoopte dat hij me zou kunnen vertellen wat ik moet doen.’

Nog zo’n emoji. ‘Je weet hoe je geesten moet oproepen?’

Django keek haar ongelovig aan. ‘Jij niet dan?’

‘Ehm… nee?’

Hij rolde met zijn ogen, alsof ze hem had verteld dat ze niet wist hoe je moest fietsen. ‘De spiegels, dommie. En wat magische dingen en magische woorden en zo. Maar hoe dan ook, het was niet Liam. Het was iets slechts. En het is voor mij gekomen.’

Toen begon het haar eindelijk te dagen.

Kaila kneep haar broertje zachtjes in de enkels. ‘Luister, dit gaan we doen. Jij blijft hier. Ik moet iets uitzoeken en –’

‘Ik wil met je mee!’

‘Jij blijft op je kamer, Django. Serieus. Jij maakt veel te veel herrie en straks horen papa en mama je.’

‘Ja maar ja maar…’

‘Geen gemaar nu! Doe wat ik zeg. “Ja grote zus, begrepen grote zus”, fijn en dank je wel. Hier zal je niks overkomen. Ik weet denk ik wat er aan de hand is en als het is wat ik denk, heb ik je nog nodig, dus val alsjeblieft niet in slaap.’ Ze aarzelde. ‘Ik zorg dat je veilig blijft, goed?’

Hij keek haar met grote, zwaarmoedige ogen aan. ‘Ik wou dat je dat kon.’

Kaila sloot Django’s deur achter zich en luisterde een ogenblik lang of ze geluid hoorde uit de slaapkamer van haar ouders.

In tenminste één opzicht had haar broertje het bij het rechte eind gehad, want de takkenstapel op zolder kon helemaal niets met Liam te maken hebben. Ze wist dat de takkenstapels de graven bedekten van degenen die haar ouders en buren in de bossen euthanaseerden. Liam was dan wel vermist, maar het idee dat ze hem daarboven zouden hebben geofferd was belachelijk. Dat had ze Django natuurlijk niet kunnen vertellen.

Wat ze ook niet had kunnen vertellen, was dat ze een sterk vermoeden had wiens graf het dan wél kon zijn.

In haar gepieker over het offer had Kaila de afgelopen weken steeds vaker moeten terugdenken aan de jongen op de foto’s, waarmee ze pap begin dit jaar in zijn studeerkamer had betrapt. De mangajongen, zoals ze hem was gaan noemen, bij gebrek aan zijn naam.

Natuurlijk was ze geschokt geweest om te ontdekken dat ze een minderjarige mee naar de bossen hadden genomen, iemand die nauwelijks ouder was geweest dan zij. Volgens pap was het een noodgreep geweest. Desondanks had Kaila er sympathie voor kunnen opbrengen. Ze wist hoe verschrikkelijk, hemeltergend eenzaam het was als niemand naar je doodswens luisterde. Pap had dat wel gedaan, misschien wel omdat zij hem ervan had doordrongen hoe belangrijk dat was.

Maar de laatste tijd, als ze op bed het stuk ongeslepen vulkaanglas door haar handen liet gaan, was ze aan die lezing gaan twijfelen. De mangajongen intrigeerde haar. Ze voelde een verwantschap met hem die dieper ging dan leeftijd alleen. Had hij, als de dingen anders waren gelopen, als ze elkaar hadden kunnen ontmoeten en met elkaar in gesprek waren geraakt, ook niet zijn wil om te leven kunnen terugvinden?

Pap werd er nog steeds door achtervolgd, zoveel was duidelijk. Hij was veranderd. Somberder geworden. Kaila wist bijna zeker dat het hiermee te maken had. Ze wilde weten wat er vorig jaar was gebeurd.

En nu was opeens die takkenstapel verschenen… op háár slaapkamer.

Ze wist natuurlijk wel dat ze zomaar ergens konden opduiken, maar binnen waren ze nooit gekomen. Je zag flitsen van de doden in spiegels, maar dit was anders.

Wat als hij het was?

Wat als hij haar iets duidelijk wilde maken?

Dan moest zij luisteren. En het feit dat hij helemaal aan het begin van de Donkerder Dagen was gekomen, op de dag voordat ze zou worden geïnitieerd, betekende dat het dringend was.

Daarom: zijn naam.

Kaila stak de gang over en glipte haar vaders studeerkamer binnen.

Door het jaar heen hadden haar ouders echt op het wanhopige af willen laten zien hoezeer ze haar vertrouwden. Ze maakte ‘een transitie’ door, ze ‘werd nu echt volwassen’ en kon ‘verstandig omgaan met verantwoordelijkheden’ – like, seriously? Als je haar wilde paaien voor je pact kon je dat ook gewoon zeggen.

‘In de kluis,’ had pap de week na haar zestiende verjaardag verteld, ‘liggen al onze belangrijke gegevens. Onze testamenten, bankgegevens, de eigendomsakte van het huis, alles. Stel dat er ooit iets met ons gebeurt, dan wil ik dat je erbij kan. Daar ben je nu oud genoeg voor.’

En dus had hij haar de code verteld: 040269, de geboortedatum van Frank.

Dom, dacht ze nu, terwijl ze die cijfers invoerde.

Kaila verwachtte niet te vinden waar ze naar zocht. Pap had inmiddels bijna een jaar de gelegenheid gehad om zich ervan te ontdoen. Dat zou de lógische keuze zijn geweest. Maar haar hoop was gevestigd op zijn onvermogen er afscheid van te kunnen nemen en ze werd niet teleurgesteld.

Het zat in een anonieme, witte envelop. Ze had er bijna overheen gekeken, tussen de andere mappen en poststukken die ze voor het gemak op de grond had uitgestald. Maar er zat een vreemde bobbel in die haar aandacht trok en toen ze de envelop opende, gleden gelijk de twee foto’s eruit.

Hij leek eigenlijk helemaal niet op een mangajongen, hoewel zijn haar halflang was en warrig. Hij zag eruit als een heel gewone Amerikaanse jongen van zestien, hoewel Kaila, bijgeschenen door het licht van haar telefoon, meteen de leegte in zijn oogopslag herkende.

‘Hoi,’ zei ze zachtjes.

Ze keek in de envelop en hield hem ondersteboven. Er gleed een gevlochten leren armbandje uit met een metalen sluiting. Geen merk, maar een ingegraveerd leeuwtje. Dat had de bobbel veroorzaakt.

Het artefact, dacht ze. Ging er nog een hartslag door je pols, toen ze dat ervanaf stroopten?

Haar ouders hadden haar over het verbrandingsritueel tijdens de dronk verteld en ze had het voor lief genomen, maar nu maakte het haar plotseling woedend.

Er zat ook nog een dichtgevouwen vel papier in de envelop en Kaila trok het eruit. Toen ze het openvouwde en zag dat het een handgeschreven afscheidsbrief was, groeide haar woede. Ze hadden hem nooit op de post gedaan.

Weet je zeker dat je dit wil lezen? Soms is het beter om iets niet te weten. Sommige bruggen moet je niet oversteken.

Maar ze was al te ver en ze kon nu niet meer terug.

‘Levi,’ prevelde ze. ‘Dus zo heette je.’

Kaila streek een traan weg uit beide ooghoeken, opende Instagram, logde zichzelf uit en logde in met Levi’s gegevens. Nu zag ze zijn volledige naam: Levi Llewellyn. Zijn profiel zag eruit zoals dat van al haar klasgenoten: doodnormale foto’s van schoenen onder jeans, pepperonipizza’s, een golden retriever die volgens de captions Max heette. Geen selfies; Levi’s gimmick was geweest om zichzelf van schuin achter voor zijn leven neer te zetten, zodat je alleen haar en een oor zag, geen gezicht.

Ze vroeg zich af of Ava Torres soms zijn geheime online fling was geweest.

Nope, dacht ze, toen ze zijn explore feed opende. Måneskin. Twenty One Pilots. Egels en stekelvarkens die wortels aten. En shirtless male models.

Daarmee kon ze zijn verhaal wel bij elkaar puzzelen.

Ze ging naar zijn chats. De laatste vijfentwintig à dertig waren allemaal ongeopend; gebroken hartjes en cryface-emoji’s, de meeste van vijfenveertig of meer weken geleden.

Je had dus wel degelijk mensen die om je gaven.

Maar de bovenste was gelezen, en haar hart sloeg een slag over. Ava Torres.

Pap, dacht ze.

Ze opende het gesprek. Scrolde met toenemende verbijstering terug, want Ava had talloze berichten gestuurd. In augustus: Levi ik mis je geef alsjeblieft antwoord. In juli: Wie opent steeds dit gesprek? In mei: Ik zie dat je het hebt gelezen. April: OMG dit is freaky ik word gek. Februari: Je bent online!!! Waar de fuck ben je????

En tussendoor de hele tijd: Levi?

Levi, alsjeblieft…

Levi?

Kaila voelde de verbittering als een ijskoude pin door haar hart slaan. Je zat hem te stalken, pap, en je kon niet eens zijn laatste wens in vervulling laten gaan.

Nog verder terug, daterend van november vorig jaar, stuitte ze op uitgebreide chats – hele appathons, zelfs. Het had haar niet moeten verbazen, maar dat deed het toch: er was een moment geweest dat Levi in leven was geweest. Toch scrolde ze vlug weer omhoog. Ze kon het idee niet verdragen om na zijn dood zijn privégesprekken te lezen.

Ze probeerde zich net te bedenken wat ze dan nu moest doen, toen het nieuwe bericht verscheen.

Je bent weer online zie ik. Ik weet niet of ik tegen jou praat of tegen de perv die iets met je heeft gedaan, want als je iemand was die z’n telefoon heeft gejat zou je die wel hebben gereset. PRAAT MET ME. Of ik ga naar de politie.

Lang staarde Kaila ernaar. Toen typte ze: Het spijt me. Ze typte nog meer: Dat heb ik je altijd nog willen zeggen en: Koester alsjeblieft geen hoop meer en: Ga verder met je leven, ik kom niet meer terug, maar geen van die dingen voelde authentiek, voelde echt van hém, en dus liet ze het bij wat Levi in zijn afscheidsbrief had gevraagd. Haar vinger bleef aarzelen boven ‘verzenden’. Moest ze dit wel doen? Haalde ze haar ouders en buren geen grote problemen op de hals?

Het antwoord kwam even vlug als kil: Kan het je wat schelen?

Ze tikte op ‘verzenden’. Daarna logde ze uit. Ze wilde niet op antwoord wachten.

Als haar vader zo obsessief was blijven inloggen op Levi’s socials, zoals een pyromaan steeds weer terugkeerde op de plek van de brand, wat had hij dan nog meer te verbergen?

Zijn telefoon.

De ingeving kwam bijna gedwongen, alsof ze werd gestuurd door een onzichtbare hand. En was dat ook niet zo? Als ze kon geloven dat de dode jongen bezig was zich te manifesteren onder een takkenstapel op zolder, dan kon ze ook geloven dat hij haar zou laten zien wat hij wilde dat ze zou zien.

Kaila stak de overloop over. Het licht was uit, zodat ze veilig de slaapkamerdeur van haar ouders kon opendoen, zolang ze maar geen geluid zou maken. Dat deed ze niet: de scharnieren waren stil. Desondanks bewoog een van de twee gestaltes in bed. Rechts, mam dus. Ze bleef staan, hield haar adem in. Haar moeder lag weer stil. Kaila sloop traag, zodat haar gewrichten niet knakten, om het bed heen en pakte haar vaders iPhone van het nachtkastje. Toen ze het oplaadkabeltje lostrok lichtte het scherm fel op en met een binnensmondse vloek klikte ze het uit.

Pap lag roerloos op zijn buik te slapen. Ze keek naar hem. Kaila had nooit gedacht dat ze haar ouders zou kunnen haten en ze hoopte, nee, bád, dat dat zo zou blijven.

Terug op de gang unlockte ze zijn telefoon en opende Vember. Tegen beter weten in legde ze haar wijsvinger op het veld voor de vingerscan, maar ze kreeg ‘login failed’.

Open zijn belgeschiedenis.

Ze zag het meteen. Een FaceTimevideogesprek met haar moeder, vandaag om 00:26 uur. Duur: 1 uur 34 minuten. Lang keek Kaila ernaar, proberend te duiden wat ze zag. Zij was met Jax op het Halloweenfeestje bij Vicky Partridge geweest en had mam om middernacht nog gebeld.

Ja hoor, had ze gezegd, toen zij had gevraagd of pap al was thuisgekomen. Hij heeft net de luiken gesloten en staat nu onder de douche.

Haar stem had vreemd geklonken. En nu, nu ze zag dat haar ouders vlak daarna bijna anderhalf uur met elkaar hadden gevídeobeld, begreep ze dat ze zich dat niet had ingebeeld. Wat het betekende wist ze niet, maar wel dat dit met al het andere te maken had.

En nu WhatsApp.

Ze deed het. Hier moest ze langer zoeken voor ze had gevonden wat ze zocht.

Haar vader was zo iemand die nooit iets verwijderde. Ze scrolde terug langs chats met collega’s, vrienden en talloze niet-opgeslagen nummers. Oneindige chaoot.

Op 27 maart vond ze een WhatsAppberichtje waar niet eens een nummer bij stond, daarom sprong het eruit. Er stond: Het touw had langer moeten zijn. Je zei dat het lang genoeg was, dat het snel zou gaan, maar dat was het niet.

Kaila trof Django aan waar ze hem had achtergelaten: op zijn kamer. Hij zat op bed met zijn rug tegen de muur en droeg nu niet alleen meer zijn Mandalorianhelm, maar zijn complete harnas.

‘Dat gaat je niet beschermen,’ zei ze. ‘En het zijn niet de Jibblymowers waarvoor je bang moet zijn.’

Hij trok geschrokken de helm af. ‘Wat dan?’

‘Al het andere.’ Ze likte over haar lippen, boog zich naar hem toe en bracht haar gezicht tot vlak bij het zijne. ‘Django, je moet heel goed naar me luisteren. Vertrouw je me?’

‘Ja, natuurlijk.’

‘En vertrouw je erop dat ik je altijd zal beschermen?’

‘Ja, maar –’

‘Pak dan je rugzak met alleen je allerbelangrijkste dingen en wat kleren. We moeten misschien vluchten.’

‘Vluchten? Waarheen?’

‘Daar heb ik nog niet over nagedacht. We nemen papa’s Forester en als we op de weg zitten zien we wel verder.’

‘En pap-en-mama dan?’

‘We vluchten juist weg van pap-en-mama!’ Het kwam er feller uit dan ze had bedoeld. Maar ze had zichzelf niet onder controle. In de verste verte niet.

‘Kaila, je maakt me bang! Wat is er aan de hand?’

Ze hebben hem opgehangen. Ze hebben niet de injecties gebruikt, maar ze hebben hem opgehangen en het is gruwelijk misgegaan.

‘Nu geen tijd. Ik zal je vertellen wat je moet weten, maar de rest komt later.’ Ze keek hem ernstig aan. ‘Die takkenstapel op zolder: je had gelijk dat het een graf is. Maar niet van Liam. Van een andere jongen. Een oudere jongen.’

‘Wat voor jongen?’

‘Jij weet toch ook wel dat de Donkerder Dagen niet iets normaals zijn? En dat alles je zomaar lukt, met je piano, met je smartypantserigheid… dat kinderen die ergens anders wonen dat niet hebben?’

‘Ik ben geen smartypants!’

‘Dat ben je wel en doe maar niet of je het niet weet. Mij lukt toch ook alles? En Liam? We zijn allemaal geluksvogels aan Bird Street. Dat wéét je toch?’

Hij knikte onzeker.

‘Dat is geen toeval, het is iets onnatuurlijks. En het komt omdat papa en mama een deal hebben. Alle buren hebben een deal. We hebben geluk, een shitload aan geluk, maar daarvoor moeten ze elke november een offer brengen. Ik ben er vorig jaar achter gekomen. Te vroeg, want ik zou er eigenlijk pas dit jaar onderdeel van worden. Als je zestien bent moet je erbij, namelijk. Het is dus helemaal niet de bedoeling dat je dit al weet, en als de buren weten dat ik het je heb verteld slaan ze me verrot, of misschien wel erger, want daar zijn ze toe in staat. Dus bek dicht tegen pap en mam.’

Django staarde haar alleen maar aan. Hij zag asgrauw en had tranen in zijn ogen, maar ze zag geen onbegrip en ook geen ongeloof.

‘Die jongen onder de takkenstapel, Levi heette hij, hebben ze vorig jaar geofferd. Pap en mam zeggen dat ze alleen mensen kiezen die niet meer willen leven omdat ze bijvoorbeeld heel erg ziek zijn, en dat ze die dan helpen. Ik dacht eerst dat ze daarmee iets goeds deden, maar dat is niet zo. Ze krijgen geen rust, want het worden Jibblymowers, zoals jij ze noemt. En het maakt ze niet uit of ze lijden.’

Haar broertjes onderlip trilde. ‘Hou op. Ik wil dit niet horen!’

‘Het spijt me, maar je moet dit weten.’

Kaila wilde het hem niet vertellen, wilde hem in bescherming nemen tegen de waarheid, maar dat kon ze niet langer. Nu, op de valreep, zag ze eindelijk wat haar ouders en haar buren werkelijk waren en ze wilde er niets mee te maken hebben. En daarom had ze Django nodig.

‘Die jongen onder de takkenstapel,’ zei ze, ‘is gekomen omdat hij gehoord wil worden. Ik wil niet dezelfde fout maken als pap en mam, dus ik wil naar hem luisteren. Django… hoe roep je de doden op?’

‘Met wie hebben ze een deal?’ fluisterde hij, bevend als een bang hert.

‘Wat zeg je?’

‘Met wie hebben ze een deal?’

Ze aarzelde. ‘Dat doet er nu niet toe, we moeten opschieten.’

‘Zeg het me en ik zeg je hoe je de doden oproept.’

‘Een slecht iemand, oké? Een soort duivel. Ik geloof dat hij leeft van de mensen die ze offeren.’

En dat ik bijzonder voor hem ben.

‘Hij die Altijd Honger Heeft,’ prevelde Django, die nu helemaal The Sixth Sense vibe’de. Het bezorgde haar de kriebels.

‘Waar heb je het over?’

‘De Dode Dingen. Ze worden opgejaagd door Hij die Altijd Honger Heeft. Dat is me verteld.’

‘Door wie?’

‘Dat zou je toch niet geloven.’

‘Seriously? Na dít?’

‘Pulled Pork.’

Ze staarde hem aan. Django keek doodsbang terug, terwijl een traan uit zijn ooghoek liep en op zijn lip bleef liggen.

‘Wíé?’

‘Te ingewikkeld.’

‘Bewaar dat dan ook maar voor in de auto. Django… hoe roep ik hem op?’ ‘Heb je iets dat van hem is geweest?’

‘Reken maar,’ zei ze. Ze liet hem het leren armbandje om haar pols zien.

Niet meer mijn kamer, dacht ze, terwijl ze naar de eens zo vertrouwde houten balken keek in de nok van het dak, naar de posters van Audrey Hepburn en Sophia Loren en van La vita è bella en Sunset Boulevard. Bradley Simpson was het afgelopen jaar vervangen door Kim Tae-hyung, want duh, maar zelfs zijn zwoele blik kon niets afdoen aan de toenemende zekerheid dat ze hier geen nacht meer zou doorbrengen.

De hele ruimte werd nu gedicteerd door de takkenstapel. Hij lag daar als een levend, ademend wezen, iets uit een andere dimensie dat door een ruimte-tijdscheur in onze wereld was terechtgekomen. Nu ze hem van dichtbij zag moest ook Kaila constateren dat hij niet op de vloer lag, maar erín. Daarbinnen schemerde een peilloze, met takken gevulde diepte. Ze was zich ervan bewust dat Django zo hard in haar hand kneep dat het pijn deed, maar dat leek onbelangrijk. Ze dacht alleen maar: Waar bevindt zich die niet-bestaande ruimte tussen mijn vloer en Django’s plafond, waar die put naartoe leidt?

‘Ik wil het niet,’ fluisterde haar broertje. ‘Ik denk niet dat het een goed idee is…’

‘Je bent er zelf mee begonnen,’ zei ze, terwijl ze haar hand loswurmde en bij Liams artefacten neerknielde. In het flakkerende kaarslicht zag ze een gesigneerde baseball, een foto van hen tweeën en een voorwerp dat ze niet kende: een soort embleem dat je op je uniform kon spelden. Met een fucking hakenkruis erop. Ze hield het hem voor. ‘Wat de fuck?’

‘Die was van Liam en mij, om beter nazietje te kunnen spelen.’

‘Django, wat de fuck!’

‘Jíj sneed jezelf!’

‘Touché.’

En als je nog niet genoeg reden had om hem hier weg te halen, dan heb je die nu. Deze plek is ziek.

Ze veegde de spullen opzij en stalde Levi’s foto’s, zijn afscheidsbrief en het leren armbandje voor de spiegel uit. Zijlings wierp ze er een blik in, maar ze zag alleen Django, die vlak bij het trapgat was gaan staan, één hand in een soort vertwijfelde Eleven-imitatie voor zich uit, één oog groot van ontzetting.

‘Wat nou als jij het ook mis hebt?’ jammerde hij. ‘Wat nou als hij wél voor mij is gekomen?’

‘Django, zachter! Pap-en-mama!’

‘Maar ik wíl niet…’

‘Kappen nou!’

Hij zweeg. Zijn mond trilde en zijn borst ging op en neer terwijl hij zijn opkomende paniek probeerde te bedwingen.

‘Oké, hoe doe ik dit?’

‘Dat ga ik je niet zeggen.’

‘Django, hoe doe ik dit!’

‘Dat ga ik niet zéggen!’

Maar dat hoefde ook niet, want op dat moment klonk er een droge KRAK. Met een ruk keek ze om naar de takkenstapel.

Hij lag daar nog altijd roerloos. Maar het geluid herhaalde zich… nog eens… en vermenigvuldigde zich toen, alsof de houtstapel ineens vol scharrelend leven zat.

‘O god Kaila zie je dat? Zíé je dat? Kijk daar!’

Django wees niet naar de takkenstapel. Hij wees naar de spiegel. Ze keek en zag het ook. In de spiegel was de stapel tot leven gekomen. Daar kwam het geluid vandaan. Takken buitelden over elkaar heen, versplinterden, tuimelden de put in of rolden juist eruit. Gebiologeerd keek ze naar het tafereel terwijl haar brein vocht om in het reine te komen met de error van haar waarneming: een spiegelbeeld dat niet de werkelijkheid toonde, maar zijn eigen leven was gaan leiden. Daardoor schreeuwde ze bijna toen Django een ruk gaf aan haar sweater, zo hard dat ze uit evenwicht werd getrokken en achterover viel. Dat was maar goed ook, want een tel later sidderde de spiegel, één, twee keer, en spatte uit elkaar in een regen van splinters die haar vol in het gezicht zou hebben getroffen als ze nog had gezeten waar ze net zat.

En daarmee spatte ook het spiegelbeeld de werkelijkheid in. De takkenstapel kwam tot leven. Hij kolkte. Hij buitelde. Hij werd van binnenuit uit elkaar geduwd, alsof iets bezig was zich een weg naar buiten te werken.

‘Abort mission!’ schreeuwde Django terwijl hij haar aan haar arm trok. Hij schrééuwde nu echt en ze dacht aan hun ouders: die moesten hem nu wel horen, maar haar eigen paniek was te groot om er lang bij stil te staan. Ze trappelde zich een weg bij de takkenstapel vandaan, terwijl glassplinters uit de plooien van haar jeans rinkelden.

Uit de put klonk een nieuw geluid, een afschuwelijk geluid. Het was het geluid van wind door een smalle pijp, van iemand die lucht naar binnen probeerde te zuigen door een volkomen kapotgeslagen keel.

Kaila hyperventileerde. Ze zaten nu vlak voor het trapgat en Django dook tegen haar aan, alsof hij bij haar naar binnen wilde kruipen.

De wind uit de put vormde klanken: ‘Kaaaaaai… laaaaahhhhhh…’

Het was een woord dat verkeerd om werd uitgesproken, omdat de lucht naar binnen werd gezogen in plaats van naar buiten. Alsof de longen van degene die het produceerde alleen nog maar snakten naar meer, meer, meer zuurstof.

‘Levi?’ prevelde ze.

‘Kaila, laat het ophouden!’

Maar dat kon ze niet. Wat er uit de put onder de takkenstapel naar boven kroop, leidde nu een eigen leven. Op handen en voeten kwam ze naar voren, zocht tussen het glas naar het leren armbandje en hield het omhoog. ‘Levi, als je daar bent, wij zijn er voor je. We willen naar je luisteren…’

‘Nee, nee, nee, we moeten weg, weg, weg!’

Nog meer takken die naar buiten kwamen. Levi’s ademhaling klonk piepend, alsof hij praatte terwijl hij stikte. ‘Kaaai… laahhhh… kom hier… we delen… het touw… we delen… de pijn… we delen… de dood…’

En met een schok drong het tot haar door.

Snij je volgende keer wat dieper. Snij een mooi, diep, donker gat in je buik, en dan kruip je erin en dan kun je bij ons wonen.

Wat daar naar boven kwam was Levi, maar het was Levi ook niet. Het was een lagere vorm van Levi, iets dat zich nauwelijks nog herinnerde wie het ooit was geweest en dat bang en blind had gedwaald door het novemberdonker van de Snoqualmie Woods, opgejaagd en ontmenselijkt door Hij die Altijd Honger Heeft. Django had gelijk gehad. Misschien wilde zijn laatste restje menselijkheid haar waarschuwen… maar de rest van hem wilde hen kwaad doen.

‘Kaaai… laahhhh… je bent… zo warm…’

‘O Kaila laat het ophouden!’ Haar broertje klauwde nu zijn vingers in zijn gezicht, klauwde ze in zijn haren en greep zich aan haar vast. Maar zij lag verlamd en kon alleen maar toekijken. ‘Kaila het komt eraan, HET KOMT ERAAN!’

WHAM.

Met een dreun viel een kluwen oranje touw naast de takkenstapel neer. Als een tros die van een schip op de kade werd geworpen.

Een bleke hand verscheen over de rand. Spinnenvingers kropen naar een dorre tak, die versplinterde onder hun greep. Django schreeuwde het uit. In pure paniek sprong hij naar voren, rukte het dekbed van haar bed en liet het over de takkenstapel neerzeilen.

Het dekbed lag roerloos.

En bolde op. Iets kwam eronder overeind en nam het dekbed met zich mee.

Déjà vu, dacht Kaila, die opeens de neiging had om hysterisch te gaan lachen. Ik ben fucking gek aan het worden.

Midden op zolder stond een spook. En naast haar klonk een doffe bonk.

Ze besefte dat Django was flauwgevallen en ook dat maakte dat ze het uit wilde gillen van het lachen. Het was te grappig, als je het goed bekeek. Haar lippen vormden een grijns, of misschien was het wel een schreeuw, maar er kwam geen geluid overheen. Haar ogen puilden uit en lieten tranen los van het felle staren.

‘Ze hebben… me… vermoord,’ klonk het verstikt van onder het dekbed. En in haar hoofd schreeuwde diezelfde stem: ZE HEBBEN ME VERMOORD ZE HEBBEN ME VERMOORD ZE HEBBEN ME VERMOORD EN NU KOM IK JOU VERMOORDEN!!!

Het kwam op haar af. Met elke bonkende stap trapte het op het dekbed en trok het dat verder van zich af.

Eindelijk zag ze hem.

Nu begreep ze waarom hij nauwelijks meer kon spreken. Het uiteinde van het oranje touw zat om zijn nek geknoopt en had zijn strottenhoofd vernietigd. De huid aan de zijkant van zijn hals was tot over zijn kaken opgestroopt en opengescheurd. Zijn gezicht was helemaal paars.

Hij rende en ze zag hem komen. Zijn mond ging open en zijn tanden stonden in een woekerend bed van glimmend tandvlees. Ze kromp ineen…

…en begreep niet goed wat er gebeurde. Ze was zich alleen bewust van de donkere flits, als de schaduw van een roofvogel die de zolder verduisterde. Het restant van de takkenstapel spatte uit elkaar. Een enorme gestalte dook als een roofdier op Levi en wierp hem tegen de vloer. Een klap toen het leren koffertje dat hij bij zich droeg tegen het hout werd gesmeten.

De duivel was gekomen. Nee, de Accountant.

‘Daar ben je dan,’ siste hij tegen de kronkelende vorm onder hem en ja, ze hoorde ook zijn stem in haar hoofd. ‘Buiten het hek getreden. Jij hoort hier niet te komen, hang-hang-hang-HANGJONGETJE!’

Hij sperde zijn muil over Levi’s gezicht en begon zich te voeden met de gulzigheid van een klein kind of een wild dier. Met schokkende bewegingen zoog hij Levi letterlijk in zich op, alsof hij de jongen inhaleerde. Ze zag zijn armen en benen stuiptrekken. Ze zag zijn vlees verschrompelen. Zwarte rook walmde van de schouders van het wezen en buiten zwol de regen aan, buiten huilde de wind.

Toen hij klaar was, was Levi verdwenen en keek de Accountant naar haar op. Zijn vlinderdas was een beetje scheefgezakt. Schuimend kwijl droop van de tot een grijns gespleten lippen en bleef pruttelend liggen op de plinten.

‘En nu jij en ik, meisje,’ zei hij. ‘We moeten praten.’

LUANA

De honden van McKinley. Een geheime aankoop.

2 NOVEMBER

Liam werd ook de volgende dag niet gevonden, maar Luana had de indruk dat niemand dat ook nog echt verwachtte. Het hooghouden van de charade dreef haar ondertussen gevaarlijk dicht naar haar breekpunt. De constante vrees te worden betrapt gaf het laatste zetje.

Die vrees was op volle sterkte gekomen na het bezoek van Harry, de vorige avond. Tot dan toe had ze willen geloven dat Ralph alles redelijk onder controle had gehad, maar Harry’s verdenking had het tegendeel bewezen. En nu al! Dit was toch niet vol te houden? Ze had erop gestaan dat Ralph onmiddellijk iets zou doen aan de troep in de Forester, maar hij had haar verzekerd dat het een verkeerde indruk zou wekken als ze nu middernachtelijke streken zouden uithalen. En met die honden straks was het aanraken van Liams fiets wel het laatste dat hij wilde.

Misschien had je je dat moeten bedenken voor je dronken achter het stuur ging zitten, had ze hem willen toeschreeuwen, maar ze hadden voor dit pad gekozen – ze hadden verdómme voor dit pad gekozen – en ze wist dat hij gelijk had.

De kinderen. Hou het vol voor de kinderen. Waag het niet om nu te breken!

Ze pakte een paar uur slaap, geplaagd door afschuwelijke dromen: gebonk van zolder, Django die schreeuwde, klapwiekende geluiden als van de vleugels van een reusachtige, blinde vleermuis. Ze had de irrationele indruk in slaap te worden gehouden, want ze kon er maar niet uit ontwaken, zelfs niet toen haar paniek het grootst was en haar moederinstinct om bij Django te willen kijken onbedwingbaar. Toen ze om half vijf plotseling rechtovereind in bed zat en het alsnog deed, lag hij kalm te slapen. In zijn Halloweenharnas en met een foto van hem en Liam naast zich op het kussen, wat haar hart brak. En daarmee borrelde alweer de zelfhaat op, die de afgelopen vierentwintig uur zo venijnig in haar binnenste woekerde. Het was een vicieuze cirkel waaruit geen ontsnappen mogelijk leek.

Bij dag en dauw verzamelden de buren zich voor het huis van de Wachowski’s. Het was een gure ochtend en geen van hen zag er ook maar een haar uitgeruster uit dan zij. Joyce oogde bleek en verward. Marc stil en teruggetrokken. November tekende zich af op al hun gezichten.

McKinley en zijn zoons waren al enkele uren in de weer geweest en hadden de drie beloofde honden meegenomen.

‘Dit zijn München, Frankfurt en Sauerkraut,’ grapte Maurice, maar niemand lachte. Het waren drie melancholisch ogende bloedhonden met lange oren en lobberige huidkwabben die voor de gelegenheid kalm in de berm waren gaan liggen, tong uit de bek en hijgend als oude stoomlocomotieven.

‘Moeten díé mormels mijn zoon vinden?’ riep Joyce uit.

‘Vergis je niet,’ zei Gray. ‘Ze zien er misschien niet al te snugger uit, maar ze hebben elk meer dan driehonderd miljoen reukreceptoren.’

Graham knikte. ‘De regen van de afgelopen dagen werkt niet in ons voordeel en we hebben natuurlijk veel te kort training gehad, maar Orville zegt dat je het niet beter krijgt dan dit, zonder de autoriteiten. En we hebben nog iets.’

Nog iets bleek een geavanceerde drone met infraroodcamera, te koop aangeboden door een specialist in Bellevue. Terwijl Gray, Maurice en Marc met de honden op pad zouden gaan, zouden Juliette en haar vader een ritje maken naar het westen, zodat ze nog voor tienen met bijna militair materieel op zoek konden gaan naar Liam.

Graham keek de Wachowski’s vastberaden aan. ‘Als hij in deze bossen is, dan vinden we hem, Joyce.’

‘Als hij nog leeft,’ voegde Maurice eraan toe. ‘Ik bedoel, zo niet, dan pikken de honden ’m wel op, maar de drone niet, natuurlijk.’

Zijn broer keek hem verbluft aan.

‘Ja wat, is toch zo? Ik bedoel, als-ie is afgekoeld…’

‘Dude, hou gewoon op met praten!’

Ze gingen op weg, maar het liep anders dan voorzien. Het fijne ervan hoorde Luana pas achteraf, omdat zij en Ralph met Joyce, Laura en de Aikmans alvast op een andere locatie de bossen in trokken om de honden niet voor de voeten te lopen. Het was zenuwslopend geweest om geen zicht te hebben op wat de dieren ontdekten… en nog veel zenuwslopender toen er in de verte opeens pistoolschoten hadden geklonken en ze geen verbinding meer hadden kunnen krijgen met het andere team. De missie werd gestaakt en Laura begon te gillen toen ze terug in HQ Marc aantroffen, jas onder het bloed, maar geen Gray en Maurice.

Wat bleek er gebeurd? Sauerkraut had na het snuffelen aan Liams kussensloop schijnbaar een spoor opgepikt langs de bosweg en was aangeslagen bij het hek, op ongeveer een halve mijl van de bungalow van de Aikmans (één blik op Ralph, en Luana wist wat dat betekende). De mannen hadden het gaas opengeknipt, maar zodra ze het bos hadden betreden waren de honden volkomen onhandelbaar geworden. Woeste blafsalvo’s, gegrom, stijf omhoog wijzende staarten, happen naar elkaars poten – of zoals Marc het samenvatte: ‘Ze werden dol. Ze werden dol van al die shit die ze voelden in het bos.’

Maurice (wie anders) had ze lopen opfokken. Had ze met hun riem geslagen. En dus hadden ze hem aangevallen. Alle drie tegelijk. De buren luisterden geschokt naar Marcs relaas over hoe de honden letterlijk bezig waren geweest hem te verscheuren. Het was waarschijnlijk meer toeval dan geluk geweest dat ze nog niet zijn strot hadden afgebeten toen Marc zijn Ruger had getrokken en drie keer in de lucht had geschoten. Hij zei dat hij het niet over zijn hart had kunnen verkrijgen om op de honden te schieten, zoals Gray had geschreeuwd, want de honden waren hun laatste hoop op het vinden van Liam. De dieren waren op de vlucht geslagen. Marc en Gray hadden Maurice teruggesleept naar de weg en Gray was als de wiedeweerga met zijn broer naar het ziekenhuis gereden. Hij had veel bloed verloren en waarschijnlijk het grootste deel van zijn rechterhand. En de honden? Die waren verdwenen.

Graham McKinley, inmiddels terug uit Bellevue, was lijkbleek en zijn lippen trilden. Zo uit zijn doen had Luana de oude patriarch nog nooit gezien. Misschien was het de stommiteit van zijn zoon, die deze bijna het leven had gekost, of dat hij wist dat als ze de honden niet gauw zouden terugvinden, ze dat in deze bossen nooit meer zouden doen en dat hem een moeilijk gesprek stond te wachten met zijn oude jagersvriend in Maple Valley. Maar volgens Luana speelde er nog iets anders. Ze waren de controle kwijt. De Donkerder Dagen waren begonnen en ondanks hun gedegen voorbereiding en goede bedoelingen, liep niks hiervan volgens plan.

Marc wilde geen tijd verliezen en ging met Graham en Joyce aan de slag met de drone, terwijl de overige zes weer met megafoons de bossen in trokken. Luana kon nauwelijks meer op haar benen staan, maar dwong zichzelf toch door te zetten. Telkens als ze weer met een voet in de modder bleef steken of zich schramde aan een tak vroeg ze zich af wat het nut ervan was. Niet alleen de samenwerking en coördinatie ontbraken, het geloof ontbrak. De tegenvallers hadden de sfeer van vrede en saamhorigheid niet bepaald bevorderd, integendeel. Tegen het middaguur waren Juliette en Laura al bijna met elkaar op de vuist gegaan vanwege een meningsverschil en was de spanning tussen Harry en Ralph om te snijden, wat inmiddels ook anderen opviel. En wat bij Joyce Wachowski al eerder was gebeurd, gebeurde nu ook bij de rest van de buren: hun laatste hoop verschoof zich naar de komst van de Accountant.

Elizabeth was de eerste die er hardop over speculeerde. Zóú hij hun vanavond iets kunnen vertellen?

Die vraag echode na in Luana’s geest: Ja, zóú hij iets gaan vertellen?

Ralph had Liam nota bene rechtstreeks naar zijn hol gebracht. Op het moment zelf had het zo logisch geleken om zijn dood geen verspilling te laten zijn. Ze hadden er niet over nagedacht. En nu…

PATS!

Alsof dat haar over de rand had gedreven, sprong het elastiek. Luana zag de megafoon – het was haar beurt geweest om te roepen – uit haar hand vallen. Het zweet op haar voorhoofd werd opeens koud. Geluiden werden eerst suizend en toen dof. Kale novembertakken draaiden om haar heen en ze ging door haar knieën, viel languit in het onderhout.

Naderende stappen. Handen pakten haar beet.

‘Och Luana, gaat het wel?’

Niet Ralph. Elizabeth. Dáár kwam Ralph. Hij duwde Elizabeth haast bij haar vandaan. Er volgde een woordenwisseling.

‘Lieverd, kom,’ zei Ralph opeens dichtbij, terwijl hij haar voorzichtig overeind sjorde. ‘Ik breng je naar huis.’

Ze begon te protesteren, maar haar verhemelte voelde te dik, haar tong deed niet wat ze wilde. ‘Mwnee, we mmmoeten ssoeke…’

‘Je bent op. ’t Is klaar voor vandaag.’

Juliette beaamde dat en ze werd voorzichtig naar huis begeleid. Toen Ralph haar in bed stopte protesteerde ze opnieuw, maar hij duldde geen tegenspraak. Luana was bang dat ze in haar hypernerveuze staat nooit de slaap zou kunnen vatten, maar was nog banger voor wat haar zou wachten als dat toch gebeurde.

In de stromende regen liep ze over de bosweg naar huis. De bossen aan de andere kant van het hek waren aardedonker. Er heerste een onzichtbare dreiging.

Je moet weg hier. Je moet thuis zien te komen voor het te laat is.

Maar te laat voor wat? En waar was thuis? Het waren vragen waar ze geen antwoord op wist. Ze waren toch in het bos geweest om te zoeken? Te zoeken naar Liam, die ze (dood) die ze daar niet (Liam is dood en het is jouw schuld) die ze daar niet zouden vinden?

Ineens waren daar lichten. Koplampen. Ze draaide zich om en om de bocht sprong met brullende motor een wagen tevoorschijn. In een flits zag ze Ralphs verschrikte blik door de voorruit, maar het was niet Ralphs Forester die op haar afkwam, het was een oude Chevrolet met Braziliaans nummerbord. Ze wendde zich af maar was te laat om hem te ontwijken en daarop volgde die versplinterende klap van chroom en regen en fel, wit licht. Haar schedel sloeg tegen de boom en Luana wist niets meer.

Ze opende haar ogen en besefte dat ze in het felle zonlicht lag van de Avenida Rebouças in São Paulo. Haar nek was gebroken, maar ze leefde nog. De geur van mango’s, tropenvocht en de vervuilde Tietê River bezorgde haar tranen in haar ogen. Nooit was ze hier meer teruggeweest, maar nu dacht ze aan vroeger en haar lippen probeerden zich tot een glimlach te trekken. Ademen deed ze niet meer, haar mond zat vol bloed en klonten die vermoedelijk haar tanden waren geweest, maar als je kon sterven met een glimlach, bedacht ze zich, dan deed de rest er niet zoveel toe.

Het portier ging open en Ralph stapte uit, maar toen ze de voetstappen dichterbij hoorde komen besefte ze dat het niet Ralph was, maar de Accountant. Hij knielde op het asfalt, zette zijn koffertje naast zich neer en boog zich over haar heen. De hand die hij naar haar uitstak was niet bleek, zoals ze had verwacht, maar gekleurd. Ze voelde een plotse, felle angst, maar ze kon niet verhinderen dat hij haar ogen sloot.

‘Welterusten, mama,’ hoorde ze Kaila fluisteren en Luana gilde letterlijk toen ze overeind schoot…

…en met een schok tot de ontdekking kwam dat ze in de garage stond.

Volkomen gedesoriënteerd keek ze om zich heen, maar een snerpende pijn beet door haar bekken en ze klapte met een schreeuw in elkaar. Het was terug! De oude pijn van het ongeluk, die in november zo dikwijls opspeelde. Maar zo erg als dit had ze het nog niet eerder meegemaakt. Ze hapte naar adem, greep zich vast aan de voorraadkast om niet te vallen. Het was of de pijn haar uit haar droom had gevolgd. En wat deed ze híér?

Langzaam, heel langzaam ebde de pijn tot een draaglijk niveau, terwijl ze met bonkend hart probeerde te bekomen van de afschuwelijke droom. Het had zo echt geleken. Ze kon de mango’s nog ruiken. De mango’s en de tropische hitte en het zweet van Mosquito en de zwaarte van de lucht aan de rand van het regenwoud…

Ga achter het stuur zitten, hoorde ze hem in het Portugees zeggen, zodat je kan wegrijden als het misgaat.

Luana sloeg haar hand voor haar mond, sperde haar ogen open. ‘Como é que vai dar merda?’ mompelde ze – hoe kan het misgaan?

Links, waar de tuinmeubels en spiegels stonden opgeslagen, was nu een gaard van bananenbomen die zacht ritselden in de avondbries. De werkbank achter haar Optima en Ralphs Forester was er nog wel, maar de garagedeur rechts was de golfplaten muur van een krakkemikkige barak geworden. En door dat alles heen rook ze kruitdampen en hoorde het snelle ie-aa-ie-aa-ie-aa van een krakend scharnier, een geluid dat haar maar al te bekend voorkwam.

Ze wankelde een stap naar voren en zag tot haar eigen verbijstering dat ze een pistool gestrekt voor zich uit hield. Daar, door het kapotgeschoten raam van de Forester, zag ze het: het ja-knikkertje op het dashboard. De plastic Jezus in het shirt van de Canarinhos. En er was nog iets. Niet Liams fiets, maar…

Ze was het zelf. Ze keek terug in haar eigen grote, bange, veel jongere ogen.

En een derde oog, een zwart oog: de loop van een pistool dat vanuit de auto op haar werd gericht.

Daar ben ik dan, dacht ze in het Portugees. Eindelijk, na al die jaren.

Het schot trof haar recht in haar hart en toen ze dit keer overeind schoot, lag ze wel in haar bed, hondsbenauwd en met het bloed gonzend in haar slapen.

‘Porra…’ stamelde ze, een oude vloek uit haar moedertaal die al zeker twee decennia niet meer over haar lippen was gekomen. Ze staarde naar de stille slaapkamer. In haar bekken klopte nog altijd de doffe pijn van het ongeluk. In haar hart die van het schot.

Nu begreep ze het eindelijk. Al die jaren had ze in geleende tijd geleefd. Twee keer was ze bijna gestorven en haar dood zou voor niets zijn geweest. Ze had zichzelf een reden om te leven gewenst en had die gekregen.

Als vanavond zou uitkomen wat Ralph en zij hadden gedaan – en die kans zag ze steeds groter worden nu ze de tijd in hun nadeel voelde wegtikken – dan restte haar nog maar één ding.

Dan moest ze haar kinderen bevrijden.

Een leven geven buiten Bird Street.

Luana kwam overeind en wist wat haar te doen stond.

Kaila en Django liep ze op weg naar de garage niet tegen het lijf en dat luchtte haar eigenlijk wel op, bang dat ze anders iets van haar gezicht zouden aflezen. Ze waren op hun kamers natuurlijk, want Ralph en zij hadden het geen goed idee gevonden hen vandaag naar school te sturen. Aan de ontbijttafel was Django stil en afwezig geweest. Kaila had ze helemaal nog niet gezien.

De initiatie. We hebben Kaila helemaal geen aandacht gegeven. Lieve jezus, wat een bende is dit toch!

Nu te laat voor. Misschien kwam er straks nog een moment.

Ze nam de Optima. Toen ze met witte knokkels op het stuur de plek van het gat in het hek naderde bekroop haar het gevoel dat ze zou worden tegengehouden, dat de buren haar zouden dwingen om uit te stappen en mee te zoeken, maar zoiets bespottelijks gebeurde natuurlijk niet. Ze zag Marc Wachowski staan met futuristische goggles op en iets wat op een van Django’s gameconsoles leek in zijn handen. McKinley tuurde op een iPad. Hij zwaaide even naar haar en zij zwaaide met een bleek lachje terug, waarna ze zich weer op de weg concentreerde.

Ze stopte niet in Lock Haven, waar mensen haar kenden, en ook niet in Carnation, maar reed door naar Duvall. Ze parkeerde en belde Ralph, die vrijwel direct opnam. Of ze in orde was – ja, het ging wel weer.

‘Sta ik op de carphone? Waarom ben je niet thuisgebleven?’

‘Ik ben naar de drogist in het dorp gereden voor gewrichtscrème. Mijn oude pijn speelt weer op. En ja, de garage zit dicht. Aan beide kanten.’

‘Goed.’

Ze waren nog altijd aan het zoeken, vertelde hij, maar de drone had tot nog toe weinig opgeleverd. Het was een fantastisch apparaat met een enorme actieradius, maar na een half uur vliegen was de accu leeg en moesten ze hem eerst weer een uur opladen. Ze hadden verwacht allerlei leven waar te nemen in de bossen, maar meer dan een Amerikaanse haas die wegschoot in zijn hol hadden ze niet aangetroffen. Geen herten, vossen, stinkdieren of beren. En geen spoor natuurlijk van Liam of de honden. Joyce en Marc waren de wanhoop voorbij.

‘Er was wel een beeld dat ze nogal de stuipen op het lijf heeft gejaagd. Ik heb het nog niet gezien, maar Graham zegt dat hij het heeft opgenomen. Er waren een soort lichtgevende bollen, niet op het gewone beeld maar op het warmtebeeld. Kon je dus niet met het blote oog waarnemen. Graham zegt dat ze zich allemaal hadden verzameld tussen het onderhout, maar dat ze opeens wegschoten, alle kanten op. Alsof ze van iets schrokken, begrijp je?’

‘Mmm,’ zei Luana.

‘Ik dacht, misschien wel interessant. We hebben het nog nooit eerder vastgelegd.’

‘Wat is er afgesproken voor vanavond?’ vroeg ze.

‘Het gaat vooralsnog gewoon door, bij de McKinleys. We hopen allemaal dat de Accountant iets kan vertellen.’

‘Ik begrijp dat je nu niet vrijuit kan praten. En de kinderen?’

‘Die blijven hier. Niemand durft het nu aan om ze uit logeren te sturen. Ze willen Grahams bibliotheek inrichten voor een logeerpartijtje. Django zal het best leuk vinden, want Ethan past op.’

‘Ethan?’

‘Ze moesten natuurlijk verklaren waarom er geen politie op Liam is afgestuurd, dus hebben ze hem een en ander moeten vertellen. Niet alles, de versie die we vorig jaar Kaila wilden opspelden voor ze het uitvogelde, min of meer.’

Ze begreep het. ‘Ralph? Kom naar huis. Kaila heeft ons nodig. Dit zou haar dag zijn geweest.’

‘Ik weet het, lieverd. Ik zal het proberen.’

Ze namen afscheid en ze hing op.

Links was een Walgreens. Rechts was Duvall Firearms.

Luana stapte uit en ging naar binnen.

DJANGO

Zombie Kaila. Het McKinleyhuis. Klokslag tien.

2 NOVEMBER

Het beloofde een rotdag te worden.

In het meest waarschijnlijke scenario hoe die zou eindigen waren Kaila en hij van huis weggelopen en zwierven ze rond in een duister land vol gevaar en avontuur, alleen zou dat dan niet Narnia zijn, maar Tacoma. In een ander mogelijk scenario hadden de Jibblymowers hem te pakken gekregen en lag hij net als Liam dood en vergeten in een hol in het bos. En dan was er nog het scenario waarin papa en mama hadden uitgevogeld wat zij wisten en dan waren de rapen helemaal gaar.

Dus hoe je het ook wendde of keerde: een rotdag.

Het laatste wat Django zich kon herinneren was de gruwel die uit de takkenstapel op Kaila’s slaapkamer was gekropen. Daarna was hij wakker geworden in zijn eigen bed, in de deprimerende grijze ochtendschemer. Hoe was hij daar terechtgekomen? Naast zijn bed stond zijn rugzak klaar met T-shirts en onderbroeken; de foto van papa, mama, Kaila en hij in dat meer in Italië toen alles nog normaal was geweest; en Gorgonzola, zijn teddybeer. Voor het wegloopscenario.

Dat betekende dat al die dingen vannacht echt waren gebeurd. En dat betekende dat de geofferde jongen Kaila misschien te pakken had gekregen.

Hij sloop naar de gang, waar hij niemand zag. Onderaan het trapgat bleef hij staan luisteren. Het huis trilde in de novemberwind en kraakte als een oud orakelschip in zwaar weer. Oud en aan het eind van zijn laatste reis.

Django klom zo stilletjes mogelijk de treden op, zette zich schrap en stak zijn hoofd boven het trapgat uit.

De takkenstapel was verdwenen. De vloer was weer heel. De kaars stond er nog wel, half opgebrand. Papa zat op de rand van het bed en streelde Kaila’s haren. Het was niet te zien of Kaila wakker was of sliep of dood was. Alle drie leek hem mogelijk.

Iets knapte in de trede onder zijn rechtervoet en verraadde zijn aanwezigheid. Papa keek om, maar zijn ogen bleven dof en uitdrukkingsloos, alsof ze hem helemaal niet registreerden.

Papocalyps.

Hij bleef Kaila’s haar strelen met lange, trage halen.

Django trok met zijn mond en liet zich stilletjes zakken. Ging terug naar zijn kamer. Drentelde van zijn ene been op zijn andere, wou dat hij er meer had. Daarna naar beneden.

Hij vond mama in de keuken, waar ze met een grote houten lepel in een pan op het fornuis roerde. Ze bracht de lepel naar haar mond, blies erin, proefde ervan, en voegde er een snufje kruiden uit een potje aan toe. Ze draaide het vuur uit. Toen draaide ze zich naar hem om en bekeek hem. Ze was kleurloos en haar huid leek haast doorschijnend.

‘Waarom draag je je harnas, Django? Er zijn hier toch geen Sith Lords?’

‘Je weet nooit wat je onderweg voor gevaren tegenkomt.’

‘Goed punt. Ik heb muffins voor je, Muffin. Eet.’

Mama noemde hem nooit Muffin. Dit was Andere Mama. Met een wee gevoel in zijn maag schoof hij aan en begon met lange tanden te eten. Andere Mama kwam ook aan de tafel zitten en zette haar kom soep voor zich. Het was rood en drabberig en er dreven allerlei walgelijke dingen in. Ze stak haar lepel erin en bracht die naar haar mond. Slurpte.

Geen van beiden zei iets.

Niet alleen mama was uit het lood geslagen. De keuken was uit het lood geslagen. De benedenverdieping en het jagen van de wind buiten en alles wat hij dacht en wat hij wist en wat hij voelde. En het was meer dan november alleen. Hij moest dringend met Kaila spreken, maar Papocalyps was daar en dus was het niet veilig.

‘Ik vind het stom dat de Donkerder Dagen er weer zijn,’ probeerde hij luchtig het ijs te breken.

Ze stak haar hand uit en legde die over de zijne. Haar hand voelde koud aan. ‘Dat weet ik, Django. We slaan ons er wel doorheen. Net als vorig jaar.’

Hij nam een risico. ‘We kunnen ook verhuizen. Ik zou het echt niet erg vinden als we wat minder geluk hebben hoor, als we daardoor geen Donkerder Dagen meer zouden hebben.’

‘Maar wat zouden we dan met die mooie pianohandjes van jou aanmoeten,’ zei Andere Mama en ze kneep in zijn vingers, waardoor Django in elkaar kromp van de pijn. ‘Dan moeten we daar een andere bestemming voor zien te vinden.’

Ze gaat ze afhakken. In de soep doen. Ze gaat mij offeren.

‘Ik kan heel goed dit ermee doen,’ zei hij en hij moest kracht zetten om zijn hand uit haar greep te bevrijden. Er klonk een glibberige floep toen dat lukte. Hij vouwde voorzichtig maar vlug zijn vingers in elkaar, verbeet de pijn toen hij de palmen naar buiten boog en wiebelde met zijn duimen.

‘Prachtig,’ zei Andere Mama. ‘Maar ik betwijfel of het genoeg is. Eet je muffin, Django.’

Hij at. Zij zweeg. Na een tijdje gooide hij het over een andere boeg.

‘Hey mam. Ik las laatst toevallig een boek waarin heksen van die mensen in een grote kookpot stopten en ze dan opaten.’

‘O ja? Toevallig?’

‘Jahh,’ grinnikte hij. ‘Ik vind dat echt niet kunnen.’

Ze zei niets. At van haar soep. Er droop wat over haar kin, wat ze depte met haar servet.

‘Ik zou liever Liam terug hebben dan geluk,’ zei hij na een tijdje en hij kromp alvast ineen voor haar eventuele uitbarsting.

‘Zeg geen rare dingen en laat mama eten.’ Het kwam eruit als een snauw, maar even later legde ze haar lepel neer. ‘Sorry. Ik ben uit mijn doen. Ik moet het niet afreageren op jou.’

‘Het is niet erg, mam.’ Voor de zekerheid vroeg hij: ‘Da’s toch wel gewoon tomatensoep, hè?’

‘Wat zou het anders zijn, Django?’ Ze keek hem lang en doordringend aan.

Hij trok zijn hoofd terug in zijn harnas. ‘Kweenie.’

Papocalyps kwam beneden. Hij léék wel op papa, maar Django was op zijn hoede. In feite was hij zo op zijn hoede dat hij zijn zenuwen over zijn rug voelde kruipen als allemaal kleine beestjes.

‘We gaan weer naar Liam zoeken,’ zei Papocalyps met papa’s stem. ‘Oké.’

‘Ik hoop echt dat we hem vandaag zullen vinden.’

Andere Mama liet haar lepel vallen en schoof de kom bij zich vandaan. Django keek vlug van haar naar Papocalyps. Hij vermoedde dat hij inmiddels in levensgevaar verkeerde. ‘Oké,’ zei hij weer.

‘Je blijft vandaag thuis, Django. Ik heb mijn oude keyboard uit de berging gehaald en op je kamer gezet. Dan kun je toch wat spelen. Je vingers in beweging houden, dat is belangrijk.’

Zodat ze mals blijven voor de soep. ‘Oké. Ja. Heel fijn, papa. Dank u wel.’

Met een ruk bleef zijn blik op Django hangen. ‘Is alles oké met je?’

‘Wat zou er niet oké zijn?’

Andere Mama stond op en ging naast hem staan. ‘Heb je soms koorts? Laat me je voorhoofd voelen.’

‘Nee, nee, dat is het niet,’ zei hij vlug en hij kromp ineen. Het laatste dat hij wilde was dat ze hem weer zou aanraken met die koude handen. ‘Ik ben gewoon verdrietig. Om Liam. En omdat de Donkerder Dagen er weer zijn.’

Ze knielde voor hem neer en wat hij al vreesde gebeurde ook: ze pakte hem beet. Papocalyps deed van de andere kant hetzelfde. ‘Dat snappen we, lieverd. Het is ook allemaal een ellende. Nog even en het wordt beter. Wij zullen het beter maken.’

Dat is precies waar ik bang voor ben, dacht hij, maar hij zei het niet. Ze drukten hem een kus op zijn voorhoofd, lieten hem los en vertrokken.

Langzaam ontsnapte een beverige zucht aan zijn lippen. Django staarde recht voor zich uit de keuken in. Hij zat daar nog steeds toen even later twee handen op zijn schouders vielen. Hij gaf een schreeuw.

‘Ze zijn weg,’ zei Kaila. ‘Kom, we smeren ’m.’

Kaila droeg haar rugzak om haar schouder. Ze zag er verwilderd uit, maar wel levend en enigszins normaal en dat was beter dan al het andere wat hij op deze ochtend had gezien.

‘Kaila… je bent oké!’

Maar was dat wel zo? Zelfs als ze er oké úítzag, betekende het nog niet dat ze dat ook wás.

‘Ga je rugzak halen,’ zei ze, terwijl ze hem aanspoorde. ‘Nu is onze kans.’

‘Maar wat is er gebeurd?’

‘Chop-chop, Django. Ik vertel het je straks allemaal in de auto. We hebben geen tijd te verliezen.’

‘O-oké…’ stotterde hij. En hij rende. De trap op, naar zijn kamer. Kon het echt zo zijn dat hij hier nu dan voor het laatst was? Even bleef hij staan, keek in het rond. Het geruststellende blauwe gordijn. Zijn bed, dat precies zo groot was als het moest zijn. Het uitzicht op Bird Street, waar je zomaar door het open raam naar buiten kon klimmen en een eigen geheim leven in kon stappen. Maar Django had genoeg van geheime levens. Van monsters, menselijk en anderszins, die zich hier tijdens de Donkerder Dagen schuilhielden. Twee tellen vroeg hij zich af of hij ook zijn pianospelen zou willen inruilen voor een normaal leven en ontdekte dat het antwoord ‘ja’ was. Als ze niet willen luisteren, had meneer Hendrickx gezegd, moetje een statement maken. Als íéts een statement was, dan was dat het wel.

Hij gooide het hengsel van zijn rugzak om zijn schouder en holde de trap af. Misschien zouden papa en mama na verloop van tijd ook wel inzien dat het beter was om een leven te leiden zonder buitensporig geluk, als dat ook betekende dat ze daar geen mensen voor hoefden dood te maken. Misschien konden ze, als ze ophielden monsters te zijn, ergens anders een normaal leven leiden, als een normaal gezin.

Kaila was niet in de keuken. De deur naar de garage stond open.

Django holde eropaf en deed zijn mond al open om zijn aanwezigheid kenbaar te maken, maar opeens werd de deur vanuit de garage dichtgesmeten. Zo plotseling, dat hij er in volle vaart tegenop botste. Het hengsel gleed van zijn schouder.

‘Wegblijven,’ klonk Kaila’s gedempte snauw.

Hij probeerde de klink, maar zij duwde die terug. ‘Kaila, ik ben er, ik heb alles…’

‘Ga weg!’ gilde ze.

Het slot werd omgedraaid. Verbijsterd keek Django naar de dichte deur.

‘Kaila, wat is er?’

Stilte. Hij rammelde aan de klink maar dat was stom, want natuurlijk ging de deur daarmee niet opeens open. Hij bonsde driemaal.

‘Hey, laat me erin!’

Hij luisterde. Niets.

‘Kaila!’

Wat was er gebeurd? Django beeldde zich allerlei mogelijkheden in. Ze had het stanleymes uit papa’s gereedschapskast gepakt en haar vingers afgesneden met het scherpe blad. Papocalyps en Andere Mama hadden zich stiekem in de garage schuilgehouden en een jutezak over haar hoofd getrokken. De geofferde jongen, Levi heette hij, was uit de opgeslagen spiegels gekropen en had haar ogen uitgezogen, zodat Kaila’s ziel als een lichtje door de lege kassen was ontsnapt. Fffoep, met het mooie zachte geluid alsof je een kurk van een fles popte.

De paniek kwam van alle kanten op hem af, stil, razendsnel, als een troep hyena’s die de aanval opende op een hinde. Opeens kreeg hij een afschuwelijke sensatie. Alle haartjes in zijn nek gingen rechtovereind staan. Iets was dichtbij, heel dichtbij. Met een ruk keek hij om. De keuken was leeg. Toch wist hij dat hij niet langer alleen was. Hij kon het nu ook ruiken: de rot van het woud en de onmiskenbare geur van een groot roofdier.

Met wie hebben ze een deal? hoorde hij zichzelf weer vragen.

Een slecht iemand, oké? Een soort duivel. Ik geloof dat hij leeft van de mensen die ze offeren.

Een soort duivel.

Papa en mama hadden een deal met de duivel.

En opeens, uit het niets, Pulled Pork: Hij die Jaagt op Dode Dingen heeft zijn oog laten vallen op het Zustermens.

Ze is speciaal in Zijn ogen. Ze verkeert in groot gevaar. Jullie allemaal.

Hij begreep het opeens. Hij begreep het allemaal.

‘Kaila!’ schreeuwde hij. ‘Open de deur! Laat me hier niet alleen! Open die deur!’

Hij wierp zich er met zijn schouder tegenaan, rammelde aan de klink, roffelde tegen het hout, kon zich niet langer inhouden. Tranen van angst stroomden nu over zijn wangen want Kaila was daarbinnen en dat ándere was er ook. Ze verkeerde in groot gevaar, ze verkeerden allemáál in groot gevaar en dat hij geen stemmen hoorde, dat hij helemaal niets hoorde, betekende dat dat er iets afschuwelijks was gebeurd met de laatste persoon op aarde die hij kon vertrouwen? En als dat zo was, wat moest hij dan beginnen?

Er gebeurde niets.

En toen er niets blééf gebeuren werd Django ten slotte moe en gaf het op.

Hij ging aan de keukentafel zitten. Nu pas dacht hij aan zijn telefoon. Als ze maar opnam. Dat deed ze niet. Als Liam maar opnam. Dat deed hij ook niet. Als hij maar wist wat hij tegen de 911-operator moest zeggen. Hij kon niets bedenken.

De klok van het fornuis zei dat het 08:49 uur was toen de garagedeur openging. Kaila glipte naar buiten en draaide zich meteen om, om de deur achter zich op slot te draaien. Daarna stak ze de sleutel in haar zak.

‘Kaila… wat is er gebeurd?’

Nu wendde ze zich tot hem en de moed zonk hem in de schoenen. Zombie Kaila. De Donkerder Dagen, of het monster dat die met zich meebracht, hadden haar te pakken gekregen. Haar ogen waren aalachtig en leeg. Haar gezicht zag eruit als mama’s browniedeeg, wanneer je het tegen de keukenmuur aan zou gooien en je zou kijken hoe het langzaam naar beneden zou zakken. In haar hand hield ze papa’s stalen moker, waarmee je grote stenen tot kleine steentjes kon slaan.

‘Ga naar je kamer, Django,’ zei ze met een dikke stem.

‘Maar we zouden toch gaan vluchten?’

‘Ik zeg: ga naar je kamer.’

‘Wat is er aan de hand?’

‘De plannen zijn veranderd.’

‘Maar wat –’

‘Naar je kamer!’

Ze beende razendsnel op hem af, de moker geheven. Django vloog achteruit en de stoel sloeg om tegen de keukentegels. Hij rende de gang op, sloeg de hoek om, denderde de trap op, maar halverwege schreeuwde hij haar na: ‘Als je maar weet dat je hartstikke schizofreen bent!’

Hij sloeg de deur van zijn kamer met een klap dicht en keek in het rond.

‘Hai,’ mompelde hij.

Dus toch niet voor het laatst.

Het was geen rotdag geworden. Het was een rampdag.

Django was radeloos. De Donkerder Dagen vormden een volmaakt, gesloten front en alleen stond hij er machteloos tegenover. Niet lang na wat er in de keuken was gebeurd hoorde hij Kaila’s voetstappen op de zoldertrap en het zachte, onmiskenbare BONK-BONK van de moker tegen de treden. Daarna alleen nog het tikken van de verwarmingsketel en de wind, die alles erger maakte. De toetsen van het keyboard staarden hem aan als de tanden uit een kunstgebit. Hij wilde er niet op spelen. Eigenlijk moest hij plassen, maar hij durfde niet de gang op te gaan. Hij hield het zo lang mogelijk op. Deed het toen maar in de wastafel.

Tegen het middaguur had hij genoeg moed bij elkaar gesprokkeld om naar beneden te sluipen. Een tijdlang stond hij besluiteloos in de open voordeur, rugzak om de schouders. Er zong niet één vogel, er zoemde niet één insect. Zijn fiets uit de garage pakken ging niet, maar hij kon lopen. De bosweg af, zo naar Lock Haven. En dan liften. Maakte niet uit waarheen. Er was altijd wel een aardige vrachtwagenchauffeur die je wilde meenemen.

Hij durfde niet.

Hij zou alleen langs het gaashek moeten. Liam was ook gepakt bij het gaashek.

Django keek omhoog en kneep zijn ogen samen tegen het bleke licht. Hij had eigenlijk een luchtballon nodig. Dan kon je zo, hop, over de bossen, naar een andere plek. Maar hij had geen luchtballon.

Terug naar boven. Niet veel later kwamen papa en mama thuis. Mama lag op bed, papa ging weer weg. Daarna mama ook. Geen van beiden was bij hem komen kijken. Alsof hij niet meer bestond. Misschien waren ze wel gelukkiger zonder hem. Misschien wilden ze hem daarom offeren.

Toch maar Kaila proberen, dan.

Al onderaan de trap zag hij dat ze de grote plaat over het trapgat had geschoven. Dat deed ze alleen als ze privacy wilde, bijvoorbeeld als ze vieze dingen aan het doen was met Jax (alsof hij dat niet wist, en ielw). Hij ging de trap op. Met zijn lippen vlak onder de afdekking riep hij zachtjes haar naam. Er kwam geen antwoord. Misschien sliep ze. Django spreidde zijn vingers tegen het hout en zette kracht, maar de plaat gaf niet mee. Nog eens.

Ze had er iets zwaars op gezet. Het bureau. Of de grote rode pluchestoel.

Wie wilde ze buiten houden? Hem? Papa en mama? Of misschien wel allemaal?

Hij klopte op de plaat. Het klonk gedempt. ‘Kaila, ik ben het. Sorry wat ik zei over dat je schizofreen bent. Dat is niet zo.’

Ik weet dat het monster bij je is, wilde hij eigenlijk zeggen. Misschien kunnen we er samen tegen vechten. Maar dat zei hij niet. Hij zei alleen maar: ‘Ik wil met je praten.’ En, na een korte aarzeling: ‘Ik ben bang.’

Misschien wilde het monster wel dat Kaila nooit meer iemand zou zien en had ze daarom het luik dichtgespijkerd. Met de moker. Maar die mogelijkheid verwierp hij meteen, want hij had geen timmeren gehoord.

Misschien is het niet het bureau of de stoel die de plaat op z’n plek houdt. Misschien zit het monster er wel op. Misschien zit het maar één ademlengte van je vandaan, alleen van je gescheiden door een dunne, houten plaat. Misschien ruikt het je wel, omdat je zo dichtbij bent…

Met ingehouden adem, een verkrampt gezicht en benen die aanvoelden als Jell-O werkte Django zich zo snel het ging de trap af. Terug naar zijn kamer. Op bed liggen. Wachten tot de bibberaanval voorbij zou zijn.

Hij ging niet voorbij.

Hij voelde zich ellendig. Hij miste mama en papa, échte mama en papa. Hij miste Kaila. Hij miste de lente en de zomer en de herfst en de winter, hij miste het licht en zelfs het donker, als het maar niet de Donkerder Dágen waren. Hij verlangde vurig naar al die dingen. Met toenemende zekerheid wist hij dat ze iets van het verleden waren.

Ten slotte dommelde hij weg. Toen hij wakker werd, was het donker aan het worden. Zijn telefoon zei dat het 17:39 uur was.

Hij had een berichtje van Kaila. Er stond: Wat er ook gebeurt vanavond, jij bent veilig. Dat beloof ik je. En een zombie-emoji.

Zombie Kaila had geen humor. Dit kwam van echte Kaila.

Maar het stelde hem niet gerust. Integendeel.

Wát ging er toch gebeuren, vanavond? En waar wachtte iedereen op?

Klokslag tien, dacht hij.

Papocalyps kwam hem halen om te zeggen dat hij mee moest naar het McKinleyhuis. ‘We hebben eigenlijk ons jaarlijkse diner. Maar nu moeten we dingen bespreken over Liam. Jij kunt met Ethan en de meisjes boven spelen.’

Onmiddellijk gingen alle alarmbellen af. ‘Maar ik ga toch altijd naar Noah?’ vroeg hij terwijl hij hem naar de keuken volgde. Andere Mama en Kaila waren daar ook.

‘Niet na wat er nu is gebeurd, Django,’ zei Andere Mama. ‘We kunnen het de Stones toch niet aandoen om de verantwoordelijkheid over jou te dragen. Stel dat er nog iets ergs gebeurt!’

Hij zei dat hij niet wilde, dat hij oud genoeg was om alleen thuis te blijven, maar Papocalyps’ ogen werden zwart. ‘Ik wil dat je nú ophoudt met zeuren. Geen van de buren laat hun kinderen nu alleen thuis. Je bent toch niet zo stom dat je dat niet begrijpt?’

‘En het zal best leuk worden,’ zei Andere Mama met een lief lachje dat eigenlijk nog veel griezeliger was dan papa’s woede. ‘Het wordt een logeerpartijtje. Jullie krijgen een speciale kamer met een videoscherm om lekker op te netflixen en allemaal ongezond eten.’

Bloedorgie, dacht Django. Ze gaan ons vetmesten. En dan: Heil Satan! ‘Maar mama, toe nou, Aurora is stom en…’

‘Django, zeik niet en doe wat pap en mam je zeggen,’ snauwde Kaila. Tot nu toe was zij stil geweest, ook tegen papa en mama, maar nu signaleerde ze naar hem met haar ogen. Er was duidelijk iets mis met haar, meer dan het gewoonlijke. Maar ze was niet Zombie Kaila. Dit was iets anders. Hij had geen andere keuze dan op haar appje te vertrouwen.

Maar toen ze met z’n allen naar het McKinleyhuis liepen, voelde hij zich als een lam dat naar de slachtbank werd geleid. Het lag daar aan het eind van de oprit te wachten, grimmig, overwoekerd, iets dat zélf een geheim leven leidde. Er hing een verderfelijke geur die de gure wind niet kon wegdragen en Django zag overal kleine zwammetjes. Ze groeiden tussen de natte bladeren langs de laan, aan de traptreden onder het portaal en onder de dakrand.

Ze kwamen gelijktijdig aan met de Wachowski’s, die allemaal in een grafstemming verkeerden, met blauwige, op elkaar geperste lippen en een bleke huid. Harper zwaaide naar hem, maar ze zei niks.

De welkomsthal leek wel een balzaal uit een kwaadaardig sprookje. ‘Kom binnen,’ zei Gray Jr. zacht. ‘De anderen zijn er al.’

De oude meneer McKinley kwam vanonder een enorm hertengewei tevoorschijn en klapte in zijn handen. ‘Kinderen, wat fijn jullie in mijn huis te mogen verwelkomen. Al hadden we allemaal gewild dat de omstandigheden anders waren. Kaila… goed dat je er ook bent.’ Geen wonder dat hij haar speciaal noemt, dacht Django. Zij moet er vanaf vandaag bijhoren. Kaila knikte en wendde haar blik af. ‘Gray zal jullie mee naar boven nemen. Dat jullie er maar een goede avond van mogen maken.’

‘Toe maar,’ zei mama. ‘Probeer wat plezier te maken. We komen af en toe kijken. Wel genoeg eten, hè?’

Hij liet haar hand los en volgde Gray, Ethan en Harper een brede, marmeren trap op. Boven was een lange gang en een van de deuren leidde naar een bibliotheek, waar het rook als een magisch tapijt en die tot de nok toe was gevuld met boeken. Er was een grote stenen schoorsteenmantel met een schilderij van een man die op een gekke manier leek op de oude meneer McKinley en een haard waar geen vuur in brandde. Laura was bezig baby Ricky rijst met rode saus te voeren. ‘Goed dat je er bent, Ethan. Ons Plukje hier is echt de makkelijkheid zelve. Ik leg hem in zijn campingbedje en hij valt vanzelf in slaap. Je hebt er geen omkijken naar.’

Ethan keek naar baby Ricky alsof hij naar een mislukt wetenschapsexperiment keek. ‘Er was ook een babyfoon, toch?’

‘Yep,’ zei Gray en hij wees op de mantel. ‘We zetten het geluid uit zodat jullie een film kunnen kijken en zo, maar checken elke vijf minuten. Als er iets is, dan roep of zwaai je maar. We kunnen alles horen en zien wat hier gebeurt.’

Dat klonk meer als een dreigement dan een geruststelling.

Aurora zat op een uitgespreid kleed met barbies te spelen. Harper knielde bij haar neer. Er was inderdaad een filmscherm uitgerold en er was een laptop met een projector en een PlayStation. De felgekleurde zitzakken pasten niet in het interieur. De neergelegde matrassen en dekens evenmin. Op de ouderwetse directeurstafel van hout en leer stonden flessen Gatorade, Mountain Dew en Cherry Coke. Glazen, borden, bestek en servetten. En bakjes van Sam’s Noodle Town, waar ondanks alles het water hem van in de mond liep. Hij had sinds de halve muffin voor zijn ontbijt niets meer gegeten.

Marc Wachowski kwam binnen en zei: ‘Telefoons, graag.’

‘Awww pap, serieus?’ zuchtte Ethan. ‘Ik zit al met die kleuters opgescheept…’

‘Ethan, waag het niet om nu tegen me in te gaan.’ Zijn lippen trilden. In feite trilde heel zijn gezicht. ‘We hebben het erover gehad. Nú.’

Met binnensmonds gemopper haalde Ethan zijn telefoon uit zijn zak en gaf hem aan zijn vader.

‘Django, ook die van jou. Ik geef hem aan je ouders.’

‘Maar waarom?’ vroeg hij, hopend dat het hem niet op een uitbrander zou komen te staan.

‘Spiegelingen. Het is niet veilig. Jullie zijn alleen hier.’

Django geloofde niet dat het spiegelen van het scherm de reden kon zijn, want hij had zijn screenprotector en het bestek was bovendien van zilver en de kappen om de kandelaars waren van glas. Maar hij begreep maar al te goed dat dit niet het moment was om tegen Marc in te gaan. Wat de volwassenen ook van plan waren, Liams vader was er onderdeel van. Schoorvoetend gaf hij hem zijn telefoon.

Laura was klaar met baby Ricky en had hem in zijn campingbedje gezet. Nu zat hij tevreden te kirren. ‘Fijne avond, lieverds,’ zei ze. ‘En niet vergeten, hè? Heb het leuk samen!’

Een voor een gingen de volwassenen de deur uit. Gray was als laatste en trok hem achter zich dicht. Ze hoorden een sleutel worden omgedraaid en Ethans ogen werden groot.

‘Hey… hey!’ Hij sprong naar de deur, rammelde aan de klink. ‘Waarom moet-ie op slot?’

Er kwam geen antwoord. Opeens werden ze opgeschrikt door het zware DONG… DONG… van de grootvadersklok in de hoek. Iedereen keek om, behalve Ethan. ‘En wat nou als een van die koters naar de plee moet!’

Niets.

‘De babyfoon,’ zei Django zacht.

Ethan keek naar hem om. ‘Holy fuck.’

Django telde zeven slagen. Dat betekende dat ze nog drie uur hadden. Drie uur tot klokslag tien.

Aurora gaf Ken aan Harper. ‘Jouw broertje is weggelopen,’ zei ze. Toen richtte ze zich beteuterd tot de jongens. ‘Wie schept mijn bordje op?’

Ethan deed dat. Ze aten en mevrouw Aikman stond zomaar ineens in de deuropening, haar mond in een brede lach maar haar ogen koud en staalgrijs. Ze zeiden dat alles goed was en ze vertrok weer. Daarna kwam Laura kijken bij baby Ricky. Ze wiegde hem in een soort vreemde dans door de bibliotheek en neuriede er een verbasterd wiegenlied bij. Niet per se vals, maar vol onnatuurlijke intervallen, tot hij sliep. Beiden draaiden de deur achter zich op slot.

De meisjes gingen kijken wat er op Netflix Kids was en Django wist dat hij geen tijd te verliezen had. Hij trok Ethan aan zijn mouw naar de hoek van de bibliotheek die het verst lag van de babyfooncamera, pal voor de antieke klok.

‘Yow, dude, wat doe je?’

‘Doe alsof je boeken aan het bekijken bent,’ zei hij met gedempte stem. Hij trok zelf een dikke, stoffige hardcover uit de kast.

‘Kijken de Chinezen mee of zo? Ik heb TikTok, dus ze weten toch al alles van me.’

‘We zijn niet veilig hier.’

‘Hoe bedoel je, niet veilig.’

‘Zoals ik het zeg. Er gaat iets gebeuren. Iets heel ergs. Vanavond om klokslag tien. En ik denk dat Liams verdwijning ermee te maken heeft.’

‘Dude, waar heb je het over?’

‘Dude, trek een boek uit de kast!’ Het probleem met Ethan was dat hij de grote broer was van Liam en dat hij, Django, het kleine broertje was van Kaila. En dat ze elkaar zo kenden en niet anders. En dat het vertrouwen van een bestevriendenband van nul zou moeten worden opgebouwd, waar nu absoluut geen tijd voor was. En dat het bovendien bemoeilijkt zou worden omdat Ethan hem door zijn leeftijd zou beschouwen als een minderwaardige worm. Maar gezien de omstandigheden was Ethan ook zijn laatste hoop, dus hij moest het ermee doen.

Ethan trok een boek uit de kast. ‘Sketches of the Characters, Manners, and Present State of the Highlanders of Scotland,’ las hij hardop, ‘door Colonel David Stewart, 1822. Hip!’

‘Focus! Jouw ouders en mijn ouders. En alle buren. Ze brengen mensen naar het bos tijdens de Donkerder Dagen.’

Ethan keek hem scherp aan. ‘Daar weet jij ván?’

‘Daar weet jíj van?’ echode Django, al even verbaasd.

‘Pap en de boze heks van de overkant hebben het me gisteren verteld.’

‘Mevrouw Aikman?’

‘Brrr, die ja. Het was helemaal niet de bedoeling dat ik het zou weten, maar door Liam moesten ze wel. Omdat ze geen politie kunnen laten komen. Dat is toch fucked-up? Proberen ze iets goeds te doen, is Liam er nu keihard de dupe van.’

‘Wat hebben ze je verteld?’

‘Dat ze mensen helpen die niet meer willen leven. Euthanasie, weet je wel, wat in beschááfde landen wél mag.’

‘Nuh-uh,’ zei Django. ‘Ze liegen. Ze helpen die mensen niet. Ze offeren ze.’

‘Offeren… gast, waar heb je het over?’

‘Denk eens na.’ Dat moest voor Ethan niet moeilijk zijn. Hij had een gemeten IQ van 163, had Liam een keer gepocht, en hij had al een beurs binnen voor Applied Physics én Computer Science & Engineering aan Harvard. ‘Liams baseball. Z’n bouwwerken. Kaila’s duiken. Mijn piano. Je moeders boeken. Jij weet toch ook dat al die dingen niet normaal zijn?’ Hij keek hem nadrukkelijk aan. ‘Je bent niet voor niks een wizzkid.’

Ethans mond klapte dicht. En bleef dicht. Zijn gezicht kreeg de uitdrukking van iemand die bezig was een heel moeilijke som op te lossen. Uiteindelijk zei hij: ‘Nee, ik weet ook wel dat we hier in fucked-up shit leven, maar…’

‘En de Donkerder Dagen. En de spiegels. En dat opeens alles weer goed is, in december. Ik heb er ook nooit over nagedacht, maar dat is hoe ze je pakken. Omdat het normaal líjkt als je hier woont. Maar dat is het niet. Helemaal niet, zelfs.’

Ethans handen verslapten plotseling en het boek zakte. ‘Wie heeft je dat verteld?’

‘Kaila. Deze straat is een soort sekte. Ze krijgen geluk, maar daar moeten ze offers voor brengen. Dat zijn de mensen die ze meenemen naar het bos. Die maken ze dood en veranderen ze in Jibblymowers.’

‘Django… Jibblymowers zijn een sprookje!’

‘Dít is een sprookje! Een hele slechte. Liam en ik hebben ze afgelopen zomer gezien in het bos. En gisteren is er een bij ons op zolder geweest.’

‘Wowowowowow, langzaam!’ Ethan woelde met zijn rechterhand door zijn haar. ‘Je zegt dat Kaila je dit allemaal heeft verteld?’

‘Zij is zestien,’ knikte hij. ‘Als je zestien wordt moet je erbij.’

‘Ik ben vijftien…’

‘En daarom moeten we hier weg. Zo snel mogelijk.’

‘Wat is er gisteren gebeurd?’

Django vertelde het. En ook over afgelopen zomer in de put. Over hoe raar iedereen vandaag de hele dag al deed en over Hij die Jaagt op Dode Dingen, die vandaag bij Kaila in de garage was geweest. Toen hij klaar was zette Ethan het boek terug in de kast en wendde zich tot de grootvadersklok. Het was nu bijna kwart voor acht.

‘En wat gebeurt er vanavond om tien uur?’

‘Dat wéét ik niet. Iets heel ergs, denk ik. Wil je weten wat ik denk?’ ‘Eigenlijk niet.’

Django keek hem aan. ‘Dude.’

‘Oké, vertel op.’

‘Ik denk dat ze ons gaan doodmaken. Ons allemaal.’

‘Doe niet zo idioot!’

‘Liam is verdwenen en ze willen er geen politie bij. Misschien wilden ze kijken of ze ermee weg konden komen. En nog iets. Hebben jóúw ouders normaal tegen je gedaan, de afgelopen dagen?’

‘Nee, maar Liam is weg…’ Zijn gezicht opende zich opeens in begrip. ‘En mam deed gisteravond een seance in de woonkamer om de duivel op te roepen.’

‘Zie je nou wel! Dat bedoel ik dus. Kaila heeft wel gezegd dat wat er vanavond ook gebeurt, ik veilig zou zijn, maar ik weet niet of ze helemaal zichzelf was toen ze dat zei. Ik weet niet of ze óók onder invloed staat van de duivel. Maar als het tien uur is, denk ik dat we maar beter niet meer hier kunnen zijn.’

Ethan knikte. ‘Oké. Ik weet niet hoeveel ik hiervan moet geloven, ik denk nog niet de helft. Maar ik ben klaar met deze shit.’

Hij draaide zich om en liep vastberaden naar de mantel, waar hij de babyfoon omdraaide.

‘Wat ga je doen?’ riep Django.

‘Uitbreken.’

Ethan rammelde aan de deur. Schoof er een stoel voor en tastte boven de lijst of er soms een sleutel lag. Daarna haalde hij een pasje uit zijn portemonnee door de spleet. Liet hem glippen. Vloekte. En al die tijd hobbelde Django van zijn ene been op het andere. ‘Sneller,’ zei hij hees. ‘Straks komt er iemand boven.’

‘Ik kan niet heksen!’

‘Ik zeg het maar!’

‘We hebben iets anders nodig, dit gaat niet werken.’ Hij keek om zich heen en zag de meisjes, die Too Hot to Handle hadden opgezet. Hij liep op zijn zusje toe. ‘Harper. Geef me je haarspeldje eens.’

‘Echt niet, die krijg je niet.’

‘Tien dollar.’

‘Twintig, cash, morgen.’

‘Deal.’

Django keek ongelovig van de een naar de ander, maar Harper trok het speldje al uit haar staart en gaf hem aan haar broer. Deze verboog het uiteinde en morrelde ermee in het sleutelgat. Na een tijdje vroeg Django of hij het wel eens eerder had gedaan.

‘Lijkt het daarop?’

‘Mag ik ook es?’

‘Je gaat je gang maar, maestro.’

Django probeerde het, maar hij deed eigenlijk maar wat. Hij had zoiets ook moeten oefenen. Je moest altijd voorbereid zijn op noodsituaties.

Ze schrokken beide op van Harpers stem. ‘Wat zijn jullie aan het doen?’

‘Diepzeevissen,’ zei Ethan.

Ze stond vlak achter hen. ‘Ik moet plassen.’

‘Ik ook,’ riep Aurora, die overeind kwam en ongegeneerd met haar handen over haar kruis wreef.

‘Schiet me alsjeblieft af,’ zuchtte Ethan. ‘Oké. Hou het effe op allebei. Ik roep iemand.’ Hij liep naar de mantel, draaide de babyfoon terug en begon te zwaaien. ‘Yow. Plaspauze!’

Django trok hem uit beeld en fluisterde: ‘Wacht… wie denk je dat er komt?’

‘Laura. Of misschien weer dat Aikman-mens.’

‘We kunnen ze overmeesteren. We kunnen naast de deur gaan staan met een pook van de haard.’

Ethan keek hem aan met een blik die van alles kon betekenen. Toen ging hij door met aandachttrekken. ‘Hey, er moeten er hier een aantal naar de wc!’

‘Ethan…’

‘Kop dicht,’ siste hij, terwijl hij buiten beeld bukte. ‘We gaan geen vrouwen slaan. Jij en ik gaan ook. Bij de trap: rennen.’

‘En dan?’

‘De deur uit.’

‘En zij dan? En Kaila? En baby Ricky?’

‘We bellen de politie. Fuck wat ze hier allemaal uitspoken. Ik wil Liam vinden.’ Hij wendde zich weer tot de babyfoon. ‘Hallo-hoo!’

‘Ik moet heel erg nodig,’ jammerde Aurora.

‘Zeg dat maar tegen je moeder-van-het-jaar, zo,’ snauwde Ethan. ‘Hey, dipshits! Jullie kinderen hebben hulp nodig!’

Maar wat hij ook deed, hoe hij ook zwaaide en riep, niemand kwam. Zelfs niet toen de klok acht uur sloeg. Aurora en Harper moesten steeds nodiger en uiteindelijk stelde Django voor dat ze het dan maar in een glas moesten doen, in de uiterste hoek van de bibliotheek. Dat werd een heel drama, want Harper wilde niet. Maar Django zei dat het grappig was, als een avontuur, en uiteindelijk overwon de natuurlijke behoefte. En dus moesten Ethan en Django helemaal aan de andere kant gaan staan, met hun rug naar ze toe. En toen de meisjes het deden en zíj het geluid hoorden van hun plasjes die de glazen vulden kromp Ethan met een vertrokken gezicht in elkaar en riep hij: ‘Ielw… gatver!’

Om kwart over acht begon Aurora te huilen omdat ze haar mama wilde. Het werd steeds erger, het werd gekrijs en het maakte Harper bang. Ethan bonkte op de deur en schreeuwde om hulp. Django zwaaide voor de babyfoon, maar niemand kwam. En één gedachte bleef maar door zijn hoofd spoken: hoe wanhopig was het nu? Hoe wanhopig was de situatie echt? Ethans borende, wilde ogen, zijn vreemd vertrokken mond, ze bevielen hem helemaal niet. Het was te veel voor iemand die maar half geloofde wat er speelde. Django’s eigen angst zwol op tegen zijn buikwand als een stinkend gezwel.

Om half negen had Aurora zichzelf moe gegild en ging onder een deken liggen, stil en koortsig rood. Baby Ricky was door alle lawaai heen geslapen.

‘Dit is een oud huis,’ zei Harper. ‘Oude huizen hebben altijd geheime doorgangen. Ik durf te wedden dat een van de boekenkasten kan draaien en dan kom je in een geheime tunnel.’

Ethan en Django keken elkaar aan. ‘Misschien zit er een paneel…’

‘Of één boek dat eigenlijk een hendel is…’

Ze vlogen aan het werk. Boek na boek trokken ze uit de schappen en stapelden ze op de vloer. Harper hielp mee met de lagere schappen. Het was een godenwerk, want het duizelde je, zoveel boeken als er waren. Django zag de wijzers van de grootvadersklok naar negen uur kruipen. Eroverheen. Toen richting half tien. Hij werkte nog sneller, tong uit de mond. De kasten werden leger. De stapels hoger.

Nergens zat een hendel. Nergens een geheime passage.

Ten slotte, toen ook het allerlaatste boek uit de kast was getrokken en ze tegen elk achterpaneel hadden gedrukt, keek Ethan verslagen om zich heen. ‘Meneer McKinley gaat ons vermoorden.’

‘Honderd procent,’ fluisterde Django.

‘Hey!’ schreeuwde Ethan naar de camera. ‘We hebben je bibliotheek gesloopt, mothafucka! Kom ons dan halen!’

Waarom kwam er niemand? Waar wáren ze eigenlijk, de volwassenen? En waarom was het zo stil in huis?

‘Jongens,’ klonk Harpers iele stemmetje vanachter een muur aan boeken. ‘Ik zei toch dat er een geheime tunnel was?’

Ze manoeuvreerden zich tussen de stapels naar haar toe, wat een beetje was alsof je door een labyrint dwaalde. Ze vonden haar op de stenen rand voor de haard. De uitbouw was breed. Links was de ruimte voor het vuur, vol as. Rechts, gescheiden door dikke natuurstenen, was nog een ruimte waar blokken hout lagen opgeslagen. Op de muur ernaast zat een ijzeren wiel.

‘Draai daar es aan,’ zei Harper.

Ethan deed het. Er klonk een diep geratel van kettingen. Een schel gepiep van katrollen. De houtblokken zakten een stukje. Django en Ethan wisselden een blik. Vlug grepen ze de houtblokken en gooiden die in de haard ernaast, waarmee ze een plateau blootlegden dat aan ijzeren kettingen hing.

‘Het is een liftje,’ mompelde Ethan.

‘Whoa… waar gaat dat naartoe?’

Eronder zat een diepe schacht.

‘Moet wel naar een soort kelder leiden. Waar ze hout hebben opgeslagen.’

‘Denk je…’

‘Dat gaat je nooit houden. En Harper ook niet.’

Ze keken tegelijkertijd om. ‘Aurora…’

‘Ik wil dit niet!’

‘Je moet! Jij bent onze laatste kans om hier weg te komen!’

Ze zat voorovergebogen op het plateau, knieën opgetrokken en armen eromheen. Het ging net. Het had nogal wat voeten in de aarde gehad om haar daar te krijgen. Haar voorhoofd en vestje zaten onder de zwarte vegen.

‘Maar ik vind het eng!’

‘Het is niet eng,’ zei Django. ‘Het is maar een klein stukje.’

‘En wat als er spinnen zijn!’

‘Die houden niet van kleine, donkere ruimtes. Die houden van open, lichte ruimtes, zoals het plafond.’ Hij was er vrij zeker van dat het tegenovergestelde waar was, maar er liepen natuurlijk ook spinnen over het plafond, dus misschien trapte ze erin.

‘Luister, als je in de kelder bent kruip je eruit en ga je rennen,’ zei Ethan. ‘Naar een trap en naar boven. Maar niemand mag je zien, begrepen? Helemaal niemand, ook niet je papa en mama. Kom naar boven, ik weet bijna zeker dat ze de sleutel in het slot hebben gelaten. En dan laat je ons eruit, goed?’

Grote, bange ogen keken hen uit het donker aan. Ethan draaide aan het wiel. Aurora gaf een gil en greep de ijzeren kettingen vast. Haar kleine bleke handjes werden vuil van het roet. Langzaam maar zeker zakte ze weg.

‘Het is pikkedonker hier!’ gilde ze en toen: ‘Nee-nee-nee ik wil niet het is eng laat me eruit laat me naar boven!’

Harper keek met tranen in haar ogen toe hoe Aurora verdween. Dat was het moment dat ook Django in paniek raakte. Hij wist het zeker: ze zou eraf vallen en haar nek breken. Ze zou klem komen te zitten en niet meer voor- of achteruit kunnen en daar zou ze dan sterven en een geest worden die op koude avonden dat de haard brandde asvlekken zou achterlaten op de spiegels. Hij wilde tegen Ethan schreeuwen dat hij moest stoppen, dat hij de andere kant op moest draaien, maar er kwam geen geluid over zijn lippen en Ethan draaide maar door, en zij gilde maar door, en tik-tok, tik-tok, de tijd tikte door, nog even en de klok sloeg tien…

Met een galmende dreun kwam de lift tot stilstand.

Plotseling hield ook het gehuil en gegil op en werd het stil.

‘Aurora!’ riep Ethan. ‘Is het je gelukt?’

Er kwam geen antwoord uit de schacht.

‘Aurora!’

‘Waarom geeft ze geen antwoord… Ethan, waarom geeft ze geen antwoord?’

Nu ook met snerpende angst in zijn ogen begon Ethan het wiel de andere kant op te draaien. Pas op het laatst zagen ze het plateau naar boven komen. Van Aurora ontbrak elk spoor.

‘Denk je dat ze…’

‘Ze moet toch wel zijn…’

‘Het kan toch niet anders dan…’

Alle drie slalomden ze om boekentorens heen en bleven voor het sleutelgat staan luisteren naar geluiden uit het huis. Die kwamen niet. En toen ze na wat zeker tien minuten moest zijn geweest nog niets van Aurora hadden gehoord, begrepen ze dat ze dat ook niet meer hoefden te verwachten.

‘Laura en Gray gaan ons vermoorden,’ zei Ethan zacht.

Django knikte. Er zat iets in zijn maag wat eruit wilde, maar het kwam niet. Ook de tranen bleven weg. Hij kon alleen nog maar naar de dichte deur staren.

‘Django,’ fluisterde Ethan. Hij knikte naar de staande klok in de hoek.

Het was één voor tien.

Ze waren te laat.

Django dacht: Dit zijn de Donkerder Dagen. Dit is de Tijd van de Rot. Ik ben Django ‘Lee’ Lewis da Silva en ik woon aan Bird Street in Lock Haven, Washington, in de Verenigde Staten van Amerika. Dit is wie ik ben.

Zijn rechterhand greep die van Ethan vast. Zijn linker die van Harper.

De klok sloeg tien.

Na de derde slag klonk uit de hal beneden een massief dreunen op de deur.

Tweemaal.

Django zei niets, maar hij had het gevoel dat niets ter wereld hem ertoe had kunnen bewegen om de handen van zijn vrienden los te laten.

Beneden klonken trage voetstappen.

Toen begon het geschreeuw.

RALPH

De samenkomst. ‘Jullie vergeten één ding.’
De komst van de Accountant.

2 NOVEMBER

Voor het eerst in generaties kwamen de buren deze tweede november niet samen in de jachtkamer, maar in de salon van de noordelijke vleugel van het McKinleyhuis. En voor het eerst was er niet het traditionele vijfgangendiner, maar takeout van Sam’s Noodle Town.

Er was voor de salon gekozen vanwege Maurice. Hij was laat in de middag teruggekomen uit het Snoqualmie Valley Hospital, hoewel de verpleging hem eigenlijk een nacht ter observatie had willen houden. Ralph was blij dat hij niet in de schoenen had gestaan van degene die Maurice die boodschap was komen brengen. Na veel stampij van beide broers was uiteindelijk besloten hem te laten gaan. Zijn rechterhand zat dik ingepakt in verband, maar aan de vorm te zien absoluut niet zijn héle rechterhand. Zijn linkerbeen zat in een compressiebrace en Gray en krukken hadden hem naar binnen ondersteund. Nu lag hij onderuitgezakt op een divan, met plukkerig bezweet haar dat als een soort palmboompje boven een zwachtel van verband uitstak en morfineogen die dof en moorddadig de wereld in keken. Op veel mensen had morfine een onderdrukkend effect, wist Ralph. Bij Maurice McKinley had het het effect dat hij Maurice werd, alleen dan erger.

Welbeschouwd verschilde de salon niet bijzonder van de jachtkamer. Ze hadden plaatsgenomen op schapenleren banken rondom een salontafel. Luana links naast hem, wat lief van haar was, maar na verloop van tijd werd hij gek van haar nerveuze gedraai. Rechts was plek geweest voor Kaila, maar zij had demonstratief gekozen voor een fauteuil aan de kopse kant en Elizabeth en Harry zaten op aangeschoven stoelen tussen hen in. Het was Juliette die met een obligatoir knikje naast Ralph was komen zitten. Gray Jr. en Laura en Joyce en Marc zaten ieder op tweezitters aan de overzijde, voor een weldadig brandend haardvuur. En ten slotte was de oude Graham met een van pijn vertrokken gezicht neergezonken in zijn Chesterfield aan het andere uiteinde, aan de kant van de dubbele deuropening.

Om de overeenkomst met de jachtkamer te vervolmaken prijkte aan de mantel, tegenover een muur vol hertengeweien, niet de kop van een everzwijn, maar die van een grijnzende timberwolf.

Ralph was hondsmoe, zowel fysiek als mentaal. Nadat de zoektocht in het bos was gestaakt was hij gaan douchen en op bed gaan liggen, maar meer dan een powernap van twintig minuten had er niet in gezeten, te weinig om echt goed te doen. Hij zou scherp moeten zijn, want vanavond zou hij weer de ethische lat moeten hooghouden voor het burengenootschap. De hypocrisie ervan kon hij nauwelijks meer verdragen en in de toestand waarin hij verkeerde voelde hij zich er niet toe in staat. Maar dit was zijn rol en nu was niet het moment om te verzaken. Als ze vanavond zouden doorkomen, hadden ze een kans. Daarvan was hij overtuigd geraakt. Natuurlijk hadden ze nog heel november voor de boeg en ondanks Luana’s eerste, voorzichtige stappen naar toenadering, vreesde hij op de lange termijn nog altijd voor hun huwelijk… maar toch kwam vanavond de lakmoesproef.

De Accountant. Alle andere buren hadden hun hoop op hem gevestigd, maar Ralph vreesde het ergste. Waarom had hij verdomme niet aan de Accountant gedacht?

De tergende waarheid was dat Ralph niet wist wat hij ging zeggen. Óf hij iets ging zeggen. Maar naarmate de tijd voorbij was gekropen in de richting van de samenkomst, zaaide de angst voor het uitkomen van de waarheid zich zodanig uit in zijn borst dat het zijn luchtpijp dichtdrukte en hij moeite had gekregen met ademhalen.

Ralph hechtte weinig waarde aan bijgeloof, maar sinds het ongeluk had hij de foto van Samuel en Amelia Lewis op het dressoir niet meer onder ogen durven komen. Judge Lewis was een rechtschapen man geweest en Ralph voelde iets dat veel dieper ging dan schaamte bij de wetenschap dat hij met zijn handelen het hart van zijn vader zou hebben gebroken.

Toch hoorde hij die avond, toen ze met het hele gezin naar het Mc-Kinleyhuis liepen, zijn vaders stem plotseling, heel dichtbij en verrassend nuchter: Zou het echt zo erg zijn, Ralph, als de waarheid boven tafel komt? Zou het echt zo erg zijn als je je geweten te ruste kan leggen?

Hij was blijven staan en had om zich heen gekeken. Bladeren hadden door de goot gewerveld. Aan de overkant waren de overgebleven Wachowski’s komen aanlopen, hoewel Joyce meer wankelde, ondersteund door de beschermende arm van haar man. Ze had haar tas tegen zich aangeklemd zoals een drenkeling een boei. Toen zijn blik die van Marc had gekruist had Ralph een schok gekregen: niet alleen zag hij geen enkele herkenning in die blik, Marc Wachowski zag eruit als een man die geloofde dat de afgelopen dagen helemaal niet echt waren gebeurd.

Vertel het ze, jongen. Geef ze duidelijkheid.

Maar hij had Kaila en Django om aan te denken. Hij kon het nu niet meer laten uitkomen, hij zat er te diep in verstrikt.

Geef me vanavond, had hij gedacht. Alstublieft, ik wil het goede doen, echt. Maar geef me vanavond.

Er was geen antwoord gekomen.

‘Goed,’ zei Graham McKinley toen iedereen was uitgegeten. Geen van de borden was leeg. De glazen des te meer. ‘Dit loopt allemaal niet zoals we hadden gewild en ik zal eerlijk zijn: ik verafschuw het.’

‘We vinden het allemaal afschuwelijk, Graham,’ zei Elizabeth.

De patriarch sloeg geen acht op haar. Zijn onderlip trilde terwijl hij neerkeek op de half leeggeschepte bakjes Vietnamees op de salontafel. ‘Tradities en terugkerende rituelen vormen de fundering onder wie wij zijn. Ze verbinden ons met elkaar en met ons verleden. Ze voorkomen dat we afglijden tot onverschilligheid. Ze zijn van het grootste belang, gezien het gewicht van de taak die wij uitvoeren. Maar het is niet anders. De omstandigheden zijn zoals ze zijn.’

Instemmend gemompel.

‘En daarom smeek ik jullie, ter wille van ons allen, ter wille van ons voortbestaan… om vanavond… níét… te verzáken!’

‘Jeez, pa, doeniezo dramatisch,’ balkte Maurice met dikke stem. Zijn vaders ogen, die voorheen vuur zouden hebben geschoten bij zoiets, knipperden en sloegen neer. Even zei niemand iets en was alleen het stille snikken van Joyce te horen, die daar tijdens het eten mee was begonnen en niet meer had kunnen ophouden.

Ten opzichte van vorig jaar, dacht Ralph, toen hij Dorothy nog aan zijn zijde had, is hij echt oud geworden. Hier zit een man die de laatste fase van zijn leven in is gegaan en beseft dat hij heeft gefaald.

Ralph meende te begrijpen waar Grahams diepgewortelde angst vandaan kwam. De samenhang was zoek. De groep was uit elkaar aan het vallen, niet eens in paren maar in individuen die ieder voor zich door het donker dwaalden en McKinley, die in zijn leven genoeg had gezien, voelde dat instinctief aan. Het proces was vorig jaar al ingezet en wellicht had de patriarch hoop gekoesterd dat het verstrijken van de tijd cohesie zou smeden, maar het tegenovergestelde was gebeurd. Ralph had de afgelopen dagen veel angstaanjagende dingen gezien, maar dat neerslaan van McKinleys ogen voerde de rij aan, want er ging een fatalistische overgave van uit die zei dat het allemaal niet meer uitmaakte.

‘Laten we dan een plan maken,’ zei Elizabeth en Ralph dacht: Hoe ironisch dat juist zíj de kous van de beschaving nog probeert te stoppen. ‘We willen allemaal niets liever dan Liam vinden. En we zijn het er allemaal over eens dat het meer dan ooit van belang is om onze wintergave aan de Accountant morgen te laten slagen.’

‘Winterwatte?’ proestte Maurice. ‘Lamenie lachen!’

‘Maurice, waarom hou je niet gewoon je bek?’ vroeg Gray.

‘Ja hoezo? Ladamens nie in eufem… fenem… eufeminismen praten alset gewoonen fucking offer is.’

‘Noem mijn vrouw nog eens zo en je hebt nog meer verband nodig,’ zei Harry zacht.

‘Wa? Mens?’

‘Je hebt me gehoord.’

Juliette hief haar handen in een halfslachtige poging de gemoederen te temperen. ‘Elizabeth heeft gelijk. We moeten dit in de kiem smoren voor het allemaal nog erger wordt.’

‘Hoe kan dit érger worden?’ barstte Joyce uit. Er klonk verbijsterde shock in haar stem. ‘Hóé? Mijn kind is weg en we hebben verdomme niets kunnen doen!’

Elizabeth knikte. ‘Ik weet het, lieverd. Laat me in de groep gooien wat jij en Marc me hebben gevraagd.’ Ze wendde zich tot de anderen. ‘Straks om tien uur. Wat wéét de Accountant, denken we? Geloven we dat hij iets weet over Liam?’

Marc zette zijn whiskyglas met een klap op de salontafel. ‘Als Liam de bossen in is gegaan, dan weet hij het. Het zijn zíjn jachtgronden.’

Ralph voelde Luana naast zich verstijven en wilde in haar hand knijpen, maar hij kon zich er niet toe zetten.

‘En zelfs als dat niet zo is,’ zei Laura, ‘dan moet hij wel iets weten, toch? Hij weet alles over ons. Hij kent onze verlangens. Onze wensen. Onze meest intieme gedachten. Natúúrlijk weet hij iets.’

Zover had Ralph ook geredeneerd. De hamvraag was nu: ging hij zich erin mengen? Vandaag had hij steeds moeten denken aan het verhaal dat Graham vorig jaar aan Kaila had verteld over zijn grootvader James, die had gedacht de duivel te slim af te kunnen zijn door een koe af te schieten in de bossen. Het had niet als offer geteld, maar James McKinley had dat pas begrepen toen zijn geliefde Catherine bij de geboorte van zijn zoon was gestorven aan complicaties. De Accountant was niet uit de biecht geklapt. Misschien omdat hij genoot van het menselijk lijden tijdens de Donkerder Dagen? Misschien omdat hij het nodig had om van te leven, net zoals hij elke november een nieuwe ziel nodig had om van te leven?

Ralph wist het niet. Maar het was de laatste hoop die hij had.

‘Goed,’ zei Elizabeth. ‘Daar zijn we het denk ik allemaal over eens. Maar Joyce en Marc vroegen me terecht: wat als hij het niet wil vertellen?’

‘Dan gaan we die motherfucker laten praten,’ zei Marc. ‘Geen informatie, geen offer.’

‘Blasfemie!’ bulderde Graham en Luana’s been verkrampte. Harry stootte zijn glas om. Kaila zat doodstil in haar fauteuil. Grahams ogen bleken toch nog vuur te kunnen schieten. ‘Hoe durf je? Hoe dúrf je?’

‘Maar Graham…’ smeekte Joyce. ‘We hebben verdomme een deal! En dit is… dit is contractbreuk!’

Graham staarde haar met stomheid geslagen aan.

‘Hoe kan dit geluk zijn? Mijn kind is weg! En nog vóór de Donkerder Dagen! Dit is geen geluk, dit is de hel. Dat had ons nooit mogen overkomen, als hij volgens de regels had gespeeld!’

‘Maar Joyce…’

‘Wíj houden ons altijd aan onze kant van de deal. Wij brengen hem elk jaar zijn vóédsel, hoe afschuwelijk het ook is. Maar wij horen gelúk te krijgen. Dit is geen geluk!’

Maurice keek haar geamuseerd aan. ‘Wawilje doen, hm-aanklagen?’

‘We zetten hem onder druk,’ zei Marc. ‘Hij geeft ons Liam terug, gezond en wel. Anders geen offer. Als we met z’n allen stelling nemen, heeft hij geen keus.’

‘En wat nou als Liam dood is?’ vroeg Gray Jr.

‘Zeg zoiets niet!’ gilde Joyce. ‘Durf dat niet uit te spreken!’

‘Joyce, je moet toch rekening houden met –’

‘Ik moet helemaal nergens rekening mee houden!’

‘Dude, heddis een keertje klaar medda kind!’ riep Maurice uit, zijn hoofd in zijn nek. ‘Ik bedoel, heddis allemaal heul erg en zo, boehoe, maar anders doeje welleffe realistisch!’

‘O, anders ga jij pas weer even praten als je de rest van je hand hebt gevangen,’ bitste Joyce. ‘Ik heb gehoord dat die op dit moment ergens door het bos snuffelt.’

‘Ja, ennikhe gehoord dajij je voeg vol put laat blaffen innet bos.’

Marc vloog op hem af en was hem gegarandeerd te lijf gegaan, als Graham niet op dat moment zijn wandelstok had opgepakt en de nikkelen steenbokkop met een klap op de salontafel had laten neerkomen. Iedereen was op slag stil.

Grahams gezicht was van grauw naar wit gegaan. ‘Waar zijn jullie mee bézig? Kijk eens daar!’ Hij priemde met zijn stok naar de overkant, waar Kaila verschrikt opkeek. ‘Wij hebben een gast onder ons. Is dit hoe wij ons willen laten zien? Dit… is… geen… beschaving!’

Niemand zei iets.

‘Kaila, accepteer alsjeblieft mijn verontschuldigingen voor het gedrag van je buren. Dit is niet wie wij zijn.’

Kaila, rood geworden, wurmde ongemakkelijk in haar stoel. ‘Is niet erg, hoor. Iedereen is een beetje verhit. Begrijp ik best.’

‘Dat is heel volwassen van je, maar het is geen excuus. Mensen, we kunnen de Accountant om informatie vragen. Maar we gaan de duivel niet tarten. We gaan hem niet chanteren!’ Joyce wilde iets zeggen, maar Graham stak zijn hand op. Ralph probeerde ondertussen Kaila’s blik te vangen om haar een blijk van erkenning te geven, maar ze keek weer strak naar haar handen. ‘Joyce, je hebt gelijk. Dit is geen geluk. Maar de manier om dit niet te laten escaleren is om morgen iemand naar het bos te brengen en het tij te keren. En dan hopen we, nee, bídden we, op een goede afloop.’

‘Je hebt het wel over het leven van mijn zoon,’ zei Marc ijzig. ‘En daar wil je op bídden? We hebben recht op geluk.’

‘Wat als hij wel dood is, Marc?’ Joyce greep de arm van haar man vast. ‘O god, wat als Liam wél dood is?’ Ze barstte opnieuw in snikken uit, maar Marc had te veel aan zichzelf om haar te troosten.

‘We hebben geen recht op geluk, Marc,’ zei Graham. ‘Ons is geluk belóófd, maar door wie?’ Hij keek het gezelschap rond en zijn blik bleef ten slotte hangen bij Ralph, die prompt zijn maag voelde zakken. ‘Ralph, wat zeg jij hierover?’

‘Ik eh…’ Hij moest zijn keel schrapen. ‘Nou ja, dit zou in de rechtbank natuurlijk nooit overeind blijven. Zelfs in het ergste geval kun je niet spreken over contractbreuk. Niemand heeft ons garanties gegeven. Niet over onsterfelijkheid, zelfs niet over onschendbaarheid.’

‘Waarom ben jíj opeens advocaat van de duivel?’

‘Marc, het staat niet in het pact dat er geen mens mag sterven.’ Opnieuw werd zijn stem hees. Opnieuw schraapte hij zijn keel. ‘Dorothy is ons dit jaar ook ontvallen.’

‘Die was oud!’ schreeuwde Joyce door haar tranen. ‘Zij heeft een lang en gelukkig leven geleid!’

‘Mijn broer maakte een eind aan zijn leven toen hij zestien was. Denk je dat mijn ouders zich niet hebben afgevraagd hoe dit geluk kon zijn? Hoe zoiets in vredesnaam mogelijk was?’

En de afschuwelijke waarheid is dat ze leerden er gelukkig mee te zijn, dacht hij, maar dat zei hij niet. Zo zou de toekomst van Joyce en Marc Wachowski er ook uitzien: op de een of andere manier zou Liams verdwijning unheimisch snel geen onderdeel meer zijn van hun scherpste rouw. Ze zouden het niet hebben verwerkt, dat niet, maar verkokerd. Ze zouden zichzelf verafschuwen dat het draaglijk genoeg was geworden om ermee te kunnen leven, maar ook dat zou minder worden, omdat ze eenvoudig geassembleerd waren tot het voelen van geluk. En dan zou Liams vermissing altijd iets blijven dat in de nadagen van 2023 was gebeurd.

‘Ralph heeft gelijk,’ zei Graham. ‘Laten we hopen dat de Accountant ons goedgezind is. Hoop doet leven. Maar nu kunnen we niets doen dan wachten.’

De klok sloeg acht.

Er volgde een korte pauze waarin de meeste buren van Bird Street dankbaar in zichzelf keerden. Juliette nam drankjes op. Maurice was weggegleden in zijn morfineroes en merkte niet dat er steeds een vlieg landde op de bloedkorsten tussen zijn haar. Laura schrok toen ze zich de babyfoon herinnerde, zocht om zich heen en zette vlug het beeld en geluid aan. Tenminste één opluchting: het leek erop dat de kinderen Red Light, Green Light aan het spelen waren, met de jongens en de meisjes aan weerszijden van de bibliotheek.

Ralph was op van de zenuwen. De druk in zijn borst was gezakt naar zijn maag en veranderd in kramp. De stilte viel hem zwaarder dan het gesprek, want daarin ging hij malen. Waren de dingen die hij had gezegd ook de dingen die hij normaal zou zeggen? Zou hóé hij die dingen had gezegd geen argwaan hebben gewekt bij zijn buren? Hij had geen antwoorden op die vragen.

‘Gaat het wel?’ vroeg Juliette. Ze kwam hem bruiswater brengen en met trillende hand nam hij het glas aan. ‘Je bent zo aan het transpireren.’

‘O eh, jawel hoor.’ Hij haalde zijn hand langs zijn hals en voelde dat de rug nat was van het zweet. ‘Nou ja… zoals het met jou ook gaat, waarschijnlijk.’

Ze knikte met een uitdrukking die van alles kon betekenen en liep terug naar de bar. Ralph sloeg het bruiswater achterover. Toen hij de tranen uit zijn ogen had weggeveegd zag hij Harry naar hem staren.

Hij weet het.

Ralph deed of hij het niet doorhad, maar Harry keek maar niet weg.

Hij weet het, hij twijfelt er niet eens meer aan. Misschien heeft hij wel iets gezien die avond. Misschien stond hij achter zijn voordeur naar buiten te kijken en zag hij je gebroken koplamp. Misschien houdt hij die troef bij zich tot het juiste moment.

Maar dat was gelul. Als Harry’s verdenkingen verder gingen dan vermoedens zou hij ze al wel op tafel hebben gegooid. Zijn buurman mocht hem graag, maar het evenwicht van Bird Street was te delicaat om door één persoon uit balans te laten brengen. Anderszins wist hij ook dat als Harry echt ervan overtuigd was dat hij iets met Liams verdwijning te maken had, Ralph waarschijnlijk niets zou kunnen verzinnen dat hem zou overtuigen van het tegendeel. Dat maakte hem gevaarlijk, ondanks dat hij zich gisteravond had laten afpoeieren.

Hij probeerde zijn aandacht op iets anders te vestigen. Op Kaila, bijvoorbeeld. Naar haar kijken bezorgde hem een heel ander, maar niet minder onrustbarend voorgevoel. Pas bij thuiskomst van het zoeken had hij haar vandaag voor het eerst gezien. Ze was stil en afstandelijk geweest, met een donkere oogopslag die hij maar al te goed kende. Eerder waren Luana en hij ervan overtuigd geweest dat ze Kaila’s opmaat naar de Donkerder Dagen en haar initiatie in goede banen hadden geleid, maar toen was het ongeluk gebeurd. Op de valreep waren ze haar uit het oog verloren. En op de een of andere manier had Ralph de indruk dat het meer schade had aangericht dan in zo’n korte tijd mogelijk leek. Kaila’s novemberdepressie kon zich gedragen als een opgevoerde motor: met de Donkerder Dagen als ontsteker en de huidige chaos als katalysator kon haar mentale toestand razendsnel afglijden. De ervaring hadden ze, evenals de aanknopingspunten om het te herkennen, maar dat maakte het niet minder griezelig.

Ze voelde zijn blik en haar ogen ontmoetten kort de zijne, lang genoeg om met zijn lippen woorden te vormen: Ben je oké?

Ze knikte vlug. Sloeg ze weer neer. Niet oké, dus. Vanaf morgen zou hij er voor haar zijn, nam Ralph zich voor. Meer lithium. Meer aandacht. Spelletjes doen als ze dat leuk vond en ophouden zijn eigen ellende centraal te stellen.

Juliette had alle drankjes ververst en Graham achtte de tijd rijp om te praten over de volgende dag. ‘Wat we doen met het zoeken naar Liam laten we afhangen van wat ons vanavond wordt verteld. Maar we hebben ook nog een afspraak met een patiënt. Elizabeth, ik mag toch hopen dat die nog staat?’

‘Ja, ik heb hem vanmiddag gebeld en het gaat door. Ik heb hem natuurlijk niet de begeleiding kunnen geven die ik had gewild, maar ik heb de indruk dat dat bij deze man ook niet nodig is. Hij is erg zeker van zijn zaak.’

‘Hoe heet hij ook alweer?’

‘Bill Nielsen.’

‘Ach ja, de heer Nielsen. Voormalig horlogemaker, als ik me goed herinner. Wat hebben we voor hem kunnen organiseren?’ Die laatste vraag richtte hij tot zijn oudste zoon, die hem schaapachtig aankeek. ‘Qua waardig uiteinde, bedoel ik!’

‘O zo. Nou, ja, daar hebben we dus geen tijd voor gehad met al dit gedoe. We kunnen morgen wel een stoel naar de executieplek brengen of zo. Maar de stroom aanleggen gaat nu niet meer lukken.’

‘Wa, woujem elektrocuteren of zo?’ grinnikte Maurice, blijkbaar toch niet in zwijm.

‘Stik in je huig. Ik bedoel voor de aankleding. Misschien kunnen we een propaanlamp neerzetten of zo. Een klokje meenemen.’

‘Oeh, gezellig! En vergeede barbecue nie!’

‘Verdomme!’ Grahams lippen trilden weer. ‘Deze man geeft zijn leven voor ons. Is dit echt het beste dat we voor hem kunnen doen?’

‘Het zal sober zijn, Graham,’ zei Harry. ‘Maar Nielsen vraagt niet om meer. Het belangrijkste is nu dat het slaagt. De rest is bijzaak.’

‘Iemands dood is geen bijzaak!’

‘Pa, focus op wat belangrijk is.’ Gray keek zijn vader aan en wendde voor het eerst zijn blik niet af. ‘We weten hoe je erin staat. Je hebt je zegje gedaan.’

‘En wat als hij zich toch op het laatste moment bedenkt?’ vroeg Joyce, die er niet in slaagde haar wanhoop te verbergen. ‘Ik bedoel, het mág niet mislukken, niet nu…’

‘Hij bedenkt zich niet, Joyce,’ zei Elizabeth. ‘Dat garandeer ik je.’

‘Maar wat áls?’

‘We hebben zoals altijd nog andere gegadigden,’ begon Graham, maar Marc negeerde hem – negeerde hem écht, met de nodige verachting – en wendde zich tot Elizabeth.

‘Wie gaan er morgen met ’m mee naar boven?’

‘Harry, ik en Gray.’

‘Oké.’ Hij keek hen een voor een grimmig aan. ‘Zórg dan dat hij zich niet bedenkt. Voor Liam.’

Graham opende zijn mond, maar Marc tilde de flap van zijn overhemd op en de patriarch sloot hem met een droge klap. Achter Marcs riem zagen ze allemaal de kolf van zijn pistool.

Het werd negen uur. Toen Elizabeth voorzichtig het onderwerp ter sprake bracht hoe ze er de komende dagen en weken mee moesten omgaan als Liam vermist zou blijven, dreigde de vlam in de pan te slaan, want de Wachowski’s waren er nog niet aan toe om met die mogelijkheid rekening te houden. Toen Maurice het onderwerp van een schadevergoeding ter sprake bracht – hij had tenslotte zijn hand verloren tijdens zoekwerkzaamheden voor hún kind, beargumenteerde hij – sloeg de vlam daadwerkelijk in de pan.

Dit keer werd er niet tijdig ingegrepen toen Marc hem aanvloog. Graham, Luana, Kaila en Ralph waren te verdoofd of te verbijsterd. Alle anderen waren simpelweg te laat of roken bloed. Er vielen rake klappen en Gray en Elizabeth sprongen toe, maar die laatste werd in het gedruis door een arm van Marc met een gil over de salontafel gelanceerd, wat voor Harry het signaal was om zijn elleboog om de keel van zijn overbuurman te slaan en toe te knijpen. Uiteindelijk waren het Laura en Juliette die erin slaagden de mannen terug in hun stoelen te duwen; bezweet, hijgend, nauwelijks gekalmeerd, maar voor het moment tenminste verzadigd. Joyce had door dit alles heen alleen maar gegild, als een soundtrack bij de waanzin.

Daarna werd er niet meer gesproken.

Iedereen was nog maar met één ding bezig.

Iedereen wachtte.

Al deze mensen haten elkaar. Geen van deze mensen kan elkaar uitstaan. En toch kunnen we elkaar niet loslaten. We houden elkaar in een wurggreep en niemand is de eerste die zegt: zo is het genoeg.

Graham zat lijkbleek in zijn chesterfield achter een onaangeroerd glas gin. Hij keek niet eens op toen een plotse, huilende windvlaag het dak deed kraken.

Ook Luana had zich niet meer bewogen. Haar gezicht had de kleur gekregen van een maansverduistering. En Kaila…

Wat was er toch mis met Kaila?

Hij kon geen hoogte van haar krijgen. Haar stilte beangstigde hem. Dit was een andere stilte dan normaal. Natuurlijk was het voorstelbaar dat ze in shock was door het verloop van de avond, maar er was meer aan de hand. Ze schoof steeds haar rechterhand onder de linkermouw van haar sweater en plukte nerveus aan haar pols. Waarom had hij haar thuis niet even apart genomen, toen het nog had gekund?

Ralph kreeg kippenvel. Hij kon het gevoel van alle kanten te worden aangestaard niet van zich afzetten. Toen hij het niet meer hield stond hij op en liep naar de bar.

Smirnoff Gold. Ugh. Zelfs nu verlangde hij ernaar. Hij walgde van zichzelf, maar het was waar. De neiging was bijna onweerstaanbaar.

Hij brak ijsblokjes uit de vorm en schrok van het harde geluid. Harry stond naast hem. Ralph had hem niet horen komen. Zijn buurman keek naar hem met een geïntrigeerde, haast verwonderde aversie.

‘Wat ben je toch aan het doen?’ vroeg hij onder zijn adem, zodat alleen Ralph het kon horen. ‘Je wéét dat het gaat uitkomen, om tien uur. Als je iets hebt gedaan, kun je nu nog schoon schip maken.’

Ralph voelde zijn kaak krampen. Zijn nekwervels samenknijpen. Zijn schedelhuid krimpen. Hij was zich pijnlijk bewust van al die dingen, maar kon niets doen om het te verhinderen. Wat hij over zijn lippen hoorde komen was een hees: ‘Er is niets om schoon schip over te maken.’

Hij griste zijn glas van de bar – alleen ijsblokjes – en ging terug naar de rest. Hij sloot zijn ogen en moest zijn knieën tegen elkaar persen om niet over zijn hele lichaam te gaan beven.

Minuten kropen voorbij. Het werd tien over half tien.

Dat was het moment dat Kaila opstond.

‘Jullie vergeten één ding,’ zei ze. Iedereen schrok op. Iedereen keek haar aan. ‘Jullie vergeten míj.’

‘Ik zou vanavond geïnitieerd worden,’ zei Kaila terwijl ze het burengenootschap rondkeek. ‘Ik begrijp dat het dit jaar allemaal anders loopt, ik vind het net zo vreselijk als iedereen wat er aan de hand is, maar voor mij had dit ook een bijzondere avond moeten zijn. Het zou mijn overgangsritueel zijn. Zo noemen pap en mam het. Mijn volwassenwording.’ Luana’s blik gaf uitdrukking aan haar schuldgevoelens en ze moest zich duidelijk bedwingen om niet naar haar toe te gaan. Ralph zat roerloos en kon alleen maar denken: Wat gebeurt er? Maar het was Graham McKinley die sprak. ‘Dat begrijp ik heel goed, Kaila. En het spijt me verschrikkelijk. Onder deze omstandigheden kan het geen feestelijk moment zijn.’

‘Nee, dat begrijp ik. En straks als de Accountant komt is iedereen met totaal andere dingen bezig. En dat begrijp ik ook. Echt waar.’

‘Je zult je naam bijschrijven in zijn boek. Dat is een bijzonder moment.’

‘Ja, dat weet ik. Maar ik zat te denken: u heeft gelijk. In twee dingen. Tradities zijn belangrijk, en iemands dood is geen bijzaak. We moeten stilstaan bij de persoon die vorig jaar naar het bos is gebracht, aan wie we weer een heel jaar aan voorspoed hebben te danken.’

Er klonk instemmend gemompel.

‘Het is niet niks als iemand vrijwillig zijn leven geeft voor zoiets. Ik bedoel, ik weet wel dat ze het niet weten, en ik weet wel dat wij hen eigenlijk juist hélpen… maar toch.’ Ze keek opnieuw het gezelschap rond. ‘Ik bedoel, dat is toch zo?’

De meesten knikten. Ralph zag uit zijn ooghoeken dat Elizabeths knokkels spierwit waren. Hijzelf was met stomheid geslagen en kreeg het plotselinge van de situatie maar niet verwerkt.

‘Dus ik dacht, misschien kunnen we de ceremoniële dingen nu alvast doen. Zodat er straks om tien uur alle ruimte is voor Liam.’

‘Ze heeft wel gelijk,’ zei Laura na een korte stilte.

Gray knikte, maar twijfelde. ‘Kunnen we dat eigenlijk wel doen, zonder de Accountant?’

Niemand had daar antwoord op. Graham wendde zich tot Ralph. ‘Jij hebt toch het artefact van vorig jaar?’

En dat brak eindelijk zijn verdoving. ‘Ja, maar er is nog wel een klein probleem,’ zei hij. ‘Ik heb het het hele jaar in de kluis gehad. Dat weet ik zeker, want ik heb regelmatig nog gecheckt.’ Dat was een understatement: Levi’s leren armbandje was een talisman voor hem geworden en hij had het talloze malen uit de kluis gehaald als hij de behoefte had gevoeld om dichter bij de jongen te zijn. Maar dat hoefden de anderen niet te weten. ‘Ik was er gewoon nog niet aan toegekomen om het hier af te geven. En toen ik net dus ging kijken voor we kwamen, lag het er niet meer.’

‘Je bent het artefact kwijtgeraakt?’ vroeg McKinley zacht.

‘Ik snap het niet. Het heeft daar altijd gelegen. Ik heb wel zes keer alles nagelopen. Het ligt er gewoon niet meer bij.’

‘Hoe is dat verdomme mogelijk, Ralph?’

Een paar weken geleden had hij het bandje voor het laatst uit de kluis gehaald. Hij had het een tijdje gedragen, maar daarna? Hij herinnerde het zich gewoon niet. Hij moest hem zijn vergeten terug te leggen, een andere verklaring kon hij niet bedenken. Maar waar hij dan was?

‘Ik weet het niet,’ zei hij alleen maar. ‘Het spijt me.’

Weer zag hij woede bij McKinley, maar voordat deze iets kon zeggen deed Kaila dat. ‘Nou ja, zelfs zonder dat artedinges, of hoe het ook heet, kunnen we hem een eerbetoon geven, toch? Hoe gaat dat ritueel normaal precies?’

Elizabeth keek om naar de dertien kristalglazen kelken die op het dressoir stonden. ‘Luister Kaila, het is een mooi sentiment, maar de Accountant leidt de dronk, we kunnen niet zomaar –’

‘Jongens, kijk…’ Juliette was opgestaan en wees naar de haard. Allemaal volgden ze haar vinger.

Niemand had het afgelopen uur nog nieuwe blokken op het vuur gelegd en onder de welving van de stenen boog was het uitgedoofd tot smeulende kolen. Te midden ervan stond een koperen kruik. Ralphs adem stokte in zijn keel toen hij die herkende als de kruik die normaal gesproken uit het koffertje van de Accountant kwam. Een rode gloed weerspiegelde in het gewreven oppervlak.

‘O… kayyy…’ zei Maurice, teruggedrongen in de verre hoek van zijn divan, alsof hij verwachtte dat de kruik elk moment naar hem kon uithalen. ‘Die stond er nenognie, toch? Of bennik nou gek?’

Marc keek Graham aan en mompelde: ‘Blijkbaar staat het ons vrij.’

En opeens was Ralph gealarmeerd. ‘Wacht. Ik weet niet of –’

Maar zijn woorden werden overstemd door Graham, die Kaila toeknikte en zei: ‘Het lijkt me een helder teken. Wil jij het leiden, meisje?’

Kaila was al om de divan van Maurice naar de haard gelopen. Als gehypnotiseerd staarde ze in de spookachtige gloed. Ze stak haar handen uit.

‘Lieverd, kijk uit…’ begon Luana, maar net als Ralph zat ze als bevroren.

Kaila’s handen bleven vlak boven de kruik hangen en sloten zich er toen omheen. Een schok ging door alle buren heen. ‘Het is niet heet,’ zei ze verwonderd. Toen ze zich naar het gezelschap keerde had ze de kruik in haar handen en glimlachte ze opgetogen. ‘Het is warm, maar niet heet…’

Graham draaide met een vinger en dat was het signaal voor Juliette en Elizabeth om zich naar het dressoir te haasten en de kelken rond te delen. Twaalf stuks, want de dertiende gast was nog niet aanwezig, natuurlijk. Ralph keek met halfopen mond naar zijn dochter en werd plotseling overvallen door diep, liefdevol respect. Klaarblijkelijk had hij haar terughoudendheid helemaal verkeerd ingeschat. Te midden van de onderlinge vijandigheid waartoe haar buren waren vervallen was ze geslaagd in waar Graham en alle anderen hadden gefaald: het scheppen van een moment van eenheid tussen hen.

‘Opa zou trots op je zijn geweest, Kaila,’ zei hij en hij merkte dat hij een brok in zijn keel had.

‘Dat denk ik ook,’ zei McKinley. ‘Judge Lewis was een gedistingeerd man.’

Kaila trok met haar lippen, maar keek geen van hen aan. Een voor een ging ze de buren langs en schonk de ingeslepen kelken vol met de dampende, bloedrode wijn die ze zo goed kenden. Zoals altijd bleef de kruik schenken, ook toen die na vier of vijf kelken wel leeg had moeten zijn. Pas bij de laatste, die van haarzelf, kwam er geen druppel meer uit. Ze keek in de opening en schudde hem voorzichtig met twee handen.

‘Hij is leeg,’ zei ze.

Er klonk een gorgelend geluid, als water dat opborrelde uit een afvoerputje. Haar kelk begon zich vanzelf te vullen.

‘Whoa, trippy…’ fluisterde Maurice.

Toen hij tot de rand gevuld was stopte het. Kaila zette de kruik neer op de lei voor de haard en nam haar kelk in haar handen. ‘Oké. Ik heb het ook maar van horen zeggen, maar volgens mij moeten we allemaal staan, toch?’

Er is iets mis, dacht Ralph, terwijl iedereen opstond. Er is iets gruwelijk mis.

Zelfs Maurice wist zich overeind te hijsen, steunend op een kruk.

Onder de grijnzende wolvenkop hief Kaila haar kelk. Voor het eerst en voor het laatst die avond keek ze Ralph strak aan. ‘Op de jongen van vorig jaar dan maar. In voorspoed leven. Vrijwíllig gegeven.’

De patriarch hief zijn glas en riep volmondig: ‘Ja!’

‘Ja,’ zei ook Juliette.

‘Ja,’ hoorde Ralph zichzelf fluisteren. Hij kon niet anders.

‘Ja, lieverd,’ zei Luana en ze knikte Kaila toe met een uitdrukking waarin alle emoties van de afgelopen dagen waren af te lezen.

‘Ja,’ zeiden Elizabeth en Harry gelijktijdig.

‘Bottoms up,’ zei Maurice en hij begon tot ieders ontsteltenis te drinken. In feitte sloeg hij zijn kelk in één teug achterover. Toen die leeg was, liet hij zich met een zucht op de divan ploffen, likte over zijn bloedrode lippen en grijnsde: ‘Daddy needs his medicine.’

Kaila liet zich niet van de wijs brengen en keek afwachtend naar Joyce. ‘Ja,’ zei deze, met tranen in haar stem. ‘En ook op Liam. Op een goede afloop.’

Marc knikte. ‘Jep, daar drink ik op.’

‘Goed gedaan, lieverd,’ knikte Laura bemoedigend. ‘Ja.’

En: ‘Ja,’ zei ook Gray.

Kaila sloeg haar ogen ten hemel. ‘Op jou, Levi,’ zei ze zacht. En ze dronk.

Ze dronken allemaal. En terwijl Ralph de warme, bittere drank door zijn binnenste voelde wervelen als een levend wezen of een sterrennevel of als zwavel en vuur, drong het tot hem door dat Kaila de naam van de jongen had genoemd.

Ze stond voor de haard en achter haar laaiden de vlammen hoog op. De mouw onder haar linkerhand, waarmee ze de kelk achteroversloeg, zakte af en nu zag hij wat er om haar pols zat.

Het was het armbandje van Levi.

Ralph dacht: Kaila?

En op dat moment sloeg de klok tien.

Iedereen was door de dronk de tijd uit het oog verloren. Iedereen keek met een ruk om naar de dubbele deuropening. Elizabeth slaakte een kreet. Joyce snakte naar adem. Ralph voelde zijn mond droogvallen.

Na de derde slag klonk vanuit de hal het massieve bonzen van de deurklopper.

Tweemaal. De duivel klopte altijd tweemaal aan.

Doodstil zonk iedereen terug in hun zetels. Kelken werden neergezet. De salon van de noordelijke vleugel lag verder weg van de welkomsthal dan de jachtkamer en werd ermee verbonden via een lange gang met mahoniehouten lambrisering, maar toch hoorden ze allemaal de klap toen de schoot uit het slot sprong. Het galmende piepen van de voordeur die openzwaaide.

Met een mengeling van onbegrip en – veel erger – begrip, keek Ralph naar Kaila. Ze was weer in haar fauteuil gaan zitten en staarde naar haar handen. Hij probeerde haar naam uit te spreken, maar er kwam geen geluid over zijn lippen. Wat hij ook tegen haar had willen zeggen, het was nu te laat.

De deur sloeg dicht. Eindelijk, vertraagd door de verbindingsgang, bereikte de tochtvlaag de salon. Kaarsvlammen waaiden uit. Ze hoorden het kalme klik-klak van lakschoenen op marmer, gevolgd door een traag, slepend geluid. Grahams adem stokte en Ralph begreep waarom: hij moest een wel al te levendig déjà vu ervaren. Vorig jaar, Dorothy die kromgetrokken door de parkinson de jachtkamer was binnengestrompeld, voorovergebogen over haar rollator en haar ene levenloze voet slepend achter de andere.

De voetstappen kwamen dichterbij. Het slepen volgde.

Ralph dacht: Als ik nu moedwillig afscheid kon nemen van mijn leven, zou ik dat waarschijnlijk doen.

Een illusie van wervelende novemberbladeren, van kronkelende takken en rijp en zwarte mist stroomde de salon binnen en Ralph voelde op slag de temperatuur van zijn bloed dalen. Het leek geen illusie dat het donkerder werd: het donker kroop over al hun gezichten heen. Het greep zich daar vast. En als zij allemaal ten prooi vielen aan dat donker, wie op aarde zou dan durven beweren dat het er niet daadwerkelijk was?

Uit de schaduwen maakte zich nog een schaduw los, die een verontreinigde stank met zich meebracht. De Accountant kwam binnen, gekleed in zijn zwarte pak, witte overhemd met ruches en zwarte vlinderdas. Met kalme, doelbewuste stappen schreed hij dichterbij. Aanvankelijk zag Ralph niet wat hij aan die unheimisch lange arm achter zich aan sleepte, omdat McKinleys fauteuil het zicht erop blokkeerde. Maar toen zag hij het wel.

In zijn ene gehandschoende hand droeg hij zijn koffertje. De andere had zich vastgegrepen in een dos bloederig blond haar. In één marionettenbeweging, te snel en te onmogelijk om aan de wetten van de fysica en de anatomie te kunnen voldoen, boog de Accountant opzij, pakte op wat hij achter zich aan had gesleept en smeet het met een daverende klap op de salontafel. Kelken vlogen aan scherven. Buren vlogen tegen hun rugleuningen, handen in uitingen van onpeilbare, verstarde gruwel voor hun mond geslagen.

Voor hen lag het miserabel verminkte lichaam van Liam Wachowski.

Er trad een moment op waarop Ralphs shock zo diep was dat hij de indruk kreeg letterlijk uit zijn lichaam te treden. Het schemerde voor zijn ogen en hij voelde zijn geest kortstondig van zijn leven wegschommelen. En inderdaad, hij smeekte dat dit het einde zou zijn. Dat de duisternis genadig genoeg zou zijn om zijn leven nu te verzwelgen. Maar het moment duurde onbarmhartig kort en de salon materialiseerde zich maar al te scherp weer voor zijn ogen. Ralph Lewis begreep dat hij werd geacht dit met zijn volle bewustzijn te ondergaan.

Joyce en Marc begonnen te gillen en stortten zich op hun zoon, die was beslijkt met aarde uit de kuil waarin hij twee dagen begraven had gelegen. De Accountant draaide zijn hoofd naar Ralph en siste: ‘Deze telt niet, váder…’

Maar was dat wel echt wat hij zei? In plaats van ‘vader’ klonk er nog iets anders door dat laatste woord heen, iets verbasterds uit een oude taal dat Ralph desondanks feilloos begreep: de Accountant noemde hem ‘bedrieger’ en spuwde dat woord uit met een zwarte damp vol druipende haat.

Terwijl Joyce keer op keer de naam van haar zoon gilde en Marc alleen nog ongearticuleerde klanken uitbracht, zaten alle andere buren in doodse stilte. De meesten hadden wel gehoord wat de Accountant had gezegd, maar de betekenis ervan was nog niet tot hen doorgedrongen. Juliette klauwde striemen in haar gezicht. Elizabeths ogen puilden uit en lekten tranen zonder te knipperen. Adertjes waren gesprongen op Grahams vergeelde netvliezen en zíjn ogen liepen vol bloed. Luana hyperventileerde als een op hol geslagen pomp. Zelfs Maurice was stilgeslagen. En Ralph? Hij kon alleen maar staren naar Liams bemodderde Halloweenkostuum, dat nat was en onder de algen zat. Een lucht die Django heel goed zou hebben herkend drong diep door in zijn neusgaten. Het was de stank van rot, die nu de hele salon vulde en zich nestelde in ieders longen.

Slechts één iemand keek niet naar het lichaam: Harry. In plaats daarvan keek hij Ralph recht aan. ‘Ga je nu dan praten?’ vroeg hij zacht.

Alle buren gaapten hem aan.

Ralph probeerde iets te zeggen. Kon het niet.

Het was Luana die het zei: ‘Wij waren het.’ De woorden kwamen in hortende stootjes. ‘O god, wíj waren het. Het spijt me… zó verschrikkelijk…’

Hij keek zijn vrouw aan. Tranen kwamen uit zijn ooghoeken. Luana keek niet terug, had zich gewend tot Joyce.

‘Het was een ongeluk… Ralph reed hem aan. Hij kwam thuis, hij had gedronken… we raakten in paniek…’ Ze leek naar woorden te zoeken die konden verklaren wat ze hadden gedaan, maar alle redenen die eerder nog zo ontegenzeggelijk hadden geleken, schenen haar nu te zijn ontvallen. En Ralph wist het. Er waren geen redenen. Geen excuses. Alleen nog rekenschap.

Eindelijk had hij zijn stem gevonden. ‘Het spijt me,’ zei hij tegen Joyce en Marc. ‘Ik ben zo verschrikkelijk stom geweest.’

‘Nee!’ krijste Joyce. Ze liet Liam los en vloog op hem af. ‘JIJ VUILE HOND!’ Ze stortte zich op hem. Het volgende moment was het een klauwen van handen, een striemen van nagels, een roffelen van vuisten in blinde razernij. Ralph had niet de kracht om haar van zich af te duwen en had dat ook niet gedaan als hij die wel had gehad, want hij verdiende dit. En belangrijker, zíj verdiende dit. Hij hief alleen zijn onderarmen ter bescherming voor zijn gezicht, want Joyce’ moordlust had de precisie van een havik en haar lange nagels gingen zonder meer voor zijn ogen. ‘Moordenaar!’ gilde ze steeds weer. ‘Moordenaar! Moordenaar!’ Joyce werd weggetrokken en vanachter de leren bank verscheen ondersteboven het gezicht van Gray Jr. ‘Goed gedaan, motherfucker,’ zei hij. ‘Nu zijn we allemaal naar de klote.’

Er was een witte flits toen zijn vuist hem van bovenaf recht tegen zijn jukbeen trof. De schade die Joyce had aangericht was beperkt gebleven tot sneden, striemen en blauwe plekken, maar dit was veel erger. Ralphs hoofd sloeg achterover, alles werd wazig en er klonk een felle pieptoon. Hij kreeg het ontluisterende gevoel dat het vlees van zijn wang in zijn rechteroog was geschoven en niet meer terug kon naar waar het hoorde. Hij depte met zijn vingers, voelde bloed en een hevige pijnscheut in de onderliggende botstructuur van zijn gezicht.

Toen zijn zicht weer verscherpte zag hij Marc, die zijn Ruger had getrokken en op hem had gericht. ‘Opstaan,’ zei hij, gebarend met de loop. ‘Nu.’

Ralph wankelde traag overeind. Achter Marc hing Joyce voorover in de houdgreep van Laura en Elizabeth, haar gezicht gevlekt en onder het snot. Tijdens de worsteling waren de knopen van haar vest gesprongen en haar jurk gescheurd. Een van haar borsten hing bleek uit haar beha naar buiten. Ze besefte het niet, maar Maurice zag het wel. Hij wees er in een soort verbijsterd ongeloof naar en zei, als het intellectuele baken dat hij was: ‘Tiette…’

‘Jij en ik gaan een wandeling maken,’ zei Marc. ‘Naar het bos.’

Ralph hief zijn handpalmen. ‘Marc, het was een ongeluk…’

‘Hem naar het bos brengen was geen ongeluk. Hoe voelde het? Hoe voelde het om daar weer een kind achter te laten?’

‘Marc, we zijn redelijke mensen. Het is nog niet te laat.’

Zijn overbuurman lachte, zonder vreugde maar oprecht verbaasd. ‘O, maar het is véél te laat. Weet je dat dan nog niet?’

Ralph keek het gezelschap rond en zag dat het zo was. Op de gezichten van Harry en Elizabeth, van Juliette, Maurice, Gray en Laura, en natuurlijk op dat van Joyce, zag hij niet alleen veroordeling. Hij zag de wil tot vergelding, die de schijn wekte van bloeddorst. Dit zou een volksgericht worden en Ralph begreep hoe het zou aflopen. Juliette was opgestaan en had zich demonstratief bij de anderen gevoegd. Luana zat alleen gelaten in een hoek van de bank, haar ogen lege donkere cirkels die staarden in een nachtmerrie, nu al verbannen.

Alleen bij Graham McKinley zag hij nog de sluier van beschaving over zijn gezicht liggen. ‘Marc, ik smeek je dit niet te doen,’ zei de oude man. ‘Er zijn andere manieren.’

‘Die zijn er zeker,’ zei Joyce. Met een laatste draai van haar lichaam had ze zich losgerukt en ging nu voor Ralph staan, recht in de lijn van Marcs schot. In haar huidige staat zag ze eruit als een vrouw die was ontsnapt uit een gesticht. Haar lippen krulden zich tot een wrede grijns. ‘Zo makkelijk laat je hem er niet mee wegkomen. Hij heeft mijn zoon vermoord. We gaan Django boven halen en je neemt hém mee naar het bos.’

‘Nee!’ schreeuwde Luana. ‘Nee, nee, nee, dat doe je niet!’

Zie ik dit echt? dacht Ralph.

Luana, die al zolang hij met haar getrouwd was vuurwapens had verafschuwd, was overeind gekomen en hield met trillende handen een pistool op Marc gericht. Het was evident dat ze het uit haar tasje had gehaald, maar hoe ze eraan was gekomen was hem een raadsel.

Iedereen keek nu naar de twee wapens, maar Ralph voelde zijn blik als een magneet naar links worden getrokken. De enige die zich sinds de komst van de Accountant nog niet had verroerd was Kaila. Zij zat nog altijd doodstil in haar stoel en staarde met grote, donkere ogen voor zich uit, zich schijnbaar onbewust van wat er om haar heen gebeurde. Zelfs het lijk op de salontafel leek haar te ontgaan. De Accountant stond achter haar en misschien was het gezichtsbedrog, maar hij leek groter dan tevoren. Hij had zijn armen gespreid, de palmen naar buiten, zijn hoofd in zijn nek gegooid.

En hij inhaleerde.

Hij inhaleerde hen allemaal.

Ralph voelde het: hoe er aan zijn geest werd gerukt. Hoe het vlies van zijn gezonde verstand scheurde en het wezen hem beroofde van wat hem mens had gemaakt. Hij onderging het heel bewust en zag ook wat daarachter gaapte: het donkere, gladde oppervlak van een spiegel. Daarin zag hij pure, barbaarse waanzin.

Graham McKinley viel op zijn knieën en schreeuwde: ‘We zijn geen monsters! We zijn geen monsters! We zijn geen monsters!’ Maar terwijl hij dat deed verkrampte zijn gezicht op monsterlijke wijze en sprong ook bij de patriarch de razernij tevoorschijn: een primitieve oeremotie, die het enige antwoord was op het besef wat zij al die tijd waren geweest.

‘Je laat mijn kinderen met rust, bítch,’ gromde Luana tegen Joyce.

‘Je had míjn kind met rust moeten laten, kutwijf,’ zei Joyce terug. Haar lippen krulden zich weg van haar tanden. Ze keek om zich heen, hongerig, moordlustig, besefte dat Django buiten bereik was en rende in plaats daarvan met uitgestrekte handen op Kaila af.

Luana richtte het pistool en haalde de trekker over. De kogel trof Joyce recht in haar gezicht. Terwijl ze achterover klapte zwaaiden haar armen omhoog alsof ze voor een doelpunt juichte, alleen was er geen mond meer om dat mee te doen. Ook haar benen gingen omhoog. Toen smakte haar hoofd met een klap op de rand van Maurice’ divan.

‘Então é assim que pode dar merda,’ fluisterde Luana. En al sprak Ralph maar een paar woorden Portugees, hij begreep dat ze zei: Dus dít is hoe het mis kan gaan.

Iedereen schreeuwde nu. Iedereen dacht aan moord. Zwarte damp stoomde van het pak van de Accountant en nu was het niet meer te ontkennen dat hij groter was geworden; zijn verschijning vulde bijna de hele salon. Zwarte, vergiftigde aderen kropen onder de berijpte huid van zijn hals, alsof ze niet met bloed maar met inkt waren gevuld. Zijn mond stond open en kwijl droop ongebreideld over zijn lippen. Ralph hoorde het hitsige hhòòòòhhhhh van de adem die hij naar binnen zoog – adem die geen zuurstof was, natuurlijk, maar de brandstof die ze hem al die jaren hadden gevoed. Hij absorbeerde hun menselijkheid en consumeerde hun laatste restjes.

Marc staarde vol ongeloof naar het roerloze lichaam van Joyce. In dat korte moment besefte hij dat hij zowel zijn jongste zoon als zijn vrouw was verloren en hij richtte de Ruger, die hij in alle chaos had laten zakken, met hernieuwde precisie op Ralph. Het leed geen twijfel dat hij de trekker zou hebben overgehaald, als op dat moment niet Maurice een langgerekte, rochelende kreet had laten horen. Zijn blik schoot die kant op.

De jongste McKinleytelg zat rechtovereind op de divan. Zijn overgebleven goede hand greep naar zijn keel, het overblijfsel van de andere drukte hij ertegenaan. Hij deed zijn mond open alsof hij iets wilde zeggen, maar er kwam alleen een golf schuim uit, dat met een vochtige klets in zijn schoot belandde. Het grootste deel glansde rood van bloed en vermolmde herfstbladeren. De rest was spierwit.

Ralph keek naar de scherven van de kelken die overal op de grond lagen, en de twee overgebleven kelken die nog, ongelofelijk maar waar, ongeschonden naast het lichaam van Liam op de salontafel stonden.

Ze hadden gedronken. Ze hadden allemáál gedronken.

Een glimlach begon zich om zijn lippen te vormen. Ralph hoorde Maurice gorgelen. Hij zag dat de hoornvliezen van zijn ogen knapten, dat zijn voeten trappelden en dat zijn kaken dichtkrampten, maar dat zijn tanden, omdat hij niet meer wist hoe zijn mond sloot, zijn onderlip aan flarden beten. Maar al die dingen maakten nu niet meer uit, want voor het laatst keek Ralph naar Kaila.

En dacht: Goed gedaan, meisje.

KAILA

Wat verteld was. Kaila’s beslissing.

2 NOVEMBER

Terwijl de avond zijn verschrikkingen uitspuwde in de salon van het Mc-Kinleyhuis, zat Kaila te midden ervan in een trance van volmaakt beheerste kalmte. Ze kende het gevoel dat zich van haar meester had gemaakt maar van één andere gelegenheid: alleen als zij sprong en ze de wereld om zich heen voelde buitelen was ze zo de baas over haar leven en haar plaats daarin. Dan vloog ze in een huls van haar eigen bewustzijn, snel genoeg om haar ziekte en de ballast die andere mensen vormden achter zich te laten. En als haar handen dan het wateroppervlak spleten sloeg ze een gat door werelden en opende ze een deur naar een domein waar niets van dat alles haar kon vinden. Had ze daar niet altijd al naar verlangd?

Eigenlijk was het helemaal niet zo erg om op dit moment alleen te zijn. Haar hoofd vulde zich met muziek: Jax die tijdens karaoke-night een uitbundige versie van Bohemian Rhapsody zong voor al hun vrienden. Django die bij James Corden Great Balls of Fire mocht spelen en het publiek opzweepte tot extase. BTS met Dynamite via Spotify over haar oortjes. De muziek vulde haar hoofd met dromen en herinneringen die haar een heerlijk warm gevoel bezorgden en die de geluiden van het pandemonium naar de achtergrond verdreven.

En helemaal alleen was ze daar natuurlijk ook niet, hè? Nee, de Accountant stond achter haar. Fysiek, maar ook in dat introspectieve domein waar haar geest zich bevond. Ze voelde er een zacht tikje op, het spirituele equivalent van een hand die op haar schouder werd gelegd.

En in haar hoofd hoorde ze zijn stem: Goed gedaan, meisje…

Zie je nu wel wat een weerzinwekkende monsters het zijn?

Je hebt het ook niet echt subtiel aangepakt. Zoals Jax zou zeggen: effe dimmen, my dude…

Verdienen ze beter? Pas als je de waarheid in hun gezicht smijt en het ongedierte eruit rolt, zien ze wat ze hebben aangericht.

Ook Kaila zag nu het gevolg en koesterde geen medelijden met de mensen die ze eens als haar ouders en haar buren had beschouwd. Menselijkheid en empathie verdwenen als je lang genoeg werd blootgesteld aan de beestachtigheid van anderen. Dat wilde niet zeggen dat haar vernislaag helemaal was afgebeten: haar moraliteit was alleen superieur aan die van hen.

Is het wel fair naar de anderen toe? Ze hebben niet allemaal zulke dingen gedaan.

O, maar jij kent hun verhalen niet, Kaila, nee. Ik wel. Ik ken al hun verhalen. Zelfs mij waren ze te koud om me eraan te kunnen warmen. Geloof me, ze verdienen dit allemaal.

Ze dacht na en geloofde dat hij de waarheid sprak. En dan te bedenken dat ze er bijna onderdeel van was geworden. Ze kreeg er de rillingen van.

Het is bijna tijd, Kaila. Oude contracten lopen ten einde. Nieuwe moeten worden gesmeed.

Nee, natuurlijk zou ze zich niet aansluiten bij haar ouders en buren. Al vanaf het moment dat ze had ontdekt wat zij elke november deden en voor welk gewin, had ze gewalgd van het principe. Pertinent en principieel had ze willen weigeren zich ermee te verenigen. Ze had het niet kunnen rijmen met wat zij geloofde wat goed was. En toch hadden ze haar, slinks als ze waren, gaandeweg weten te verleiden in een vals gevoel van instemming. Vooral pap. Juist hij, met z’n ethiek dit, moraliteit dat, had haar met leugenachtige voorwendselen doen geloven dat deze ethische troebelsoep het beste van het slechtste was.

Maar vannacht was daar een definitief einde aan gekomen. Met het doden van Levi waren ze een grens overgegaan waarvan geen terugkeren meer mogelijk was. Dat wist ze, want Levi had het haar zelf verteld.

En de Accountant?

Die had haar heel nieuwe inzichten gegeven.

‘Wat heb je met hem gedaan?’ had ze met moeite uitgebracht, toen hij zich had opgericht van de plek op zolder waar even tevoren nog het droevige ding had gelegen dat Levi was geweest, maar waar nu alleen nog roetdeeltjes wervelden.

‘Teruggestuurd naar het donker. Hij is een mooi, zwak lichtje geworden, heel mooi schijnend tussen de Dode Dingen in het kreupelhout. Hij houdt zich daar stilletjes. Wees maar gerust, er is nog genoeg over voor later.’

Een lange, zwarte tong kronkelde over zijn lippen; hij leek zich niet te kunnen beheersen. De roetdeeltjes verwaaiden. De takkenstapel implodeerde, takken buitelden over elkaar het gat in, de vloer sloot zich. Django lag naast haar, knock-out maar onmiskenbaar ademend. Ze ging voor hem staan, om hem af te schermen van het wezen. Maar nu hij eindelijk was verschenen, was ze ook geïntrigeerd. Een dag te vroeg. En wéér voor haar alleen.

‘Je hebt nogal wat lawaai gemaakt,’ zei ze. ‘Pap en mam zullen komen.’

‘Die? Zij slapen. Ik heb ze laten slapen. Ik kan hun dromen zien. Niet prettig, niet prettig…’

‘Wat kom je doen?’

‘Ik kom je redden van monsters.’

‘Monsters? Wat voor monsters?’

‘De oudermensen.’

Ze schudde resoluut haar hoofd. ‘Mijn moeder is geen monster. Mijn vader misschien, maar niet mijn moeder.’

‘Het moedermens is een verachtelijk, nijdig wezen dat het geschenk dat ik haar heb gegeven nooit op prijs heeft gesteld…’

Ze keek hem aan, geschokt door het venijn in zijn stem.

‘Het is de waarheid. Je was haar wenskind, maar zelfs haar lichaam verzette zich tegen je…’

Hij stak zijn in fluweel gehulde hand op en door een waas van zwarte rook zag ze het: hoe ze blauw ter wereld was gekomen, de navelstreng zo strak om haar nek gewikkeld dat de dokters hem nog maar net op tijd hadden weten los te peuteren om de bevrijdende schreeuw om zuurstof te laten horen.

‘Ze heeft je mooie, breekbare hoofdje willen persen tot vezelpap…’

En ze zag het: hoe haar moeder over haar wieg stond gebogen, haar gezicht een masker van haat, haar vingers jeukend op haar fontanellen.

‘Ze heeft je de wil om te leven afgenomen…’

En nu zag ze het niet maar hóórde ze het: haar moeders wiegenlied dat door haar slaap heen drong, zo recent nog maar als de vorige november: Boi boi boi, boi da cara preta. En de volgende ochtend was ze wakker geworden zonder haar zwarte steen.

‘Newsflash,’ zei de Accountant terwijl de rook optrok en de zolderkamer voor haar ogen materialiseerde. ‘Je bent alleen maar de wensdochter van het moedermens geweest. Meer niet. En waarom?’

Opeens was het tot haar doorgedrongen. ‘Ze was onvruchtbaar…’

‘Wie denk je dat je heeft verwekt? Het vadermens?’ De Accountant lachte schimpend. ‘Zijn zaad was langzaam. Je had er nooit mogen zijn en Django ook niet. Maar hier ben je dan.’ Op een manier die plotseling iets onzekers had streek hij zijn pak glad. Toen hij haar aankeek zag ze toegewijd ontzag op zijn gezicht. En liefde? In zoverre als dit wezen liefde kon voelen: ja. ‘Je bent de eerstgeborene, Kaila.’

WIIAMMM.

Dat woord had in haar hoofd nagegalmd als een klok die tien sloeg.

Ze kon het niet geloven.

Zij. Niet Damien Thorn uit The Omen. Niet Adrian uit Rosemary’s Baby. Kaila Lewis da Silva.

Dochter van de duivel.

‘Het pact met de oudermensen en hun vrienden is eindig,’ was de Accountant onverstoorbaar verdergegaan. ‘Dat is het altijd geweest, want mensen hebben een houdbaarheidsdatum. Ze rotten. Daar weet je slapende broertje alles van, Kaila. Mooi, slapend broertje. Er is geen grens aan hun slechtheid. Ik heb hun menselijkheid niet geconsumeerd, dat hebben ze zélf gedaan. Mensen zijn kannibalen die het ondanks de overvloed niet kunnen weerstaan om aan zichzelf te beginnen. Njom-njom-njom! Zoals de honden vandaag aan Maurice’ arm zullen beginnen, njam-njam…’

Hij stak zijn hand ver in zijn muil, veel te ver, en begon er gulzig aan te knagen. Toen hij hem er weer uit trok wapperde hij er het kwijl vanaf, dat tegen haar poster van Sophia Loren spatte.

‘Natuurlijk is het eindig, Kaila. En ik, ik ben ook eindig. Hun slechtheid heeft me verzadigd en nu is het genoeg geweest. Het einde is aangebroken.’

Hij had haar recht aangekeken.

‘Ik wil je een deal voorstellen.’

De hele nacht had ze liggen malen. Eerstgeborene. Ze kon het woord maar niet uit haar hoofd zetten. En toch had het haar niet verbaasd, niet echt. Ze was geen bovennatuurlijk wezen, ze was een mens van vlees en bloed en léék in alle opzichten fysiek op haar beide ouders. Ze had de huid van haar moeder en de bedachtzame oogopslag van haar vader. Maar had haar geest niet altijd al iets duaals gehad? Ze was bipolair, haar duistere kant had van kinds af aan al dicht onder de oppervlakte gelegen. Het zat in haar en soms was het naar buiten gekomen. Te vroeg en te hevig, ze was er nog niet klaar voor geweest.

De bezoekjes aan de crisisdienst.

Het mes. Het verband.

En wie had haar ten slotte tegen zichzelf in bescherming genomen?

Zeker niet haar ouders, met hun stomme medicijnen. Zelfs niet Jax, met zijn gevlochten enkelbandje. Híj had dat gedaan. Alsof ze al die tijd al uitverkoren was geweest voor een speciale taak, maar ze met haar bipolaire aard eerst nog die onstuimige, gevaarlijke tienerjaren moest doorkomen, eer ze zou inzien hoe waardevol ze was.

Met wie wás ze eigenlijk meer verwant?

Je hebt een vrije keuze, had de Accountant haar verzekerd. Nooit heb ik iemand gedwongen om te tekenen. Maar je zult het nog wel inzien, Kaila. Dit contract is als het ware op je lijf geschreven…

Uiteindelijk was ze toch in een fragmentarische slaap gezakt en droomde dat ze mam weer over haar wieg gebogen zag staan. Maar toen ze dit keer over haar schouder meekeek, zag ze dat de wieg vol zat met bloed. Bij het eerste ochtendlicht had ze het zeker geweten: ze zou vluchten. Angst overheerste haar. Angst voor haar ouders, angst voor de corruptie van Bird Street, angst voor de Accountant en angst voor de onvermijdelijkheid van haar lotsbestemming, die ze op dat moment al wel aanvoelde maar die ze nooit, nooit, nooit zou kunnen aanvaarden. Django gaf de doorslag. Django was de onschuldige in dit alles en hem wilde ze hier weg hebben. Haar vaders Forester stelen en rijden, zo ver mogelijk weg van hier.

Maar toen had ze die laatste, schokkende ontdekking gedaan.

‘Oopsy daisy!’ siste de Accountant vanaf de bijrijdersstoel, toen ze bevroren in het open portier had gestaan. ‘Nee, niet de auto nemen, de mooie auto is bezoedeld…’

De achterbank was bespat met bloed. De penetrante roestlucht overweldigde haar en deed haar kokhalzen. Liams Baby Yoda-masker op de achterbank was ermee doordrenkt. En daar lag ook zijn mountainbike.

Het was zwart geworden voor haar ogen. Toen ze weer tot zichzelf kwam, stond de Accountant in een vreemde hoek voor paps werkbank. Zijn hoofd hing voorover, zijn lange roofdierarmen bijna tot aan de vloer.

‘Het spijt me dat je dat moest zien, meisje. Begrijp je het nu?’

Ze had het begrepen. Alles wat hij had gezegd was waar geweest. Haar ouders waren monsters. Pap had Liam doodgereden en de waarheid verzwegen, terwijl hij nu met de anderen mee was op fucking zoektocht door de bossen. En mam was onderdeel van de leugen, want mam wist ervan. Dat had het middernachtelijke FaceTimegesprek op paps telefoon bewezen.

Kaila had haar benen slap voelen worden. De Accountant had haar net op tijd bij de schouders gegrepen. Ze dacht: O god, ik wil zo graag terug naar vorig jaar zomer, naar Italië. Vorig jaar, toen ik nog van niets wist.

Bij die gedachte brak ze. Ze sloeg haar handen voor haar gezicht en begon te huilen. Ze voelde dat de Accountant zich geluidloos naar haar toe boog, rook zijn musky eau de cologne en de regen en het bos heel dichtbij. Ze hoorde het hitsige hòhhòhhòhhòhhhhhh toen hij haar emoties inhaleerde, maar ze kon zich er niet meer druk om maken. Het was te veel. Het kon haar niet meer schelen.

Toen het ergste voorbij was keek ze naar hem op.

‘Ben jij dit?’ siste hij, wijzend op de Forester.

Ze schudde langzaam haar hoofd.

Een wolfachtige grijns spleet zijn gezicht in tweeën. ‘Laat ze dan los, Kaila. De verdoemenis met hen. Jij hebt niets meer met ze te maken.’

‘Maar hoe is wat jij doet beter? Ik heb gezien wat je met Levi deed, vannacht. Jij vreet de zielen van onschuldigen. Hoe is dat goed te praten?’

‘O, maar we moeten eten! Eten om op te ruimen, jazeker. En in november hebben we honger… zoveel honger!’

‘Maak je ’t niet beter mee.’

Maar ze zag het beeld voor zich van een leeuw op de Serengeti die de zwakste zebra uit de kudde aanviel. Was dat niet de natuur? Wreed misschien, maar alles at. In de natuur bestond geen goed of kwaad, de natuur was in balans. Was dat niet wat de Accountant deed – de balans opmaken? En er was nog iets. Levi, Liam, al die anderen: ze waren kwaden die haar ouders en haar buren op hun geweten hadden, niet de Accountant. Waren deze mensen dan gecorrumpeerd door de duivel, of had de duivel ervoor gezorgd dat hun slechtheid tenminste nog in gereguleerde banen werd geleid, zodat ze niet verder het donker in zouden spiralen?

Haar ouders deden iets duivels onder het rookgordijn van liefdadigheid. Dit wezen was tenminste eenduidig, en frappant transactioneel. Eén ziel per jaar, dat kostte het. Hoe monsterlijk hij ook was, daarvoor hield hij Bird Street in een niet te ontkennen evenwicht. Elf maanden per jaar waren de mensen hier gelukkig en goed. Was hij dan wel echt zo slecht?

De Accountant keek naar haar, liet haar de ruimte om al deze dingen te denken en tot haar eigen conclusie te komen.

‘Oké,’ zei ze ten slotte, terwijl ze haar tranen wegstreek. ‘Laat dit stoppen. Doe met ze wat je wil, maar laat dit alsjeblieft ophouden.’

‘Daar ben jij de sleutel toe, Kaila. Jij bent mijn nalatenschap. Het staat je vrij om te gaan, maar nee, het vooruitzicht ziet er niet mooi uit…’

Hij had zijn armen om haar heen gevouwen en er was iets raars gebeurd: alles was donker geworden, zwarte rook wervelde om hen heen en opeens had ze het allemaal begrepen. Hij had haar een blik op haar toekomst gegeven, de toekomst die haar wachtte als ze zou weglopen voor haar verantwoordelijkheid. En wat ze zag, was een uitvoering van het filmscript dat ze aan het begin van het najaar had geschreven voor haar toelating aan de USC. Daarin vluchtte ze met Django naar California, waar ze een verloederd leven zouden leiden dat van het ene rotbaantje naar het andere zou afglijden en hen onvermijdelijk op straat zou doen belanden. Ten einde raad om haar broertje te onderhouden zou ze zich schuldig maken aan allerlei vergrijpen, altijd op de vlucht voor de politie, altijd levend in de schaduwen, tot ze op een nacht te bedwelmd zou zijn door de heroïne om zich nog om hem te bekommeren. Django zou op zoek naar eten tussen de afvalbakken zwerven, waar een ernstig zieke vos plots naar voren zou springen en hem zou bijten. Maar de vos leed niet aan hondsdolheid. Nee, de vos was een totemdier en zij had hem ook al eens ontmoet. Zwervend door het donker, helemaal vanuit Washington, had hij hen gevonden. En terwijl zij in een delirium op een vuil matras zou liggen, net niet ge-OD’d en de volgende dag uit pure ellende haar polsen zou doorsnijden, zou Django alleen aan zijn reis beginnen terug naar het noorden. Zijn ogen zouden vol vuur zijn, zijn haren vol novemberblad… en hij zou een leren koffertje bij zich dragen.

Want Django was de tweedstgeborene.

Zijn lot was onlosmakelijk verbonden met haar keuze.

Ze zag al deze dingen en ze wist dat ze bewaarheid zouden worden. Behalve…

‘Goed dan,’ zei ze. De zwarte rook loste op slag op. Ze stonden weer in de garage. Daar waren ze nooit echt weggegaan, vermoedde ze. ‘Er is alleen nog één ding.’

‘Eén ding, zeg het maar…’

‘Ik wil je een deal voorstellen.’

En dus was het hierop uitgedraaid, in de salon van het McKinleyhuis, waar het pact van Bird Street werd ontrafeld. Maar er zou altijd een nieuw pact worden gesloten. Zo ging dat altijd.

Kaila stond op, terwijl om haar heen haar voormalige buren op de grond in hun eigen vloeistoffen hun laatste stuiptrekkingen vertoonden. Het was hun laatste dronk geworden, en het was meer geweest dan wijn alleen. Kaila knielde neer bij haar ouders. In hun doodsstrijd hadden ze elkaar beetgegrepen, in een houding die net zo goed een omhelzing als een wurggreep kon zijn. En al zagen ze haar niet – dat kon niet meer – ze leken de aanwezigheid van hun dochter wel degelijk te voelen, want ze reikten hun verkrampte handen naar haar, starend in het zonloze donker van hun eigen hoofd.

‘Dag pap,’ zei ze zacht. ‘Dag mam.’

Ze stond op en richtte zich tot de Accountant, die klaar was met het inhaleren van hun levens.

‘Django en de andere kinderen?’ vroeg ze.

‘Boven. De hele avond veilig uit het zicht gebleven van de oudermensen. Eén is helaas het donker in gevallen en haar kon ik niet redden van de mooie lichtjes, nee. De anderen zijn veilig. Django ook.’

‘En zij gaan vrijuit.’

‘Done.’

‘Ik wil dat ze er geen herinneringen aan hebben.’

‘Done.’

‘Django krijgt een normaal leven. Een goed leven. Hij speelt nog steeds piano.’

‘Done, done, done!’

‘En ik wil dat Jax me vergeet. Dat hij gelukkig wordt.’

‘Jongens vergeten snel op die leeftijd, Kaila. Daar hebben ze mij niet voor nodig.’

Dat was deprimerend, maar ze besloot dat het niet uitmaakte.

De Accountant haalde zijn boek uit zijn koffertje. Hij begon de bladzijden met de namen van haar ouders en buren uit te scheuren en liet ze een voor een in het haardvuur neerdalen, ruimte scheppend voor nieuwe namen. Die zouden ongetwijfeld komen.

Toen hij daarmee klaar was vroeg Kaila: ‘Waar moet ik tekenen?’

Hij sloeg het boek dicht. ‘Maar Kaila… dat heb je al gedaan.’

Ze voelde een steek in haar maagstreek en tilde haar sweater en shirt op. De oude littekens van het aardappelschilmesje, vanmorgen nog niets meer dan vervagende lichte striemen, waren aan het bloeden en hadden grillige woorden gevormd.

Er stond:

Kaila Lewis da Silva

Hij kwam voor haar staan. Hij leek iets te willen zeggen, maar zijn lippen trilden te veel. Ze stak haar handen uit en wiebelde zachtjes aan zijn vlinderdasje. ‘Het is oké,’ zei ze en ze glimlachte naar hem. ‘Echt, het is oké.’

De Accountant knikte. Voor het laatst stoomden zijn pak en haren zwarte rook en het duisterde voor haar ogen. In die rook zag ze zijn leven: zijn verleden en zijn toekomst en zijn dromen en zijn honger, tijdloos wegtikkend met de seizoenen en altijd wachtend op november. Ze aanvaardde het en hij begon haar met zijn leven te voeden.

Toen het voorbij was, was de Accountant verdwenen.

Kaila keek om zich heen. Het was stil in de salon, maar toch kon ze nu geluiden horen: het opgewonden hijgen van de timberwolf wiens kop aan de schouw hing, toen deze jaren geleden op wapiti’s had gejaagd. Het balken van de eland in bronsttijd, wiens gewei boven de deur prijkte. Het heerlijke koken van sappig dennenhars in de asresten in de haard en het groeikreunen van de jonge boom waarvan het blok afkomstig was geweest.

Merkwaardig.

Haar sweater zat wat scheef, dus ze trok hem recht. Daarna pakte ze haar koffertje op.

Ze wist dat wat de Accountant haar had toegezegd over Django waar was, want ze kon zijn toekomst nu zelf voor zich zien. Ze glimlachte.

Behoedzaam, om niet over de lichamen van de oudermensen te struikelen, liep ze de salon uit. In het begin was haar tred nog onwennig, als een jong dier dat voor het eerst op zijn poten leerde staan, maar algauw werd hij zekerder.

Ze snoof de toekomst in zich op. Haar glimlach werd breder, opgetogen.

Er wachtte haar werkelijk van alles!

Ze kon het al horen scharrelen tussen het kreupelhout.

Kaila verliet het McKinleyhuis en liep naar de bossen daarachter.

Bitsch, Zwitserland; 17 januari 2022 – Nice, Frankrijk; 4 augustus 2022

DWAALLICHTEN IN HET DONKER

In November komen een aantal erg donkere onderwerpen voor, zoals depressie, het koesteren van een doodswens en zelfdoding onder jongeren. Mochten deze onderwerpen dicht bij jou staan, misschien omdat je er zelf mee rondloopt of omdat je het in je nabije omgeving hebt meegemaakt, weet dan dat je niet alleen bent. Je hebt vele metgezellen – ik zeg bewust niet ‘lotsgenoten’, omdat het helemaal niet je lot hoeft te zijn. Hoe uitzichtloos alles soms ook lijkt, het hoeft je niet te definiëren. Daarom: praat erover. Ook ik heb van dichtbij ervaren hoe donker het leven kan zijn voor sommige mensen. Zodra we erover praatten, ontstond er altijd licht. Soms maar voor even. Maar na verloop van tijd kwam er meer licht en uiteindelijk vonden we onze weg uit het donker. Dus praat erover. Weet je niet met wie, dan staat in het colofon voor in dit boek wat praktische informatie.

Het idee voor November kreeg ik jaren geleden, direct na het schrijven van HEX. Ik was gefascineerd door de vraag hoever we gaan voor ons eigen geluk. Door hoe we ons allemaal in bochten wringen om maar weg te kijken van wat niet goed is. En ik werd enorm enthousiast van het idee van een seizoensgebonden kwaad… en van wederom een heel pragmatische omgang met het bovennatuurlijke.

Ik ondernam meerdere pogingen om November te schrijven. In die oudere versies speelde het verhaal zich nog af in de bossen bij Vught, niet bij Seattle. Er was ook nog geen Accountant, en de Donkerder Dagen heetten nog de Zwarte Winter (wat een goede naam was, tot iemand me erop attendeerde dat het nog helemaal geen winter ís in november). Steeds gaf ik op. Het drong tot me door dat ik nog niet klaar was voor de complexiteiten en subtiliteiten waar November om vroeg. In januari 2022, twee romans en een ton aan levenservaring later, was ik dat wel. Het was of het verhaal al die tijd ongeduldig had liggen wachten om verteld te worden, want toen het eruit kwam, gebeurde dat met een explosie van creatieve energie en met een speels gemak dat ik zelden heb ervaren. Soms moet een verhaal rijpen. November was klaar om geoogst te worden.

Ik schreef dit boek thuis op de Mookerheide, maar ook in het Zwitserse chalet van een lief, bevriend echtpaar en ons vaste zomerhuis op de hellingen boven Nice in Frankrijk. Ik wil de eigenaren van beide huizen bedanken voor hun gastvrijheid.

Mijn diepe dank gaat uit naar iedereen die dit boek beter heeft gemaakt. Diana Sno, Hajnalka Bata en Vince Docherty, voor de altijd weer even waardevolle gesprekken over het verhaal, en het vertrouwen dat jullie me geven. Francine Olde Heuvelt en John Pomeranz voor hun advies over Brazilië en over Amerikaanse rechtbanken (eventuele fouten zijn de mijne). Ingrid Hendriks, Rob Steijger, Sophie van Hellenberg Hubar, Nils von der Assen en natuurlijk Hajnalka Bata voor hun fantastische redactiewerk. En Davy van der Elsken en Pier Post, die dit boek er zo waanzinnig uit hebben laten zien.

Dank ook aan iedereen met wie ik met groot plezier samenwerk. Mijn literair agent Marianne Schönbach en mijn overzeese team Sally Harding, Ron Eckel en Hana El Niwairi. Iedereen bij Meulenhoff Boekerij: Maaike le Noble, Marc van Biezen, Juul Josselet, Thomas Meerlo, Peter van den Bogaert, Jill Luites, Eva Lemmers, Suzanne Plug, Petra van Ee, Elisa Ros Villarte en Roselinde Bouman. Dominique Lap en het team van FS Agency. De honderden boekverkopers van grote en kleine boekhandels in heel Nederland en Vlaanderen en natuurlijk alle bibliotheekmedewerkers – jullie zijn van onschatbare waarde voor me.

Dank aan mijn lieve familie en aan Finn, Wes, Vince en Rod, voor het geduld dat jullie met me hebben en omdat jullie er altijd voor me zijn. Dat geldt in duizendvoud voor mijn lieve David, die mij verdraagt zoals ik ben en die me elke dag weer trots en dankbaar maakt. Zonder hem en onze inmiddels dertien huisdieren zou het leven geen kleur hebben.

Eén iemand heeft dit boek van dichtbij en intensief tot leven zien komen en dat is Siep Hendriks, zelf een begenadigd en aankomend schrijftalent. Voor alle momenten dat je tegen mijn kuren inging: stik in je huig. Voor al het overige: dankjewel (en óók voor dat je tegen mijn kuren inging, natuurlijk). Zonder jou zou dit boek niet zijn geweest wat het nu is. Jij was het afgelopen jaar het helderste dwaallicht in het donker, en daarom draag ik het aan je op.

Tenslotte wil ik jou bedanken, beste lezer. Zonder jou zijn er geen verhalen. Zoals altijd kan ik niet wachten om te horen wat je van November vond.

Op een mistige winterochtend zien Luca Wolf en Emma Reich een achttiende-eeuws zeilschip in een bollenveld bij de duinen liggen. Orakel, staat er op de achtersteven. Het ligt er, in alle opzichten, verkeerd. Emma kan haar nieuwsgierigheid niet bedwingen en gaat het luik op het hellende dek binnen. Niemand ziet haar nog terug. Luca blijft verbijsterd achter: hij wilde haar wel achternagaan, maar iets hield hem tegen. De uitdrukking op haar gezicht toen ze door het luik ging, maakte hem bang…

Niet veel later zijn er elf mensen verdwenen, worden Luca en zijn moeder afgeschermd van de wereld vastgehouden en staan de geheime diensten voor een raadsel. Alles moet uit de kast worden gehaald om een mediastorm te voorkomen. Maar als men graaft in een ver verleden om het mysterie van de Orakel te ontrafelen, blijkt het schip een voorbode te zijn van iets onheilspellends.

Deze ebook licentie is jouw eigendom en kan gelezen worden op een Mac, pc of laptop, e-reader, tablet en/of mobiele telefoon.

(Door)verkopen, verspreiden (sub)licenseren, verhuren, leasen of op een andere manier overdragen van enig recht in of op deze licentie of dit eBook, danwel reproduceren, uitgeven, uitzenden of op enige andere manier beschikbaar stellen van dit digitale bestand aan een 3de partij is ten strengste verboden.

Dit bestand is voorzien van een watermerk met informatie die jou aanmerkt als de eigenaar van de licentie om misbruik voorkomen.

Veel leesplezier!

cb57c9668bcbd0115fd862a1d54ad308b74937d16f21ae1df6d4b622ce9fa6c